Khóa luận: Bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại trại lợn Trần Thị Mai, Thái Nguyên và phác đồ điều trị

Bài viết này tập trung vào tình hình viêm tử cung lợn nái tại trại lợn Trần Thị Mai, xã Tân Cương, Thái Nguyên. 76 trang · Đại học Thái Nguyên · 2015.

• Tác giả: Mai Danh Hoàng
• Người hướng dẫn: TS. Mai Anh Khoa
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Tử Cung Ở Lợn NáI Tại Trại Lợn Trần Thị Mai
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều tra tình hình cơ bản
• 1.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.3. Tình hình kinh tế - xã hội
• 1.4. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 1.5. Đánh giá chung
• 1.6. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất
• 1.6.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.6.2. Phương pháp thực hiện. Kết quả công tác phục vụ sản xuất. Kết luận và đề nghị
• 2. PHẦN 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2.2. Mục đích của đề tài
• 2.3. Nội dung của đề tài
• 2.4. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học
• 2.5. Thành phần hóa học và cơ chế tác dụng của thuốc sử dụng trong đề tài. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 2.6. Đối tượng, nội dung, và phương pháp nghiên cứu
• 2.6.1. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.6.2. Nội dung nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 2.6.3. Phương pháp nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 2.7. Quy mô đàn lợn nái 3 năm trở lại đây
• 2.8. Tỷ lệ nhiễm bệnh viêm tử cung của đàn lợn nái qua 3 năm (2012 - 2014)
• 2.9. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ
• 2.10. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở điều kiện thời tiết khác nhau
• 2.11. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng
• 2.12. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo giống lợn
• 2.13. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung theo phác đồ điều trị
• 2.14. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung và khả năng sinh sản của lợn nái sau khi khỏi bệnh. Một số chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái sau điều trị
• 2.15. Kết luận, tồn tại và đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Viêm Tử Cung Lợn Nái Tại Trại Mai

Bài viết này tập trung vào tình hình viêm tử cung lợn nái tại trại lợn Trần Thị Mai, xã Tân Cương, Thái Nguyên. Đây là một vấn đề quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản lợn nái và năng suất của trại. Nghiên cứu này không chỉ đánh giá thực trạng mà còn thử nghiệm các phác đồ điều trị khác nhau. Mục tiêu là tìm ra giải pháp hiệu quả để giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện hiệu quả chăn nuôi. Theo tài liệu gốc, trại lợn Trần Thị Mai là một đơn vị chăn nuôi gia công thuộc công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam, đóng trên địa bàn xã Tân Cương, thành phố Thái Nguyên. Việc đánh giá tình hình bệnh viêm nhiễm tử cung lợn tại đây có ý nghĩa thực tiễn cao, giúp đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp.

1.1. Giới Thiệu Trại Lợn Trần Thị Mai và Quy Mô Đàn Nái

Trại lợn Trần Thị Mai được thành lập năm 2007, là trại gia công của công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam. Tính đến tháng 11 năm 2014, trại có 1250 lợn nái sinh sản, 94 lợn nái hậu bị và 24 lợn đực giống. Nhiệm vụ chính của trại là sản xuất con giống lai thương phẩm. Thức ăn cho lợn nái là hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được công ty CP cấp cho từng đối tượng lợn của trại.

1.2. Vị Trí Địa Lý và Điều Kiện Tự Nhiên Ảnh Hưởng Đến Bệnh

Trại nằm ở xóm Soi Vàng, xã Tân Cương, thành phố Thái Nguyên, vị trí này khá thuận lợi cho chăn nuôi vì xa khu công nghiệp và khu dân cư. Khí hậu nhiệt đới gió mùa với 4 mùa rõ rệt, tuy nhiên cũng có những giai đoạn thời tiết thay đổi thất thường ảnh hưởng xấu đến sản xuất nông nghiệp. Nguồn nước được lấy từ giếng khoan, đảm bảo sạch và đủ nhu cầu cho lợn và công nhân.

II. Thách Thức Tỷ Lệ Mắc Bệnh Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái Cao

Bệnh viêm tử cung ở lợn là một trong những thách thức lớn đối với trại lợn Trần Thị Mai. Tỷ lệ mắc bệnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất sinh sản, gây thiệt hại kinh tế đáng kể. Các yếu tố như điều kiện vệ sinh chuồng trại, chế độ dinh dưỡng, và quản lý lợn nái sau sinh đều có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Việc xác định chính xác nguyên nhân và các yếu tố liên quan là rất quan trọng để đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung có sự biến động qua các năm, đòi hỏi sự theo dõi và đánh giá liên tục.

