Chương I. Thực trạng tội phạm^tội phạm ở tuổi thanh, thiếu nién 2-1 trong những năm gán đây ở nước ta I. Khái quát chung 24 1. Vài nét về đặc điểm tình hình kinh t ế - x ã hội nước tatrong thòi 24 kỳ đổi mới (từ năm 1986 - nay) 2.
Tội phạm, tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên trong những năm ơán 25 đây II. Thực trạng tội phạm ỡ tuổi thanh, thiếu niên hiện nay ớ Hà Nội 47 1. Vài nét vể thực trạng tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên những nám 47 gần đây ở Hà Nội 2. Nhũng kết quả và sự phân tích ban đầu qua khảo sát thực tế ở trại giam Thanh Xuân - V26 Bộ nội vụ và trường phổ thông còns nònơ 59 nghiệp Thanh Trì Hà Nội 3.
Một vài nhận xét 69 Chú thích 72' Chương II. Mót sò nguvén nhãn và khuyến nghị biện pháp phòng 73 ngừa tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên hiện nay ờ Hà Nội I. Những nguyên nhàn cơ bán dãn tới hành vi phạm tội ớ lứa tuổi 73 thanh, thiếu niẽn !. Những nguyên nhân tac động từ môi trường xã hội 73 2.
Những nguyên nhãn tám ỉý từ bản thân các em phạm tội 86 II. Một sô khuvèn nghị vé biện pháp phòng ngừa 93 [. Lý luận chung 93 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Những đinh hướng về chính sách xã hội 9) 3.
Một số biện pháp cụ thể 9| KẾT LUẬN l£ Chú thích 1C Phụ lục I 10 1. Một số thông tin vể việc thực hiện nhóm quyền tôn trọng bào vệ tinh 10 mạng danh dự của trẻ em 2. Tinh trạng phạm tội của vị thành niên ở quận Đống Đa 10) Phụ lục II 10 Một số thông tin khác về phạm nhân ở trại Thanh Xuân qua phỏns 10 vấn theo bảng hỏi và phỏng vấn sâu I. Phỏng vấn sâu (mẫu số 2) 1! Phụ lục IIĨ II Phỏng vấn một số cán bộ của trại 111 1.
Phỏng vấn đồng chí thượnơ tá - g iá n thị trại: Bổ Xuân Hán 111 2. Phỏng vấn đổng chí đại uý quản giáo - Nguyễn Văn Bàn lii Một số tài liệu tham khảo 111 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trán Đức Châm *** Tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nôi A. Tính cấp thiết của đề tài: Công cuộc đổi mới và nền kinh tế thị trường đã mở ra cho chúng ta những khá năng to lớn. Nó giải phóng sức sản xuất, làm cho kinh tê phát triển nãng động và nhịp nhàng hơn.
2 Óp phần đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu. vươn lên hòa nhập vào cộng đổns kinh té thê giới. Song nó cũng đặt ra nhièu vấn để xà hội cần phái giái quyêt. đặc biệt là đôi với thè hệ thanh, thieu niên.
Đại hội lán thứ VIII cua Đáng cũng đã chi rõ: “Văn hóa phẩm độc hại lam tràn. Tệ nạn xã hội phát triển. Trật tự an toàn xã hội còn nhiều phức tạp"1. Trong cơ cấu dân sò nước ta, thè hệ trẻ chiếm 69%, trong sô đó - không kể sô người ó' tuổi thiếu niên, thì sỏ người ở độ tuổi thtmh nièn (15-30 tuổi) là 20,5 triệu.
Thanh, thiêu niên là một nhóm nsười hết sức nhạy cảm với cuộc sóng, VỚI cái mới. cái [ạ, ràt dể tiếp thu và bắt chước cái mới. cái lạ mà khóng đủ sức phân biệt đúng - sai. Môi trường xã hội hiện nay - đặc biệt là ahửns ảnh hưởn,2 cua cơ chế thị trường đã làm này sinh rất nhiều nhữnE: hành vi lệch chuẩn trong thanh, thiếu niên.
