Luận văn thạc sĩ đặc điểm trầm tích tầng mặt vùng ven biển sóc trăng và khoáng sản vật liệu xây dựng liên quan

Luận văn thạc sĩ phân tích trầm tích tầng mặt vùng ven biển Sóc Trăng và khoáng sản vật liệu xây dựng liên quan, cung cấp thông tin hữu ích.

• Tác giả: Hoàng Thị Việt Hiếu
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Xuân Thành
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Địa chất học
• Đề tài: Đặc điểm trầm tích tầng mặt vùng ven biển Sóc Trăng và khoáng sản vật liệu xây dựng liên quan
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI VÙNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
• 1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.2. Đặc điểm địa hình, địa mạo đáy biển
• 1.1.3. Đặc điểm khí hậu
• 1.1.3.1. Lượng mưa
• 1.1.3.2. Nhiệt độ và số giờ nắng
• 1.1.3.3. Độ ẩm
• 1.1.3.4. Lượng bốc hơi
• 1.1.3.5. Chế độ gió
• 1.1.4. Đặc điểm thủy, hải văn
• 1.1.4.1. Chế độ sóng
• 1.1.4.2. Chế độ dòng chảy vùng biển ven bờ
• 1.1.4.3. Dòng triều
• 1.1.4.4. Bão
• 1.1.5. Đặc điểm địa chất
• 1.1.5.1. Địa tầng
• 1.1.5.1.1. Địa tầng trước Đệ tứ
• 1.1.5.1.2. Hệ tầng Nha Trang (Knt)
• 1.1.5.1.3. Hệ tầng Năm Căn (N22nc)
• 1.2. ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI
• 1.2.1. Tình hình phát triển kinh tế
• 1.2.2. Tình hình phát triển xã hội
• 1.2.3. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Giai đoạn trước 1975
• 2.1.2. Giai đoạn sau 1975
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Phương pháp luận nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu ngoài thực địa
• 2.2.3. Phương pháp nghiên cứu trong phòng
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM TRẦM TÍCH TẦNG MẶT VÙNG BIỂN SÓC TRĂNG
• 3.1. CƠ SỞ PHÂN LOẠI TRẦM TÍCH
• 3.2. ĐẶC ĐIỂM TRẦM TÍCH TẦNG MẶT
• 3.2.1. Trầm tích sạn - G
• 3.2.2. Trầm tích sạn cát – sG
• 3.2.3. Trầm tích sạn cát bùn - msG
• 3.2.4. Trầm tích cát sạn – gS
• 3.2.5. Trầm tích cát bùn sạn – gmS
• 3.2.6. Trầm tích cát lẫn sạn - (g)S
• 3.2.7. Trầm tích cát bùn lẫn sạn – (g)mS
• 3.2.8. Trầm tích cát bột - siS
• 3.2.9. Trầm tích cát bùn - mS
• 3.2.10. Trầm tích bùn sạn - gM
• 3.2.11. Trầm tích bột cát - sSi
• 3.2.12. Trầm tích bùn cát - sM
• 3.2.13. Trầm tích sét cát - sC
• 3.2.14. Trầm tích bột, bùn và sét (Si, M, C)
• 3.3. NHẬN XÉT VỀ QUY LUẬT PHÂN BỐ VÀ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN
• 4. CHƯƠNG 4: TRIỂN VỌNG KHOÁNG SẢN VẬT LIỆU XÂY DỰNG VÙNG BIỂN SÓC TRĂNG
• 4.1. NGUYÊN TẮC PHÂN VÙNG TRIỂN VỌNG KHOÁNG SẢN VẬT LIỆU XÂY DỰNG
• 4.2. TRIỂN VỌNG KHOÁNG SẢN VẬT LIỆU XÂY DỰNG
• 4.2.1. Vùng triển vọng loại a (Vùng a1)
• 4.2.2. Vùng có triển vọng loại (b)
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về trầm tích và khoáng sản xây dựng vùng ven biển Sóc Trăng

Vùng ven biển Sóc Trăng nổi bật với sự phong phú về trầm tích ven biển và khoáng sản xây dựng. Đây là khu vực có tiềm năng lớn trong việc khai thác tài nguyên, phục vụ cho nhu cầu xây dựng và phát triển kinh tế. Nghiên cứu về đặc điểm trầm tích và tài nguyên khoáng sản tại đây không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cấu trúc địa chất mà còn mở ra cơ hội cho các dự án phát triển bền vững.

