Tình Hình Lợn Con Mắc Hội Chứng Tiêu Chảy Giai Đoạn 1-21 Ngày Tuổi Tại Trại Lợn Nguyễn Thanh Lịch

Nghiên cứu tình hình lợn con mắc hội chứng tiêu chảy giai đoạn 1 tại trại lợn Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội và hiệu quả phác đồ điều trị.

• Tác giả: Nguyễn Công Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Mai Anh Khoa
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Tình Hình Lợn Con Mắc Hội Chứng Tiêu Chảy Giai Đoạn 1-21 Ngày Tuổi Tại Trại Lợn Nguyễn Thanh Lịch
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.3.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 1.3.2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập
• 1.3.3. Công tác chăn nuôi tại cơ sở
• 1.3.4. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học
• 1.3.5. Vài nét về tình hình nghiên cứu hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ trong và ngoài nước
• 1.3.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 1.3.5.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.3.5.3. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.2. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.3. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 1.4.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.4.4.1. Thực hiện những quy trình kỹ thuật tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch
• 1.4.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.5.1. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 1.4.5.1.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 1.4.5.1.2. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 1.4.5.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.5.1. Kết quả phục vụ sản xuất
• 1.5.2. Điều trị một số bệnh trong thời gian thực tập
• 1.5.3. Kết quả thực hiện chuyên đề
• 1.5.4. Kết quả về tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy theo cá thể
• 1.5.5. Tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy theo lứa tuổi
• 1.5.6. Tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy theo tháng
• 1.5.7. Tỷ lệ lợn con chết do mắc hội chứng tiêu chảy
• 1.5.8. Biểu hiện của hội chứng tiêu chảy
• 1.5.9. Bệnh tích mổ khám lợn con chết do mắc tiêu chảy
• 1.5.10. Hiệu lực điều trị của 2 loại thuốc
• 1.5.11. Kết quả theo dõi tỷ lệ tái phát tiêu chảy ở lợn con theo mẹ
• 1.5.12. Chi phí thuốc dùng trong điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con
• 2. KẾT LUẬN, ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con 1 21 Ngày Tuổi

Trong chiến lược phát triển chăn nuôi, Việt Nam hướng tới sự tập trung công nghiệp, sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Ngành chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng, nhưng dịch bệnh, đặc biệt là hội chứng tiêu chảy ở lợn con, gây thiệt hại lớn. Bệnh lây lan nhanh, gây viêm ruột, mất nước, giảm sức đề kháng và tăng tỷ lệ chết. Nhiều trang trại lạm dụng kháng sinh, dẫn đến kháng thuốc và tồn dư kháng sinh trong sản phẩm. Nghiên cứu về tình hình lợn con mắc hội chứng tiêu chảy giai đoạn 1-21 ngày tuổi tại Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch và hiệu lực của phác đồ điều trị là cần thiết. Mục tiêu là đánh giá thực trạng và hiệu quả điều trị bằng thuốc.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nghiên Cứu Bệnh Tiêu Chảy Lợn Con

Nghiên cứu về bệnh tiêu chảy lợn con không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi mà còn góp phần đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng. Việc tìm ra các phác đồ điều trị hiệu quả và giảm sự phụ thuộc vào kháng sinh là vô cùng quan trọng. Các nghiên cứu dịch tễ học về hội chứng tiêu chảy cung cấp dữ liệu khoa học cho các nghiên cứu tiếp theo và giúp kiểm soát dịch bệnh hiệu quả hơn.

1.2. Mục Tiêu Cụ Thể Của Nghiên Cứu Tại Trại Lợn Nguyễn Thanh Lịch

Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá thực trạng lợn con mắc hội chứng tiêu chảy tại Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội. Đồng thời, nghiên cứu đánh giá hiệu quả điều trị của hai loại thuốc: Nova-amcoli và Nor 100. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc xây dựng các biện pháp phòng và điều trị bệnh hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất và giảm thiểu rủi ro trong chăn nuôi lợn.

