Luận văn thạc sĩ về tổng hợp nguồn nước ở vùng núi khan hiếm nước tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích kỹ thuật tài nguyên nước sử dụng tổng hợp nguồn nước ở những nơi khan hiếm nước vùng núi tỉnh phú, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Vũ Hoàng Hiệp
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Ngọc Hải
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Quy Hoạch Và Quản Lý Tài Nguyên Nước
• Đề tài: Tổng Hợp Nguồn Nước Cho Vùng Núi Khan Hiếm Nước Tại Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• I.. Tính cấp thiết của đề tài
• II.. Mục tiêu của đề tài
• III.. Nội dung nghiên cứu của đề tài
• IV.. Phương pháp nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Điều kiện tự nhiên tỉnh Phú Thọ
• 1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.2. Đặc điểm địa hình
• 1.1.3. Đặc điểm khí hậu
• 1.1.4. Sông ngòi
• 1.1.5. Tài nguyên thiên nhiên
• 1.2. Hiện trạng phát triển kinh tế xã hội
• 1.2.1. Dân cư
• 1.2.2. Nông nghiệp
• 1.2.3. Lâm nghiệp
• 1.2.4. Giao thông
• 1.2.5. Du lịch
• 1.2.6. Nhận xét chung về hiện trạng kinh tế - xã hội
• 1.2.7. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội
• 1.3. Công tác thủy lợi tỉnh Phú Thọ
• 1.4. Đánh giá chung về các hệ thống thủy lợi vùng núi tỉnh Phú Thọ
• 1.4.1. Về quy hoạch
• 1.4.2. Về công trình
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC GIẢI PHÁP VÀ MÔ HÌNH BỐ TRÍ HỆ THỐNG SỬ DỤNG TỔNG HỢP NGUỒN NƯỚC CHO MỘT SỐ VÙNG ĐẶC TRƯNG
• 2.1. Những cơ sở khoa học đề xuất mô hình hệ thống thủy lợi miền núi khai thác sử dụng tổng hợp nguồn nước
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.2. Yêu cầu về mặt thủy lợi để phát triển kinh tế vùng núi tỉnh Phú Thọ
• 2.3. Các giải pháp thủy lợi để đề xuất mô hình
• 2.3.1. Đề xuất các mô hình có thể áp dụng
• 2.3.2. Phân tích các điều kiện áp dụng mô hình
• 2.3.2.1. Về mô hình I
• 2.3.2.2. Về mô hình II
• 2.3.2.3. Về mô hình III
• 3. CHƯƠNG 3: ÁP DỤNG MÔ HÌNH SỬ DỤNG NGUỒN NƯỚC HIỆU QUẢ CHO VÙNG TƯỚI XÃ VÕ MIỄU, HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Đặc điểm tự nhiên của khu vực
• 3.1.1. Vị trí địa lý, điều kiện địa hình địa mạo
• 3.1.2. Đặc điểm địa chất thủy văn
• 3.1.3. Điều kiện khí tượng, thủy văn, sông ngòi
• 3.2. Yêu cầu về nước của khu vực
• 3.2.1. Tình hình dân sinh kinh tế - xã hội
• 3.2.2. Tài nguyên thiên nhiên
• 3.2.3. Hiện trạng khu vực nghiên cứu
• 3.2.4. Sự cần thiết phải đầu tư
• 3.3. Bố trí hệ thống công trình cấp nước trong khu vực
• 3.3.1. Mục tiêu nhiệm vụ của hệ thống
• 3.3.2. Phương án bố trí hệ thống
• 3.3.3. Các chỉ tiêu thiết kế
• 3.3.4. Các hạng mục trong hệ thống
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Những kết quả đạt được
• 4.2. Những tồn tại trong quá trình thực hiện luận văn
• 4.3. Kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Tình hình khan hiếm nước tại vùng núi tỉnh Phú Thọ đã trở thành một vấn đề đáng lo ngại, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân. Đặc biệt, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn ra phức tạp, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp cấp nước hiệu quả trở nên cần thiết. Đề tài này nhằm mục tiêu khai thác và sử dụng nguồn nước một cách tổng hợp, từ đó nâng cao hiệu quả của các công trình thủy lợi hiện có. Việc này không chỉ giúp cải thiện tình hình sinh hoạt của người dân mà còn góp phần phát triển kinh tế - xã hội của khu vực. Theo các số liệu thống kê, hiện nay, hiệu quả sử dụng nước cho nông nghiệp và sinh hoạt chỉ đạt khoảng 50-60% so với năng lực thiết kế, cho thấy sự cần thiết phải có một nghiên cứu bài bản nhằm tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên nước.

