Nghiên cứu tổ chức sản xuất và dân cư tại tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa

Tổng hợp kiến thức Tổ chức sản xuất và dân cư ven biển huyện Quảng Xương, Thanh Hóa, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong

• Tác giả: Lê Thị Chinh
• Người hướng dẫn: TS. Đào Thanh Xuân
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Địa lí học
• Đề tài: Tổ Chức Sản Xuất Và Dân Cư Ven Biển Huyện Quảng Xương, Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ TỔ CHỨC DÂN CƯ
• 1.1. Tổng quan một số hướng nghiên cứu về tổ chức sản xuất và tổ chức dân cư
• 1.2. Trên thế giới
• 1.3. Cơ sở lí luận về tổ chức sản xuất, tổ chức dân cư
• 1.3.1. Tổ chức sản xuất
• 1.3.2. Tổ chức dân cư
• 1.4. Các nguyên tắc TCSX
• 1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến Tổ chức sản xuất và dân cư
• 1.6. Một số hình thức cơ bản của TCSX ở cấp huyện
• 1.7. Tổ chức sản xuất và tổ chức dân cư ở tỉnh Thanh Hóa
• 1.8. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ TỔ CHỨC DÂN CƯ TIỂU VÙNG VEN BIỂN HUYỆN QUẢNG XƯƠNG
• 2.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức sản xuất và dân cư tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xương
• 2.1.1. Vị trí địa lí
• 2.1.2. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
• 2.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.4. Các di tích lịch sử - văn hoá và lễ hội vùng ven biển
• 2.1.5. Đánh giá chung về các điều kiện kinh tế - xã hội đối với tổ chức sản xuất và dân cư ở tiểu vùng ven biển
• 2.1.5.1. Những thuận lợi
• 2.2. Thực trạng tổ chức sản xuất và dân cư tiểu vùng ven biển Quảng Xương
• 2.2.1. Khái quát chung
• 2.2.2. Thực trạng tổ chức sản xuất các ngành kinh tế ở TVVB Quảng Xương
• 2.2.3. Đánh giá chung
• 2.2.4. Những kết quả đạt được
• 2.2.5. Những tồn tại, hạn chế
• 2.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ TỔ CHỨC DÂN CƯ TIỂU VÙNG VEN BIỂN HUYỆN QUẢNG XƯƠNG ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN 2045
• 3.1. Quan điểm phát triển kinh tế huyện Quảng Xương đến năm 2030
• 3.2. Định hướng tổ chức sản xuất và tổ chức dân cư tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xương
• 3.2.1. Định hướng cấu trúc phát triển không gian vùng
• 3.2.2. Định hướng tổ chức hệ thống đô thị và nông thôn
• 3.3. Mục tiêu phát triển
• 3.3.1. Mục tiêu phát triển chung
• 3.3.2. Mục tiêu phát triển các ngành kinh tế
• 3.4. Đề xuất một số giải pháp tổ chức sản xuất và tổ chức dân cư tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xương
• 3.4.1. Giải pháp về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 3.4.2. Giải pháp tạo vốn
• 3.4.3. Giải pháp về khoa học - công nghệ
• 3.4.4. Giải pháp về mở rộng thị trường
• 3.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổ chức sản xuất

Tổ chức sản xuất là yếu tố quyết định đến hiệu quả của các hoạt động kinh tế trong một lãnh thổ. Nó không chỉ thể hiện khả năng sử dụng tài nguyên mà còn phản ánh sự kết hợp giữa các yếu tố sản xuất. Trong bối cảnh huyện Quảng Xương, việc tổ chức sản xuất ven biển không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà còn là vấn đề xã hội và môi trường. Thực tế cho thấy, các hình thức tổ chức sản xuất ở đây đã được cải thiện đáng kể nhờ vào sự phát triển của các ngành kinh tế như nông nghiệp, thủy sản và du lịch. Đặc biệt, ngành thủy sản đã trở thành trụ cột kinh tế, đóng góp lớn vào giá trị sản xuất của địa phương. Một nghiên cứu cho thấy "tổ chức sản xuất tại Quảng Xương cần phải được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế và xu hướng phát triển bền vững".

