Luận văn thạc sĩ về tội cướp giật tài sản từ thực tiễn tại thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai

Luận văn thạc sĩ phân tích tội cướp giật tài sản từ thực tiễn thành phố biên hòa tỉnh đồng nai, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Thùy Vân
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Sỹ Sơn
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Tội cướp giật tài sản từ thực tiễn thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN
• 1.1. Những vấn đề lý luận về các tội cướp giật tài sản
• 1.2. Những quy định của pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành về tội cướp giật tài sản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN TẠI THÀNH PHỐ BIÊN HÒA, TỈNH ĐỒNG NAI
• 2.1. Thực tiễn định tội danh cướp giật tài sản tại Thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
• 2.2. Thực tiễn quyết định hình phạt đối với tội cướp giật tài sản tại Thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
• 3. CHƯƠNG 3: YÊU CẦU VÀ CÁC GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM ÁP DỤNG ĐÚNG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ ĐỐI VỚI TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN
• 3.1. Yêu cầu áp dụng đúng pháp luật hình sự đối với tội cướp giật tài sản
• 3.2. Các giải pháp bảo đảm áp dụng đúng pháp luật hình sự đối với tội cướp giật tài sản
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Những vấn đề lý luận về tội cướp giật tài sản

Tội cướp giật tài sản là một trong những tội phạm phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt tại các thành phố lớn như Biên Hòa, Đồng Nai. Để hiểu rõ về tội cướp giật, cần phân tích các khái niệm liên quan đến tội phạm. Theo quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam, tội phạm được định nghĩa là hành vi nguy hiểm cho xã hội, có tính trái pháp luật hình sự và phải chịu hình phạt. Tội cướp giật tài sản có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm hành vi công khai, nhanh chóng và bất ngờ nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác. Hành vi này không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn ảnh hưởng đến tâm lý của nạn nhân và trật tự an toàn xã hội. Việc phân tích các dấu hiệu pháp lý của tội cướp giật tài sản là cần thiết để xác định đúng bản chất của tội phạm này.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của tội cướp giật tài sản

Khái niệm tội cướp giật tài sản được xây dựng dựa trên các dấu hiệu của tội phạm nói chung. Hành vi cướp giật tài sản được thực hiện một cách công khai và nhanh chóng, nhằm tránh sự phản kháng của chủ sở hữu. Đặc điểm này phân biệt tội cướp giật với các tội phạm chiếm đoạt khác. Hành vi cướp giật thường diễn ra trong thời gian ngắn, chỉ trong vài giây, khiến nạn nhân không kịp phản ứng. Điều này không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn tạo ra tâm lý hoang mang trong cộng đồng. Tội cướp giật tài sản có thể được thực hiện bởi bất kỳ ai có năng lực trách nhiệm hình sự, và thường nhắm đến những tài sản nhỏ gọn, dễ mang đi.

II. Thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự về tội cướp giật tài sản tại Biên Hòa

Tình hình tội cướp giật tài sản tại Biên Hòa, Đồng Nai đang diễn biến phức tạp. Trong giai đoạn từ năm 2015 đến 2019, các cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý nhiều vụ án liên quan đến tội cướp giật. Số liệu cho thấy có 176 vụ với 237 bị cáo bị khởi tố. Các bản án tuyên phạt đã nhận được sự đồng tình từ dư luận xã hội, nhờ vào tính nghiêm minh và công khai trong quá trình xét xử. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những vấn đề trong việc định tội danh và quyết định hình phạt. Sự thiếu thống nhất trong việc áp dụng pháp luật dẫn đến những sai sót trong quyết định hình phạt, đặc biệt là trong các trường hợp có tình tiết tăng nặng. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện trong nhận thức và áp dụng pháp luật hình sự đối với tội cướp giật tài sản.

2.1. Thực tiễn định tội danh cướp giật tài sản

Việc định tội danh cướp giật tài sản tại Biên Hòa gặp nhiều khó khăn do sự thiếu thống nhất trong nhận thức về các dấu hiệu pháp lý của tội phạm. Nhiều vụ án bị xử lý không đúng với bản chất của hành vi phạm tội, dẫn đến việc áp dụng hình phạt không chính xác. Các cơ quan chức năng cần nâng cao kỹ năng và nhận thức về tội cướp giật tài sản để đảm bảo việc định tội danh chính xác và công bằng. Việc này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của nạn nhân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác phòng chống tội phạm.