II. Đặc điểm tự nhiên tỉnh Phú Thọ

Tỉnh Phú Thọ có địa hình chủ yếu là đồi núi, với nhiều tiểu vùng khác nhau. Đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa cùng với hệ thống sông ngòi phong phú, bao gồm sông Hồng và các sông chi lưu, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển thủy lợi. Tuy nhiên, trong mùa khô, tình trạng khan hiếm nước diễn ra phổ biến, đòi hỏi phải có các giải pháp khai thác nước hiệu quả. Nguồn nước ngầm và nước mưa là hai nguồn chính cần được chú trọng trong việc xây dựng các mô hình hệ thống cấp nước. Đặc biệt, những khu vực có địa hình khó khăn cần có các giải pháp bảo vệ nguồn nước và sử dụng nước sạch một cách hợp lý để đảm bảo cuộc sống cho người dân. Việc nghiên cứu và đánh giá các điều kiện tự nhiên là cơ sở quan trọng để xây dựng các mô hình phát triển bền vững cho khu vực.

III. Hiện trạng phát triển kinh tế xã hội

Vùng núi Phú Thọ đang đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp và sinh hoạt. Dân số đông và sự phân bố không đồng đều của các tài nguyên nước đã dẫn đến tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của người dân. Đầu tư cho các công trình thủy lợi và cải thiện hạ tầng cấp nước là rất cần thiết. Theo số liệu, tỷ lệ sử dụng nước trong sản xuất nông nghiệp còn thấp, do đó cần có các giải pháp quản lý nước hiệu quả hơn. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ mới trong khai thác nước và cấp nước sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm thiểu tình trạng biến đổi khí hậu và đảm bảo phát triển bền vững cho khu vực.

IV. Các giải pháp và mô hình đề xuất

Để giải quyết tình trạng khan hiếm nước tại vùng núi Phú Thọ, nhiều giải pháp và mô hình đã được đề xuất. Các mô hình hệ thống cấp nước tổng hợp sẽ được áp dụng nhằm tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên nước. Việc kết hợp giữa nước ngầm và nước mưa trong cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng. Ngoài ra, cần chú trọng đến việc bảo vệ nguồn nước và phát triển các mô hình thủy lợi phù hợp với điều kiện tự nhiên của từng khu vực. Đặc biệt, việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của quản lý nước cũng là một yếu tố quyết định đến thành công của các mô hình này. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình cấp nước mà còn góp phần nâng cao chất lượng đời sống của người dân trong khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Phú Thọ, nằm ở vùng trung du miền núi phía Bắc Việt Nam, có diện tích tự nhiên khoảng 3.200 km² với 215 xã, thị trấn miền núi trong tổng số 273 xã, phường, thị trấn. Vùng núi Phú Thọ đặc trưng bởi địa hình chia cắt mạnh, độ dốc lớn, khí hậu nhiệt đới gió mùa với lượng mưa trung bình từ 1.100 đến 1.860 mm/năm, nhưng nguồn nước mặt và ngầm lại rất khan hiếm, đặc biệt vào mùa khô kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Hiện nay, tỉnh có khoảng 839 công trình thủy lợi, trong đó có 607 hồ chứa và 232 trạm bơm, nhưng hiệu quả sử dụng nước chỉ đạt khoảng 50-60% so với năng lực thiết kế, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của đồng bào các dân tộc thiểu số vùng núi.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đề xuất các giải pháp và mô hình hệ thống công trình khai thác, sử dụng tổng hợp nguồn nước hiệu quả, phù hợp với điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của vùng núi Phú Thọ. Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá hiện trạng nguồn nước, hệ thống thủy lợi, phân tích các yếu tố địa hình, khí hậu, kinh tế xã hội và đề xuất mô hình áp dụng tại xã Võ Miễu, huyện Thanh Sơn. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các huyện miền núi của tỉnh Phú Thọ, với dữ liệu thu thập từ năm 2006 đến 2010, nhằm phục vụ phát triển kinh tế xã hội bền vững, nâng cao hiệu quả sử dụng nước tưới, cấp nước sinh hoạt và phát triển các ngành kinh tế nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài nguyên nước bền vững, bao gồm:

