I. Tư duy Hồ Chí Minh Bồi dưỡng giáo viên KHXH NV Tầm quan trọng tối ưu
Tầm vóc vĩ đại của Tư duy Hồ Chí Minh là sự kết tinh tinh hoa văn hóa dân tộc và nhân loại, một tài sản vô giá mang sức hấp dẫn lớn. Chính những nét đặc sắc trong phong cách tư duy ấy giúp Người vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam thành công. Do đó, tìm hiểu, học tập và làm theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh có ý nghĩa lý luận và thực tiễn đặc biệt to lớn hiện nay. Việc này góp phần làm rõ tầm vóc vĩ đại của Người, đồng thời khắc phục các căn bệnh kinh nghiệm, giáo điều, duy ý chí, tư duy phiến diện, máy móc, phương pháp siêu hình. Từ đó, từng bước hình thành, phát triển và hoàn thiện phong cách tư duy khoa học, nâng cao trình độ tư duy lý luận trong mỗi con người Việt Nam nói chung, và đặc biệt quan trọng với đội ngũ giáo viên Khoa học xã hội và nhân văn (KHXH&NV).
Giáo viên KHXH&NV là những người trực tiếp truyền thụ tri thức, kinh nghiệm, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục đào tạo. Việc bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho họ là vấn đề thiết thực. Nó góp phần phát triển, hoàn thiện phẩm chất, năng lực giảng dạy và thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Các công trình nghiên cứu đã chỉ rõ cơ sở hình thành, bản chất và đặc trưng của phong cách tư duy Hồ Chí Minh, đề ra phương hướng vận dụng trong hoạt động thực tiễn. Phong cách tư duy Hồ Chí Minh không chỉ là di sản mà còn là định hướng cho sự phát triển toàn diện của cá nhân và xã hội. Việc phát triển chuyên môn giáo viên gắn liền với giáo dục tư tưởng chính trị này là then chốt. Nhu cầu bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm kết hợp với giáo dục đạo đức lối sống theo tấm gương Người đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Điều này đảm bảo rằng giá trị cốt lõi của Văn hóa Hồ Chí Minh được truyền tải một cách sâu sắc và hiệu quả đến thế hệ trẻ, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển đất nước.
1.1. Khái niệm và Đặc trưng Hiểu đúng phong cách tư duy Hồ Chí Minh
Phong cách tư duy Hồ Chí Minh là những đặc điểm riêng, có tính hệ thống, ổn định của Người trong phản ánh và định hướng hoạt động một cách độc lập, tự chủ, sáng tạo, gắn lý luận với thực tiễn. Các tác giả như Cao Thái, Phạm Văn Đồng, Hoàng Chí Bảo đều thống nhất những đặc trưng cơ bản này. Thứ nhất, phong cách tư duy của Người mang tính độc lập, tự chủ, thể hiện qua cách nghĩ, cách làm không lệ thuộc, không bắt chước hay giáo điều. Người khẳng định “Độc lập - nghĩa là chúng tôi điều khiển lấy mọi công việc của chúng tôi, không có sự can thiệp ở ngoài vào” [18, tr. 477]. Tính tự chủ còn là tự mình làm chủ mọi suy nghĩ và hành động, chịu trách nhiệm trước đất nước và dân tộc. Thứ hai, phong cách tư duy Người mang tính sáng tạo. Đó là sự vận dụng đúng những lý luận chung, tiến bộ của nhân loại cho phù hợp với cái riêng, đặc thù của dân tộc Việt Nam. Sáng tạo là tìm tòi, đề xuất những cái mới có thể trả lời được những yêu cầu của thực tiễn cách mạng. Cái mới này phù hợp với quy luật khách quan và quy luật phát triển chung của xã hội. Người đề cao sự kế thừa biện chứng: “Cái gì cũ mà xấu thì phải bỏ… Cái gì cũ mà không xấu, nhưng phiền phức thì phải sửa đổi lại cho hợp lý… Cái gì cũ mà tốt, thì phải phát triển thêm… Cái gì mới mà hay, thì ta phải làm” [17, tr. 195]. Thứ ba, phong cách tư duy của Người luôn gắn lý luận với thực tiễn. Suốt quá trình hoạt động cách mạng, Người luôn chú trọng tổng kết thực tiễn và khái quát thành lý luận chỉ đạo. Người không coi Chủ nghĩa Mác là kinh thánh, mà luôn xuất phát từ thực tiễn đất nước để vận dụng lý luận phù hợp với tình hình cách mạng Việt Nam [20, tr. 238]. Những đặc trưng này là giá trị cốt lõi cần được giáo dục tư tưởng chính trị sâu rộng.