1.1. Đặc điểm địa lý và địa chất vùng ven biển Sóc Trăng

Vùng ven biển Sóc Trăng có vị trí địa lý thuận lợi, kéo dài khoảng 90 km với ba cửa sông chính. Địa hình nơi đây chủ yếu là các giồng cát và hệ thống sông rạch, tạo điều kiện cho sự hình thành và phát triển của trầm tích. Đặc điểm địa chất phong phú với nhiều loại trầm tích khác nhau, từ cát đến bùn, đóng vai trò quan trọng trong việc xác định tiềm năng khoáng sản.

1.2. Tầm quan trọng của khoáng sản xây dựng tại Sóc Trăng

Khoáng sản xây dựng tại Sóc Trăng không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn có khả năng xuất khẩu sang các nước trong khu vực. Việc khai thác và sử dụng hợp lý các tài nguyên khoáng sản sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và bảo vệ môi trường.

II. Vấn đề và thách thức trong khai thác trầm tích ven biển Sóc Trăng

Khai thác trầm tích ven biển tại Sóc Trăng đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự xâm nhập của nước biển, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu là những vấn đề cần được giải quyết. Việc quản lý và khai thác bền vững các tài nguyên khoáng sản là rất cần thiết để bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển lâu dài.

2.1. Tác động của biến đổi khí hậu đến trầm tích ven biển

Biến đổi khí hậu đang gây ra nhiều tác động tiêu cực đến trầm tích ven biển. Mực nước biển dâng cao và hiện tượng xâm nhập mặn làm thay đổi cấu trúc địa chất, ảnh hưởng đến khả năng khai thác và sử dụng tài nguyên. Cần có các biện pháp ứng phó kịp thời để giảm thiểu tác động này.

2.2. Ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến khoáng sản

Ô nhiễm từ hoạt động khai thác và sản xuất có thể làm giảm chất lượng khoáng sản xây dựng. Việc kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ môi trường là rất quan trọng để duy trì sự bền vững của các nguồn tài nguyên này.

III. Phương pháp nghiên cứu trầm tích và khoáng sản xây dựng

Nghiên cứu trầm tích và khoáng sản xây dựng tại Sóc Trăng được thực hiện thông qua nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm khảo sát thực địa, phân tích mẫu trầm tích và đánh giá tiềm năng khoáng sản. Việc áp dụng các công nghệ hiện đại trong nghiên cứu sẽ giúp nâng cao độ chính xác và hiệu quả của các kết quả thu được.

3.1. Khảo sát thực địa và thu thập mẫu

Khảo sát thực địa là bước đầu tiên trong nghiên cứu trầm tích ven biển. Việc thu thập mẫu từ các điểm khác nhau giúp xác định đặc điểm và phân bố của khoáng sản xây dựng. Các mẫu được phân tích để đánh giá chất lượng và tiềm năng sử dụng.

3.2. Phân tích hóa học và vật lý của trầm tích

Phân tích hóa học và vật lý của trầm tích giúp xác định thành phần khoáng vật và tính chất cơ lý của chúng. Các chỉ tiêu như độ hạt, độ ẩm và thành phần khoáng vật sẽ được đánh giá để đưa ra kết luận về khả năng sử dụng trong xây dựng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của trầm tích và khoáng sản xây dựng

Kết quả nghiên cứu về trầm tích và khoáng sản xây dựng tại Sóc Trăng có nhiều ứng dụng thực tiễn. Các tài nguyên này không chỉ phục vụ cho nhu cầu xây dựng trong nước mà còn có thể xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Việc khai thác và sử dụng hợp lý sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Ứng dụng trong xây dựng cơ sở hạ tầng

Các loại khoáng sản xây dựng từ trầm tích ven biển được sử dụng rộng rãi trong xây dựng cơ sở hạ tầng. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra các công trình bền vững và chất lượng cao.

4.2. Xuất khẩu khoáng sản xây dựng ra thị trường quốc tế

Với chất lượng tốt, khoáng sản xây dựng từ Sóc Trăng có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế. Việc xuất khẩu không chỉ mang lại lợi nhuận mà còn nâng cao giá trị thương hiệu của sản phẩm Việt Nam.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của trầm tích và khoáng sản xây dựng

Nghiên cứu về trầm tích và khoáng sản xây dựng tại Sóc Trăng mở ra nhiều triển vọng cho tương lai. Việc khai thác và sử dụng hợp lý các tài nguyên này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của khu vực. Cần có các chính sách và biện pháp quản lý hiệu quả để bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển lâu dài.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững trong khai thác khoáng sản xây dựng là rất cần thiết. Cần có các chiến lược rõ ràng để bảo vệ môi trường và tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên.