• Lý thuyết khai thác tổng hợp nguồn nước: Tập trung vào việc sử dụng đồng thời các nguồn nước mặt, nước ngầm, nước mưa và các công trình thủy lợi nhỏ để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nước trong điều kiện khan hiếm.
• Mô hình hệ thống thủy lợi miền núi: Phân tích đặc điểm địa hình, khí hậu và kinh tế xã hội để thiết kế hệ thống thủy lợi phù hợp, bao gồm hồ chứa, đập dâng, kênh dẫn và trạm bơm.
• Khái niệm đa mục tiêu trong quản lý nước: Sử dụng nguồn nước không chỉ cho tưới tiêu mà còn cho sinh hoạt, phát điện, nuôi trồng thủy sản và bảo vệ môi trường.
• Khái niệm tiết kiệm nước và tưới tiên tiến: Áp dụng các phương pháp tưới tiết kiệm như tưới tràn có kiểm soát, tưới phun mưa, sử dụng kênh dẫn có nắp để giảm thất thoát nước.
• Khái niệm phát triển bền vững vùng núi: Kết hợp phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân vùng núi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Khảo sát thực địa: Thu thập số liệu về địa hình, khí hậu, thủy văn, hiện trạng công trình thủy lợi và điều kiện kinh tế xã hội tại các huyện miền núi tỉnh Phú Thọ, đặc biệt tại xã Võ Miễu, huyện Thanh Sơn.
• Tổng hợp và phân tích tài liệu: Sử dụng các báo cáo, số liệu thống kê của ngành nông nghiệp, thủy lợi, tài nguyên nước và các nghiên cứu liên quan.
• Phân tích kỹ thuật và mô hình hóa: Đánh giá hiệu quả các mô hình hệ thống thủy lợi, phân tích điều kiện áp dụng từng mô hình dựa trên đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát tại 5 huyện miền núi với tổng diện tích nghiên cứu khoảng 1.000 ha đất canh tác, lựa chọn các công trình thủy lợi vừa và nhỏ đại diện cho vùng núi.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả, so sánh hiệu quả sử dụng nước trước và sau khi áp dụng mô hình, đánh giá tác động kinh tế xã hội qua các chỉ số như diện tích tưới, sản lượng lương thực, tỷ lệ cấp nước sinh hoạt.

Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2006 đến 2010, với các giai đoạn khảo sát, phân tích, đề xuất mô hình và áp dụng thử nghiệm tại xã Võ Miễu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả sử dụng nước thủy lợi còn thấp: Năng lực tưới của các công trình thủy lợi chỉ đạt khoảng 69,4%, công trình tiêu đạt 62,8% so với thiết kế. Vụ đông xuân có khoảng 3.000 ha bị hạn, vụ mùa có năm đến 7.000 ha bị úng ngập do hệ thống chưa hoàn chỉnh và thiếu đồng bộ.

2. Nguồn nước khan hiếm vào mùa khô: Mùa khô kéo dài 5-6 tháng, lượng mưa chỉ chiếm 20-25% tổng lượng năm, dẫn đến thiếu nước nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt. Lưu lượng nước mạch và suối nhỏ chỉ khoảng 1/10 so với mùa mưa.

3. Mô hình sử dụng tổng hợp nguồn nước hiệu quả: Áp dụng mô hình kết hợp hồ chứa chính, ao núi thượng nguồn, đập dâng, trạm bơm thủy điện mini và hệ thống kênh dẫn có nắp giúp tăng khả năng điều tiết, giảm thất thoát nước, phục vụ đa mục tiêu như tưới, sinh hoạt, phát điện và nuôi trồng thủy sản. Ví dụ tại xã Võ Miễu, mô hình này đã giúp tăng diện tích tưới lên khoảng 20% và giảm thiểu tình trạng thiếu nước sinh hoạt.