III. Yêu cầu và giải pháp bảo đảm áp dụng đúng pháp luật hình sự đối với tội cướp giật tài sản

Để đảm bảo việc áp dụng đúng pháp luật hình sự đối với tội cướp giật tài sản, cần có những yêu cầu và giải pháp cụ thể. Trước hết, cần nâng cao nhận thức của các cơ quan chức năng về tội cướp giật tài sản, từ đó cải thiện quy trình điều tra và xét xử. Các giải pháp cần thiết bao gồm việc tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ tư pháp, tăng cường công tác tuyên truyền về pháp luật cho người dân, và xây dựng các chương trình phòng ngừa tội phạm hiệu quả. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc phát hiện và xử lý tội phạm, nhằm tạo ra một môi trường an toàn cho người dân.

3.1. Các giải pháp bảo đảm áp dụng đúng pháp luật hình sự

Các giải pháp bảo đảm áp dụng đúng pháp luật hình sự đối với tội cướp giật tài sản bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực cho các cơ quan thực thi pháp luật, và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Cần thiết phải có các chương trình đào tạo chuyên sâu cho cán bộ tư pháp về các quy định pháp luật liên quan đến tội cướp giật tài sản. Đồng thời, việc tuyên truyền pháp luật đến người dân cũng rất quan trọng, giúp họ nhận thức rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc phòng chống tội phạm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tội cướp giật tài sản là một trong những loại tội phạm phổ biến và phức tạp, đặc biệt tại các đô thị lớn như thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Trong giai đoạn 2015-2019, Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa đã xét xử 176 vụ với 237 bị cáo liên quan đến tội cướp giật tài sản, chiếm khoảng 44% tổng số vụ án hình sự trên địa bàn. Tình trạng này phản ánh mức độ nghiêm trọng và sự gia tăng của tội phạm cướp giật tài sản, gây ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh trật tự và tâm lý người dân. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích sâu sắc các vấn đề lý luận, pháp luật hình sự Việt Nam về tội cướp giật tài sản, đồng thời đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật tại Biên Hòa trong giai đoạn trên. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vụ án được xét xử tại Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa, với trọng tâm là định tội danh và quyết định hình phạt. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật, góp phần bảo vệ quyền sở hữu tài sản và đảm bảo công bằng xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu trong lĩnh vực luật hình sự và tố tụng hình sự, bao gồm:

• Lý thuyết cấu thành tội phạm: Phân tích bốn yếu tố cấu thành tội cướp giật tài sản gồm khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan. Khách thể là quan hệ sở hữu tài sản; mặt khách quan là hành vi công khai, bất ngờ, nhanh chóng chiếm đoạt tài sản; chủ thể là cá nhân có năng lực trách nhiệm hình sự; mặt chủ quan là lỗi cố ý trực tiếp với mục đích chiếm đoạt tài sản.

• Mô hình phân biệt tội phạm xâm phạm sở hữu: So sánh tội cướp giật tài sản với các tội liên quan như cướp tài sản, công nhiên chiếm đoạt tài sản và trộm cắp tài sản để làm rõ đặc điểm hành vi và dấu hiệu pháp lý riêng biệt.

• Nguyên tắc quyết định hình phạt: Áp dụng các nguyên tắc pháp chế, công bằng, cá thể hóa hình phạt và nhân đạo trong việc xác định mức án phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học luật hình sự như:

• Phân tích lý luận và thực tiễn: Đánh giá các quy định pháp luật và thực trạng áp dụng tại Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa.

• Thống kê hình sự: Thu thập và xử lý số liệu về các vụ án, bị cáo, hình phạt từ năm 2015 đến 2019.

• So sánh pháp luật: Đối chiếu các quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 với các quy định trước đây và các tội phạm tương tự.

• Tổng hợp và đánh giá: Rút ra kết luận và đề xuất giải pháp dựa trên kết quả phân tích.

Nguồn dữ liệu chính là hồ sơ xét xử, bản án hình sự và số liệu thống kê từ Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa. Cỡ mẫu gồm 176 vụ án với 237 bị cáo, được chọn theo phương pháp chọn mẫu toàn bộ các vụ án liên quan đến tội cướp giật tài sản trong giai đoạn nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ vụ án và bị cáo tăng nhanh: Từ năm 2015 đến 2019, số vụ án cướp giật tài sản tăng từ 30 vụ lên 43 vụ, số bị cáo tăng từ 40 lên 63, chiếm khoảng 44% tổng số vụ án hình sự và bị cáo trên địa bàn. Điều này cho thấy tội phạm cướp giật tài sản có xu hướng gia tăng, đặc biệt từ năm 2016 trở đi.