1.1. Các nguyên tắc tổ chức sản xuất

Các nguyên tắc tổ chức sản xuất bao gồm việc tối ưu hóa quy trình sản xuất, phân bổ nguồn lực hợp lý và đảm bảo tính bền vững. Ở huyện Quảng Xương, việc áp dụng các nguyên tắc này đã giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện đời sống của người dân ven biển. Đặc biệt, việc kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp và thủy sản đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân, đồng thời tăng cường khả năng cạnh tranh của các sản phẩm địa phương. Như một nghiên cứu đã chỉ ra, "sự kết hợp giữa các ngành kinh tế là chìa khóa để phát triển bền vững tại Quảng Xương".

II. Dân cư ven biển huyện Quảng Xương

Dân cư ven biển huyện Quảng Xương chủ yếu sống dựa vào các hoạt động kinh tế biển, nông nghiệp và du lịch. Sự gia tăng dân số và sự phát triển của các ngành kinh tế ven biển đã dẫn đến nhiều thách thức về quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Thực tế cho thấy, "đời sống của người dân ven biển đang dần được cải thiện, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết, đặc biệt là về môi trường". Các chính sách phát triển bền vững cần được triển khai để đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

2.1. Đặc điểm dân cư

Đặc điểm dân cư ven biển huyện Quảng Xương bao gồm sự đa dạng về nghề nghiệp và nguồn thu nhập. Người dân chủ yếu làm việc trong các ngành như nông nghiệp, thủy sản và du lịch. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào các ngành này cũng tạo ra nhiều rủi ro, đặc biệt là trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng "sự đa dạng hóa nghề nghiệp là cần thiết để nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng ven biển".

III. Kinh tế ven biển và phát triển bền vững

Kinh tế ven biển huyện Quảng Xương đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự cạnh tranh gay gắt và áp lực từ biến đổi khí hậu. Việc phát triển bền vững là mục tiêu hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế của huyện. Các ngành kinh tế như du lịch biển đang được chú trọng phát triển, tuy nhiên, cần có các chính sách quản lý tài nguyên hiệu quả. Như một nhà nghiên cứu đã nhấn mạnh, "phát triển kinh tế ven biển cần phải gắn liền với bảo vệ môi trường để đảm bảo sự bền vững lâu dài".

3.1. Ngành du lịch biển

Ngành du lịch biển tại huyện Quảng Xương đang phát triển mạnh mẽ, thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đặt ra nhiều thách thức về bảo vệ môi trường. Việc phát triển du lịch bền vững không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn bảo vệ các hệ sinh thái ven biển. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng "du lịch bền vững là chìa khóa để phát triển kinh tế ven biển mà không làm tổn hại đến môi trường".

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tiểu vùng ven biển (TVVB) huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, với diện tích tự nhiên khoảng 3.278,25 ha và đường bờ biển dài hơn 14 km, là một vùng kinh tế xã hội có nhiều tiềm năng phát triển sản xuất và dân cư. Dân số vùng ven biển năm 2021 đạt gần 72.000 người, chiếm 40,1% dân số toàn huyện, với mật độ dân số trung bình 2.018 người/km², cao gấp 6 lần mật độ dân số tỉnh Thanh Hóa (328 người/km²). Đây là vùng có vị trí địa lý thuận lợi, tiếp giáp TP Sầm Sơn, thị xã Nghi Sơn và biển Đông, tạo điều kiện phát triển kinh tế biển, thủy sản, du lịch và các ngành công nghiệp liên quan.