2.1. Ảnh Hưởng Của Viêm Tử Cung Đến Năng Suất Sinh Sản Lợn Nái

Viêm tử cung có thể gây ra nhiều vấn đề cho lợn nái, bao gồm giảm tỷ lệ thụ thai, tăng tỷ lệ sẩy thai, và giảm số lượng lợn con sinh ra. Bệnh cũng có thể kéo dài thời gian giữa các lứa đẻ, làm giảm hiệu quả sử dụng lợn nái. Ngoài ra, lợn nái bị bệnh thường có sức khỏe kém, dễ mắc các bệnh khác, và có thể chết.

2.2. Các Yếu Tố Nguy Cơ Gây Bệnh Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm tử cung, bao gồm vệ sinh chuồng trại kém, chế độ dinh dưỡng không đầy đủ, quản lý lợn nái sau sinh không đúng cách, và các bệnh nhiễm trùng khác. Thời tiết cũng có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh, với thời tiết nóng ẩm thường làm tăng nguy cơ. Giống lợn cũng có thể đóng một vai trò, với một số giống dễ mắc bệnh hơn các giống khác.

III. Phương Pháp Chẩn Đoán Viêm Tử Cung Lợn Nái Tại Trại Mai

Chẩn đoán chính xác bệnh viêm tử cung lợn nái là bước quan trọng để điều trị hiệu quả. Tại trại lợn Trần Thị Mai, việc chẩn đoán dựa trên các triệu chứng lâm sàng, kết hợp với các xét nghiệm cận lâm sàng khi cần thiết. Các triệu chứng thường gặp bao gồm dịch chảy ra từ âm hộ, sốt, bỏ ăn, và giảm sản lượng sữa. Việc phân biệt các thể viêm tử cung khác nhau (viêm nội mạc tử cung, viêm cơ tử cung, viêm tương mạc tử cung) cũng rất quan trọng để lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp. Theo tài liệu, việc theo dõi các chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái sau điều trị cũng là một phần quan trọng của quá trình chẩn đoán và đánh giá hiệu quả điều trị.

3.1. Triệu Chứng Lâm Sàng Của Bệnh Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái

Các triệu chứng lâm sàng thường gặp của bệnh viêm tử cung bao gồm dịch chảy ra từ âm hộ (có thể có mủ hoặc máu), sốt, bỏ ăn, giảm sản lượng sữa, và lợn nái có vẻ mệt mỏi, uể oải. Trong một số trường hợp, lợn nái có thể có biểu hiện đau bụng hoặc khó chịu khi chạm vào vùng bụng.

3.2. Các Xét Nghiệm Hỗ Trợ Chẩn Đoán Viêm Tử Cung Lợn Nái

Trong một số trường hợp, các xét nghiệm cận lâm sàng có thể cần thiết để xác định chẩn đoán và phân biệt các thể viêm tử cung khác nhau. Các xét nghiệm có thể bao gồm xét nghiệm máu (để đánh giá tình trạng viêm nhiễm), xét nghiệm dịch âm đạo (để xác định loại vi khuẩn gây bệnh), và siêu âm (để đánh giá tình trạng tử cung).

IV. Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái Phác Đồ Hiệu Quả Tại Trại Mai

Việc điều trị viêm tử cung lợn nái tại trại lợn Trần Thị Mai bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc giảm đau, và các biện pháp hỗ trợ khác. Phác đồ điều trị cụ thể phụ thuộc vào thể bệnh, mức độ nghiêm trọng, và tình trạng sức khỏe của lợn nái. Việc sử dụng kháng sinh phải tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y để tránh tình trạng kháng kháng sinh. Vệ sinh chuồng trại và chăm sóc lợn nái sau điều trị cũng rất quan trọng để ngăn ngừa tái phát bệnh. Theo kết quả nghiên cứu, một số phác đồ điều trị đã cho thấy hiệu quả đáng kể trong việc giảm tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện khả năng sinh sản của lợn nái.

4.1. Sử Dụng Kháng Sinh Trong Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái

Kháng sinh là một phần quan trọng của phác đồ điều trị viêm tử cung. Loại kháng sinh được sử dụng phụ thuộc vào loại vi khuẩn gây bệnh và mức độ nhạy cảm của vi khuẩn với kháng sinh. Việc sử dụng kháng sinh phải tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y để tránh tình trạng kháng kháng sinh.

4.2. Các Biện Pháp Hỗ Trợ Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái

Ngoài kháng sinh, các biện pháp hỗ trợ khác có thể bao gồm sử dụng thuốc giảm đau, thuốc tăng cường sức đề kháng, và các biện pháp vệ sinh chuồng trại. Chăm sóc lợn nái sau điều trị cũng rất quan trọng để ngăn ngừa tái phát bệnh.