II. Thách Thức Tỷ Lệ Mắc Tiêu Chảy Ở Lợn Con Nguyên Nhân

Tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy là một thách thức lớn trong chăn nuôi lợn hiện nay. Nhiều yếu tố có thể gây ra bệnh, bao gồm điều kiện vệ sinh kém, quản lý dinh dưỡng không hợp lý, và sự lây lan của các mầm bệnh như E.coli, Clostridium, và Rotavirus. Sức khỏe lợn con giai đoạn sơ sinh rất nhạy cảm, do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và khả năng điều chỉnh thân nhiệt kém. Việc xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh và áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Tỷ Lệ Mắc Bệnh Tiêu Chảy

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy, bao gồm: vệ sinh chuồng trại kém, mật độ nuôi quá cao, chế độ dinh dưỡng không phù hợp, và sự lưu hành của các mầm bệnh. Stress do thay đổi môi trường hoặc quản lý cũng có thể làm suy yếu hệ miễn dịch của lợn con, khiến chúng dễ mắc bệnh hơn. Việc kiểm soát các yếu tố này là rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

2.2. Vai Trò Của Mầm Bệnh Trong Gây Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Các mầm bệnh như E.coli, Clostridium perfringens, Rotavirus, TGE (Transmissible Gastroenteritis), và PED (Porcine Epidemic Diarrhea) là những nguyên nhân phổ biến gây tiêu chảy ở lợn con. Các mầm bệnh này có thể lây lan qua đường tiêu hóa, hô hấp, hoặc tiếp xúc trực tiếp với lợn bệnh. Việc xác định chính xác loại mầm bệnh gây bệnh là rất quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

2.3. Đặc Điểm Sinh Lý Lợn Con Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Mắc Bệnh

Đặc điểm sinh lý của lợn con như hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khả năng điều chỉnh thân nhiệt kém, và hệ tiêu hóa chưa phát triển đầy đủ khiến chúng dễ mắc bệnh, đặc biệt là tiêu chảy. Lợn con phụ thuộc vào kháng thể từ sữa mẹ để bảo vệ cơ thể trong giai đoạn đầu đời. Do đó, việc đảm bảo lợn con được bú đủ sữa đầu và duy trì môi trường sống ấm áp, sạch sẽ là rất quan trọng.

III. Cách Phòng Bệnh Vệ Sinh Chuồng Trại Quản Lý Dinh Dưỡng

Phòng bệnh là chìa khóa để giảm thiểu tình hình lợn con mắc hội chứng tiêu chảy. Vệ sinh chuồng trại đóng vai trò quan trọng, bao gồm việc làm sạch, khử trùng định kỳ, và đảm bảo thông thoáng. Quản lý dinh dưỡng hợp lý cũng rất quan trọng, đảm bảo lợn con được bú đủ sữa đầu và cung cấp thức ăn dễ tiêu hóa. Sử dụng vaccine phòng bệnh cũng là một biện pháp hiệu quả để tăng cường hệ miễn dịch cho lợn con. Áp dụng các biện pháp an toàn sinh học giúp ngăn chặn sự lây lan của mầm bệnh.

3.1. Quy Trình Vệ Sinh Chuồng Trại Hiệu Quả Để Ngăn Ngừa Tiêu Chảy

Quy trình vệ sinh chuồng trại hiệu quả bao gồm việc làm sạch hàng ngày, khử trùng định kỳ bằng các chất sát trùng phù hợp, và đảm bảo thông thoáng để giảm độ ẩm và nồng độ khí độc. Cần chú ý vệ sinh máng ăn, máng uống, và các dụng cụ chăn nuôi khác. Việc sử dụng hệ thống “cùng vào - cùng ra” cũng giúp giảm thiểu nguy cơ lây lan mầm bệnh.

3.2. Tối Ưu Hóa Dinh Dưỡng Cho Lợn Con Để Tăng Sức Đề Kháng

Tối ưu hóa dinh dưỡng cho lợn con bao gồm việc đảm bảo lợn con được bú đủ sữa đầu trong vòng 24 giờ sau khi sinh, cung cấp thức ăn dễ tiêu hóa và giàu dinh dưỡng, và bổ sung các vitamin và khoáng chất cần thiết. Cần chú ý đến chất lượng thức ăn và đảm bảo thức ăn không bị nhiễm nấm mốc hoặc vi khuẩn.

3.3. Sử Dụng Vaccine Phòng Bệnh Tiêu Chảy Cho Lợn Con

Sử dụng vaccine phòng bệnh là một biện pháp hiệu quả để tăng cường hệ miễn dịch cho lợn con và giảm nguy cơ mắc bệnh tiêu chảy. Cần tuân thủ đúng lịch tiêm phòng và sử dụng các loại vaccine có chất lượng tốt. Việc tiêm phòng cần được thực hiện bởi cán bộ thú y có chuyên môn.

