Luận văn thạc sĩ tình hình mắc bệnh đường hô hấp ở lợn nái ngoại và biện pháp điều trị bệnh tại trại nguyễn thanh lịch huyện ba vì hà nội

Luận văn thạc sĩ phân tích tình hình mắc bệnh đường hô hấp ở lợn nái ngoại và biện pháp điều trị bệnh tại trại nguyễn thanh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Chu Thanh Tiến
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Hoàng Lân
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình hình mắc bệnh đường hô hấp ở lợn nái ngoại và biện pháp điều trị bệnh tại trại Nguyễn Thanh Lịch, huyện Ba Vì, Hà Nội
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Vai trò, chức năng sinh lý của bộ máy hô hấp
• 2.3. Biểu hiện lâm sàng của hội chứng hô hấp ở lợn
• 2.4. Nguyên nhân gây bệnh
• 2.4.1. Nguyên nhân do vi khuẩn
• 3. ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tình hình bệnh đường hô hấp ở lợn nái ngoại

Bệnh đường hô hấp là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn, đặc biệt là ở lợn nái ngoại. Tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội, bệnh này thường xuyên xảy ra, gây thiệt hại kinh tế lớn. Các bệnh như viêm phổi, viêm màng phổi, và các hội chứng hô hấp khác đã được ghi nhận với tỷ lệ mắc cao. Tình hình bệnh được theo dõi qua các tháng, cho thấy sự gia tăng đáng kể vào mùa hè và mùa thu, khi điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cao. Các triệu chứng lâm sàng bao gồm ho, khó thở, và tăng tần số hô hấp. Chẩn đoán bệnh dựa trên các biểu hiện lâm sàng và kết quả xét nghiệm, giúp xác định nguyên nhân chính xác.

1.1. Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân chính của bệnh đường hô hấp ở lợn nái ngoại bao gồm các vi khuẩn như Pasteurella multocida, Bordetella bronchiseptica, và Actinobacillus pleuropneumoniae. Các vi khuẩn này gây ra các bệnh như viêm phổi, viêm màng phổi, và các hội chứng hô hấp khác. Ngoài ra, các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, và điều kiện vệ sinh chuồng trại cũng đóng vai trò quan trọng trong việc làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Quản lý trại chăn nuôi không tốt có thể dẫn đến sự lây lan nhanh chóng của bệnh trong đàn lợn.

1.2. Triệu chứng lâm sàng

Các triệu chứng lâm sàng của bệnh đường hô hấp ở lợn nái ngoại bao gồm ho, khó thở, tăng tần số hô hấp, và chảy nước mũi. Trong một số trường hợp, lợn có thể bị sốt cao và giảm ăn. Các triệu chứng này thường xuất hiện rõ rệt vào mùa hè và mùa thu, khi điều kiện môi trường thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn. Chẩn đoán bệnh dựa trên các biểu hiện lâm sàng và kết quả xét nghiệm, giúp xác định nguyên nhân chính xác và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

II. Biện pháp điều trị bệnh đường hô hấp

Biện pháp điều trị bệnh đường hô hấp ở lợn nái ngoại tại trại Nguyễn Thanh Lịch bao gồm sử dụng các loại thuốc kháng sinh và các chế phẩm thú y. Các phác đồ điều trị được áp dụng dựa trên nguyên nhân gây bệnh và tình trạng sức khỏe của lợn. Điều trị bệnh hô hấp cần được thực hiện kịp thời để ngăn chặn sự lây lan và giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Ngoài ra, việc cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại và quản lý chăn nuôi cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh.

2.1. Sử dụng thuốc kháng sinh

Các loại thuốc kháng sinh như Penicillin, Streptomycin, và Tetracycline được sử dụng phổ biến trong điều trị bệnh hô hấp ở lợn nái ngoại. Các thuốc này có hiệu quả cao trong việc tiêu diệt các vi khuẩn gây bệnh và giảm các triệu chứng lâm sàng. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh cần được thực hiện đúng liều lượng và thời gian để tránh tình trạng kháng thuốc. Quản lý sức khỏe lợn cần được thực hiện thường xuyên để theo dõi hiệu quả điều trị và điều chỉnh phác đồ khi cần thiết.

2.2. Cải thiện điều kiện chuồng trại

Việc cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại là một trong những biện pháp phòng bệnh hiệu quả. Quản lý trại chăn nuôi tốt bao gồm việc thường xuyên vệ sinh chuồng trại, kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm, và cung cấp đầy đủ thức ăn và nước uống sạch. Ngoài ra, việc tiêm phòng vắc xin cũng được khuyến khích để tăng cường sức đề kháng của lợn. Phòng bệnh cho lợn là biện pháp quan trọng để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và đảm bảo sức khỏe của đàn lợn.

III. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Nghiên cứu về tình hình và biện pháp điều trị bệnh đường hô hấp ở lợn nái ngoại tại trại Nguyễn Thanh Lịch có ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn. Các kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin quan trọng về nguyên nhân, triệu chứng, và phương pháp điều trị bệnh, giúp cải thiện hiệu quả chăn nuôi. Chăn nuôi lợn tại Ba Vì và các khu vực lân cận có thể áp dụng các biện pháp phòng và trị bệnh được đề xuất để giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Ngoài ra, nghiên cứu cũng góp phần nâng cao kiến thức và kỹ năng thực tiễn cho người chăn nuôi.

3.1. Ý nghĩa khoa học

Nghiên cứu cung cấp các dữ liệu khoa học về bệnh lý hô hấp ở lợn nái ngoại, giúp hiểu rõ hơn về nguyên nhân và cơ chế gây bệnh. Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực thú y và chăn nuôi lợn. Ngoài ra, nghiên cứu cũng góp phần vào việc phát triển các phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh hiệu quả hơn.

3.2. Ý nghĩa thực tiễn

Các biện pháp phòng và trị bệnh được đề xuất trong nghiên cứu có thể được áp dụng rộng rãi trong thực tiễn chăn nuôi lợn tại Ba Vì và các khu vực lân cận. Việc áp dụng các biện pháp này giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh đường hô hấp gây ra và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Ngoài ra, nghiên cứu cũng góp phần nâng cao kiến thức và kỹ năng thực tiễn cho người chăn nuôi, giúp họ quản lý tốt hơn sức khỏe của đàn lợn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi là một trong hai lĩnh vực quan trọng trong nền nông nghiệp (chăn nuôi, trồng trọt), nó không những đáp ứng nhu cầu thực phẩm cho tiêu dùng hàng ngày của mọi người dân trong xã hội mà còn là nguồn thu nhập quan trọng của hàng triệu người dân hiện nay. Đặc biệt nông nghiệp lại có ý nghĩa quan trọng đối với nước ta khi có tới hơn 70% dân cư sống dựa vào nông nghiệp. Nước ta là một nước nông nghiệp. Bên cạnh ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng chiếm một vị trí rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân.

Chăn nuôi cung cấp nguồn thực phẩm quan trọng cho con người, ngoài ra còn cung cấp một lượng lớn phân bón cho ngành trồng trọt và một số sản phẩm phụ cho ngành công nghiệp chế biến. Chăn nuôi lợn theo quy mô hộ gia đình từ lâu đã gắn bó với người nông dân Việt Nam. Từ lâu con lợn được xem là biểu tượng cho sự dành dụm của người nông dân. Những năm gần đây, các trung tâm giống và các công ty liên doanh đã có nhiều nỗ lực trong việc nhập khẩu các giống lợn ngoại có năng suất cao để cải thiện đàn lợn hiện có ở nước ta.

Rất nhiều trại chăn nuôi lợn kiểu công nghiệp đã được hình thành, tạo nên các vùng chăn nuôi. Nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật về thức ăn, giống, chăm sóc quản lý, chuồng trại đã được áp dụng thành công. n 2 Trong chăn nuôi lợn theo hình thức tập trung trang trại hiện này, các bệnh truyền nhiễm như dịch tả lợn, tụ huyết trùng lợn, đóng dấu lợn. đều được khống chế một cách triệt để vì đã thực hiện quy trình vệ sinh thú y và phòng bệnh một cách nghiêm ngặt, nhưng một trong những trở ngại lớn cho hình thức chăn nuôi này là các bệnh ở đường hô hấp thường xuyên xảy ra, gây thiệt hại kinh tế rất lớn cho các trại chăn nuôi lợn.

Vì các bệnh đường hô hấp lây lan nhanh và tác động kéo dài đối với cơ thể lợn. Mầm bệnh tồn tại rất lâu trong cơ thể lợn cũng như môi trường bên ngoài làm cho việc phòng trị bệnh gặp rất nhiều khó khăn, khi lợn bị bệnh chi phí điều trị cao, thời gian và liệu trình điều trị kéo dài. Đặc biệt với điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm như ở nước ta thì bệnh về đường hô hấp thường xuyên xảy ra và gây ra phổ biến ở lợn ngoại nuôi thịt theo hình thức tập trung trang trại. Để góp phần giảm bớt thiệt hại về kinh tế do các bệnh đường hô hấp gây ra ở lợn và nâng cao chất lượng thịt lợn, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, chúng tôi đã tiến hành thực hiện đề tài: “Tình hình mắc bệnh đường hô hấp ở lợn nái ngoại và biện pháp điều trị bệnh tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Huyện Ba Vì, Hà Nội” 1.