2. Định tội danh cơ bản và tăng nặng: Khoảng 61% bị cáo được định tội danh theo cấu thành tội phạm cơ bản (khoản 1 Điều 171 BLHS 2015). Các tình tiết tăng nặng phổ biến gồm chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50 triệu đến dưới 200 triệu đồng, dùng thủ đoạn nguy hiểm, hành hung để tẩu thoát và tái phạm nguy hiểm. Ví dụ, một vụ án với bị cáo Nguyễn Minh Hoàng bị xử phạt 4 năm 6 tháng tù do dùng thủ đoạn nguy hiểm và tái phạm.

3. Hình phạt chủ yếu là tù có thời hạn: Trong 239 bị cáo, 46,53% bị phạt tù dưới 3 năm, 52,74% từ 3 đến dưới 7 năm, chỉ 0,84% trên 7 năm, không có án chung thân. Có 5 bị cáo được hưởng án treo. Điều này phản ánh sự cá thể hóa hình phạt phù hợp với mức độ phạm tội.

4. Những sai sót trong định tội danh và quyết định hình phạt: Một số vụ án bị định sai tội danh, chuyển từ cướp giật sang cướp tài sản không đúng pháp luật, hoặc áp dụng sai tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ. Ví dụ, vụ án của bị cáo Nguyễn Văn Thuận ban đầu bị xử 7 năm tù về tội cướp tài sản, sau đó được giảm xuống 3 năm tù về tội cướp giật tài sản tại phiên phúc thẩm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những kết quả trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Việc tăng nhanh số vụ án phản ánh sự phát triển kinh tế - xã hội và các mâu thuẫn xã hội chưa được giải quyết triệt để tại Biên Hòa. Các quy định pháp luật về tội cướp giật tài sản đã được hoàn thiện, giúp phân biệt rõ ràng với các tội phạm khác, tạo điều kiện cho việc định tội danh chính xác trong phần lớn các vụ án.

Tuy nhiên, tính chất phức tạp của hành vi phạm tội, thủ đoạn tinh vi và sự đa dạng trong cách thức thực hiện gây khó khăn cho việc xác định chính xác hành vi khách quan. Việc áp dụng sai hoặc bỏ sót tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ xuất phát từ trình độ, kinh nghiệm và ý thức trách nhiệm của một số thẩm phán, cũng như áp lực công việc do thiếu nhân lực. Những sai sót này ảnh hưởng đến tính công bằng và hiệu quả của việc xét xử, làm giảm niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số vụ án và bị cáo theo năm, bảng phân bố hình phạt theo mức án, và biểu đồ so sánh tỷ lệ định tội danh đúng và sai. Các bảng số liệu minh họa rõ ràng sự biến động và phân bố các yếu tố liên quan.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho thẩm phán: Nâng cao năng lực nhận thức pháp luật, kỹ năng phân tích, định tội danh và quyết định hình phạt chính xác. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Tòa án nhân dân cấp tỉnh phối hợp với các học viện luật thực hiện.

2. Hoàn thiện quy định pháp luật về tội cướp giật tài sản: Rà soát, sửa đổi các quy định liên quan để làm rõ hơn các dấu hiệu cấu thành, đặc biệt là hành vi khách quan và tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ. Thời gian 1 năm, do Bộ Tư pháp và Quốc hội chủ trì.

3. Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động xét xử: Thiết lập cơ chế kiểm tra nội bộ và giám sát xã hội nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm trong xét xử. Thời gian triển khai liên tục, do Tòa án nhân dân tối cao và các cơ quan thanh tra thực hiện.

4. Tăng cường nguồn nhân lực cho Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa: Giải quyết tình trạng thiếu thẩm phán, giảm tải công việc, nâng cao chất lượng xét xử. Thời gian 2-3 năm, do Bộ Tư pháp phối hợp với địa phương thực hiện.

5. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân: Giúp người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ, cách phòng tránh tội phạm cướp giật tài sản, tạo sự phối hợp hiệu quả trong phòng chống tội phạm. Thời gian liên tục, do các cơ quan công an và chính quyền địa phương thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Thẩm phán và cán bộ tư pháp: Nâng cao hiểu biết về đặc điểm tội cướp giật tài sản, kỹ năng định tội danh và quyết định hình phạt chính xác, từ đó nâng cao chất lượng xét xử.