4. Phương pháp tưới tràn có kiểm soát phù hợp với địa hình bậc thang: Tưới tràn kết hợp bể tiêu năng và kênh thu nước giúp tiết kiệm nước, giảm xói mòn đất và tăng năng suất cây trồng. Năng suất lúa bình quân tăng từ 48,53 tạ/ha lên 53,8 tạ/ha trong giai đoạn áp dụng mô hình.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân hiệu quả sử dụng nước thấp chủ yếu do hệ thống thủy lợi miền núi được đầu tư không đồng bộ, công trình xuống cấp, thiết kế chưa phù hợp với địa hình phức tạp và chưa khai thác tổng hợp các nguồn nước. So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này tương đồng với thực trạng chung của các vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Mô hình sử dụng tổng hợp nguồn nước tận dụng tối đa các nguồn nước mặt, nước ngầm và nước mưa, đồng thời kết hợp các công trình thủy lợi nhỏ và vừa, phù hợp với đặc điểm địa hình chia cắt và kinh tế hộ gia đình. Việc áp dụng các công nghệ tưới tiên tiến và kênh dẫn có nắp giúp giảm thất thoát nước, tăng hiệu quả sử dụng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh diện tích tưới và năng suất lúa trước và sau khi áp dụng mô hình, bảng thống kê tỷ lệ cấp nước sinh hoạt và sản lượng thủy sản tăng lên, minh họa rõ ràng tác động tích cực của giải pháp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và nâng cấp hệ thống hồ chứa và ao núi: Tập trung xây dựng hồ chứa chính và các ao núi thượng nguồn để tăng khả năng trữ nước, điều tiết dòng chảy, giảm xói mòn đất và bổ sung nước cho hệ thống thủy lợi. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, chủ thể là chính quyền địa phương phối hợp với ngành thủy lợi.

2. Áp dụng mô hình hệ thống kênh dẫn có nắp và công trình tưới tiên tiến: Sử dụng kênh xây, bê tông hoặc đường ống có nắp để giảm thất thoát nước, kết hợp tưới tràn có kiểm soát và tưới phun mưa nhằm tiết kiệm nước và nâng cao năng suất cây trồng. Thời gian triển khai 2-4 năm, do các đơn vị quản lý thủy lợi và nông dân thực hiện.

3. Phát triển các trạm bơm thủy điện mini và bơm nước sử dụng năng lượng tái tạo: Lắp đặt các trạm bơm thủy điện mini tận dụng địa hình dốc và nguồn nước chảy để cung cấp nước tưới và sinh hoạt, giảm chi phí năng lượng và tăng tính bền vững. Thời gian 3 năm, chủ thể là các doanh nghiệp và chính quyền địa phương.

4. Tăng cường công tác quản lý, bảo trì và vận hành hệ thống thủy lợi: Đào tạo cán bộ quản lý và người dân về kỹ thuật vận hành, bảo dưỡng công trình, đồng thời xây dựng kế hoạch tu sửa định kỳ để duy trì hiệu quả sử dụng. Thời gian liên tục, do ngành thủy lợi và cộng đồng dân cư phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách tài nguyên nước: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và giải pháp thực tiễn để xây dựng chính sách phát triển thủy lợi vùng núi, nâng cao hiệu quả sử dụng nước và phát triển bền vững.

2. Các kỹ sư và chuyên gia thủy lợi, quy hoạch tài nguyên nước: Tài liệu chi tiết về mô hình hệ thống thủy lợi miền núi, phương pháp thiết kế và vận hành công trình phù hợp với điều kiện địa hình phức tạp.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quy hoạch và quản lý tài nguyên nước: Cung cấp dữ liệu thực tế, phân tích chuyên sâu và mô hình áp dụng, hỗ trợ nghiên cứu và phát triển các đề tài liên quan.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức phát triển nông thôn vùng núi: Giúp hiểu rõ về các giải pháp khai thác nguồn nước hiệu quả, nâng cao năng suất nông nghiệp và cải thiện điều kiện sinh hoạt, từ đó áp dụng vào thực tế sản xuất và đời sống.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao vùng núi Phú Thọ lại khan hiếm nước vào mùa khô?
   Mùa khô kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4, lượng mưa chỉ chiếm 20-25% tổng lượng năm. Địa hình dốc, chia cắt mạnh làm nước chảy nhanh, không giữ được lâu, cộng với tác động phá rừng làm suy giảm khả năng trữ nước.