V. Phòng Ngừa Viêm Tử Cung Lợn Nái Bí Quyết Từ Trại Trần Thị Mai

Phòng ngừa bệnh viêm tử cung lợn nái là yếu tố then chốt để duy trì sức khỏe sinh sản lợn nái và năng suất của trại lợn Trần Thị Mai. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm vệ sinh chuồng trại thường xuyên, đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng, quản lý lợn nái sau sinh đúng cách, và tiêm phòng đầy đủ các bệnh truyền nhiễm. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ cho lợn nái cũng giúp phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh và có biện pháp can thiệp kịp thời. Theo kinh nghiệm của trại, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa đồng bộ và hiệu quả có thể giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung.

5.1. Vệ Sinh Chuồng Trại và Quản Lý Chất Thải Để Phòng Bệnh

Vệ sinh chuồng trại là một trong những biện pháp quan trọng nhất để phòng ngừa bệnh viêm tử cung. Chuồng trại cần được vệ sinh thường xuyên, loại bỏ chất thải và khử trùng định kỳ. Hệ thống thoát nước phải hoạt động tốt để tránh tình trạng ẩm ướt, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

5.2. Dinh Dưỡng và Chăm Sóc Lợn Nái Sau Sinh Để Tăng Đề Kháng

Chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng là rất quan trọng để tăng cường sức đề kháng của lợn nái và giảm nguy cơ mắc bệnh. Sau sinh, lợn nái cần được chăm sóc đặc biệt, đảm bảo đủ nước uống và thức ăn dễ tiêu. Việc theo dõi sức khỏe của lợn nái sau sinh cũng rất quan trọng để phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh.

VI. Kết Luận Giải Pháp Giảm Viêm Tử Cung Tăng Năng Suất Lợn

Nghiên cứu về tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại trại lợn Trần Thị Mai đã cung cấp những thông tin quan trọng về thực trạng, nguyên nhân, và các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh. Việc áp dụng các biện pháp đồng bộ và hiệu quả, bao gồm vệ sinh chuồng trại, chế độ dinh dưỡng, quản lý lợn nái sau sinh, và sử dụng kháng sinh hợp lý, có thể giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện năng suất sinh sản của lợn nái. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phác đồ điều trị mới, cũng như tìm kiếm các giải pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả hơn.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu và Bài Học Kinh Nghiệm

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung có sự biến động qua các năm và phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm điều kiện vệ sinh chuồng trại, chế độ dinh dưỡng, và quản lý lợn nái sau sinh. Các phác đồ điều trị sử dụng kháng sinh kết hợp với các biện pháp hỗ trợ đã cho thấy hiệu quả đáng kể trong việc giảm tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện khả năng sinh sản của lợn nái.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phác đồ điều trị mới, cũng như tìm kiếm các giải pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả hơn. Các nghiên cứu có thể tập trung vào việc sử dụng các biện pháp tự nhiên để tăng cường sức đề kháng của lợn nái, hoặc phát triển các loại vaccine phòng bệnh viêm tử cung.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong cơ cấu nông nghiệp tại Việt Nam nhờ khả năng cung cấp nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, tỷ lệ tiêu hóa thịt đạt 95% và mỡ đạt 97%, đồng thời tận dụng phụ phẩm và cung cấp nguồn phân bón lớn cho trồng trọt. Trong bối cảnh hiện đại hóa nông nghiệp, xu hướng "nạc hóa" đàn lợn thông qua việc nhập khẩu và phát triển các giống lợn ngoại cao sản như Landrace và Yorkshire đang được đẩy mạnh tại các trang trại tập trung. Tuy nhiên, quy mô thâm canh tăng cao cũng kéo theo áp lực lớn về dịch bệnh và biến động chi phí thức ăn.

Trong các bệnh lý sinh sản ở lợn nái ngoại nuôi công nghiệp, bệnh viêm tử cung là tổn thương đường sinh dục phổ biến sau khi sinh. Bệnh gây tác hại nghiêm trọng: làm giảm hoặc mất hoàn toàn sản lượng sữa của lợn mẹ, khiến lợn con suy dinh dưỡng, còi cọc, tăng tỷ lệ chết trước cai sữa; đồng thời làm lợn nái chậm động dục trở lại, giảm tỷ lệ thụ thai, thậm chí dẫn đến vô sinh và buộc phải loại thải sớm. Nhằm kiểm soát hội chứng này tại cơ sở chăn nuôi gia công quy mô lớn, đề tài "Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trại lợn Trần Thị Mai - xã Tân Cương – thành phố Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ điều trị" đã được thực hiện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Đánh giá tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trại chăn nuôi.
2. Thử nghiệm và đánh giá hiệu lực cũng như độ an toàn của hai phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung trên đàn nái.
3. Xác định các biểu hiện lâm sàng đặc trưng của các thể viêm tử cung nhằm phục vụ công tác chẩn đoán phân biệt tại thực địa.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản ngoại (chủ yếu là giống Landrace, Yorkshire và con lai), lợn đực giống và đàn lợn con theo mẹ nuôi tại cơ sở.
• Phạm vi không gian: Trang trại chăn nuôi lợn nái Trần Thị Mai, xóm Soi Vàng, xã Tân Cương, thành phố Thái Nguyên (đơn vị chăn nuôi gia công trực thuộc Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam).
• Phạm vi thời gian: Khảo sát số liệu hồi cứu trong giai đoạn 2012 đến tháng 11 năm 2014; quá trình theo dõi lâm sàng, chăm sóc và thử nghiệm điều trị trực tiếp được hoàn thành vào tháng 12 năm 2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở khoa học và giải phẫu - sinh lý sinh dục