5.2. Nghiên cứu và phát triển công nghệ khai thác

Nghiên cứu và phát triển công nghệ khai thác hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu tác động đến môi trường. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ tạo ra những bước tiến lớn trong ngành khai thác khoáng sản.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vùng biển ven bờ tỉnh Sóc Trăng, với chiều dài bờ biển khoảng 90 km và độ sâu khảo sát đến 30 m nước, được đánh giá là một trong những khu vực có tiềm năng khoáng sản rắn, đặc biệt là vật liệu xây dựng. Theo ước tính, hàng năm sông Mê Công vận chuyển ra biển khoảng 80 triệu tấn bùn cát, trong đó khoảng 30 triệu tấn trầm tích được chuyển tải qua hai cửa sông Trần Đề và Định An thuộc vùng biển Sóc Trăng. Nhu cầu khai thác vật liệu xây dựng tại đây ngày càng tăng, không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn có tiềm năng xuất khẩu sang các quốc gia Đông Nam Á.

Luận văn tập trung nghiên cứu đặc điểm trầm tích tầng mặt và triển vọng khoáng sản vật liệu xây dựng liên quan tại vùng biển Sóc Trăng nhằm làm sáng tỏ quy luật phân bố trầm tích tầng mặt và đánh giá tiềm năng vật liệu xây dựng. Phạm vi nghiên cứu bao gồm vùng biển ven bờ tỉnh Sóc Trăng với độ sâu từ 0 đến 30 m nước, dựa trên số liệu thu thập trong giai đoạn 2000-2015. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc hiểu rõ quy luật phân bố trầm tích tầng mặt vùng biển cửa sông châu thổ bồi tụ, đồng thời có giá trị thực tiễn trong việc phục vụ phát triển kinh tế biển và khai thác khoáng sản bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng hai khung lý thuyết chính: lý thuyết trầm tích học và mô hình phân bố khoáng sản ven biển. Lý thuyết trầm tích học tập trung vào phân tích thành phần hạt, đặc điểm địa hình đáy biển và điều kiện thủy động lực để xác định các kiểu trầm tích tầng mặt. Mô hình phân bố khoáng sản ven biển dựa trên sự liên kết giữa đặc điểm trầm tích và tiềm năng vật liệu xây dựng, trong đó các trầm tích hạt trung đến thô như cát, cát sạn được xem là nguồn vật liệu xây dựng chính.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: trầm tích tầng mặt (lớp trầm tích trên cùng có bề dày tối thiểu khoảng 20 cm), phân loại trầm tích theo biểu đồ của Cục Địa chất Hoàng gia Anh, các thông số độ hạt như kích thước hạt trung bình (Md), hệ số chọn lọc (So), hệ số bất đối xứng (Sk), và các chỉ tiêu địa hóa môi trường trầm tích như pH, Eh, hàm lượng carbonat và khoáng vật nặng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thực địa thu thập từ các mẫu trầm tích tầng mặt đáy biển ven bờ Sóc Trăng, các lỗ khoan khảo sát, dữ liệu băng địa chấn nông độ phân giải cao, và tài liệu tổng hợp từ các đề tài, dự án liên quan. Cỡ mẫu khảo sát gồm hàng trăm điểm lấy mẫu phân bố đều trên vùng nghiên cứu, đảm bảo tính đại diện cho các kiểu trầm tích khác nhau.

Phương pháp phân tích độ hạt sử dụng kỹ thuật rây và pipet, phân loại trầm tích theo biểu đồ phân loại của Cục Địa chất Hoàng gia Anh. Các chỉ tiêu địa hóa môi trường được phân tích trong phòng thí nghiệm bao gồm pH, Eh, hàm lượng carbonat, khoáng vật nặng và khoáng vật nhẹ. Phân tích địa chấn giúp xác định cấu trúc địa tầng và phân bố trầm tích. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2012 đến 2015, bao gồm giai đoạn khảo sát thực địa, phân tích mẫu và tổng hợp kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân bố đa dạng các kiểu trầm tích tầng mặt: Vùng biển Sóc Trăng ghi nhận 17 kiểu trầm tích tầng mặt khác nhau, trong đó trầm tích cát sạn (gS), cát bùn sạn (gmS), và sạn cát (sG) chiếm diện tích lớn. Ví dụ, trầm tích sạn cát có hàm lượng sạn chiếm khoảng 30-36%, cát chiếm 60-64%, với kích thước hạt trung bình khoảng 0,6-1 mm.