2. Mô hình sử dụng tổng hợp nguồn nước gồm những công trình nào?
   Bao gồm hồ chứa chính, ao núi thượng nguồn, đập dâng, trạm bơm thủy điện mini, hệ thống kênh dẫn có nắp và các công trình tưới tràn có kiểm soát, nhằm khai thác đồng thời các nguồn nước mặt, nước ngầm và nước mưa.

3. Lợi ích của việc áp dụng mô hình này là gì?
   Tăng diện tích tưới, nâng cao năng suất cây trồng, đảm bảo cấp nước sinh hoạt ổn định, giảm thất thoát nước, phát triển đa mục tiêu như nuôi trồng thủy sản và phát điện, góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững.

4. Phương pháp tưới nào phù hợp với địa hình miền núi?
   Tưới tràn có kiểm soát kết hợp bể tiêu năng và kênh thu nước giúp tiết kiệm nước, giảm xói mòn đất, phù hợp với ruộng bậc thang đặc trưng vùng núi.

5. Làm thế nào để duy trì hiệu quả hệ thống thủy lợi?
   Cần tăng cường công tác quản lý, đào tạo vận hành, bảo trì định kỳ, đồng thời nâng cấp công trình phù hợp với điều kiện thực tế và sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá chi tiết hiện trạng nguồn nước và hệ thống thủy lợi vùng núi tỉnh Phú Thọ, chỉ ra hiệu quả sử dụng nước còn thấp, đặc biệt vào mùa khô.
• Đề xuất mô hình sử dụng tổng hợp nguồn nước kết hợp hồ chứa, ao núi, đập dâng, trạm bơm thủy điện mini và hệ thống kênh dẫn có nắp, phù hợp với đặc điểm địa hình và kinh tế xã hội.
• Áp dụng mô hình tại xã Võ Miễu đã giúp tăng diện tích tưới khoảng 20%, nâng cao năng suất lúa từ 48,53 lên 53,8 tạ/ha, đồng thời cải thiện cấp nước sinh hoạt và phát triển kinh tế đa ngành.
• Khuyến nghị xây dựng, nâng cấp công trình, áp dụng công nghệ tưới tiên tiến, phát triển trạm bơm thủy điện mini và tăng cường quản lý, bảo trì hệ thống thủy lợi.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng mô hình áp dụng tại các huyện miền núi khác, đồng thời đào tạo nâng cao năng lực quản lý và vận hành công trình thủy lợi để đảm bảo phát triển bền vững.

Hành động ngay hôm nay để áp dụng các giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước, phát triển kinh tế xã hội vùng núi Phú Thọ một cách bền vững và toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TONG QUAN 1.1 Điều kiện tự nhiên tỉnh Phú Thọ.1 Vi trí địa lý: Phú Thọ là một tỉnh trung du, miễn núi phía Bắc, có tọa độ địa lý từ 20°55" đến 2143" độ vĩ Bắc, từ 104°48" đến 105°27° độ kinh Đông. - Phía Bắc giáp tinh Tuyên Quang và tinh Yên Bái, - Phía Nam giáp tỉnh Hòa Binh, - Phía Đông giáp huyện Ba Vì ~ Hà Nội, - Phía Tây giáp Sơn La. Trung tâm hành chính là Thành Phổ Việt Tri, cách thủ đô Hà Nội 80km và cách sin bay Nội Bài 50km. Tinh Phú Thọ gồm 13 huyện thị trực thuộc gồm: TP.Việt Tri, thị xã Phú Thọ và 11 huyện, với 273 xã, phường, thị tran, trong đó có 215 xã, thị trắn miễn núi.