Khóa luận hệ thống hóa các đặc điểm giải phẫu và sinh lý của lợn nái sinh sản làm nền tảng cho việc chẩn đoán và can thiệp sản khoa:

• Cấu tạo giải phẫu đường sinh dục: Âm đạo lợn dài khoảng 10 – 12 cm; cổ tử cung dài 10 – 18 cm với các cột thịt xen kẽ cài răng lược; thân tử cung ngắn từ 3 – 5 cm; sừng tử cung dài 0,5 – 1 m hình lượn sóng; buồng trứng dài 1,5 – 2,5 cm, khối lượng 3 – 5 g chứa hàng chục nghìn noãn bào nguyên thủy.
• Chỉ số sinh lý lâm sàng: Thân nhiệt bình thường của lợn dao động trong khoảng 38,5 – 39,5°C; tần số hô hấp bình thường từ 8 – 18 lần/phút. Tuổi thành thục về tính xuất hiện lúc 6 – 7 tháng tuổi, thành thục về thể vóc đạt lúc 7 – 9 tháng tuổi (khuyến cáo phối giống lần đầu lúc 7 – 8 tháng tuổi).
• Chu kỳ tính và sinh sản: Chu kỳ động dục trung bình 21 ngày (dao động 18 – 25 ngày); thời gian mang thai trung bình 114 ngày (113 – 115 ngày); thời gian động dục lại sau cai sữa từ 5 – 12 ngày (trung bình 7 ngày). Khoảng cách giữa hai lứa đẻ trung bình đạt 140 ngày, cho phép khai thác 2,45 – 2,5 lứa/năm khi thực hiện cai sữa sớm lúc 21 ngày tuổi.
• Cơ chế bệnh học và phân loại viêm tử cung: Phản ứng viêm gây tổn thương tế bào, rối loạn chuyển hóa và tích tụ dịch thẩm xuất có mủ. Viêm tử cung được chia thành ba thể chính: viêm nội mạc tử cung (thể cata cấp tính có mủ và thể màng giả), viêm cơ tử cung (kế phát hoại tử, nhiễm độc toàn thân) và viêm tương mạc tử cung (viêm lớp ngoài, nguy cơ dính phúc mạc).

Chỉ tiêu phân biệt	Viêm nội mạc tử cung	Viêm cơ tử cung	Viêm tương mạc tử cung
Thân nhiệt	Sốt nhẹ	Sốt nhẹ đến vừa	Sốt cao
Màu sắc dịch viêm	Trắng, trắng xám	Hồng, nâu đỏ	Nâu rỉ sắt
Mùi dịch viêm	Tanh	Tanh thối	Thối khắm
Phản xạ đau	Đau nhẹ	Đau rõ hơn	Đau dữ dội, rặn liên tục
Trạng thái ăn uống	Bỏ ăn một phần hoặc bình thường	Bỏ ăn một phần đến hoàn toàn	Bỏ ăn hoàn toàn

Phương pháp nghiên cứu thực tế

• Phương pháp điều tra hồi cứu: Thu thập số liệu lưu trữ tại phòng kỹ thuật của trang trại về quy mô đàn, cơ cấu đầu con, các chỉ tiêu phối giống, tỷ lệ đẻ, tỷ lệ mắc bệnh sinh sản qua các năm 2012, 2013 và 11 tháng đầu năm 2014.
• Phương pháp khám lâm sàng: Quan sát biểu hiện bên ngoài (trạng thái tinh thần, âm hộ sưng đỏ, dịch rỉ viêm dính bám ở đuôi, vẩy trắng xám), đo thân nhiệt, kết hợp khám qua âm đạo bằng mỏ vịt và khám qua trực tràng để đánh giá độ dày, độ cứng, tính đối xứng của sừng tử cung.
• Phương pháp thử nghiệm điều trị lâm sàng: Bố trí 19 lợn nái mắc bệnh viêm tử cung vào các phác đồ điều trị thử nghiệm có sử dụng kháng sinh toàn thân phối hợp dung dịch thụt rửa tử cung:
  • Phác đồ I: Tiêm bắp Genta-Tylosin với liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày; kết hợp thụt rửa tử cung bằng dung dịch chứa 1.000.000 UI Penicillin + 1 g Streptomycin.
  • Phác đồ II: Tiêm bắp Bio-D.C với liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày; kết hợp thụt rửa tử cung bằng 1.000.000 UI Penicillin + 1 g Streptomycin.
  • Thời gian liệu trình: Áp dụng liên tục trong 3 – 6 ngày cho đến khi hết triệu chứng lâm sàng.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu theo dõi trực tiếp tại chuồng nuôi, số liệu sổ sách thú y của Trại lợn Trần Thị Mai và các quy trình kỹ thuật do Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam ban hành.