IV. Phác Đồ Điều Trị Đánh Giá Hiệu Quả Nova Amcoli Nor 100

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả điều trị của hai loại thuốc: Nova-amcoli và Nor 100 trong việc điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con. Việc lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và tình trạng sức khỏe của lợn con. Sử dụng kháng sinh cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị để tránh tình trạng kháng thuốc. Bổ sung điện giải và vitamin giúp phục hồi sức khỏe cho lợn con. Theo tài liệu gốc, việc sử dụng kháng sinh cần tuân thủ nguyên tắc để tránh kháng thuốc.

4.1. So Sánh Hiệu Quả Điều Trị Của Nova Amcoli Và Nor 100

Nghiên cứu so sánh hiệu quả điều trị của Nova-amcoli và Nor 100 dựa trên các chỉ tiêu như tỷ lệ khỏi bệnh, thời gian điều trị, và tỷ lệ tái phát bệnh. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc lựa chọn loại thuốc phù hợp để điều trị tiêu chảy ở lợn con.

4.2. Lưu Ý Khi Sử Dụng Kháng Sinh Điều Trị Tiêu Chảy Cho Lợn Con

Khi sử dụng kháng sinh điều trị tiêu chảy cho lợn con, cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Tránh sử dụng kháng sinh quá liều hoặc kéo dài thời gian điều trị, vì có thể gây ra tình trạng kháng thuốc. Cần theo dõi sát tình trạng sức khỏe của lợn con trong quá trình điều trị.

4.3. Bổ Sung Điện Giải Và Vitamin Hỗ Trợ Điều Trị Tiêu Chảy

Bổ sung điện giải và vitamin là một biện pháp quan trọng để hỗ trợ điều trị tiêu chảy ở lợn con. Tiêu chảy gây mất nước và điện giải, dẫn đến suy yếu cơ thể. Bổ sung điện giải giúp bù đắp lượng nước và điện giải bị mất, giúp lợn con phục hồi sức khỏe nhanh hơn. Vitamin giúp tăng cường hệ miễn dịch và khả năng chống lại bệnh tật.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Tỷ Lệ Mắc Bệnh Hiệu Quả Điều Trị

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy tại Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch có sự biến động theo lứa tuổi và theo tháng. Nghiên cứu cũng đánh giá hiệu quả điều trị của Nova-amcoli và Nor 100, cho thấy cả hai loại thuốc đều có hiệu quả trong việc điều trị bệnh. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để so sánh hiệu quả của hai loại thuốc này một cách chi tiết hơn. Chi phí thuốc dùng trong điều trị hội chứng tiêu chảy cũng được thống kê để đánh giá hiệu quả kinh tế.

5.1. Phân Tích Tỷ Lệ Lợn Con Mắc Tiêu Chảy Theo Lứa Tuổi

Phân tích tỷ lệ lợn con mắc tiêu chảy theo lứa tuổi giúp xác định giai đoạn nào lợn con dễ mắc bệnh nhất. Thông tin này giúp người chăn nuôi tập trung vào việc phòng bệnh cho lợn con trong giai đoạn nhạy cảm.

5.2. Đánh Giá Chi Tiết Hiệu Quả Điều Trị Của Hai Loại Thuốc

Đánh giá chi tiết hiệu quả điều trị của Nova-amcoli và Nor 100 dựa trên các chỉ tiêu như tỷ lệ khỏi bệnh, thời gian điều trị, tỷ lệ tái phát, và tác dụng phụ. So sánh hiệu quả của hai loại thuốc này giúp người chăn nuôi lựa chọn loại thuốc phù hợp nhất.

5.3. Phân Tích Chi Phí Điều Trị Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Phân tích chi phí điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con giúp người chăn nuôi đánh giá hiệu quả kinh tế của việc điều trị bệnh. So sánh chi phí điều trị với lợi nhuận thu được từ việc nuôi lợn giúp người chăn nuôi đưa ra quyết định hợp lý.