Nghiên cứu tập trung phân tích tổ chức sản xuất và tổ chức dân cư tại tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xương trong giai đoạn 2016-2021, nhằm làm rõ các nhân tố ảnh hưởng, thực trạng phát triển và đề xuất giải pháp tổ chức lãnh thổ sản xuất và dân cư hợp lý, hiệu quả, bền vững đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045. Mục tiêu nghiên cứu là vận dụng cơ sở lý luận về tổ chức sản xuất theo ngành và lãnh thổ, tổ chức dân cư để đánh giá các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và các hình thức tổ chức sản xuất, dân cư đặc thù của vùng ven biển.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc khai thác hiệu quả các nguồn lực tự nhiên và xã hội, phát triển kinh tế biển, nâng cao đời sống dân cư, đồng thời góp phần vào quy hoạch phát triển không gian lãnh thổ huyện Quảng Xương và tỉnh Thanh Hóa nói chung. Các chỉ số như tốc độ tăng trưởng kinh tế tỉnh Thanh Hóa đạt 12,5% giai đoạn 2015-2020, GRDP bình quân đầu người đạt 2.670 USD năm 2020, cùng với sự phát triển hạ tầng giao thông, cảng biển, điện, nước và viễn thông, tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển tiểu vùng ven biển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế và địa lý kinh tế về tổ chức sản xuất và tổ chức dân cư, bao gồm:

• Lý thuyết định vị công nghiệp của A. Weber (1909): Tập trung vào việc lựa chọn vị trí tối ưu cho các xí nghiệp công nghiệp nhằm giảm chi phí vận tải, lao động và tận dụng sự tập trung công nghiệp.

• Lý thuyết vị trí trung tâm của W. Christaller (1933): Giải thích sự hình thành các điểm trung tâm đô thị có sức hút và lan tỏa phát triển kinh tế trong không gian lãnh thổ.

• Lý thuyết cực phát triển của F. Perroux (1950s): Nhấn mạnh sự phát triển không đồng đều trong lãnh thổ, với các cực tăng trưởng đóng vai trò thúc đẩy kinh tế vùng.

• Lý thuyết địa lý kinh tế mới (New Economic Geography) của Paul Krugman và Anthony J. Venables: Phân tích sự phân bố sản xuất không đồng đều, vai trò của các nhân tố không gian, sự hình thành các cụm sản xuất và tác động của chính sách phát triển vùng.

Các khái niệm chính bao gồm: tổ chức sản xuất theo ngành và theo lãnh thổ, tổ chức dân cư, tiểu vùng kinh tế, hành lang kinh tế, khu kinh tế, các hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ, cũng như các nguyên tắc tổ chức sản xuất như phù hợp với tài nguyên, hài hòa phát triển và bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu thống kê giai đoạn 2016-2021 từ Chi cục Thống kê huyện Quảng Xương, UBND các xã ven biển, Sở NN&PTNT tỉnh Thanh Hóa, các báo cáo quy hoạch và tài liệu khoa học liên quan.

• Phương pháp thu thập: Tổng hợp tài liệu thứ cấp, khảo sát thực địa tại 6 xã ven biển (Quảng Hải, Quảng Lưu, Quảng Thái, Quảng Lợi, Quảng Thạch, Quảng Nham), phỏng vấn chuyên gia, cán bộ quản lý và người dân địa phương.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng và định tính, sử dụng GIS (MapInfo, ArcView) để mô hình hóa không gian lãnh thổ, biểu đồ và bản đồ thể hiện phân bố dân cư, sản xuất, cơ sở hạ tầng.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát thực địa tập trung vào các xã ven biển với dân số khoảng 72.000 người, lựa chọn các điểm dân cư, cơ sở sản xuất tiêu biểu để đánh giá thực trạng.