2. Luật sư và chuyên gia pháp lý: Cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để tư vấn, bào chữa và nghiên cứu chuyên sâu về tội phạm xâm phạm sở hữu.

3. Cơ quan công an và điều tra viên: Hỗ trợ trong công tác điều tra, thu thập chứng cứ và xử lý vụ án liên quan đến tội cướp giật tài sản.

4. Nhà nghiên cứu và giảng viên luật: Là tài liệu tham khảo quý giá cho việc giảng dạy, nghiên cứu và phát triển chính sách pháp luật hình sự.

Câu hỏi thường gặp

1. Tội cướp giật tài sản khác gì so với tội cướp tài sản?
   Tội cướp giật tài sản là hành vi chiếm đoạt tài sản một cách công khai, nhanh chóng và bất ngờ mà không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa vũ lực. Trong khi đó, tội cướp tài sản bao gồm hành vi dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc nhằm chiếm đoạt tài sản, gây nguy hiểm cho người bị hại.

2. Khung hình phạt đối với tội cướp giật tài sản như thế nào?
   Khung hình phạt cơ bản là từ 1 đến 5 năm tù. Các tình tiết tăng nặng như phạm tội có tổ chức, chiếm đoạt tài sản lớn, dùng thủ đoạn nguy hiểm có thể nâng mức phạt lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.

3. Làm thế nào để phân biệt tội cướp giật tài sản với tội công nhiên chiếm đoạt tài sản?
   Tội cướp giật tài sản có hành vi chiếm đoạt nhanh chóng, bất ngờ và tẩu thoát, không có sự đồng ý của chủ sở hữu. Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là hành vi chiếm đoạt công khai khi chủ sở hữu không có điều kiện ngăn cản, không dùng thủ đoạn nhanh chóng hay tẩu thoát.

4. Nguyên nhân chính dẫn đến sai sót trong định tội danh và quyết định hình phạt?
   Nguyên nhân gồm sự phức tạp của hành vi phạm tội, trình độ và kinh nghiệm hạn chế của một số thẩm phán, áp lực công việc do thiếu nhân lực, và sự chưa hoàn thiện của một số quy định pháp luật.

5. Giải pháp nào hiệu quả nhất để nâng cao chất lượng xét xử tội cướp giật tài sản?
   Tăng cường đào tạo chuyên môn cho thẩm phán, hoàn thiện pháp luật, kiểm tra giám sát chặt chẽ, bổ sung nguồn nhân lực và tuyên truyền pháp luật cho người dân là các giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

Kết luận

• Tội cướp giật tài sản tại thành phố Biên Hòa có xu hướng gia tăng, chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng số vụ án hình sự.
• Việc định tội danh và quyết định hình phạt cơ bản tuân thủ pháp luật, nhưng vẫn còn tồn tại sai sót do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan.
• Các quy định pháp luật về tội cướp giật tài sản đã được hoàn thiện, tạo điều kiện cho việc phân biệt và xử lý chính xác các hành vi phạm tội.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao năng lực xét xử, hoàn thiện pháp luật và tăng cường giám sát để khắc phục hạn chế hiện tại.
• Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng cho các cơ quan tư pháp, nhà nghiên cứu và các bên liên quan trong công tác phòng chống và xử lý tội phạm cướp giật tài sản.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan chức năng cần phối hợp triển khai các khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN 1.Những vấn đề lý luận về tội cướp giật tài sản 1.Khái niệm tội cướp giật tài sản Để xây dựng khái niệm tội cướp giật tài sản, trước hết cần tìm hiểu khái niệm tội phạm nói chung. Mặc dù thể hiện nội hàm của khái niệm tội phạm có khác nhau, song phần lớn các nhà luật học thừa nhận tội phạm có các dấu hiệu: là hành vi nguy hiểm cho xã hội, hành vi đó có tính trái pháp luật hình sự, hành vi đó có tính có lỗi và hành vi đó có tính phải chịu hình phạt. Nhà làm luật Việt Nam tại khoản 1 Điều 8 Bộ luật hình sự hiện hành cũng ghi nhận khái niệm tội phạm, theo đó,"Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của bộ luật này phải bị xử lý hình sự". Tại khoản 2 Điều luật nói trên, nhà làm luật nước ta quy định "Những hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể thì không phải là tội phạm và được xử lý bằng các biện pháp khác.