Mục tiêu của đề tài - Xác định được tình hình mắc bệnh đường hô hấp ở lợn tại trại lợn CP Nguyễn Thanh Lịch. - So sánh hiệu lực điều trị bệnh đường hô hấp của hai phác đồ điều trị bệnh. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học của đề tài Các kết quả nghiên cứu bệnh đường hô hấp ở lợn là những tư liệu khoa học quan trọng phục vụ cho công tác phòng và trị bệnh này tại trại lợn Nguyễn Thanh Lịch, Huyện Ba Vì, Hà Nội trong những năm tiếp theo.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài - Đánh giá hiệu quả điều trị bệnh của phác đồ từ đó áp dụng rộng rãi trong chăn nuôi. - Nâng cao kiến thức thực tiễn, tăng khả năng tiếp xúc với thực tế chăn nuôi, nâng cao kiến thức của bản thân. - Làm quen với phương pháp nghiên cứu khoa học. n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2. Vai trò, chức năng sinh lý của bộ máy hô hấp Đối với tất cả các loài động vật thì một trong những yếu tố quyết định đến sự sống là có đủ lượng O2. Trong mỗi phút, cơ thể động vật cần 6 - 8ml O2 và thải ra 250ml CO2. Để có đủ lượng O2 thiết yếu này và thải ra được lượng CO2 ra khỏi cơ thể thì cơ thể phải thực hiện động tác hô hấp.

Quy trình hô hấp của cơ thể lợn được chia thành 3 quá trình: - Hô hấp ngoài: là quá trình trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường được thực hiện ở phổi thông qua các phế nang. - Hô hấp trong: là quá trình sử dụng O2 ở mô bào. - Quá trình vận chuyển CO2, O2 từ phổi đến mô bào và ngược lại. Động tác hô hấp được điều khiển bằng cơ chế thần kinh thể dịch và được thực hiện bởi các cơ quan hô hấp.

Cơ quan hô hấp của lợn gồm đường dẫn khí (mũi, hầu, thanh quản, khí quản, phế quản) và phổi. Dọc đường dẫn khí có hệ thống thần kinh và hệ thống mạch máu phân bố dày đặc có tác dụng sưởi ấm không khí trước khi vào đến phổi. Trên niêm mạc đường hô hấp có nhiều tuyến tiết dịch nhầy để giữ bụi và dị vật có lẫn trong không khí. Niêm mạc đường hô hấp cũng có lớp lông rung luôn chuyển động hướng ra ngoài do đó có thể đẩy các dị vật hoặc bụi ra ngoài.

Cơ quan thụ cảm trên niêm mạc đường hô hấp rất nhạy cảm với các thành phần lạ có trong không khí. Khi có vật lạ, cơ thể có phản xạ ho, hắt hơi… nhằm đẩy vật lạ ra ngoài, không cho xâm nhập vào sâu trong đường hô hấp. n 5 Khí O2 sau khi vào phổi và khí CO2 thả ra được trao đổi tại phế nang. Phổi lợn bao gồm rất nhiều phế nang làm tăng diện tích bề mặt trao đổi khí.

Một động tác hít vào và thở ra được gọi là một lần hít thở. Tần số hô hấp là số lần thở/phút. Tần số hô hấp ở lợn khỏe là: 10 - 20 lần/phút. Trong trường hợp lợn mắc bệnh hoặc gặp phải một số kích thích thì tần số hô hấp sẽ thay đổi có khi tăng lên hoặc giảm xuống.

Biểu hiện lâm sàng của hội chứng hô hấp ở lợn 2. Biểu hiện lâm sàng của hội chứng hô hấp ở lợn Ho, khó thở là triệu chứng bệnh lý đặc thù của viêm đường hô hấp. Triệu chứng này có ở mọi lứa tuổi, đặc biệt thường gặp ở lợn sau cai sữa, lợn choai và lợn nái. Ho là một phản xạ tống ra ngoài những vật lạ xâm nhập và gây kích thích niêm mạc đường hô hấp như chất tiết, bụi bẩn, vi khuẩn.