Luận an thạ* sỹ 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trán Đức Châm *** Tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nội Theo số liệu thống kê của Bộ nội vụ, hàng năm tỷ lộ tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên chiếm từ 70% đến 80% trong cơ cấu tội phạm ờ nước ta. Thậm chí có năm chiếm tới 82% đến 84% và không những chỉ ở các thành phô mà lan ra cả rất nhiểu vùng nông thôn khác. Chỉ riêng ở Hà Nội, theo báo cáo thống kê cua công an Thành phố thì trong năm 1994, tỷ lệ tội phạm thanh, thiêu niên chiếm 69,6%, sang đầu năm 1995 đã lên tới 74,9%. Thực trạng đó cho thấy hiện tượng thanh, thiếủ niên phạm pháp nói chung và phạm tội nói riêng ngày càng có xu hướng gia tăng cả về số lượng lẫn tính chát, cường độ và loại hình.
Chính vì vậy cần phải có sự nghiên cứu nghiẻm túc để có những biện pháp phòng ngừa kịp thời và hữu hiệu. Mục đích nghiên cứu của luận án: - Mô tả, phân tích tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay - chủ yêu là ớ đìa bàn Hà Nội, đè từ đó cho thấy tính chất, đông thái và cơ câư cúa loại tội phạm à lứa tuổi nàv. - Tìm ra những nguyên nhân chủ yếu cùng như những nhân tô tác đỞTiíĩ tới tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nội. - Khuyên nghị một số giải pháp phòng ngừa nhầm tiến tới hạn ché tội phạm ờ tuổi thanh thiếu niên nói riêng cũng như tội phạm nói chung hiện nay.
Luận in có thê dùng đê tham khảo sỗ liệu nghiên cứu và giảng dav ờ Trường Đại học An ninh nhãn dân. Luân án thạc sỹ 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trần Đức Châm *** Tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nội 3. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu của luận án: -Đối tượng nghiên cứu: Tinh trạng phạm tội của thanh, thiêu niên hiện nay ở Hà Nội. - Khách thể nghiên cứu: Tội phạm ở lứa tuổi thanh, thiếu niên hiện nay ỏ nước ta và ở Hà Nội.
- Phạm vi nghiên cứu: Khảo sát một số xã, phường, quận, huyện thuộc địa bàn Hà Nội. Đi sâu nghiên cứu thực trạng tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên ỡ Trường phổ thông cồng nông nghiêp I Thanh Trì và Trại giam Thanh Xuân Hà Nội. - Giói han nghiên cứu của luân án: Dựa trên cơ sở sự phân chia của bộ luật hình sự nirớc cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cũng như quan điem của Bộ nội vụ, ở đây luận án chỉ đề cập đến các vụ phạm pháp hình sự. tội pham hình sự.
cụ thể là không đề cập đến các loại tội xâm phạm và phá hoại an ninh quốc gia, tội phạm kinh tế. Những điểm mói của luận án: - Tội phạm, tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên là một hiện tượng từ lâu đã được nhiều người, nhiều tổ chức ở nước ta quan tâm nghiên cứu. Tuy nhiên nghiên cứu vấn đề tội phạm dưới góc độ xã hội học thì có thể được coi là một lĩnh vực moi mẻ. chưa có được sự chú ý đúng mức.
- Cái mới của luận án là đi sâu nghiên cứu mồ tả và phân tích rình trang phạm tội của thanh, thiếu niên ớ một địa bàn cụ thế từ góc độ xã hội học. Qua ịc Ui ly” " ( ^ 1>U Cc c cữ s ' ■ 'V>e V Luận án thac sý 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trẩn Đức Châm *** Tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nội đó chỉ ra một số nguyên nhân, biện pháp phòng ngừa cơ bản ở cả hai cấp độ vi mô và ■í mô. II/ TÌNH HÌNH NGHIÊN c ứ u XÃ HỘI HỌC VỂ TỘI PHẠM. TỘI PHẠM Ở TUỔI THANH, THIẾU NIÊN HIỆN NAY Ở NƯỚC TA.