Tổng diện tích tự nhiên 3.2 Đặc diém địa hình Phú Thọ là tinh miền núi, trung du nên địa hình bị chia cất, được chia thành tiểu vùng chủ yếu. Tiêu vùng núi cao phía Tây và phía Nam của Phú Tho, tuy gặp một số khó khăn vẻ việc đi lại, giao lưu song ở vùng này lại có nhiều tiềm năng phát triển lâm nghiệp, khai thác khoáng sản và phát triển kinh tế trang trại. Tiêu vùng gò, đổi thấp bị chia cắt nhiều, xen kẽ là đồng ruộng va dai đồng bằng ven sông Hồng, hữu Lô, tả Day. Vùng này thuận lợi cho việc trồng c c loại cây công nghỉ phát triển cí lương thực và chăn nuôi.

Địa hình của tỉnh chủ yêu là đồi núi, những vùng đắt bằng phẳng rải rác trong tỉnh. Thành phổ Việt Trì là điểm đầu của am giác châu Bắc Bộ.3 Đặc điểm khí hậu. Phú Thọ nằm trong vùng khi hậu nhiệt đới gió mùa, có một mùa đông lạnh. Nhiệt độ trung bình năm khoảng 23°C, lượng mưa trung bình trong năm.

Độ ẩm trung bình trong năm tương đối lớn, khoảng 8Š 87%. Nhìn chung khí hậu của Phú Tho thuận lợi cho việc phát triển cây trồng, vật nuôi đa dạng.4 Sông ngồi Hệ thống sông ngồi Phú Thọ gồm sông Hồng (khúc sông chảy qua tỉnh, nhân dân gọi là sông Thao) và hai chỉ lưu là sông Lô và sông Đà. chính này có nhiều nhánh nhỏ chảy qua các thung lũng, cạn nước vào mùa khô nhưng cháy xiết vào mùa lũ. Chi lưu sông Hồng phía hữu ngạn gồm: sông Bứa từ xứ Mường qua Đền Vang đến Tứ Mỹ, sông Ngồi Gianh từ núi Đại Thân chảy về Tăng Xá, sông Ngôi Lao chạy từ Nghĩa Lộ đến Bằng Dã.

Sông Lô có chỉ lưu là sông Chay phát nguyên từ Hoàng Tu Phó chảy qua huyện Lục An, Phủ Yên Bình rồi nhập vào sông Lô ở phủ Đoan Hùng. Sông Đà chảy qua một vùng diy đặc cay cối, bóng cây tỏa xuống che khuất mặt trời nên có thêm tên là Hắc Giang, gidng sông thường thay đổi luôn, nước sông mang diy phù sa, chảy qua xứ Mường vòng quanh núi Ba Vì và đồ vào Hồng Ha ở Trọng Hạ.5 Tài nguyên thiên nhiên ‘Tai nguyên đất: theo kết quả điều tra thô nhưỡng gần đây, dat dai của Phú Thọ được chia theo các nhóm sau: đất feralit đỏ vàng phát triển trên phiến thạch sét, diện tích 116.266,27 ha chiếm tới 66,79%. Đất thường có độ cao. trên 100 m, độ đốc lớn, tang dat khá dày, thành phan cơ giới nặng, min khá.

Loại dat này thường sử dụng trồng rừng, một số nơi độ đốc dưới 25° có thé sử dụng trồng cây công nghiệp. Hiện nay, Phú Thọ mới sử dụng được khoảng. " 54,8% tiém năng đất nông - lâm nghiệp; dat chưa sử dụng còn 81,2 nghìn ha, trong đó đồi núi có 57,86 nghin ha. Tai nguyên rừng: Diện tích rừng hiện nay của Phú Thọ nếu dem so sánh với các tỉnh trong cả nước thì được xếp vào những tỉnh có độ che phủ rừng lớn (42% diện tích tự nhiên).

Diện tích rừng hiện có 144.547 ha rừng tự nhiên, 74.704 ha rừng trồng, cung cắp hang vạn tin gỗ cho. ‘ong nghỉ hàng năm. Các loại bộ để loài cây bản địa đang trong phát triển (đáng chú ý nhất vẫn là những cây phục vụ cho ngành công nghiệp sản xuất Tải nguyên khoáng sản: Phú Tho không phải là tỉnh giàu tai nguyên khoáng sản, nhưng lại có một số loại có giá trị kinh tế như đá xây dựng, cao. lanh, fenspat, nước khoáng.