VI. Kết Luận Đề Xuất Giải Pháp Kiểm Soát Tiêu Chảy Hiệu Quả

Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng lợn con mắc hội chứng tiêu chảy tại Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch và hiệu quả điều trị của hai loại thuốc. Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin hữu ích cho việc xây dựng các biện pháp phòng và điều trị bệnh hiệu quả. Cần tăng cường vệ sinh chuồng trại, quản lý dinh dưỡng hợp lý, và sử dụng vaccine phòng bệnh. Cần có thêm nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng và điều trị bệnh khác. Cần tuân thủ các biện pháp an toàn sinh học để ngăn chặn sự lây lan của mầm bệnh.

6.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Nghiên Cứu Chính Về Tiêu Chảy Lợn Con

Tóm tắt các kết quả nghiên cứu chính về tỷ lệ mắc bệnh, nguyên nhân gây bệnh, và hiệu quả điều trị của các loại thuốc. Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phòng bệnh và điều trị kịp thời.

6.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Phòng Ngừa Tiêu Chảy Hiệu Quả

Đề xuất các giải pháp phòng ngừa tiêu chảy hiệu quả, bao gồm: tăng cường vệ sinh chuồng trại, quản lý dinh dưỡng hợp lý, sử dụng vaccine phòng bệnh, và áp dụng các biện pháp an toàn sinh học.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bệnh Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về bệnh tiêu chảy ở lợn con, bao gồm: nghiên cứu về các loại vaccine mới, nghiên cứu về các phương pháp điều trị không kháng sinh, và nghiên cứu về vai trò của hệ vi sinh vật đường ruột trong việc phòng bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong định hướng phát triển chăn nuôi của Việt Nam theo mục tiêu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đến năm 2020, ngành chăn nuôi chuyển dịch mạnh mẽ sang phương thức tập trung quy mô công nghiệp, sản xuất hàng hóa nhằm đảm bảo an toàn sinh học và an toàn thực phẩm theo chuỗi khép kín từ chuồng trại đến bàn ăn. Trong cơ cấu vật nuôi, đàn lợn chiếm vị trí chủ lực về số lượng và tỷ trọng sản phẩm cung ứng ra thị trường. Tuy nhiên, sự phát triển của chăn nuôi công nghiệp tập trung luôn đi kèm nguy cơ bùng phát dịch bệnh, trong đó hội chứng tiêu chảy ở gia súc non là một trong những trở ngại kỹ thuật và kinh tế lớn nhất. Bệnh lây lan nhanh, gây rối loạn tiêu hóa, mất nước và điện giải nghiêm trọng, dẫn đến còi cọc, giảm khả năng tăng trọng hoặc tử vong nếu không được can thiệp kịp thời. Để đối phó với tình trạng này, nhiều cơ sở chăn nuôi đã lạm dụng kháng sinh trộn vào thức ăn và nước uống, gây ra hiện tượng kháng kháng sinh gia tăng và tồn dư hóa chất trong sản phẩm thịt.

Xuất phát từ thực tế sản xuất tại trại chăn nuôi lợn Nguyễn Thanh Lịch (xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội) – một cơ sở nuôi gia công lợn nái ngoại sinh sản quy mô lớn cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam, tác giả Nguyễn Công Quỳnh đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn sau:

1. Đánh giá thực trạng lợn con mắc hội chứng tiêu chảy tại trại chăn nuôi lợn Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội.
2. Đánh giá hiệu lực điều trị hội chứng tiêu chảy trên lợn con của hai loại thuốc kháng sinh: Nova-Amcoli và Nor 100.

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung tư liệu dịch tễ học về hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ tại địa bàn huyện Ba Vì, đồng thời mang ý nghĩa thực tiễn khi đánh giá hiệu quả của phác đồ can thiệp kết hợp kháng sinh và thuốc bổ trợ để phục vụ trực tiếp cho công tác kiểm soát dịch bệnh tại trang trại.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn con theo mẹ giai đoạn từ 1 đến 21 ngày tuổi (lợn lai ngoại sinh ra từ nái Landrace - Yorkshire phối với đực Pietrain - Duroc hoặc đực Duroc); hai loại chế phẩm điều trị gồm Nova-Amcoli (thành phần Ampicillin 10 mg/ml) và Nor 100 (thành phần Norfloxacin 10%).
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn Nguyễn Thanh Lịch, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 18 tháng 11 năm 2015 đến ngày 25 tháng 05 năm 2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và cơ sở khoa học

Tác giả tiếp cận vấn đề nghiên cứu dựa trên đặc điểm sinh lý học gia súc non, bệnh lý học thú y và dược lý học lâm sàng:

• Đặc điểm sinh lý lợn con theo mẹ: Giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi, lợn con chuyển từ môi trường tử cung ổn định (38 - 40°C) ra môi trường bên ngoài. Bộ máy tiêu hóa chưa hoàn thiện, dịch vị thiếu axit hydrochloric (HCl) tự do và các men tiêu hóa; hệ thống điều hòa thân nhiệt kém do trung khu vỏ não chưa hoàn chỉnh và diện tích bề mặt cơ thể lớn so với khối lượng; hệ miễn dịch chưa chủ động sản sinh kháng thể mà phụ thuộc hoàn toàn vào kháng thể thụ động truyền qua sữa đầu (lượng globulin miễn dịch đạt đỉnh rồi giảm mạnh sau 3 - 4 tuần).
• Hệ vi sinh vật đường ruột và cơ chế bệnh sinh: Đường ruột gia súc tồn tại trạng thái cân bằng động giữa vi khuẩn đường ruột bắt buộc (Escherichia coli, Salmonella, Shigella, Proteus, Clostridium perfringens) và vi khuẩn vãng lai. Khi gặp các yếu tố bất lợi (stress nhiệt, chuồng ẩm ướt trên 90%, thức ăn tập ăn sớm, sữa mẹ giảm chất lượng), cân bằng này bị phá vỡ. Hội chứng tiêu chảy diễn ra theo hai cơ chế: tiêu chảy xuất tiết (do ngoại độc tố hoặc nội độc tố của vi khuẩn như E. coli mang kháng nguyên bám dính F4, F5, F6, F41 kích thích niêm mạc ruột tăng bài tiết nước và ion) và tiêu chảy thẩm thấu (do chất dinh dưỡng không tiêu hóa tích tụ trong lòng ruột làm tăng áp suất thẩm thấu).
• Cơ chế tác dụng của thuốc thử nghiệm:
  • Nova-Amcoli: Hoạt chất chính là Ampicillin (kháng sinh bán tổng hợp nhóm beta-lactam), cơ chế ức chế tổng hợp mucopeptid vách tế bào vi khuẩn thông qua việc gắn vào các protein PBP, làm ly giải tế bào vi khuẩn gram âm và gram dương.
  • Nor 100: Hoạt chất Norfloxacin (nhóm fluoroquinolone), cơ chế ức chế enzym DNA gyrase, ngăn cản quá trình nhân đôi DNA của vi khuẩn.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Khóa luận kết hợp phương pháp điều tra dịch tễ học mô tả tại thực địa và phương pháp thử nghiệm lâm sàng so sánh:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu theo dõi trực tiếp từ 654 lợn con thuộc 60 đàn lợn nái ngoại nuôi tại khu chuồng đẻ của trại Nguyễn Thanh Lịch trong thời gian thực tập. Toàn bộ lợn thí nghiệm được bấm số tai, nuôi trên chuồng sàn, hưởng cùng điều kiện vi khí hậu (nhiệt độ duy trì 28 - 30°C nhờ hệ thống giàn mát và quạt hút, lồng úm sưởi bằng đèn hồng ngoại 175W hoặc tấm sưởi) và quy trình dinh dưỡng công nghiệp của C.P. Việt Nam.
• Phương pháp theo dõi dịch tễ và lâm sàng: Giám sát đàn lợn 2 lần/ngày (7h30 sáng và 14h30 chiều). Ghi nhận các chỉ tiêu: tỷ lệ mắc bệnh, lứa tuổi mắc bệnh (sơ sinh - 7 ngày, 8 - 14 ngày, 15 - 21 ngày), triệu chứng lâm sàng (trạng thái phân từ vàng nhão sang trắng loãng, phân dính bết hậu môn, mắt trũng sâu, sút cân), bệnh tích mổ khám các ca chết.
• Phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị: Phân lô điều trị trên 453 lợn con mắc bệnh theo sơ đồ:
  • Phác đồ 1 (226 con): Tiêm bắp Nova-Amcoli liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày (dùng liên tục 3 - 5 ngày) kết hợp cho uống Oresol liều 500 mg/kg thể trọng để bù nước và điện giải.
  • Phác đồ 2 (227 con): Tiêm bắp Nor 100 liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày (dùng liên tục 3 - 5 ngày) kết hợp cho uống Oresol liều 500 mg/kg thể trọng.
  • Theo dõi hiệu lực điều trị: Đánh giá tỷ lệ khỏi bệnh sau 4 ngày điều trị và theo dõi tỷ lệ tái phát trong 4 ngày tiếp theo (kiểm tra định kỳ 1 lần/ngày).
• Phương pháp xử lý số liệu: Tính toán tỷ lệ phần trăm (%), thời gian điều trị trung bình theo phương pháp thống kê sinh vật học thú y của Nguyễn Văn Thiện và xử lý trên phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Bố cục của văn bản khóa luận được tổ chức thành 4 phần chính cùng các đề mục kết luận:

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu nêu rõ tầm quan trọng của việc kiểm soát dịch bệnh đường ruột trong quy trình chăn nuôi lợn công nghiệp khép kín. Tác giả phân tích tính cấp thiết của việc tìm kiếm các phác đồ điều trị hiệu quả, an toàn nhằm hạn chế tình trạng vi khuẩn lờn thuốc và giảm thiểu tỷ lệ chết, còi cọc ở lợn sơ sinh. Trên cơ sở đó, tác giả xác định rõ 2 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, chỉ ra ý nghĩa khoa học trong việc tích lũy dữ liệu bệnh lý thực địa và ý nghĩa thực tiễn phục vụ trực tiếp đàn lợn của trại Nguyễn Thanh Lịch.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Nội dung phần này cung cấp bức tranh chi tiết về cơ sở thực tập và hệ thống tri thức lý thuyết liên quan:

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch được đầu tư 18 tỷ đồng từ năm 2010 tại Ba Trại, Ba Vì. Tại thời điểm tháng 5/2016, trại nuôi giữ 1.167 lợn nái sinh sản, 360 nái hậu bị, 19 đực khai thác và 4 đực hậu bị; hàng năm cung ứng khoảng 20.000 lợn con cai sữa (18 - 21 ngày tuổi). Trại vận hành quy trình "cùng vào - cùng ra", cách ly chuồng tối thiểu 5 ngày sau khi tẩy uế bằng Fam flus và Vikon S; trang bị giàn mát, quạt hút gió và lồng úm sưởi điện. Lịch phòng bệnh bằng vắc-xin và hóa dược được chuẩn hóa nghiêm ngặt: tiêm sắt Nova Fer (ngày 1 - 3), vắc-xin Myco-Pac phòng viêm phổi (ngày 10 và 25), vắc-xin HC-Vac phòng dịch tả (ngày 21 và 45), kết hợp lịch tiêm định kỳ các vắc-xin PRRS, AD, FMD cho đàn nái và đực giống.
• Cơ sở khoa học về hội chứng tiêu chảy: Phân tích chuyên sâu về sinh lý tiêu hóa, cơ chế điều nhiệt và miễn dịch non nớt của lợn con. Tổng hợp nguyên nhân đa yếu tố gây bệnh bao gồm vi khuẩn (E. coli sinh độc tố đường ruột LT, ST; Salmonella), virus (TGE, PED, Rotavirus), ký sinh trùng (cầu trùng, giun sán) và các yếu tố môi trường (ẩm độ cao >90%, lạnh đột ngột, thức ăn cám 550SF tập ăn sớm).
• Tổng quan tình hình nghiên cứu: Trích dẫn các công trình nghiên cứu trong nước (Đào Trọng Đạt, Nguyễn Bá Hiên, Đặng Xuân Bình, Đỗ Ngọc Thúy, Đoàn Thị Kim Dung) và quốc tế (Smith Halls, Mouwen, Akita) về tỷ lệ phân lập mầm bệnh đường ruột, độc lực kháng nguyên bám dính và hiệu lực của các kháng sinh, chế phẩm sinh học. Đồng thời giới thiệu chi tiết cấu trúc hóa học, dược động học và cơ chế diệt khuẩn của Ampicillin và Norfloxacin.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương này trình bày chi tiết quy trình thực nghiệm và thao tác kỹ thuật tại trại:

• Trình bày quy trình kỹ thuật đỡ đẻ và chăm sóc sơ sinh: sát trùng dụng cụ đỡ đẻ, lau sạch dịch nhầy mũi miệng, buộc rốn cách bụng 3 - 5 cm và cắt rốn, cho bú sữa đầu kịp thời; bấm nanh, cắt đuôi, tiêm 2 ml Nova Fer lúc 1 ngày tuổi; uống thuốc phòng cầu trùng lúc 3 - 4 ngày tuổi; thiến lợn đực lúc 5 - 7 ngày tuổi; tập ăn cám 550SF từ 4 - 6 ngày tuổi; tiêm phòng Mycoplasma (10 - 14 ngày tuổi) và dịch tả lợn (14 - 18 ngày tuổi); cai sữa lúc 18 - 21 ngày tuổi.
• Mô tả chi tiết sơ đồ bố trí thí nghiệm điều trị so sánh 2 phác đồ Nova-Amcoli và Nor 100 trên 453 lợn bệnh, quy định liều dùng, đường cấp thuốc (tiêm bắp kết hợp uống Oresol) và các công thức toán học xác định tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ chết, tỷ lệ khỏi và tỷ lệ tái phát.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Tác giả chia kết quả thành hai mảng chính:

• Kết quả công tác phục vụ sản xuất: Tác giả trực tiếp tham gia và hoàn thành khối lượng lớn công việc thú y tại trại với tỷ lệ an toàn cao: tiêm vắc-xin Mycoplasma (2.500 lợn con, an toàn 100%), dịch tả (2.500 lợn con, an toàn 100%), cho uống thuốc phòng cầu trùng (3.260 con, an toàn 99,78%); tiêm vắc-xin cho nái (dịch tả, LMLM, giả dại, khô thai, tai xanh) đạt 100% an toàn; điều trị khỏi bệnh viêm tử cung ở lợn nái (563/568 con, đạt 99,11%), viêm phổi lợn (34/38 con, đạt 89,47%), tiêu chảy chung (438/453 con, đạt 96,69%); hỗ trợ đỡ đẻ 763 nái (an toàn 99,86%), thiến lợn đực 2.693 con (100%), phẫu thuật thoát vị hecni 60 con (khỏi 58 con, đạt 96,66%).
• Kết quả chuyên đề về hội chứng tiêu chảy:
  • Tỷ lệ mắc bệnh chung theo cá thể: Điều tra 60 đàn với 654 lợn con theo mẹ, ghi nhận 453 con mắc tiêu chảy, chiếm tỷ lệ 69,26%.
  • Tỷ lệ mắc theo lứa tuổi: Bệnh tập trung cao nhất ở giai đoạn sơ sinh đến 7 ngày tuổi với 415 con mắc (tỷ lệ 63,45% tổng đàn theo dõi); giai đoạn 8 - 14 ngày tuổi có 27 con mắc (4,12%); giai đoạn 15 - 21 ngày tuổi giảm xuống còn 11 con mắc (1,68%).
  • Phân tích nguyên nhân: Giai đoạn sơ sinh - 7 ngày tuổi mắc cao do lượng kháng thể trong sữa mẹ suy giảm mạnh từ ngày thứ 5 trở đi trong khi hệ thống miễn dịch tự thân của lợn con chưa hoàn thiện; lợn con bắt đầu tập ăn cám 550SF từ ngày 4 - 6 khi hệ enzym đường ruột chưa thích ứng; lợn hoạt động nhiều liếm láp chất bẩn; các yếu tố bất lợi về nhiệt độ chuồng úm và ẩm độ sàn chuồng. Ở các tuần tuổi sau (8 - 21 ngày), lợn đã thích nghi dần với môi trường, phát triển men tiêu hóa và được bảo vệ một phần nhờ thức ăn tập ăn có bổ sung amoxycillin (300 mg/kg) và colistin (200 mg/kg).

Kết quả và đóng góp

Bảng số liệu tổng hợp từ khóa luận

Dưới đây là các bảng số liệu trích xuất trực tiếp từ kết quả nghiên cứu và công tác thực địa của tác giả tại trang trại:

Bảng 1: Kết quả khảo sát tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy theo lứa tuổi (Trích xuất từ Bảng 4.2 và Bảng 4.3 trong khóa luận)

Lứa tuổi theo dõi (ngày)	Số đàn khảo sát	Số lợn con theo dõi (con)	Số lợn con mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc bệnh (%)
Sơ sinh – 7 ngày tuổi	60	654	415	63,45
8 – 14 ngày tuổi	60	654	27	4,12
15 – 21 ngày tuổi	60	654	11	1,68
Tính chung (1 – 21 ngày)	60	654	453	69,26