1.2. Giá trị Cốt lõi Vì sao cần bồi dưỡng giáo viên KHXH NV theo tư duy Hồ Chí Minh
Việc bồi dưỡng giáo viên KHXH&NV theo Tư duy Hồ Chí Minh có ý nghĩa đặc biệt trong việc định hình nhân cách và năng lực nghề nghiệp. Đội ngũ giáo viên này chịu trách nhiệm truyền tải các môn học như Lịch sử Việt Nam, Ngữ văn, Giáo dục công dân, Triết học Mác-Lênin, Kinh tế chính trị, các môn học cung cấp nền tảng tư tưởng cho thế hệ trẻ. Nếu giáo viên được bồi dưỡng sâu sắc về phong cách tư duy Hồ Chí Minh, họ sẽ có khả năng nâng cao năng lực giảng dạy và truyền đạt giá trị cốt lõi của Người một cách thuyết phục. Điều này giúp học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn hình thành lý tưởng, đạo đức, lối sống đúng đắn, góp phần xây dựng Con người Việt Nam phát triển toàn diện. Di sản Hồ Chí Minh không chỉ là một kho tàng lý luận mà còn là một tấm gương sáng về hành động, đạo đức Hồ Chí Minh và phong cách Hồ Chí Minh là kim chỉ nam cho mọi hoạt động. Bồi dưỡng giáo viên KHXH&NV về Tư duy Hồ Chí Minh là trực tiếp bồi dưỡng những người sẽ định hướng nhận thức cho học sinh về Độc lập dân tộc, Đại đoàn kết dân tộc, và con đường đi lên Chủ nghĩa xã hội. Hơn nữa, việc này còn giúp giáo viên khắc phục tư duy phiến diện, máy móc, phát triển tư duy sáng tạo, độc lập, sẵn sàng ứng dụng thực tiễn lý luận vào các vấn đề xã hội đương đại. Đây là nền tảng vững chắc để xây dựng một thế hệ công dân có bản lĩnh chính trị, đạo đức và trí tuệ.
II. Thực trạng Thách thức Bồi dưỡng Tư duy Hồ Chí Minh cho giáo viên KHXH NV
Hoạt động bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV tại Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay đã đạt nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế cần nhận thức và khắc phục. Về ưu điểm, đa số các chủ thể đã có nhận thức đúng đắn và trách nhiệm cao trong công tác này. Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường đã lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiều chủ trương, biện pháp đồng bộ. Các cơ quan chức năng thường xuyên tham mưu, đề xuất biện pháp, ban hành văn bản hướng dẫn, và đa dạng hóa các hoạt động bồi dưỡng phong cách Hồ Chí Minh, trong đó có phong cách tư duy của Người. Kết quả khảo sát cho thấy 95% học viên nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động này [Phụ lục 1]. Nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng không ngừng được đổi mới, phù hợp với học viên. Giảng viên đã quan tâm bồi dưỡng cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, gắn lý luận với thực tiễn thông qua các câu hỏi phát vấn, tình huống sư phạm. 89% học viên đánh giá nội dung bồi dưỡng là phù hợp hoặc rất phù hợp [Phụ lục 1]. Các mô hình như Câu lạc bộ Sáng tạo trẻ, Chi đoàn học tập tốt đã mang lại hiệu quả cao. Kết quả bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh bước đầu đạt được những kết quả tích cực. Tỷ lệ học viên khá giỏi tăng lên qua các năm, với 98,73% học viên đạt khá, giỏi năm học 2015-2016 [Phụ lục 3]. Học viên cũng có nhiều công trình nghiên cứu khoa học chất lượng, đạt giải cấp Nhà trường và giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội [22]. Bản thân học viên đã phát huy tính tích cực trong tự học tập, tự rèn luyện, tự bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh, hình thành lối tư duy khoa học, độc lập, tự chủ, không trông chờ, ỷ lại. Đây là những điểm sáng cần được phát huy trong công tác bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm và giáo dục tư tưởng chính trị cho đội ngũ giáo viên KHXH&NV tương lai.