Với tính cách là một tội phạm cụ thể, tội cướp giật tài sản, trước hết có những dấu hiệu của tội phạm nói chung, đó là tính nguy hiểm đáng kể cho xã hội, tính trái pháp luật hình sự, tính có lỗi và tính phải chịu hình phạt. Tiếp đó, với tính cách là một tội trong số các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt, tội cướp giật tài sản có khách thể loại là các quan hệ sở hữu. Nói chính xác hơn, các tội xâm phạm sở hữu có tính chiếm đoạt xâm phạm quyền sở hữu của chủ sở hữu đối với tài sản. Các tội phạm này được thực hiện một cách cố ý hướng đến mục đích chiếm đoạt tài sản của người khác.

Tuy nhiên, các tội xâm 8 Luan van phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt phân biệt nhau bởi tính chất, đặc điểm của hành vi chiếm đoạt. Đối với tội cướp giật tài sản, đó là hành vi công khai chiếm đoạt tài sản một cách nhanh chóng để tránh sự phản kháng của chủ tài sản. Chính các dấu hiệu công khai và nhanh chóng (chiếm đoạt và tẩu thoát) là đặc trưng của hành vi cướp giật tài sản cho phép phân biệt hành vi cướp giật tài sản với các dạng hành vi chiếm đoạt tài sản khác. Nói cách khác, khi xác định một hành vi chiếm đoạt tài sản có là cướp giật tài sản hay không cần chú ý đến dấu hiệu công khai và nhanh chóng, theo đó: luat su k * Công khai, là hình thức thực hiện cho phép chủ tài sản có khả năng biết ngay khi hành vi này xảy ra, có nghĩa rằng người phạm tội có ý thức công khai và không có ý thức che đậy hành vi phạm tội đó.

luật sư hình sự, ật ữa * Bất ngờ và nhanh chóng là lợi dụng sơ hở của chủ tài sản (sơ hở này có thể sẵn có hoặc do người phạm tội chủ động tạo ra), nhanh chóng tiếp cận, nhanh chóng chiếm đoạt tài sản và nhanh chóng lẩn tránh. Thủ đoạn bất ngờ, nhanh chóng chiếm đoạt tài sản có thể diễn ra ở nhiều hình thức khác nhau, phụ thuộc vào đặc điểm của tài sản chiếm đoạt, vị trí, cách thức giữ tài sản cũng như những hoàn cảnh bên ngoài khác, hình thức này có thể là nhanh chóng giật lấy giành lấy và tẩu thoát….Với thủ đoạn như vậy người phạm tội muốn chủ tài sản không thể kịp thời ngăn chặn hành vi phạm tội của mình và không có ý định dùng bất cứ thủ đoạn nào khác để đối phó với chủ tài sản.Cướp giật tài sản là một trong bốn tội phạm của nhóm tội chiếm đoạt có tính công khai về hành vi khách quan cũng như về ý thức chủ quan của chủ thể. Trong đó, "cướp giật tài sản là hành vi lợi dụng sơ hở của chủ tài sản (sơ hở sẵn có hoặc do chính người cướp giật tự tạo ra) nhanh chóng chiếm đoạt tài sản và nhanh chóng lẩn tránh. Thủ đoạn, bất ngờ nhanh chóng lẩn tránh trong thực tế thường là nhanh chóng tẩu thoát".

Trong một khoảng thời gian rất ngắn, thường chỉ trong một vài giây là đã thực hiện xong hành vi chiếm đoạt, làm cho người bị hại không kịp ứng phó. Đồng thời ngay sau khi đoạt được tài sản từ tay người bị hại, người phạm tội cũng nhanh chóng tẩu thoát nhằm tránh khỏi việc truy đuổi của người bị hại. 9 Luan van Từ những điều phân tích khái quát trên đây có thể hiểu "Tội cướp giật tài sản là hành vi nguy hiểm đáng kể cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và có năng lực trách nhiệm hình sự cố ý thực hiện một công khai, bất ngờ, nhanh chóng nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác". Nói theo cách khác, tội cướp giật tài sản là hành vi công khai chiếm đoạt tài sản của người khác một cách nhanh chóng và bất ngờ rồi tẩu thoát để tránh sự phản kháng của chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản.Các dấu hiệu pháp lý của tội cướp giật tài sản Việc quy định tội phạm và hình phạt không mang mục đích tự thân mà hướng vào những mục đích cụ thể, trong đó có định tội danh và quyết định hình phạt đúng đối với tội phạm và người phạm tội cụ thể.