---

Nội dung chính theo từng phần và chương

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

Phần này ghi nhận toàn bộ hoạt động điều tra cơ sở hạ tầng, quy trình kỹ thuật và kết quả lao động thực hành của tác giả tại trang trại:

• Đặc điểm cơ sở thực tập: Trại lợn Trần Thị Mai được thành lập năm 2007 tại xã Tân Cương, TP. Thái Nguyên. Tổng diện tích 5 ha (1,5 ha khu chuồng nuôi khép kín, 1,5 ha ao nuôi cá và ba ba tận dụng chất thải/phụ phẩm, 1 ha trồng cây ăn quả, còn lại là khu điều hành và phụ trợ). Quy mô chuồng nuôi thiết kế cho 1.200 nái cơ bản gồm 4 chuồng đẻ (80 ô/chuồng), 2 chuồng bầu (520 ô/chuồng), 2 chuồng cách ly và 1 chuồng cai sữa. Đội ngũ nhân lực gồm 25 người (1 quản lý, 2 kỹ thuật viên, 1 phục vụ, 1 bảo vệ, 1 điện nước, 19 công nhân trực tiếp và 3 công nhân mùa vụ).
• Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng:
  • Nái chửa: Giai đoạn tuần 1 – 12 dùng cám 566 (khẩu phần 1,5 – 2 kg/con/ngày); tuần 13 – 14 dùng cám 566 (2,5 – 3 kg/con/ngày); từ tuần 15 đến trước đẻ dùng cám 567SF (3,5 – 4 kg/con/ngày). Trước đẻ 3 ngày giảm dần 0,5 kg cám/ngày xuống mức 1 kg/ngày (nái gầy duy trì 1,5 kg/ngày) để chống táo bón và tránh chèn ép đường sinh dục. Sau đẻ 2 ngày tăng dần lên 2 – 5 kg/ngày.
  • Lợn con: Cắt rốn và mài nanh trong ngày đầu; 2 – 3 ngày tuổi bấm số tai, cắt đuôi, tiêm sắt (Fe + B12) và cho uống thuốc cầu trùng; 4 – 5 ngày tuổi thiến đực và tập ăn sớm; cai sữa hoàn toàn lúc 21 ngày tuổi.
• Quy trình vệ sinh thú y và phòng bệnh:
  • Tiêu độc chuồng nuôi bằng Omnicide pha tỷ lệ 1:3200 vào đầu giờ chiều hàng ngày. Sát trùng tấm đan chuồng đẻ bằng dung dịch NaOH 10% ngâm 1 ngày, kết hợp xịt vôi xút gầm chuồng.
  • Lịch tiêm phòng vaccine nghiêm ngặt: Lợn con tiêm dịch tả (Coglapest) lúc 16 – 18 ngày; lợn hậu bị tiêm khô thai (Parvo) lúc 25 và 29 tuần, dịch tả lúc 26 tuần, giả dại (Begonia) lúc 27 và 30 tuần, lở mồm long móng (Aftopor) lúc 28 tuần; lợn nái chửa tiêm Coglapest lúc 10 tuần chửa, Aftopor lúc 12 tuần chửa và tiêm tổng đàn vaccine Begonia định kỳ vào các tháng 4, 8, 12 hàng năm.

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu khoa học

Chuyên đề đi sâu phân tích cơ chế, nguyên nhân phát sinh bệnh viêm tử cung và đánh giá các giải pháp trị liệu:

• Nguyên nhân gây bệnh: Viêm tử cung bắt nguồn từ sai sót hộ sinh (can thiệp móc thai không vô trùng, xây xát niêm mạc), lạm dụng dụng cụ dẫn tinh không vô trùng, tinh dịch nhiễm khuẩn, sót nhau, hoặc vi sinh vật cơ hội (Streptococcus, Staphylococcus, E. coli, Salmonella) xâm nhập từ nền chuồng bẩn qua cổ tử cung còn mở sau sinh. Chế độ dinh dưỡng mất cân đối (thiếu Vitamin A, mất cân bằng protein/khoáng chất) hoặc tiểu khí hậu chuồng nuôi quá nóng ẩm cũng làm gia tăng tỷ lệ mắc.
• Phân loại lâm sàng và điều trị thử nghiệm: Tác giả đã tổng hợp chi tiết triệu chứng của từng thể bệnh và tiến hành thử nghiệm hai phác đồ kháng sinh kết hợp thụt rửa tử cung trên 19 nái mắc bệnh tại trại.