Cung phản xạ ho bắt đầu từ những nốt nhạy cảm trên niêm mạc qua hệ thần kinh mê tẩu đến trung khu ho ở hành tủy. Kích thích hầu, khí quản, cuống lưỡi, màng phổi, niêm mạc mũi đều có thể gây ho. Ho từng cơn do viêm thanh quản, viêm phế quản, lòng khí quản có nhiều đờm, ho đến lúc tống hết các chất kích thích đó. Ho mạnh, nhiều, vang thường do bệnh ở họng, ở khí quản, phế quản.

Trường hợp này tổ chức phổi ít bị tổn thương. Ho yếu, tiếng trầm đục do tổ chức phổi bị tổn thương nặng, bị thấm ướt, tính đàn hồi giảm, màng phổi bị dính như trong bệnh viêm phổi, viêm màng phổi, lao, tỵ thư. Ho ngắn hay dài chủ yếu do thanh quản quyết định. Ho vang, gọn là do thanh quản khỏe, đóng kín.

Ho kéo dài do thanh quản không đóng kín. Ho ướt do viêm khí quản, viêm phổi, có nhiều niêm dịch. Ho khan do viêm khí quản, viêm màng phổi, lao phổi. n 6 Ho có biểu hiện đau gặp trong bệnh viêm màng phổi, họng thủy thũng nặng, viêm niêm mạc đường hô hấp nặng, biểu hiện lúc ho con vật khó chịu, cổ vươn dài chân, cào đất.

Khó thở là một rối loạn hô hấp phức tạp với biểu hiện ra bên ngoài là thay đổi lực thở, tần số hô hấp, nhịp thở, thể thở. Hậu quả là cơ thể thiếu oxy, niêm mạc tím bầm, trúng độc toan tính. Hít vào khó: Do đường hô hấp trên hẹp, luồng khí đi vào khó khăn. Gia súc hít vào cổ vươn dài, vành mũi mở rộng, bốn chân dạng ra, lưng cong, ngực ưỡn.

Do viêm thanh quản, phế quản, phổi thủy thũng hoặc do các bộ phận bên cạnh viêm sưng chèn ép làm cho đường hô hấp trên hẹp, gia súc hít vào khó. Thở ra khó: Do phế quản bị viêm, phổi mất tính đàn hồi. Gia súc thở ra khó khăn, bụng hóp lại, cung sườn nổi lên, lòi dom. Các bệnh thường gặp: phổi khí thũng, viêm phế quản nhỏ, viêm phổi, viêm màng phổi.

Thở khó hỗn hợp: Động tác hít vào và thở ra đều khó khăn, thường do các bệnh như viêm phổi, thủy thũng phổi, xung huyết phổi, tràn dịch phổi, tràn khí màng phổi, u phổi và những bệnh truyền nhiễm cấp tính làm giảm diện tích hô hấp và giảm tính đàn hồi của phổi (Hồ Văn Nam và cs, 1997) [17], Nguyễn Thị Kim Lan và cs, 2003) [15]. Theo Lê Minh Chí (2004) [5] hội chứng hô hấp không nhất thiết gây ra những triệu chứng lâm sàng nói trên. Có khi gia súc bị viêm phổi nhưng ít biểu hiện ra ngoài. Đó là do năng lực của phổi vẫn đáp ứng đủ cho phần lớn chức phận nên quá trình viêm của phổi vẫn tương đối ổn định ở mức độ trung bình nếu con vật không bị stress, hay làm việc quá sức.

Viêm phổi: bề mặt phổi và lớp màng ngực được lót một lớp màng mỏng gọi là màng phổi. Nếu quá trình viêm phổi lan tới màng phổi thì gọi là n 7 viêm màng phổi. Nếu lan rộng bệnh sẽ nặng, con vật có biểu hiện đau đớn ở vùng ngực. Ngoài ra, tần số hô hấp tăng gia súc thở khó đột ngột, chảy dịch mũi.

cũng là biểu hiện của các bệnh có liên quan tới phổi hay bệnh đường hô hấp. John Carr (1997) [11], Cù Hữu Phú và cs (2002) [22], Stan Done (2002) [24] cho biết: các hội chứng hô hấp có thể gây ra những tổn thất kinh tế đáng kể trong ngành chăn nuôi lợn ở nhiều nước trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng. Trong điều kiện chăn nuôi của chúng ta hiện nay, hầu như chưa có khu vực chăn nuôi tập trung nào có thể khống chế và loại trừ được hoàn toàn hội chứng hô hấp. Bệnh xảy ra quanh năm, đặc biệt vào vụ hè - thu khi điều kiện nhiệt độ và độ ẩm không khí tăng cao.

Để khống chế hội chứng hô hấp là vấn đề gặp nhiều khó khăn.