2. Quy luật phân bố trầm tích theo độ sâu và địa hình: Trầm tích sạn chủ yếu phân bố ở vùng đáy biển sâu 20-28 m, trên các địa hình nổi cao. Trầm tích cát và cát bùn phân bố rộng rãi ở vùng nước nông 0-20 m, đặc biệt tại các cửa sông Trần Đề và Định An. Độ dày trầm tích tầng mặt dao động từ 2 đến 10 m, với sự mỏng dần từ bờ ra ngoài khơi.

3. Triển vọng khoáng sản vật liệu xây dựng cao: Các trầm tích hạt thô như cát sạn, cát bùn sạn có độ chọn lọc trung bình đến tốt (So từ 1,1 đến 2,4), mài tròn trung bình, phù hợp làm vật liệu xây dựng. Ước tính trữ lượng vật liệu xây dựng tại vùng biển Sóc Trăng có thể đạt hàng chục triệu m3, đáp ứng nhu cầu khai thác trong và ngoài tỉnh.

4. Ảnh hưởng của điều kiện thủy động lực và kiến tạo: Dòng chảy sông Hậu và chế độ thủy triều bán nhật triều với biên độ 3-4 m tạo điều kiện thuận lợi cho sự phân bố và tích tụ trầm tích hạt thô. Các đứt gãy kiến tạo như đứt gãy Hòn Khoai - Cà Ná và đứt gãy Sông Hậu ảnh hưởng đến cấu trúc địa tầng và phân bố trầm tích.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự phân bố đa dạng trầm tích tầng mặt là do sự tương tác phức tạp giữa nguồn cung cấp vật liệu từ sông Mê Công, điều kiện thủy động lực ven bờ và cấu trúc kiến tạo vùng biển. So sánh với các nghiên cứu tại đồng bằng sông Cửu Long và các vùng biển ven bờ khác, kết quả cho thấy trầm tích tầng mặt Sóc Trăng có đặc điểm tương đồng về thành phần hạt và độ chọn lọc, nhưng có sự khác biệt về độ dày và phân bố do ảnh hưởng của các đứt gãy và chế độ thủy triều đặc thù.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tam giác phân loại trầm tích, bản đồ phân bố các trường trầm tích tầng mặt, và bảng thống kê các thông số độ hạt, giúp minh họa rõ ràng quy luật phân bố và tiềm năng vật liệu xây dựng. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ cơ sở khoa học cho việc khai thác bền vững khoáng sản vật liệu xây dựng, đồng thời hỗ trợ quản lý tài nguyên và phát triển kinh tế biển tỉnh Sóc Trăng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường khảo sát và đánh giá trữ lượng vật liệu xây dựng: Thực hiện các chương trình khảo sát chi tiết hơn về trữ lượng và chất lượng trầm tích hạt thô trong vùng biển Sóc Trăng, nhằm cập nhật dữ liệu phục vụ quy hoạch khai thác trong vòng 3-5 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các viện nghiên cứu địa chất.

2. Xây dựng quy hoạch khai thác bền vững vật liệu xây dựng ven biển: Thiết lập các vùng khai thác được phép và hạn chế dựa trên bản đồ phân bố trầm tích và cấu trúc địa tầng, nhằm bảo vệ môi trường biển và duy trì nguồn tài nguyên lâu dài. Thời gian thực hiện: 2 năm. Chủ thể: UBND tỉnh Sóc Trăng và các cơ quan quản lý tài nguyên.

3. Ứng dụng công nghệ địa chấn và GIS trong quản lý tài nguyên khoáng sản: Áp dụng công nghệ địa chấn nông độ phân giải cao kết hợp GIS để giám sát biến động trầm tích và đánh giá tác động khai thác. Chủ thể: Trung tâm Địa chất và Khoáng sản biển, các trường đại học. Timeline: 3 năm.