Nghiên cứu xã họi học về tội phạm ở Việt Nam: Hiện nay ở nước ta chuyên ngành xã hội học tội phạm còn rất non trẻ. Điều đó được thể hiện ở chỗ: Chưa có hệ thống lý luận hoàn chỉnh, các giáo trình đề cương bài giảng cũng như các tài liệu khác còn nằm rải rác ở các cá nhân mà chưa được in ấn và phổ biến rộng rãi. Chủ yêu vẫn là nghiên cứu dựa tiên lý luận về tội phạm học. Mật khác đội ngũ nghiên cứu và các chuyên gia chuyên sâu vẫn còn thiếu, chưa nhiều.
Những năm gần đây ở trường đại học khoa học xả hội và nhân vãn ĩhuộc đại học quốc gia Hà Nội đã bắt đầu có nhiều sinh viên nghiên cứu viết luận vãn tốt nghiệp về đề tài tội phạm. Nghiên cứu xă hôi học về tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên D Ó i chung và ơ Hà Nội nói riêng: Tinh hình nghiên cứu về tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên nói chung và ở Hà Nội nói riêng có nhiều, sona đi sàu vào từng địa bàn cụ thể thì còn ít và không phàn tích cụ thể như một để tài đục lập. Có một số công trình nghiên cứu khj còng phu đã được cong bò như: ‘T ổng quan về những vấn để xã hội Luận án thạc sỹ 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trần Đức Châm *** Tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nội của vị thành niên” (Viện nghiên cứu Thanh niên), “Thanh, thiếu niên phạm pháp - dư báo năm 2000” (Tác giả Châu Diệu Ái), đề tài khoa học KX-04- 14,. và một số đề tài khác hiện nay đang được triển khai: “Giáo đục và cải tạo phạm nhân ở lứa tuổi thanh niên, thực trạng và giải pháp” (Viện nghiên cứu Thanh niên), “Nghiên cứu các biện pháp phòng ngừa người vị thành niên phạm tội” (Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội) v.
Ngoài ra còn nhiều bài viết trên các báo: Công an nhân dân, An ninh thủ đô, Tiền phong. Phụ nữ, Pháp luật .và các tạp chí (công an nhân dân, Pháp luật. Trật tụ an toàn xã hội. Các để tài khoa học cũng như các bài viết trên hầu như chủ yếu tập tmna: ở các cơ quan chức năng như: Bộ nội vụ, Viện nghiên cứu Thanh niên, Trung tâm phòng chống tệ nạn xã hội, Tòa án nhân dân, Viện kiếm sát nhân dán.
Bộ Lao động thương binh - xã họi. ĨII/ C ơ SỎ LÝ THUYẾT CỦA NGHIÊN c ír u TỘI PHẠM, TỘI PHẠM Ở TUỔI THANH THIẾU NIÊN. Chuẩn mực xã hội và .sai lệch chuẩn mực xă hội : Chuan mực xa hội là toàn bõ những đòi hổi, nhữns rnonơ dơi mà côn"' đồng xã hội như: nhóm, tổ chức, giai cấp và xã hội tổng thể nói chung đòi hoi ở các thành viên của mình với mục đích thực hiện những hành vi khuôn mẫu đã dược thiet iập. Nhung đòi hỏi và mong đợi đó được ghi lại hoác biếu hiện bàng lời.
bầng ngôn ngữ như những điều luật và được ghi thành vãn ban như nhũng chi thị. Nhưiig cũng có những mong đợi và nhưna đòi hoi Luân án tnac sỹ 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.