2.1. Hạn chế của Chủ thể Nhận thức và Năng lực hoạt động thực tiễn còn chưa cao
Mặc dù có nhiều nỗ lực, nhận thức và trách nhiệm của một số chủ thể đối với bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV vẫn còn hạn chế. Một số cán bộ, giảng viên chưa quán triệt sâu sắc các chỉ thị, nghị quyết về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, dẫn đến sự quan tâm chưa đầy đủ. Khoảng 5% học viên cho rằng lãnh đạo, chỉ huy đơn vị ít quan tâm đến việc bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh [Phụ lục 1]. Có cán bộ quản lý cho rằng việc bồi dưỡng tư duy là nhiệm vụ của giảng viên, hoặc chỉ cần tập trung vào học viên yếu kém. Điều này dẫn đến thái độ hời hợt, qua loa trong việc thực hiện các nội dung, hình thức, biện pháp bồi dưỡng. Tư duy phiến diện, chủ nghĩa kinh nghiệm vẫn còn tồn tại ở một số cá nhân, làm ảnh hưởng đến hiệu quả tổng thể của công tác phát triển chuyên môn giáo viên. Việc thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các bộ phận cũng là một rào cản. Sự thiếu nhận thức đúng đắn này cản trở việc xây dựng một môi trường thuận lợi để học viên tự giác rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh. Điều này đặt ra thách thức lớn trong việc nâng cao năng lực giảng dạy toàn diện cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, và từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục tư tưởng chính trị cho học viên.
2.2. Nội dung và Phương pháp Chưa đa dạng chưa gắn ứng dụng thực tiễn hiệu quả
Nội dung, hình thức, biện pháp bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên còn có mặt chưa toàn diện, chưa phong phú, chưa thực sự phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và năng lực tư duy của học viên. Sau gần hai năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, nhiều nội dung bồi dưỡng chưa thực sự sát với các hoạt động thực tiễn sinh hoạt, học tập của học viên. Việc xác định nội dung chủ yếu nặng về lý luận, ít gắn với ứng dụng thực tiễn. Khoảng 9% học viên cho rằng nội dung bồi dưỡng hiện nay không phù hợp [Phụ lục 1]. Nhiều cơ quan, đơn vị chưa thực sự chú trọng đến việc tìm tòi, đổi mới hình thức, biện pháp bồi dưỡng. Phần lớn các hình thức vẫn thông qua sinh hoạt, học tập, quán triệt nghị quyết. Việc lồng ghép hoạt động bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh với các hoạt động khác chưa rõ nét. Thiếu các biện pháp gắn với nghiên cứu khoa học, các hoạt động ngoại khóa đòi hỏi khả năng tư duy cao. Một số đơn vị chỉ chạy theo thành tích, sử dụng biện pháp hình thức, chiếu lệ, chưa quan tâm chất lượng thực sự. Điều này dẫn đến việc 39,5% học viên cho rằng hình thức, biện pháp bồi dưỡng không đa dạng [Phụ lục 1]. Bên cạnh đó, kết quả bồi dưỡng có mặt chưa vững chắc. Một số học viên vẫn có nhận thức chưa đúng, lười học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Tình trạng phụ thuộc tài liệu trên mạng, sao chép trong nghiên cứu khoa học còn phổ biến, ảnh hưởng đến chất lượng. Năng lực tư duy của một số học viên chỉ dừng ở ghi nhớ giản đơn, chưa hiểu bản chất vấn đề, thiếu ứng dụng thực tiễn. Tính tích cực trong tự học, tự rèn luyện của một số học viên còn hạn chế, dẫn đến tư duy thụ động, ít sáng tạo, ảnh hưởng đến kết quả học tập và rèn luyện.