4. Phát triển ngành công nghiệp vật liệu xây dựng địa phương: Khuyến khích đầu tư xây dựng nhà máy chế biến vật liệu xây dựng từ nguồn trầm tích tại chỗ, tạo giá trị gia tăng và việc làm cho địa phương. Chủ thể: Sở Công Thương, các doanh nghiệp. Thời gian: 5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu địa chất và khoáng sản biển: Luận văn cung cấp dữ liệu chi tiết về đặc điểm trầm tích tầng mặt và cấu trúc địa tầng vùng biển Sóc Trăng, hỗ trợ nghiên cứu chuyên sâu về trầm tích học và khoáng sản biển.

2. Cơ quan quản lý tài nguyên và môi trường: Thông tin về phân bố trầm tích và tiềm năng vật liệu xây dựng giúp hoạch định chính sách khai thác bền vững, bảo vệ môi trường biển và phát triển kinh tế địa phương.

3. Doanh nghiệp khai thác và chế biến vật liệu xây dựng: Cung cấp cơ sở khoa học để đánh giá trữ lượng, chất lượng vật liệu, từ đó lập kế hoạch đầu tư và khai thác hiệu quả.

4. Sinh viên và học viên cao học ngành Địa chất học, Khoa học môi trường: Tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu trầm tích tầng mặt, phân tích địa chất biển và ứng dụng trong thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Trầm tích tầng mặt là gì và tại sao nó quan trọng trong nghiên cứu khoáng sản?
   Trầm tích tầng mặt là lớp trầm tích trên cùng của đáy biển có bề dày tối thiểu khoảng 20 cm, có thành phần hạt tương đối đồng nhất. Nó quan trọng vì là nguồn vật liệu xây dựng chính như cát, sạn, và ảnh hưởng đến quy luật phân bố khoáng sản ven biển.

2. Phương pháp phân loại trầm tích được sử dụng trong luận văn là gì?
   Luận văn sử dụng biểu đồ phân loại trầm tích của Cục Địa chất Hoàng gia Anh, dựa trên tỷ lệ phần trăm các hợp phần sạn, cát, bùn, bột và sét, kết hợp với các thông số độ hạt như kích thước hạt trung bình, hệ số chọn lọc và bất đối xứng.

3. Nguồn cung cấp trầm tích chính cho vùng biển Sóc Trăng là gì?
   Nguồn cung cấp chính là trầm tích từ sông Mê Công, đặc biệt qua hai cửa sông Trần Đề và Định An, với lượng vật liệu ước tính khoảng 30 triệu tấn mỗi năm, tạo điều kiện cho sự tích tụ trầm tích tầng mặt.

4. Các yếu tố thủy động lực ảnh hưởng như thế nào đến phân bố trầm tích?
   Chế độ thủy triều bán nhật triều với biên độ 3-4 m, dòng chảy sông Hậu và gió mùa tạo nên các hướng dòng chảy và sóng khác nhau, ảnh hưởng đến sự phân bố và tích tụ trầm tích hạt thô, hình thành các trường trầm tích đặc trưng.

5. Làm thế nào để ứng dụng kết quả nghiên cứu vào phát triển kinh tế địa phương?
   Kết quả giúp xác định vùng có trữ lượng vật liệu xây dựng lớn, từ đó quy hoạch khai thác hợp lý, phát triển ngành công nghiệp vật liệu xây dựng, đồng thời bảo vệ môi trường biển và nâng cao hiệu quả kinh tế biển tỉnh Sóc Trăng.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ đặc điểm đa dạng và quy luật phân bố trầm tích tầng mặt vùng biển ven bờ Sóc Trăng, với 17 kiểu trầm tích chính, trong đó trầm tích hạt thô có tiềm năng vật liệu xây dựng cao.
• Phân tích địa chất và địa chấn cho thấy sự ảnh hưởng rõ rệt của điều kiện thủy động lực và cấu trúc kiến tạo đến phân bố trầm tích và khoáng sản.
• Ước tính trữ lượng vật liệu xây dựng tại vùng biển Sóc Trăng có thể đáp ứng nhu cầu khai thác trong nhiều năm tới, góp phần phát triển kinh tế biển bền vững.
• Đề xuất các giải pháp khai thác bền vững, ứng dụng công nghệ hiện đại và phát triển công nghiệp vật liệu xây dựng địa phương.
• Khuyến nghị tiếp tục nghiên cứu chi tiết và cập nhật dữ liệu để quản lý hiệu quả tài nguyên khoáng sản biển.

Next steps: Triển khai các chương trình khảo sát bổ sung, xây dựng quy hoạch khai thác, và phát triển công nghiệp vật liệu xây dựng trong vòng 3-5 năm tới.

Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ để khai thác hiệu quả và bảo vệ nguồn tài nguyên vật liệu xây dựng ven biển Sóc Trăng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI VÙNG NGHIÊN CỨU 1. ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 1. Vị trí địa lý Khu vực nghiên cứu của luận văn thuộc vùng biển ven bờ tỉnh Sóc Trăng đến độ sâu 30m nước. Bờ biển Sóc Trăng kéo dài khoảng 90km, bị chia cắt bởi ba cửa sông chính: cửa Trần Đề, cửa Định An (thuộc sông Hậu) và cửa Mỹ Thạnh (sông Mỹ Thạnh).

Khu vực nghiên cứu (hình 1.1) được giới hạn bởi đường bờ biển và các điểm có tọa độ được trình bày ở bảng 1. Vị trí vùng nghiên cứu 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. 1: Tọa độ các điểm giới hạn diện tích vùng nghiên cứu STT Vĩ độ Bắc Kinh độ Đông I 9° 33' 48" 106° 18' 28" II 9° 00' 43" 106° 49' 52" III 8° 40' 05" 106° 22' 30" IV 9° 13' 42" 105° 50' 00" 1. Đặc điểm địa hình, địa mạo đáy biển Địa hình ven biển tỉnh Sóc Trăng có xu hướng nghiêng thoải từ bờ biển về phía đất liền và từ cửa sông Hậu về phía Tây Nam.

Vùng nội đồng có độ cao trung bình từ 0,5 - 1,0m [8]. Vùng ven biển, ven sông do phù sa, gió và sóng biển đã tạo nên những giồng cát chạy dọc ven bờ biển. Các giồng cát có độ cao từ 1,2 đến 2m [3]. Địa hình phân cắt nhiều bởi hệ thống sông rạch và kênh mương thủy lợi.

Do địa hình thấp và thông với biển bởi hệ thống sông kênh rạch nên dễ bị nước biển xâm nhập (nhiễm mặn). Mặt cắt đo sâu đáy biển khu vực Sóc Trăng. a) Địa hình nghiêng thoải phía tây nam vùng nghiên cứu; b) Địa hình dốc trung tâm vùng nghiên cứu 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Địa hình vùng biển ven bờ Sóc Trăng có sự phân bậc rõ rệt ở ba mức độ sâu: - Từ 0 - 5m nước: nhìn chung địa hình khá thoải. Đây là khu vực cửa sông nên có địa hình khá phức tạp, thay đổi theo mùa do tương tác động lực sông biển.

Tai đây có nhiều cồn và doi cát ngầm đan xen với các luồng lạch. - Từ 5 - 20m nước: địa hình có dạng sườn dốc. Ở phía Đông Bắc nơi gần cửa sông địa hình dốc hơn phía Tây Nam. Độ sâu 18-20m nước có thể là giới hạn ngoài của khu vực lắng đọng trầm tích hiện đại và vì thế địa hình có biến đổi theo thời gian nhưng không rõ nét như khu vực 0-5m nước.

- Từ 20 - 30m nước: địa hình thoải phát triển không theo một hướng nhất định hình thành nhiều sóng cát, đôi nơi phân bố các cồn ngầm thoải. Đặc điểm khí hậu Sóc Trăng nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới chịu ảnh hưởng gió mùa, chia thành mùa là mùa khô và mùa mưa, trong đó mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau [8]. a) Lượng mưa Theo số liệu thống kê trong giai đoạn (từ 2000 - 2008), lượng mưa trong năm trung bình khoảng 2.2) trong đó năm 2006 có lượng mưa thấp nhất (1. Tại vùng cửa sông Hậu, trong mùa mưa còn bị ảnh hưởng mạnh bởi những đợt lũ đã làm thay đổi đáng kể biến trình mực nước và thường gây ra lũ lớn.