• Phương pháp dự báo: Áp dụng phép ngoại suy dựa trên số liệu thực trạng và quy hoạch phát triển kinh tế xã hội huyện Quảng Xương đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu trong năm 2022, phân tích và hoàn thiện luận văn trong quý I và II năm 2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên thuận lợi: TVVB Quảng Xương có đường bờ biển dài 14 km, nằm trong vùng vịnh Bắc Bộ giàu hải sản, với địa hình lượn sóng, cồn cát và vùng trũng phù hợp phát triển nuôi trồng thủy sản. Nhiệt độ trung bình tháng 7 đạt 29-29,5°C, lượng mưa trung bình 1.600-1.900 mm/năm, tạo điều kiện sinh trưởng tốt cho thủy sản. Tuy nhiên, vùng cũng chịu ảnh hưởng của bão, áp thấp nhiệt đới và gió mùa Đông Bắc, gây thiệt hại cho sản xuất.

2. Dân số và nguồn lao động dồi dào: Dân số vùng ven biển năm 2021 là 71.993 người, chiếm 40,1% dân số huyện, mật độ dân số 2.018 người/km², cao hơn 1,64 lần so với mật độ trung bình toàn huyện. Tỷ lệ lao động trong độ tuổi chiếm trên 50%, với trình độ dân trí tương đối cao (95% biết chữ, 100% phổ cập tiểu học và THCS). Tuy nhiên, tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề còn thấp, trên 90% lao động chưa qua đào tạo, gây khó khăn cho phát triển công nghiệp và dịch vụ.

3. Cơ sở hạ tầng phát triển nhưng còn hạn chế: Mạng lưới giao thông gồm quốc lộ 10, đường ven biển, đường sông phát triển tương đối đồng bộ, tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa và đi lại. Hệ thống điện lưới quốc gia phủ kín 100% các xã ven biển, đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt. Tuy nhiên, hệ thống cấp nước sạch còn hạn chế, chủ yếu dựa vào giếng khoan và nguồn nước tự nhiên, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu dân cư và sản xuất. Viễn thông phát triển với 12.202 thuê bao điện thoại, phủ sóng truyền hình 100% các xã.

4. Tổ chức sản xuất đa dạng nhưng còn nhiều thách thức: Các hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp gồm hộ gia đình, trang trại, vùng sản xuất tập trung; công nghiệp có điểm, cụm và khu công nghiệp; dịch vụ thương mại và du lịch phát triển theo hướng đa dạng. Tuy nhiên, sản xuất thủy sản còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, công nghệ và phương tiện khai thác còn hạn chế, ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả kinh tế.

Thảo luận kết quả

Các kết quả nghiên cứu cho thấy tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xương có nhiều lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên và nguồn nhân lực, tạo nền tảng phát triển kinh tế biển đa ngành. Tuy nhiên, các yếu tố thiên tai như bão, gió mùa Đông Bắc và biến đổi khí hậu gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, đặc biệt là ngành thủy sản. Mật độ dân số cao và nguồn lao động trẻ là lợi thế nhưng cần nâng cao chất lượng đào tạo nghề để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

So sánh với các nghiên cứu về tổ chức sản xuất ven biển ở các tỉnh Bắc Trung Bộ, Quảng Xương có tiềm năng phát triển tương đương nhưng cần chú trọng hơn đến phát triển hạ tầng cấp nước sạch và nâng cao trình độ lao động. Việc ứng dụng công nghệ mới trong nuôi trồng và khai thác thủy sản sẽ giúp tăng năng suất và giảm thiệt hại do thiên tai.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ về dân số, mật độ dân số, tỷ lệ lao động qua đào tạo, sản lượng thủy sản theo năm, bản đồ phân bố các hình thức tổ chức sản xuất và cơ sở hạ tầng giao thông, điện, nước để minh họa rõ nét thực trạng và xu hướng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức các chương trình đào tạo nghề chuyên sâu cho lao động ven biển, đặc biệt trong lĩnh vực thủy sản, chế biến và dịch vụ du lịch. Mục tiêu tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 50% trong vòng 5 năm. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các trung tâm đào tạo nghề.

2. Phát triển hạ tầng cấp nước sạch: Đầu tư xây dựng và mở rộng hệ thống cấp nước sạch tại các xã ven biển, đảm bảo 100% hộ dân có nước sạch sử dụng trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Sở Xây dựng, các nhà đầu tư công tư.

3. Ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất thủy sản: Khuyến khích chuyển giao công nghệ nuôi trồng và khai thác thủy sản hiện đại, giảm thiểu tác động thiên tai, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Thời gian thực hiện: 5 năm. Chủ thể: Sở NN&PTNT, các doanh nghiệp, hợp tác xã thủy sản.

4. Mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm: Xây dựng các kênh phân phối, xúc tiến thương mại, phát triển thương hiệu thủy sản Quảng Xương, hướng tới thị trường trong nước và xuất khẩu. Chủ thể: UBND huyện, Sở Công Thương, các doanh nghiệp chế biến.

5. Tăng cường quản lý và phòng chống thiên tai: Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, quy hoạch vùng nuôi trồng thủy sản phù hợp với điều kiện tự nhiên, giảm thiểu thiệt hại do bão, lũ. Chủ thể: Ban chỉ huy phòng chống thiên tai huyện, các xã ven biển.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước địa phương: UBND huyện Quảng Xương, các phòng ban chuyên môn có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển kinh tế biển, quy hoạch không gian lãnh thổ và quản lý dân cư hiệu quả.

2. Các nhà hoạch định chính sách tỉnh Thanh Hóa: Sở NN&PTNT, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Xây dựng có thể tham khảo để định hướng phát triển tiểu vùng ven biển phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế xã hội tỉnh.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thủy sản, du lịch, công nghiệp chế biến có thể khai thác thông tin về điều kiện tự nhiên, nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng để đầu tư hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành địa lý, kinh tế nông nghiệp, phát triển vùng: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức sản xuất và dân cư ven biển, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tổ chức sản xuất theo lãnh thổ lại quan trọng đối với tiểu vùng ven biển?
   Tổ chức sản xuất theo lãnh thổ giúp sử dụng hiệu quả các nguồn lực tự nhiên, nhân lực và hạ tầng, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, tạo sự phát triển kinh tế bền vững và nâng cao đời sống dân cư.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến tổ chức sản xuất ở Quảng Xương?
   Vị trí địa lý ven biển, điều kiện tự nhiên như địa hình, khí hậu, tài nguyên thủy sản, cùng với nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng là các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến tổ chức sản xuất.

3. Làm thế nào để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ven biển?
   Thông qua đào tạo nghề, chuyển giao công nghệ, nâng cao trình độ quản lý và kỹ năng lao động, đồng thời tạo điều kiện việc làm ổn định cho người dân địa phương.

4. Các giải pháp ứng phó với thiên tai trong phát triển thủy sản là gì?
   Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, quy hoạch vùng nuôi trồng phù hợp, áp dụng công nghệ nuôi trồng hiện đại, và tăng cường công tác phòng chống thiên tai tại địa phương.

5. Vai trò của cơ sở hạ tầng trong phát triển tiểu vùng ven biển như thế nào?
   Cơ sở hạ tầng giao thông, điện, nước và viễn thông tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, vận chuyển, tiêu thụ sản phẩm và nâng cao chất lượng cuộc sống, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Kết luận

• Tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xương có nhiều lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên và nguồn nhân lực, tạo nền tảng phát triển kinh tế biển đa ngành.
• Dân số đông, mật độ cao và lực lượng lao động trẻ là nguồn lực quan trọng nhưng cần nâng cao chất lượng đào tạo nghề để đáp ứng yêu cầu phát triển.
• Cơ sở hạ tầng giao thông, điện, viễn thông phát triển tương đối đồng bộ, tuy nhiên hệ thống cấp nước sạch còn hạn chế.
• Tổ chức sản xuất đa dạng với các hình thức nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ, song còn nhiều thách thức do thiên tai và hạn chế về công nghệ, phương tiện.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao nguồn nhân lực, phát triển hạ tầng, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường nhằm phát triển bền vững tiểu vùng ven biển đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Các cơ quan quản lý và nhà đầu tư cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật dữ liệu để điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC LÊ THỊ CHINH TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ DÂN CƢ TIỂU VÙNG VEN BIỂN HUYỆN QUẢNG XƢƠNG, TỈNH THANH HÓA LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐỊA LÍ HỌC THANH HÓA – 2023 ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC LÊ THỊ CHINH TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ DÂN CƢ TIỂU VÙNG VEN BIỂN HUYỆN QUẢNG XƢƠNG, TỈNH THANH HÓA Chuyên ngành: Địa lí học Mã số: 8310501 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Đào Thanh Xuân THANH HÓA, NĂM 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Tổ chức sản xuất và dân cư tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa” là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi. Luận văn hoàn toàn trung thực và chƣa đƣợc sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Các thông tin sử dụng trong đề tài đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc, các tài liệu tham khảo đƣợc trích dẫn đầy đủ.

Thanh Hóa, tháng 4 năm 2023 Ngƣời cam đoan Lê Thị Chinh LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình làm luận văn, tôi đã nhận đƣợc rất nhiều sự giúp đỡ, động viên của các thầy cô giáo, các nhà khoa học, đồng nghiệp, bạn bè và ngƣời thân. Lời đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Đào Thanh Xuân là những ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn, tận tình chỉ bảo, cung cấp những kiến thức, hỗ trợ và giúp đỡ tôi về mọi mặt trong suốt quá trình hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Trƣờng Đại học Hồng Đức, Phòng Quản lí đào tạo Sau đại học, Ban lãnh đạo Khoa Khoa học xã hội, các Thầy, Cô giáo trong tổ Bộ môn Địa lý, Trƣờng Đại học Hồng Đức đã cung cấp kiến thức, tạo cho tôi một môi trƣờng học tập và nghiên cứu tốt nhất.

Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của Phòng NN và PTNT, Chi cục Thống kê huyện Quảng Xƣơng, Sở NN & PTNT tỉnh Thanh Hóa; Cục thống kê Thanh Hóa đã giúp đỡ tận tình, hiệu quả trong quá trình thu thập tài liệu, tƣ liệu và khảo sát thực địa. Tôi trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo trƣờng, các đồng nghiệp trong trƣờng Trung học phổ thông Đặng Thai Mai, tỉnh Thanh Hóa đã luôn giúp đỡ nhiệt tình về chuyên môn, tạo điều kiện thuận lợi về thời gian để tôi hoàn thành luận văn. Cuối cùng, tôi bày tỏ lòng biết ơn đối với gia đình tôi: bố mẹ, chồng, các con và những ngƣời thân luôn chia sẻ, động viên, chăm sóc trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu. Tôi xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận văn Lê Thị Chinh MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .3 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.6 DANH MỤC BẢNG BIỂU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Quan điểm và phƣơng pháp nghiên cứu. Những đóng góp của đề tài. Cấu trúc nội dung của luận văn .4 PHẦN NỘI DUNG .5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ TỔ CHỨC DÂN CƢ.

Tổng quan một số hƣớng nghiên cứu về tổ chức sản xuất và tổ chức dân cƣ. Trên thế giới. Cơ sở lí luận về tổ chức sản xuất, tổ chức dân cƣ. Tổ chức sản xuất.

Tổ chức dân cƣ. Các nguyên tắc TCSX. Các nhân tố ảnh hƣởng đến Tổ chức sản xuất và dân cƣ. Một số hình thức cơ bản của TCSX ở cấp huyện.

Tổ chức sản xuất và tổ chức dân cƣ ở tỉnh Thanh Hóa .23 TIỂU KẾT CHƢƠNG 1.29 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ TỔ CHỨC DÂN CƢ TIỂU VÙNG VEN BIỂN HUYỆN QUẢNG XƢƠNG. Các nhân tố ảnh hƣởng đến tổ chức sản xuất và dân cƣ tiểu vùng ven biển huyện quảng xƣơng. Vị trí địa lí. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên.