III. Cách nâng cao Nhận thức Trách nhiệm chủ thể bồi dưỡng Tư duy Hồ Chí Minh
Nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực hoạt động thực tiễn của các chủ thể là giải pháp quan trọng hàng đầu trong công tác bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV tại Trường Sĩ quan Chính trị. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Tư tưởng đúng thì hành động mới khỏi sai lạc và mới làm trọn nhiệm vụ cách mạng được” [18, tr. 250]. Việc thực hiện tốt giải pháp này tạo nên sự thống nhất về tư tưởng, hành động cho các tổ chức, các lực lượng trong toàn bộ quá trình bồi dưỡng. Để đạt được mục tiêu này, cần tập trung vào ba nội dung cốt lõi.
Trước hết, phải thường xuyên giáo dục tư tưởng chính trị để các chủ thể nhận rõ sự cần thiết và ý nghĩa to lớn của việc bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh đối với sự hoàn thiện năng lực, phẩm chất nhân cách của học viên. Đồng thời, giáo dục về sự cần thiết trong việc thực hiện thắng lợi mục tiêu, yêu cầu giáo dục đào tạo của Nhà trường. Lãnh đạo, chỉ huy các cấp cần lồng ghép nội dung giáo dục, tuyên truyền trong sinh hoạt, học tập và công tác, làm cho các chủ thể thấm nhuần giá trị cốt lõi và ý nghĩa to lớn của hoạt động này. Cần đẩy mạnh công tác giáo dục, quán triệt để học viên nắm chắc nội dung, yêu cầu bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh, cách thức, phương pháp tự tu dưỡng, rèn luyện. Từ đó, học viên tự xây dựng chương trình, lập kế hoạch tu dưỡng, rèn luyện bản thân đạt hiệu quả cao. Việc này cũng phải xuất phát từ nhiệm vụ xây dựng Quân đội Nhân dân “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại” để đặt ra những nội dung, yêu cầu bồi dưỡng, chống lại mọi biểu hiện lệch lạc về phong cách tư duy như tư duy tuyến tính, siêu hình, phiến diện, thụ động, thiếu khoa học. Giải pháp này giúp xây dựng nền tảng vững chắc cho việc phát triển chuyên môn giáo viên và nâng cao năng lực giảng dạy trong tương lai.
3.1. Giáo dục Chuyên sâu Nắm vững bản chất khoa học và cách mạng của Tư duy Hồ Chí Minh
Việc học tập, nắm vững bản chất khoa học và cách mạng của Chủ nghĩa Mác-Lênin nói chung, và Triết học Mác-Lênin nói riêng, đặc biệt là phương pháp tư duy biện chứng duy vật, là yêu cầu cơ bản và quan trọng. Triết học Mác-Lênin giúp con người nhận thức được bản chất của thế giới khách quan, khắc phục phương pháp tư duy siêu hình, duy tâm. Phương pháp tư duy biện chứng duy vật phản ánh thế giới khách quan trong sự vận động, phát triển vốn có. Để bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh hiệu quả, cán bộ, giảng viên và học viên phải không ngừng học tập, nghiên cứu, hiểu rõ bản chất khoa học, cách mạng của Chủ nghĩa Mác-Lênin, đặc biệt là phương pháp tư duy biện chứng duy vật. Cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên nắm chắc bản chất này mới làm tốt công tác định hướng, xác định đúng chủ trương, biện pháp bồi dưỡng. Đối với học viên, yêu cầu này giúp việc tiếp thu, lĩnh hội các nội dung một cách đúng đắn, khoa học và hiệu quả. Việc nắm vững bản chất, đặc trưng của phong cách tư duy Hồ Chí Minh trong quá trình học tập, rèn luyện tại Nhà trường là then chốt, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động. Việc này khơi dậy phong trào tự giác học tập và rèn luyện theo phong cách tư duy của Người, đẩy lùi những biểu hiện giáo điều, bảo thủ, trì trệ, lý luận suông trong tư duy của học viên. Cần làm cho phong cách tư duy của Người thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc trong mỗi học viên.