Cao lanh có tổng trữ lượng khoảng 30 triệu tấn, điều kiện khai thác thuận lợi, trừ lượng chưa khai thác lên đến 24,7 triệu tấn Fenspat có tổng trừ lượng khoảng 5 triệu tin, điều kiện khai thác thuận lợi, trữ lượng chưa khai thác còn khoảng 3,9 triệu tắn, nước khoáng có tổng trữ lượng khoảng 48 triệu lít, điều kiện khai thác thuận lợi, trữ lượng chưa khai thác còn khoảng 46 triệu lit, Ngoài ra, Phú Thọ còn có một số loại khoáng sản khác như: quactít trữ lượng khoảng 10 triệu tắn, đá vôi 1 tỷ tắn, pyrit trữ lượng. khoảng 1 trigu tắn, tantalcum trữ lượng khoảng 0,1 triệu tin, và nhiều cát sỏi với điều kiện khai thác hết sức thuận lợi.2 Hiện trạng phát triển kinh tế xã hội 1.1 Din cực Dân số 1.813 người, gồm 21 dân tộc anh em sinh sống, đông nhất là. người Kinh. Mật độ dân ố trung bình 376,5 người/km”.

Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên là 0,98%. Số gui trong độ tuổi lao động hiện có 661.200 người; trong Tốc độ tăng trưởng BQ thời kỳ 2006-2010 đạt 9,79%/năm; trong đó: NLN 7.07%, CN-xây dựng 12.2%, du lịch - dich vụ 9.4%, GDP bình quân đầu người dat 5,25 triệu đ/người/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dich theo hướng. tăng tỷ trọng ngành CN-xây dựng, du lịch - dich vụ, giảm tỷ trọng NLN.

Cơ cấu GDP theo ngành kinh tế năm 2010 là: NLN 28,7%, CN-xây dựng 37,6% và du lịch - địch vụ là 33,7%.3 Nông nghiệp Giai đoạn 2006-2010, chuyển dich cơ cầu ngành nông nghiệp, nâng cao tỷ trọng chăn nuôi và địch vụ, giảm tỷ trọng trồng trọt. Tring trot * Hiện trang sử dung đắt “Tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh: 352. - Đắt nông nghiệp: 267. + Dit sản xuất nông nghiệp: 98.814ha + Dit thuỷ sản: 3906ha.

+ Đất lâm nghiệp: 164. + Dit nông nghiệp khác: 35ha. - Bait phi nông nghiệp: 48. - Dit chưa sử dụng: 37.

13 * Tình hình sản xuất nông nghiệp ~ Sản xuất lương thực: Cây lương thực chủ yếu là lúa và ngô. Tổng sản lượng lương thực quy thóc ngảy cảng tăng, từ 357. Bình quân đầu người tăng từ 277,4 kg (2006) lên 324 kg (2010).800ha, sản lượng 196.500ha „ sản lượng 355. Năng suất lúa bình quân cả năm đạt 48,53 tạ/ha.

+ Cây ngô: Diện tích ngô cả năm đạt 20.300ha, năng suất bình quân đạt 36,82 ta/ha, sản lượng đạt 74.780tấn Nhìn chung, điện tích lúa không tăng cả về lúa chiêm và lúa mùa, nhưng năng suất vẫn tăng nên sản lượng năm 2010 tăng khoảng 29,6% so với năm 2006. Những diện tích trồng lúa bap bênh đã và đang được chuyển sang nuôi trồng thuỷ sản. * Cây CN: Chủ yêu là cây chẻ, được đầu tư tập trung thành vùng nguyên. liệu cho các nhà máy chế biến như nha máy ché Phú Bên, Phú Đa, Công ty “TNHH Khánh Hoa, - Cây chè: Diện tích trồng mới 2010-2006 là 4.143ha (bình quân đạt trên 300ha/năm), nâng tổng điện tích ché đến hết năm 2010 đạt 12.628,3ha; tăng 4,735,3ha so với năm 2005.

Những huyện có điện tích ché trồng mới nhiễu là: Thanh Sơn 1.029,4ha, Yên Lập 526,6ha, Hạ Hoà 516.4ha, ~ Cây công nghiệp hang năm: Chủ yếu là lạc, sắn và đậu tương. Tuy có điều kiện, nhưng chưa phát triển thành vùng hàng hoá tập trung và có xu hướng giảm ign tích. 14 ~ Cây ăn quả: Hiện nay mới hình thành một số vùng cây ăn quả tập trung. như Bưởi, Hồng không hạt và Vải chin sớm.