Bởi vậy, để có thể giải quyết đúng đắn vụ án hình sự, ngoài việc nắm vững những dấu hiệu chung của tội phạm (nói chung) cần phải nắm vững các dấu hiệu pháp lý của tội cụ thể. Những dấu hiệu pháp lý của tội cướp giật tài sản với tính cách là tội cụ thể có trong 4 yếu tố cấu thành tội phạm này gồm khách thể của tội phạm, mặt khách quan của tội phạm, chủ thể của tội phạm và mặt chủ quan của tội phạm. - Khách thể của tội cướp giật tài sản Khách thể của tội phạm được hiểu “là quan hệ xã hội cụ thể hoặc một nhóm quan hệ xã hội cụ thể được một quy phạm pháp luật hình sự bảo vệ và bị một tội phạm trực tiếp xâm hại"[23,tr147]. Như vậy, khách thể của tội cướp giật tài sản là quan hệ sở hữu về tài sản mà đối tượng tác động là những tài sản nhỏ, gọn, dễ mang đi do tính chất của hành vi là nhanh chóng chiếm đoạt tài sản.

- Mặt khách quan của tội cướp giật tài sản Mặt khách quan của tội phạm được hiểu “là mặt bên ngoài của tội phạm, bao gồm các biểu hiện của tội phạm diễn ra trong thế giới khách quan"[23,tr159]. Theo cách hiểu đó, mặt khách quan của tội cướp giật tài sản là mặt bên ngoài của tội này được đặc trưng bởi hành vi công khai chiếm đoạt tài sản một cách 10 Luan van bất ngờ, nhanh chóng. Công khai có nghĩa là người phạm tội không có ý thức che dấu hành vi phạm tội của mình và khi thực hiện việc chiếm đoạt cho phép chủ tài sản biết ngay có hành vi chiếm đoạt xảy ra. Hành vi chiếm đoạt thông thường là giật lấy, đoạt lấy, giành lấy.

Bất ngờ, nhanh chóng có nghĩa là người phạm tội đã có thủ đoạn lợi dụng sơ hở của chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản hoặc tội phạm chủ động tạo ra sơ hở rồi bất ngờ, nhanh chóng tiếp cận, nhanh chóng chiếm đoạt và nhanh chóng tẩu thoát. Tội cướp giật tài sản là tội có cấu thành hình thức, vì vậy, tội hoàn thành ngay khi người phạm tội thực hiện hành vi cướp giật tài sản, không phụ thuộc vào việc tài sản đã bị hay chưa bị chiếm đoạt. - Chủ thể của tội cướp giật tài sản Theo luật hình sự Việt Nam hiện hành, tùy từng trường hợp mà chủ thể của tội phạm là thể nhân (cá nhân) hoặc pháp nhân thương mại có đủ các yếu tố (điều kiện) của chủ thể. Đối với tội cướp giật tài sản, chủ thể của tội phạm chỉ có thể là cá nhân, là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự, đạt độ tuổi nhất định thực hiện hành vi cướp giật tài sản.

Đó là những người mà theo Điều 12 BLHS năm 2015 là người từ đủ 14 tuổi trở lên nếu hành vi phạm tội thuộc các khoản 2,3 và 4 của điều luật hoặc là người từ đủ 16 tuổi trở lên nếu hành vi phạm tội thuộc khoản 1 của điều luật. - Mặt chủ quan của tội cướp giật tài sản Mặt chủ quan của tội phạm được hiểu “là mặt bên trong của tội phạm, là thái độ tâm lý của người phạm tội đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội và với hậu quả do hành vi đó gây ra cho xã hội hoặc đối với khả năng gây ra hậu quả đó"[23,tr197]. Như vậy, mặt chủ quan của tội cướp giật tài sản là mặt bên ngoài của tội này với biểu hiện của các dấu hiệu lỗi và mục đích phạm tội (là những dấu hiệu bắt buộc, tức là những dấu hiệu định tội) và dấu hiệu động cơ phạm tội (không phải là dấu hiệu bắt buộc). Lỗi của người phạm tội cướp giật tài sản là lỗi cố ý (trực tiếp).

Mục đích của tội cướp giật tài sản là chiếm đoạt tài sản, là 11 Luan van kết quả trong ý thức chủ quan của người phạm tội đặt ra phải đạt được khi thực hiện hành vi phạm tội. Động cơ của tội cướp giật tài sản được hiểu là động lực bên trong thúc đẩy người phạm tội thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác một cách cố ý. Tuy nhiên, động cơ phạm tội không phải là dấu hiệu bắt buộc trong mặt chủ quan của tội cướp giật tài sản. Phân biệt tội cướp giật tài sản với một số tội khác 1.