3.2. Tăng cường Trách nhiệm Phát huy vai trò tiên phong của cán bộ quản lý giáo dục
Tăng cường giáo dục cho các chủ thể nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm của mình đối với nhiệm vụ bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV là nội dung mang tính chỉ đạo, định hướng. Mọi hoạt động trong quá trình bồi dưỡng đều gắn liền với vai trò, trách nhiệm của từng chủ thể. Trước hết, các chủ thể cần không ngừng học tập, nâng cao năng lực giảng dạy và kiến thức về mọi mặt. Họ phải nắm chắc vị trí, vai trò, nội dung Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị, đặc biệt là nội dung phong cách tư duy Hồ Chí Minh. Cần tích cực trau dồi kiến thức, đồng thời chủ động nâng cao cả về kỹ năng quản lý, phương pháp giảng dạy đổi mới, tác phong sư phạm, trở thành tấm gương tiêu biểu trong học tập và làm theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh. Cán bộ quản lý giáo dục cần phát huy những sáng kiến, thường xuyên đổi mới về nội dung, hình thức tuyên truyền, thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Các chủ thể cần phát huy tính năng động, sáng tạo của học viên, vận dụng những hình thức, biện pháp hiệu quả vào quá trình bồi dưỡng phù hợp với thực tiễn đơn vị. Đặc biệt, nâng cao năng lực tư duy của mỗi học viên trong cụ thể hóa các tiêu chí đánh giá năng lực thực hành qua từng năm học. Trên cơ sở đó, tạo sự thống nhất về ý chí, quyết tâm tu dưỡng rèn luyện bản thân của mỗi học viên. Việc này đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của chương trình đào tạo giáo viên cho Khoa học xã hội và nhân văn.
IV. Bí quyết phát triển Năng lực giảng dạy cho giáo viên KHXH NV
Để thực hiện thành công mục tiêu bồi dưỡng giáo viên KHXH&NV theo Tư duy Hồ Chí Minh, việc thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên của Nhà trường là giải pháp có vị trí, ý nghĩa quan trọng, quyết định đến sự thành công. Đội ngũ giảng viên là lực lượng giữ vai trò quyết định trực tiếp đến chất lượng giáo dục đào tạo. Phẩm chất nhân cách, đạo đức nghề nghiệp, tác phong công tác, năng lực tư duy, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mỗi giảng viên có ảnh hưởng rất lớn đối với quá trình hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất, nhân cách của học viên. Cán bộ quản lý giáo dục là những người thầy “trực tiếp” trong công tác chỉ huy, quản lý, vừa trang bị kiến thức vừa truyền thụ những kinh nghiệm sống cho học viên. Họ cùng ăn ở, sinh hoạt và trực tiếp giải quyết những vấn đề về tư tưởng, tình cảm và những tình huống nảy sinh trong quá trình học tập, rèn luyện.
Thực tế cho thấy, đội ngũ cán bộ, giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay còn thiếu cả về số lượng và chất lượng, một số còn bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém nhất định. Do đó, cần thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên, đảm bảo họ phải vừa là người dạy chữ, dạy nghề, vừa là người dạy học viên cách làm người, biết khắc phục khó khăn để vươn lên hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Việc này bao gồm cả bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm chuyên sâu, cập nhật kiến thức về Di sản Hồ Chí Minh và các lĩnh vực Khoa học xã hội và nhân văn. Giải pháp này nhằm đảm bảo phát triển chuyên môn giáo viên một cách toàn diện, đáp ứng yêu cầu của chương trình đào tạo giáo viên hiện đại. Qua đó, chất lượng giáo dục tư tưởng chính trị và các môn học khác sẽ được nâng cao, góp phần vào sự nghiệp giáo dục đạo đức lối sống cho thế hệ tương lai.