Điều kiện kinh tế - xã hội .37 d) Các di tích lịch sử - văn hoá và lễ hội vùng ven biển. Đánh giá chung về các điều kiện kinh tế - xã hội đối với tổ chức sản xuất và dân cƣ ở tiểu vùng ven biển. Những thuận lợi. Thực trạng tổ chức sản xuất và dân cƣ tvvb quảng xƣơng.

Khái quát chung. Thực trạng tổ chức sản xuất các ngành kinh tế ở TVVB Quảng Xƣơng. Đánh giá chung. Những kết quả đạt đƣợc.

Những tồn tại, hạn chế .70 TIỂU KẾT CHƢƠNG 2.QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ TỔ CHỨC DÂN CƢ TIỂU VÙNG VEN BIỂN HUYỆN QUẢNG XƢƠNG ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN 2045. Quan điểm phát triển kinh tế huyện Quảng Xƣơng đến năm 2030. Định hƣớng tổ chức sản xuất và tổ chức dân cƣ tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xƣơng. Định hƣớng cấu trúc phát triển không gian vùng.

Định hƣớng tổ chức hệ thống đô thị và nông thôn. Mục tiêu phát triển. Mục tiêu phát triển chung. Mục tiêu phát triển các ngành kinh tế.

Đề xuất một số giải pháp tổ chức sản xuất và tổ chức dân cƣ tiểu vùng ven biển huyện quảng xƣơng. Giải pháp về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Giải pháp tạo vốn. Giải pháp về khoa học - công nghệ.

Giải pháp về mở rộng thị trƣờng .78 TIỂU KẾT CHƢƠNG 3.79 TÀI LIỆU THAM KHẢO. P1 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ CCN Cây công nghiệp CLT Cây lƣơng thực CNXD Công nghiệp xây dựng CSHT Cơ sở hạ tầng ĐKTN Điều kiện tự nhiên DTGT Diện tích gieo trồng ĐTH Đô thị hóa GTKT Giá trị kinh tế GTSX Giá trị sản xuất HTX Hợp tác xã KHKT Khoa học kĩ thuật KTXH Kinh tế xã hội NLTS Nông lâm thủy sản NN Nông nghiệp PTNN Phát triển nông nghiệp SXNN Sản xuất nông nghiệp TCLT Tổ chức lãnh thổ TCSX Tổ chức sản xuất TCDC Tổ chức dân cƣ TVVB Tiểu vùng ven biển TP Thành phố UBND Ủy Ban nhân dân DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Quy mô dân số TVVB huyện Quảng Xƣơng. Dân số và gia tăng dân số TVVB Quảng Xƣơng giai đoạn 2016- 2021. Dân số, mật độ dân số, gia tăng dân số và tỉ lệ lao động các xã ven biển Quảng Xƣơng, năm 2021.

Cơ sở hạ tầng các xã ven biển Quảng Xƣơng năm 2021. Giá trị sản xuất kinh tế TVVB Quảng Xƣơng, giai đoạn 2016 – 2021. Tỉ trọng giá trị sản xuất ngành thuỷ sản TVVB Quảng Xƣơng, giai đoạn 2016-2021 (%). Một số chỉ tiêu chủ yếu của ngành thuỷ sản của TVVB Quảng Xƣơng, giai đoạn 2010-2021.

Sản lƣợng và giá trị thuỷ sản phân theo xã ven biển năm 2021. Phƣơng tiện khai thác thuỷ sản TVVB Quảng Xƣơng (2010 - 2021). Sản lƣợng và giá trị sản xuất khai thác hải sản TVVB Quảng Xƣơng. Sản lƣợng và giá trị khai thác hải sản phân theo xã năm 2021.

Diện tích, sản lƣợng và giá trị sản xuất nuôi trồng thuỷ sản TVVB Quảng Xƣơng giai đoạn 2016-2021. Diện tích và sản lƣợng nuôi thuỷ sản nƣớc lợ TVVB Quảng Xƣơng, năm 2021. Sản lƣợng và diện tích nuôi Ngao ở TVVB Quảng Xƣơng. Chế biến thủy sản tiêu thụ nội địa TVVB Quảng Xƣơng thời kì 2010 - 2021.