---

Kết quả và đóng góp

Số liệu quy mô đàn và năng suất sinh sản

Cơ cấu đàn gia súc tại Trại lợn Trần Thị Mai trong giai đoạn 2012 – 11/2014 được duy trì ổn định ở mức cao:

Loại lợn	Năm 2012 (con)	Năm 2013 (con)	Tháng 11/2014 (con)
Nái sinh sản	1.240	1.254	1.250
Nái hậu bị	87	90	94
Đực làm việc	20	18	19
Đực hậu bị	4	5	5
Lợn con theo mẹ	29.046	30.532	28.860

Năng suất đàn nái đạt 2,45 – 2,5 lứa/năm; số con sơ sinh bình quân đạt 11,93 con/đàn; số con cai sữa bình quân đạt 9,97 con/đàn.

Kết quả công tác thú y và điều trị thử nghiệm

Khóa luận ghi nhận kết quả thực tế qua việc thực hiện các nghiệp vụ chuyên môn và điều trị bệnh tại trang trại:

STT	Nội dung công việc	Số lượng thực hiện (con)	Kết quả an toàn/khỏi (con)	Tỷ lệ thành công (%)
1	Tiêm phòng vaccine cho lợn con
	- Dịch tả (Coglapest)	1.026	1.026	100,00
	- Cầu trùng (Nova-Coc 5% uống)	562	527	93,77
2	Tiêm phòng vaccine cho lợn nái
	- Dịch tả (Coglapest)	65	65	100,00
	- Lở mồm long móng (Aftopor)	56	56	100,00
	- Giả dại (Begonia)	72	72	100,00
	- Khô thai (Parvo)	36	36	100,00
3	Điều trị bệnh lâm sàng
	- Bệnh viêm tử cung (Phác đồ I & II)	19	18	94,74
	- Bệnh khó đẻ (can thiệp thủ thuật + Oxytocin)	12	12	100,00
	- Bệnh phân trắng lợn con (Hamcoli-s + B.complex)	110	93	84,54
	- Bệnh tiêu chảy lợn con (Nitrofuran + MgSO4)	45	32	71,11
	- Bệnh viêm vú (Nor100 + Vetrimoxin + Analgin)	2	1	50,00
4	Các công tác kỹ thuật khác
	- Đỡ đẻ cho lợn nái	126	123	97,61
	- Tiêm Dextran-Fe, cắt tai, cắt đuôi	383	383	100,00
	- Thiến lợn đực con	221	221	100,00
	- Xuất bán lợn con thương phẩm	1.600	1.600	100,00

Đóng góp của đề tài

• Đóng góp kỹ thuật: Chứng minh hiệu quả cao (94,74%) của phương pháp điều trị phối hợp giữa kháng sinh toàn thân (Genta-Tylosin hoặc Bio-D.C) với dung dịch kháng sinh thụt rửa trực tiếp tử cung (Penicillin + Streptomycin) trong việc khống chế viêm tử cung ở lợn nái công nghiệp.
• Đóng góp thực tiễn: Hoàn thiện và chuẩn hóa quy trình chăm sóc chuyển tiếp cho lợn nái trước - sau khi đẻ, lịch sát trùng luân phiên hàng ngày và lịch vaccine tổng đàn, giúp duy trì năng suất sinh sản ổn định tại cơ sở chăn nuôi gia công quy mô lớn.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng trực tiếp trên các phác đồ điều trị còn giới hạn ở số lượng 19 lợn nái mắc bệnh.
  • Nghiên cứu chưa thực hiện nuôi cấy, phân lập và định danh cụ thể các loài vi khuẩn gây bệnh trong dịch rỉ viêm tại phòng thí nghiệm vi sinh chuyên sâu, cũng như chưa tiến hành làm kháng sinh đồ chuẩn hóa để xác định mức độ kháng thuốc của các chủng vi khuẩn thực địa.
  • Phạm vi khảo sát tập trung tại một cơ sở chăn nuôi gia công đơn lẻ (Trại lợn Trần Thị Mai, Thái Nguyên), chưa có số liệu so sánh đối chứng liên trại.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi khảo sát và tăng dung lượng mẫu thử nghiệm điều trị trên nhiều trang trại có quy mô và phương thức chăn nuôi khác nhau.
  • Thực hiện phân lập vi sinh vật từ dịch viêm tử cung và xây dựng bản đồ kháng sinh đồ để tối ưu hóa việc lựa chọn các thế hệ kháng sinh mới.
  • Theo dõi dài hạn các chỉ tiêu sinh lý sinh sản (tỷ lệ thụ thai lứa kế tiếp, số con sơ sinh còn sống, khoảng cách giữa hai lứa đẻ) của đàn nái sau khi được chữa khỏi viêm tử cung.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn đối với:

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y cơ sở, kỹ thuật viên quản lý trại lợn nái sinh sản.
• Các nội dung có giá trị ứng dụng cao:
  • Bảng tiêu chí phân biệt cụ thể các thể bệnh viêm tử cung (viêm nội mạc, viêm cơ, viêm tương mạc) dựa trên triệu chứng lâm sàng, màu sắc và mùi dịch tiết.
  • Quy trình kỹ thuật chi tiết về đỡ đẻ, can thiệp lợn khó đẻ, thao tác thụ tinh nhân tạo và kỹ thuật xử lý lợn con theo từng ngày tuổi (bấm tai, mài nanh, tiêm sắt, tập ăn sớm lúc 4 – 5 ngày, cai sữa 21 ngày).
  • Lịch trình tiêm phòng vaccine và quy trình tiêu độc sát trùng luân phiên cho từng khu chuồng (chuồng bầu, chuồng đẻ, chuồng cách ly) bằng các hóa chất thông dụng (Omnicide, NaOH 10%, vôi xút).
  • Phác đồ điều trị thực nghiệm kết hợp giữa đường tiêm bắp toàn thân và đường thụt rửa tại chỗ cho bệnh viêm tử cung.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khẩu phần ăn của lợn nái chửa tại trại được phân chia theo tuần chửa như thế nào?

Lợn nái chửa được cho ăn các dòng cám chuyên dụng (566 và 567SF) với định mức điều chỉnh theo từng giai đoạn:

• Từ tuần 1 đến tuần 12: Ăn cám 566, khẩu phần 1,5 – 2 kg/con/ngày (nái hậu bị cho ăn 1,5 kg/ngày).
• Từ tuần 13 đến tuần 14: Ăn cám 566, khẩu phần tăng lên 2,5 – 3 kg/con/ngày.
• Từ tuần 15 trở đi: Chuyển sang ăn cám 567SF, khẩu phần 3,5 – 4 kg/con/ngày.
• Trước ngày đẻ dự kiến 3 ngày: Giảm mỗi ngày 0,5 kg cám cho đến ngày đẻ còn 1 kg/con/ngày (nái quá gầy cho ăn 1,5 kg/ngày) để tránh chèn ép đường đẻ và chống chết ngạt thai.

2. Các phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung được thử nghiệm trong khóa luận gồm những thuốc và liều lượng gì?

Tác giả thử nghiệm 2 phác đồ điều trị liên tục trong 3 – 6 ngày:

• Phác đồ I: Tiêm bắp Genta-Tylosin (1 ml/10 kg thể trọng) kết hợp thụt rửa tử cung bằng hỗn dịch gồm 1.000.000 UI Penicillin + 1 g Streptomycin.
• Phác đồ II: Tiêm bắp Bio-D.C (1 ml/10 kg thể trọng) kết hợp thụt rửa tử cung bằng hỗn dịch 1.000.000 UI Penicillin + 1 g Streptomycin. Tổng số 19 lợn nái được điều trị theo các phác đồ này đã khỏi 18 con, đạt tỷ lệ thành công 94,74%.

3. Quy trình sát trùng chuồng đẻ sau khi cai sữa lợn con tại trại được tiến hành ra sao?

Sau khi cai sữa và xuất bán lợn con, các tấm đan sàn chuồng được tháo rời và ngâm trong hố sát trùng chứa dung dịch NaOH 10% trong vòng 1 ngày, sau đó cọ sạch và phơi khô. Khung chuồng được cọ rửa, xịt bằng dung dịch NaOH loãng rồi xịt lại bằng dung dịch vôi xút. Gầm chuồng được tiêu độc khử trùng kỹ và để khô 1 ngày trước khi lắp lại tấm đan và chuyển nái chờ đẻ lên. Hàng ngày, chuồng nuôi được phun tiêu độc bằng Omnicide pha tỷ lệ 1:3200.

4. Lịch tiêm phòng vaccine cho lợn nái sinh sản và hậu bị tại trại quy định những loại bệnh nào?

Quy trình phòng bệnh bằng vaccine tại cơ sở bao gồm:

• Lợn hậu bị: Tiêm phòng vaccine khô thai (Parvo) lúc 25 và 29 tuần tuổi; vaccine dịch tả (Coglapest) lúc 26 tuần tuổi; vaccine giả dại (Begonia) lúc 27 và 30 tuần tuổi; vaccine lở mồm long móng (Aftopor) lúc 28 tuần tuổi.
• Lợn nái sinh sản: Tiêm Coglapest lúc 10 tuần chửa, tiêm Aftopor lúc 12 tuần chửa, và tiêm định kỳ tổng đàn vaccine Begonia vào các tháng 4, 8, 12 hàng năm.