4.1. Phát triển chuyên môn giáo viên Đổi mới phương pháp tác phong sư phạm
Bản thân đội ngũ cán bộ, giảng viên phải không ngừng học tập và rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh, nâng cao năng lực tư duy lý luận, trình độ chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy, tác phong trong giảng dạy và chỉ huy quản lý. Cán bộ, giảng viên cần thực sự là tấm gương mẫu mực, mô phạm trong cả lời nói và việc làm. Mỗi cán bộ, giảng viên cần đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo tinh thần Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị. Không ngừng học tập, trau dồi kinh nghiệm để nâng cao trình độ về mọi mặt; phát huy tinh thần cầu thị, ham học hỏi để chiếm lĩnh tri thức lý luận và kinh nghiệm thực tiễn bổ ích. Cán bộ khoa, bộ môn, các cơ quan chức năng và lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị thông qua nhiều hình thức, biện pháp tổ chức khác nhau để trang bị cho họ những tri thức toàn diện về phương pháp giảng dạy, phương pháp quản lý; bồi dưỡng kiến thức chuyên ngành, chuyên sâu cho mỗi giáo viên, phù hợp với trình độ nhận thức, trình độ học vấn. Việc này giúp họ dần tích lũy kinh nghiệm, nâng cao trình độ mọi mặt, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học ở Nhà trường hiện nay. Việc tu dưỡng, rèn luyện của họ phải đặt dưới sự theo dõi, đánh giá định kỳ. Kịp thời biểu dương những cá nhân tiêu biểu, phê bình những trường hợp ngại học tập, rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh.
4.2. Bồi dưỡng phẩm chất chính trị Xây dựng đội ngũ giáo viên gương mẫu vững vàng
Đối với mỗi giảng viên, một phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo chỉ có thể phát triển trên cơ sở một phẩm chất chính trị kiên định vững vàng, đạo đức cách mạng cao đẹp cùng một lối sống lành mạnh. Vì vậy, phải hết sức coi trọng vấn đề bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, tạo điểm tựa vững chắc trong suy nghĩ để họ luôn xác định rõ mục tiêu, lý tưởng sống và cống hiến; hình thành động cơ, thái độ đúng đắn đối với việc bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV. Mặt khác, lãnh đạo, chỉ huy khoa và đơn vị cần chú trọng bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, lối sống cho đội ngũ cán bộ, giảng viên. Làm cho họ luôn nắm vững nội dung cốt lõi trong phong cách Hồ Chí Minh, tích cực, chủ động và tự giác trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách tư duy Hồ Chí Minh. Bên cạnh đó, phải tăng cường giáo dục, quán triệt làm cho mỗi giáo viên nắm rõ vị trí, ý nghĩa và nội dung cơ bản của Nghị quyết Trung ương 4 (Khóa XII), nhất là những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ để họ biết nhận diện, đấu tranh với những biểu hiện sai trái trong và ngoài đơn vị. Việc này góp phần xây dựng một đội ngũ giáo viên gương mẫu, có uy tín, có khả năng truyền cảm hứng trong công tác giáo dục tư tưởng chính trị.
V. Kết quả thực tiễn Hiệu quả bồi dưỡng giáo viên KHXH NV theo Tư duy Hồ Chí Minh
Hoạt động bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV tại Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Nó giúp học viên nâng cao năng lực tư duy biện chứng, khắc phục tư duy siêu hình, lười học tập, ngại rèn luyện, thụ động trong suy nghĩ, giảm sút ý chí tự giác trong thực hiện nhiệm vụ. Trình độ và năng lực tư duy của con người hình thành qua quá trình rèn luyện, bồi dưỡng thường xuyên, liên tục. Yếu tố quan trọng nhất để bồi dưỡng phương pháp tư duy biện chứng, nâng cao năng lực tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, gắn lý luận với thực tiễn là phát huy tính tích cực, tự giác trong tự bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh. Học tập và làm theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh không chỉ là điều kiện giúp học viên hình thành động cơ, thái độ học tập đúng đắn, rèn luyện phương pháp tư duy khoa học. Nó còn giúp họ nắm vững và vận dụng nhuần nhuyễn nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, từng bước khắc phục biểu hiện của lối tư duy gia trưởng, độc đoán, siêu hình, xa rời thực tiễn, đề cao chủ nghĩa hình thức, chủ nghĩa cá nhân. Từ đó, hình thành lối làm việc khoa học, coi trọng kế hoạch và phương pháp thực hiện. Khắc phục triệt để những tư tưởng trên sẽ hình thành ở học viên phong cách tư duy biện chứng, khoa học, nhận thức đầy đủ, đúng đắn mục tiêu, yêu cầu giáo dục đào tạo của Nhà trường. Điều này khẳng định vai trò của Tư duy Hồ Chí Minh trong việc định hình một đội ngũ giáo viên chất lượng cao, sẵn sàng cho nhiệm vụ giáo dục tư tưởng chính trị và các môn Khoa học xã hội và nhân văn.