Mùa khô hầu như không mưa dẫn tới tình trạng thiếu nước cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt. Lượng mưa trung bình các tháng trong năm (mm) Năm 2000 2005 2006 2007 2008 Tháng Tháng 1 - - 4,9 68,5 0.5 Tháng 2 17,7 0,1 - - 2,0 Tháng 3 17,7 1,6 1,4 8,4 3,7 Tháng 4 175,8 6,6 117,8 15,5 71,7 Tháng 5 206,8 253,8 82,4 308,7 435,6 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Năm 2000 2005 2006 2007 2008 Tháng Tháng 6 298,2 229,4 388,4 277,8 207,1 Tháng 7 215,5 419,0 243,2 123,0 200,3 Tháng 8 402,3 208,9 369,4 339,6 293,5 Tháng 9 260,6 346,7 249,4 243,6 277,7 Tháng 10 414,9 354,4 129,6 467,6 432,5 Tháng 11 75,9 164,8 29,2 85,5 272,8 Tháng 12 108,0 119,9 44,4 - 32,8 Lượng mưa cả năm 2193,4 2105,2 1660,0 1938,2 2230,2 Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Sóc Trăng 2009 b) Nhiệt độ và số giờ nắng - Nhiệt độ không khí của vùng nghiên cứu khá điều hòa, nhiệt độ trung bình trong năm là 26,80C. Nhiệt độ trung bình cao nhất trong năm thường là tháng 4 (28,20C) và nhiệt độ trung bình thấp nhất vào tháng 1 (25,50C) (bảng 1. - Nhiệt độ nước bề mặt vùng biển Sóc Trăng thuộc loại cao, thường trên dưới 300C.

Ở gần khu vực Côn Đảo nhiệt độ nước biển trung bình trong năm là 28,50C. Vào mùa hè nhiệt độ nước biển tương đối đồng nhất từ tầng mặt đến tầng đáy. Nhiệt độ trung bình các tháng trong năm (0C) Năm 2000 2005 2006 2007 2008 Tháng Tháng 1 26,1 24,6 25,6 25,6 25,4 Tháng 2 26,3 26,1 26,8 25,3 25,8 Tháng 3 27,4 27,9 27,2 27,3 26,8 Tháng 4 27,7 28,06 28,1 28,7 28,2 Tháng 5 27,8 28,4 27,7 27,6 27,2 Tháng 6 27,0 27,9 27,1 27,8 27,4 Tháng 7 26,9 26,2 26,9 26,9 26,8 Tháng 8 26,6 27,2 26,5 26,8 26,6 Tháng 9 26,9 26,8 26,5 26,9 26,5 Tháng 10 26,6 27,2 27,2 26,9 27,0 Tháng 11 26,7 26,7 27,4 26,2 26,2 Tháng 12 26,2 25,3 26,1 25,9 25,7 Trung bình năm 26,8 26,9 26,9 26,8 26,6 Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Sóc Trăng, năm 2009 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khu vực nghiên cứu có số giờ nắng trong năm khá cao. Số giờ nắng trung bình năm khoảng 2.345,0 giờ, cao nhất vào tháng 3 và thấp nhất vào tháng 10 (Bảng 1.

Số giờ nắng trung bình các tháng trong năm Năm 2000 2005 2006 2007 2008 Tháng Tháng 1 250.5 117,2 217,8 211,8 152,2 Trung bình năm 2149,4 2488,4 2471,9 2322,5 2292,7 Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Sóc Trăng, năm 2009 c) Độ ẩm Do nằm trong khu vực gió mùa kiểu xích đạo và chịu ảnh hưởng trực tiếp của khí hậu biển nên thường xuyên có độ ẩm cao, về mùa lạnh thời tiết hanh, khô nên độ ẩm giảm đi. Độ ẩm thay đổi trong khoảng 79 – 89%, trung bình năm là 83,8%, tháng có độ ẩm cao nhất là tháng 8 và thấp nhất là tháng 4 [10] (bảng 1. 5: Độ ẩm trung bình các tháng trong năm Năm Trung bình 2000 2005 2006 2007 2008 Tháng (2000-2008) Tháng 1 83 80 81 80 83 81.6 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Năm Trung bình 2000 2005 2006 2007 2008 Tháng (2000-2008) Tháng 6 90 88 87 92 88 89.8 Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Sóc Trăng 2008 d) Lượng bốc hơi Lượng bốc hơi trung bình nhiều năm trên 1.000mm (tại thị xã Sóc Trăng là 1.014mm), mùa khô lượng bốc hơi bình quân tháng là 130 – 140mm, mùa mưa lượng bốc hơi bình quân nhỏ hơn (khoảng từ 60 – 70mm) [10]. e) Chế độ gió Chế độ gió: chia làm 2 mùa rõ rệt: mùa đông hướng gió thịnh hành là Đông Bắc, Đông; mùa hè hướng gió thịnh hành là Tây, Tây Nam.