5. Kết quả can thiệp điều trị các bệnh lý khác ngoài viêm tử cung tại trại đạt tỷ lệ như thế nào?

Trong thời gian thực tập, các bệnh lý khác được can thiệp điều trị với kết quả:

• Bệnh khó đẻ ở lợn nái (can thiệp phẫu thuật/thủ thuật và tiêm Oxytocin 40 – 50 UI): 12/12 con khỏi (đạt 100,00%).
• Bệnh lợn con ỉa phân trắng (dùng Hamcoli-s kết hợp B.complex): 93/110 con khỏi (đạt 84,54%).
• Bệnh tiêu chảy lợn con (dùng Nitrofuran, MgSO4 25%, điện giải): 32/45 con khỏi (đạt 71,11%).
• Bệnh viêm vú ở lợn nái (dùng Nor100, Vetrimoxin, Analgin): 1/2 con khỏi (đạt 50,00%).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Mai Danh Hoàng đã phản ánh toàn diện tình hình chăn nuôi, công tác vệ sinh thú y và thực trạng mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại tại Trại lợn Trần Thị Mai (Thái Nguyên). Nghiên cứu làm rõ các biểu hiện lâm sàng đặc trưng của từng thể viêm tử cung và kiểm chứng hiệu quả thực tế của phác đồ điều trị kết hợp kháng sinh toàn thân với thụt rửa tại chỗ đạt tỷ lệ khỏi bệnh 94,74%. Bản khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị thực tiễn cao cho sinh viên ngành Thú y và các cán bộ kỹ thuật đang trực tiếp quản lý trang trại chăn nuôi lợn nái sinh sản công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Để hoàn thành chương trình đào tạo trong Nhà trường, thực hiện phương châm học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền với thực tiễn sản xuất, thực tập tốt nghiệp là giai đoạn cuối cùng trong toàn bộ chương trình học tập của tất cả các trường Đại học nói chung và trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên nói riêng. Giai đoạn thực tập chiếm một vị trí hết sức quan trọng đối với mỗi sinh viên trước khi ra trường. Đây là khoảng thời gian để sinh viên củng cố và hệ thống hóa toàn bộ kiến thức đã học, đồng thời giúp sinh viên làm quen với thực tiễn sản xuất, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn, nắm được phương thức tổ chức và tiến hành công việc nghiên cứu, ứng dụng các tiễn bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, tạo cho sinh viên có tác phong làm việc đúng đắn, sáng tạo, để khi ra trường trở thành một người cán bộ có chuyên môn, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp phát triển Đất Nước. Xuất phát từ quan điểm trên và được sự đồng ý của khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

Được sự nhất trí của thầy giáo hướng dẫn và sự tiếp nhận của cơ sở, em đã tiến hành thực hiện đề tài : “Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trại lợn Trần Thị Mai - xã Tân Cương – thành phố Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ điều trị”. Do thời gian thực tập có hạn, kiến thức chuyên môn còn nhiều hạn chế nên trong bản khóa luận tốt nghiệp này không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót. Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, của bạn bè, đồng nghiệp để bản khóa luận được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên Mai Danh Hoàng DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.

Cơ cấu đàn lợn của Trang trại Trần Thị Mai (2012 – 11/2014). Lịch sát trùng trại lợn nái. Lịch phòng bệnh của trại lợn nái. Một số tiêu chí phân biệt các thể viêm tử cung.

Sơ đồ bố trí thí nghiệm. Điều tra quy mô đàn lợn nái 3 năm trở lại đây của trại (từ năm 2012 – 11/2014). Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái trong 3 năm (từ năm 2012 đến 11/2014). Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ.

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở điều kiện thời tiết khác nhau. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo các giống lợn. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung theo phác đồ điều trị.

Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung và khả năng sinh sản của lợn nái sau khi khỏi bệnh. Một số chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái sau điều trị. 61 DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT Cs : Cộng sự Nxb : Nhà xuất bản P : Thể trọng STT : Số thứ tự VNMTC : Viêm nội mạc tử cung VCTC : Viêm cơ tử cung VTMTC : Viêm tương mạc tử cung MỤC LỤC Trang Phần 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT. Điều tra tình hình cơ bản.

Điều kiện tự nhiên. Tình hình kinh tế - xã hội. Tình hình sản xuất nông nghiệp. Đánh giá chung.

Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất. Nội dung phục vụ sản xuất. Phương pháp thực hiện. Kết quả công tác phục vụ sản xuất.

Kết luận và đề nghị. 23 Phần 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích của đề tài .