5.1. Nâng cao năng lực tư duy và kỹ năng giảng dạy Minh chứng từ thực tế đào tạo
Kết quả bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh đã góp phần nâng cao năng lực tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo của học viên, đồng thời cải thiện đáng kể kỹ năng giảng dạy tương lai. Học viên đã từng bước hình thành phong cách tư duy khoa học, không thụ động, không bắt chước người khác; không trông chờ, ỷ lại vào sự định hướng, chỉ đạo của cấp trên. Họ biết tự mình làm chủ mọi suy nghĩ và hành động. Việc này giúp học viên xác định rõ hơn mục tiêu, nhiệm vụ của quá trình học tập, rèn luyện: học cái gì, học để làm gì và học bằng cách nào. Mục tiêu là xây dựng và hoàn thiện nhân cách người giảng viên tương lai, phát triển sự nghiệp giáo dục của Quân đội và Nhà trường. Năng lực tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo, gắn lý luận với thực tiễn là điều kiện cần thiết để suy nghĩ và hành động của học viên tránh được lối tư duy xa rời thực tiễn, thiếu cơ sở khoa học. Trên cơ sở đó, góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng, kết quả học tập, từng bước đưa sự nghiệp giáo dục đào tạo của Nhà trường phát triển không ngừng. Đặc biệt, bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh là cơ sở giúp học viên thực hiện quan điểm giáo dục, đào tạo “Nhà trường gắn liền với phân đội, nhà trường đi trước phân đội” của Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay, ứng dụng thực tiễn một cách hiệu quả.
5.2. Hoàn thiện phẩm chất đạo đức Góp phần xây dựng đội ngũ quân nhân cách mạng
Kết quả, hiệu quả của việc bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh đóng vai trò tích cực giúp học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV giữ vững và tăng cường bản lĩnh chính trị. Nó giúp họ xác định tốt động cơ, thái độ trong học tập, rèn luyện; trau dồi phẩm chất đạo đức cách mạng “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”; hình thành lối sống giản dị, trong sáng, lành mạnh; xây dựng phong cách, tác phong sư phạm chuẩn mực, mô phạm. Những phẩm chất này là nền tảng vững chắc để xây dựng đội ngũ quân nhân cách mạng, vừa là người thầy mẫu mực, vừa là người lính trung thành với Đảng và Tổ quốc. Hơn nữa, nếu được tiến hành một cách đồng bộ và hiệu quả, hoạt động này sẽ góp phần đổi mới nội dung và phương pháp trong tổ chức lãnh đạo, quản lý và hoạt động dạy học, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của Nhà trường trong tình hình hiện nay. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc truyền tải tư tưởng Hồ Chí Minh, đạo đức Hồ Chí Minh và phong cách Hồ Chí Minh đến các thế hệ học viên, góp phần vào sự nghiệp giáo dục công dân toàn diện. Di sản Hồ Chí Minh trở thành kim chỉ nam cho việc rèn luyện và phát triển bản thân của mỗi quân nhân.
VI. Tương lai giáo dục tư tưởng chính trị Định hướng bồi dưỡng Tư duy Hồ Chí Minh
Bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV tại Trường Sĩ quan Chính trị là một hoạt động có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Hoạt động này cần được tiếp tục phát triển và hoàn thiện để đáp ứng mục tiêu, yêu cầu giáo dục đào tạo của Nhà trường, đồng thời phù hợp với sự phát triển của xã hội và yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Để đạt được chất lượng và hiệu quả mong muốn, quá trình bồi dưỡng đòi hỏi các chủ thể phải tuân thủ và thực hiện tốt một số yêu cầu nhất định. Điều này bao gồm việc duy trì bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm thường xuyên, cập nhật phương pháp giảng dạy đổi mới, và tăng cường ứng dụng thực tiễn trong mọi hoạt động.