Trong cả năm thời gian lặng gió hoặc gió yếu chiếm khoảng 8%. Tháng 10 và tháng 4 là hai tháng giao mùa, tốc độ gió trong thời kỳ này chỉ đạt khoảng 3m/s, nhưng hướng gió thay đổi phức tạp. Đặc điểm thủy, hải văn Chế độ thủy, hải văn ven biển và biển Sóc Trăng chịu ảnh hưởng của dòng chảy, lưu lượng nước của sông Cửu Long và chế độ thủy triều. Với lưu lượng nước lớn (400x109 m3/năm), hàng năm hệ thống sông Mê Công chuyển tải ra biển một lượng bùn cát rất đáng kể qua 7 cửa, riêng đổ ra biển Sóc Trăng qua 2 cửa Trần Đề và Định An chiếm tới khoảng 30%.

Nhiều tài liệu đã xác định, hàng năm sông Mê Công tải ra biển khoảng 80 triệu tấn bùn cát. Thực tế có thể còn lớn hơn, vì ngoài lượng bùn cát di chuyển dưới dạng lơ lửng còn có thêm một lượng bùn cát đáng kể di chuyển dưới dạng lăn trượt theo đáy. Theo số liệu đo đạc tại 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trạm quan trắc Pakse (Lào) trong vòng 30 năm (1960 - 1989), hàng năm lượng bùn cát vận chuyển qua đây khoảng 170 - 180 triệu tấn vật liệu trầm tích [6]. Như vậy có thể thấy hàng năm sông Mê Công mang ra biển một lượng vật liệu trầm tích không dưới 100 triệu tấn.

Từ đó có thể sơ bộ xác định, hàng năm lượng bùn cát chuyển tải ra khu vực biển nông ven bờ tỉnh Sóc Trăng qua hai của Trần Đề và Định An có thể tới 30 triệu tấn. Hệ thống các kênh rạch trong vùng đều có cửa thông với sông Hậu, cho nên chế độ thủy văn phụ thuộc vào chế độ thủy triều của biển. Vùng biển ven bờ Sóc Trăng có chế độ bán nhật triều không đều. Trong tháng có 2 đợt triều cường vào ngày 15 và 30 âm lịch, biên độ dao động trung bình 3 - 4m [9].

Về mùa mưa một phần các huyện Thạnh Trị và Mỹ Tú bị úng ngập. Mùa khô các huyện ven biển, ven cửa sông Hậu bị nhiễm mặn. Nguồn nước mặt từ sông Hậu đổ vào hệ thống kênh rạch trong tỉnh là nguồn cung cấp nước chủ yếu cho sản xuất và đời sống. Lưu lượng sông Hậu vào mùa mưa khoảng 7.

a) Chế độ sóng Chế độ sóng vùng nghiên cứu hình thành 2 mùa rõ rệt. Mùa khô sóng có hướng thịnh hành là Đông Bắc chiếm khoảng 75 - 85%, độ cao sóng trung bình khoảng 2 - 3,5m [7]. Sóng lớn có tần suất xuất hiện nhiều nhất vào tháng 11, với độ cao sóng cực đại có thể lên tới 5 - 6m. Mùa mưa sóng chủ yếu có hướng Tây Nam hoặc Tây.

Độ cao sóng trung bình khoảng 2 - 3m. Sóng hướng Tây Nam có tần suất xuất hiện cực đại vào tháng 8 - 9, với độ cao cực đại 4 - 5m. Thời gian lặng sóng hoặc có sóng yếu trong năm chỉ xấp xỉ 2%. b) Chế độ dòng chảy vùng biển ven bờ: Trong mùa mưa dòng chảy các tầng nhìn chung có xu thế đi từ Nam lên Bắc.

Tuy nhiên do ảnh hưởng của đường bờ và địa hình đáy mà từng nơi có xuất hiện các hướng riêng biệt lệch khỏi hướng chính, tạo nên các hướng dòng cục bộ. Ngoài khơi, dòng chảy ổn định hơn với tốc độ trung bình 0,4 - 0,5 m/s. Đặc biệt tại khu 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vực cửa Định An và Trần Đề, do dòng chảy sông khống chế nên hướng dòng chảy bị biến đổi phức tạp theo luồng sông và đạt tốc độ trung bình khoảng 0,6 - 0,8m/s. Mùa khô dòng chảy thường kỳ có hướng từ Bắc xuống Nam và chịu ảnh hưởng của các đợt gió mùa Đông Bắc.

Khu vực ngoài khơi, dòng chảy có hướng tương đối ổn định.