Bưởi tập trung ở 17 xã thuộc huyện Đoan Hùng dé năm 2005 đã trồng được 684,Sha. Chăn nuôi: Chủ yêu van ở hình thức quy mô nhỏ, chăn thả tự nhiên. đàn gia súc của năm 2010: Đàn trâu: 97.300 con, din lợn: 568.000 con, đản gia cằm: 7,877 triệu con, 6. Thuy sản: Nuôi trồng thủy sản có tốc độ phát triển nhanh, hiện tại diện tích mặt nước nuôi trồng thuỷ sản năm 2010 là 7.657ha tăng 63,8% so với năm 2005.

Sản lượng nuôi trồng tăng từ 6.4 Lâm nghiệp Tổng diện tích đất lâm nghiệp 164.857ha, trong đó đất rừng sản xuất là 100.684ha chiếm 61% đất lâm nghiệp, đất rừng phòng hộ là 53.808ha chiếm 33% đất lâm nghiệp, đắt rừng đặc dụng là 10.36Sha chiếm 6% dat lâm nghiệp. Độ che phủ của rừng năm 2008 là 46,78.941 cơ sở công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, gồm: Trung ương 13, địa phương 6 và 31 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Một số công. ty, nhà máy sản xuất khối lượng sản phẩm lớn, chất lượng cao, có uy tín trong và ngoài nước như Công ty Giấy Bai Bing, Công ty Supe phốt phát và Hoá.

chất Lâm Thao, Công ty Dệt Pang Rim (Hàn Quốc), nhà máy Mì chính Mi Won (Hàn Quốc).6 Giao thông 15 - Đường bộ: Tông chiều dai 3.965 km, trong đỏ có 5 tuyến quốc lộ với chiều dai qua tinh là 262 km, 31 tuyến tỉnh lộ với chiều dai 730 km, 94 tuyến. huyện lộ dài 639 km, đường đô thị 95 km. ~ Đường sắt: Tông chiều đài vận tải đường sắt trên 100 km, nổi Hà Nội Yên Bái, Lào Cai, Côn Minh. Ngoài ra, có các tuyến nhánh đến va đi qua các cơ sở sản xuất công nghiệp lớn của tỉnh như các nha máy (supe, giấy,.

~ Đường thủy và hệ thống bến cảng: Tông chiều dai vận tải đường sông. của tỉnh là 226,5 km, trong đó sông Thao là 109,5 km, sông Lô là 73,5 km và xông Đà là 43,5 km. Cảng Việt Tri là cửa ngõ trung chuyển hàng hóa cho 6 tỉnh biên giới phía Bắc. Cảng An Đạo nhà máy giấy Bãi Bằng.

Ngoài ra Phú Tho còn có cảng nội địa và nhiều các bến cấp huyện phục vụ vận tải, hàng hóa góp phần phát triển dân sinh kinh tế trong tỉnh.7 Du lịch - Phú Tho có 66 di tích lịch sử và danh thắng, 47 lễ hội dân tộc; có nhiều di tích nỗi lếng như: khu di tích Đền Hùng, đền Mẫu Âu Cơ, dim Ao Châu, Ao Gidi - Suối Tiên, khu rừng quốc gia Xuân Son,.hing năm sẽ là một tiêu điểm cuốn hút đông đảo khách du lịch trong nước và quốc tế. * Nhận xét chung vé hiện trang kink tế -xã hội ~ Do địa hình phức tạp, chia cắt mạnh, đất canh tác manh mún phân tán, công tác xây dựng mới và tu bổ nâng cấp hạ ting cơ sở thuỷ lợi cin nguồn. vốn lớn, quản lý vận hành công trình phục vụ tưới, tiêu, phòng chống lũ phúc tạp và gặp nhiều khó khăn. - Vi chình dhẳnh và PT các khu nông nghiệp sản xuất tập trung có nhiều hạn chế ~ Nguôn lao lao động đôi dao nhưng trình độ kỹ thuật thấp.