Trong tương lai, việc giáo dục tư tưởng chính trị theo Tư duy Hồ Chí Minh cần được tích hợp sâu rộng hơn vào chương trình đào tạo giáo viên KHXH&NV. Cần có sự nghiên cứu và đổi mới liên tục về nội dung, hình thức và phương pháp bồi dưỡng để phù hợp với đặc điểm của thế hệ trẻ. Công tác nghiên cứu Hồ Chí Minh cần được đẩy mạnh, không chỉ dừng lại ở việc khái quát hóa lý luận mà còn tập trung vào việc làm rõ cách thức Người đã vận dụng lý luận vào giải quyết các vấn đề thực tiễn, tạo ra những giá trị cốt lõi bền vững. Việc tạo môi trường dân chủ, khuyến khích tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo sẽ là chìa khóa để phong cách tư duy Hồ Chí Minh thực sự đi vào đời sống của mỗi cán bộ, giảng viên và học viên. Đây là nền tảng để xây dựng đội ngũ giáo viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao và đạo đức Hồ Chí Minh sáng ngời, góp phần thực hiện thành công tầm nhìn Hồ Chí Minh về một Việt Nam độc lập, tự cường, phồn vinh và hạnh phúc.
6.1. Chương trình đào tạo giáo viên chuẩn hóa Hướng đến giảng dạy tích hợp
Tương lai của giáo dục tư tưởng chính trị yêu cầu một chương trình đào tạo giáo viên chuẩn hóa, trong đó bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh được lồng ghép một cách hệ thống. Cần thiết xây dựng các học phần, chuyên đề mang tính giảng dạy tích hợp, không chỉ truyền thụ kiến thức lý luận mà còn chú trọng ứng dụng thực tiễn. Ví dụ, trong các môn Lịch sử Việt Nam, Ngữ văn, Giáo dục công dân, giáo viên cần được hướng dẫn cách liên hệ tư tưởng Hồ Chí Minh với các vấn đề xã hội đương đại, khuyến khích học sinh phân tích, đánh giá dưới góc độ phong cách tư duy của Người. Việc này đòi hỏi phương pháp giảng dạy đổi mới, sử dụng các công nghệ hiện đại, tài liệu đa dạng để làm sinh động bài giảng. Chương trình đào tạo giáo viên cần tăng cường các hoạt động thực hành, thực tế, tạo cơ hội cho học viên trải nghiệm, rèn luyện năng lực tư duy và kỹ năng sư phạm. Sự chuẩn hóa này không chỉ áp dụng cho nội dung mà còn cho cả phương pháp đánh giá, đảm bảo phản ánh đúng năng lực và phẩm chất của người học. Việc chuẩn hóa và giảng dạy tích hợp sẽ giúp học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV không chỉ nắm vững lý luận mà còn biết cách truyền đạt, khơi gợi cảm hứng cho học sinh, phát huy giá trị cốt lõi của di sản Hồ Chí Minh.
6.2. Tiếp tục nghiên cứu Hồ Chí Minh Phát huy giá trị bền vững trong kỷ nguyên mới
Để bồi dưỡng phong cách tư duy Hồ Chí Minh đạt hiệu quả bền vững, cần tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu Hồ Chí Minh một cách sâu rộng và có hệ thống. Các công trình nghiên cứu khoa học cần làm rõ hơn về quá trình hình thành, phát triển và những đặc trưng độc đáo trong phong cách tư duy của Người. Việc này không chỉ bổ sung cơ sở lý luận mà còn cung cấp những tài liệu, dẫn chứng phong phú cho công tác giáo dục đào tạo. Cần khuyến khích nghiên cứu về cách Tư duy Hồ Chí Minh đã giải quyết những thách thức lớn của dân tộc, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm có giá trị cho hiện tại và tương lai. Việc phát huy giá trị cốt lõi của Người trong kỷ nguyên mới đòi hỏi sự sáng tạo trong cách tiếp cận, liên hệ tư tưởng Hồ Chí Minh với các vấn đề toàn cầu hóa, cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế. Các hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và giảng viên cần được khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi. Tổ chức các hội thảo, diễn đàn trao đổi kinh nghiệm về nghiên cứu Hồ Chí Minh sẽ góp phần làm phong phú thêm kho tàng tri thức về Người. Việc này giúp Tư duy Hồ Chí Minh tiếp tục tỏa sáng, là ngọn đuốc soi đường cho sự nghiệp giáo dục và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, khẳng định tầm nhìn Hồ Chí Minh.