Doanh thu du lịch biển TVVB Quảng Xƣơng,. Tính cấp thiết của đề tài Tổ chức sản xuất là nền tảng quyết định trực tiếp và lâu dài đến hiệu quả của các hoạt động kinh tế trên một lãnh thổ; nó thể hiện khả năng tổ chức, sử dụng các nguồn lực phát triển nhƣ: tài nguyên, lực lƣợng lao động, tiến bộ KHKT,… và khả năng kết hợp giữa các yếu tố trên lãnh thổ một cách hiệu quả nhất. Khoa học Địa lí nghiên cứu về tổ chức sản xuất chính là nghiên cứu về sự phân bố, sắp xếp các hình thức tổ chức sản xuất trên lãnh thổ nhằm góp phần tìm kiếm, lựa chọn đƣợc những hình thức tối ƣu nhất để đảm bảo sự phát triển hài hòa, nhịp nhàng hiệu quả và bền vững của lãnh thổ. Đây cũng là một việc làm rất khó khăn, phức tạp, mang tính nghệ thuật trong quá trình phát triển kinh tế.

Thực tế ở trên thế giới, ở Việt Nam, từng địa phƣơng, vùng miền trên cả nƣớc, việc hình thành và phát triển các hình thức tổ chức lãnh thổ là hết sức đa dạng, phức tạp, không lãnh thổ nào giống lãnh thổ nào. Bức tranh về tổ chức sản xuất theo lãnh thổ vừa là kết quả của sự kế thừa, sự học hỏi, sự thích nghi, sự tác động của nhiều yếu tố khác nhau. Nghiên cứu thực trạng tổ chức sản xuất theo lãnh thổ ở tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xƣơng cũng không nằm ngoại lệ; có ý nghĩa quan trọng trong sắp xếp, bố trí các hoạt động kinh tế; đời sống dân cƣ, sử dụng có hiệu quả tối ƣu các nguồn lực; xác định mối liên kết mật thiết giữa các hình thức tổ chức sản xuất theo ngành, theo không gian, đảm bảo cho việc khai thác lãnh thổ ngày càng hợp lí và hiệu quả hơn. Xuất phát từ lý do trên, học viên lựa chọn đề tài :”Tổ chức sản xuất và dân cư tiểu vùng ven biển Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa”.

Mục tiêu nghiên cứu Vận dụng cơ sở lý luận, thực tiễn và phƣơng pháp về tổ chức sản xuất theo ngành, theo lãnh thổ và tổ chức dân cƣ để phân tích các nhân tố ảnh hƣởng, hiện trạng tổ chức sản xuất và dân cƣ ở tiểu vùng ven biển huyện Quảng Xƣơng, từ đó đề xuất các giải pháp tổ chức lãnh thổ sản xuất và dân cƣ hợp lí ở TVVB huyện Quảng Xƣơng đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Các hình thức tổ chức sản xuất và tổ chức dân cƣ theo ngành và theo lãnh thổ ở TVVB huyện Quảng Xƣơng, tỉnh Thanh Hóa 3. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi nội dung: Tập trung nghiên cứu tổ chức sản xuất theo ngành và theo lãnh thổ ở khu vực TVVB huyện Quảng Xƣơng 1 - Phạm vi thời gian nghiên cứu: Đề tài sử dụng số liệu nghiên cứu trong giai đoạn 2016-2021.

- Phạm vi lãnh thổ nghiên cứu: Lãnh thổ nghiên cứu tập trung vào khu vực ven biển ở huyện bao gồm: 6 xã ven biển của huyện Quảng Xƣơng (Quảng Hải, Quảng Lƣu, Quảng Thái, Quảng Lợi, Quảng Thạch và Quảng Nham).