Bảng 2: Kết quả thực hiện công tác kỹ thuật và phục vụ sản xuất tại trang trại (Trích xuất từ Bảng 4.1 trong khóa luận)

STT	Nội dung công việc	Số lượng thực hiện (con)	Số lượng an toàn / khỏi (con)	Tỷ lệ đạt (%)
1	Tiêm phòng vắc-xin cho lợn con
	Mycoplasma	2.500	2.500	100,00
	Dịch tả lợn	2.500	2.500	100,00
	Phòng cầu trùng (cho uống)	3.260	3.253	99,78
2	Tiêm phòng vắc-xin cho lợn nái
	Dịch tả lợn	120	120	100,00
	Lở mồm long móng (FMD)	130	130	100,00
	Bệnh giả dại (AD)	90	90	100,00
	Hội chứng khô thai (Parvo)	93	93	100,00
	Bệnh tai xanh (PRRS)	215	215	100,00
3	Điều trị bệnh lâm sàng
	Bệnh viêm tử cung lợn nái	568	563	99,11
	Bệnh viêm phổi lợn	38	34	89,47
	Hội chứng tiêu chảy lợn con	453	438	96,69
4	Thao tác kỹ thuật ngoại khoa & chăm sóc
	Đỡ đẻ cho lợn nái	763	762	99,86
	Tiêm Nova-Fer, mài nanh, bấm tai, cắt đuôi	3.589	3.589	100,00
	Thiến lợn đực giống thương phẩm	2.693	2.693	100,00
	Phẫu thuật thoát vị hecni	60	58	96,66
	Xuất bán lợn con cai sữa	2.500	2.500	100,00

Đóng góp và đề xuất của tác giả

• Đóng góp về mặt nhận thức dịch tễ: Khóa luận xác định rõ tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con giai đoạn 1 - 21 ngày tuổi tại trại Nguyễn Thanh Lịch ở mức cao (69,26%), đồng thời chỉ ra quy luật phân bố dịch tễ tập trung cao nhất vào tuần đầu tiên sau khi sinh (63,45%). Kết quả này cung cấp cơ sở thực chứng để trang trại điều chỉnh trọng tâm giám sát dịch bệnh vào giai đoạn sơ sinh.
• Biện pháp kỹ thuật đề xuất: Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc can thiệp tổng hợp: giữ ấm ô chuồng bằng đèn hồng ngoại/tấm sưởi, đảm bảo lợn con bú đủ sữa đầu ngay sau khi sinh để nhận kháng thể, giữ chuồng khô ráo (ẩm độ không vượt quá ngưỡng bất lợi), tiêm sắt sớm lúc 1 ngày tuổi và kiểm soát chất lượng cám tập ăn khi cho ăn từ ngày thứ 4 - 6.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong thời gian thực tập cố định từ tháng 11/2015 đến tháng 5/2016, chưa bao quát trọn vẹn chu kỳ thời tiết 12 tháng trong năm. Khảo sát dịch tễ dừng lại ở quy mô 60 đàn (654 lợn con), chỉ chiếm một phần trong tổng quy mô hơn 1.100 nái của trang trại. Việc xác định hội chứng tiêu chảy chủ yếu dựa trên chẩn đoán triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể, chưa thực hiện nuôi cấy phân lập vi khuẩn chuyên sâu và làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm cho từng chủng gây bệnh tại trại.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tác giả đề nghị tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ học của hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con qua các mùa khác nhau trong năm tại cơ sở; tiến hành lấy mẫu phân lập, định danh các loài vi khuẩn đường ruột (E. coli, Salmonella, Clostridium) và kiểm tra độ mẫn cảm kháng sinh định kỳ để kịp thời cập nhật phác đồ điều trị phù hợp trước nguy cơ kháng thuốc ngày càng tăng.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng và hoạt động chuyên môn sau:

• Sinh viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi - Thú y: Tài liệu cung cấp quy trình thực tế về kỹ thuật đỡ đẻ, chăm sóc lợn sơ sinh (cắt rốn, mài nanh, cắt đuôi, tiêm sắt), quy trình vận hành chuồng nái đẻ công nghiệp, cũng như phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị lâm sàng tại trang trại.
• Kỹ thuật viên thú y và người quản lý trang trại lợn sinh sản: Phần lịch sát trùng chuồng trại theo ngày trong tuần, quy trình sử dụng vắc-xin cho lợn con và đàn nái ngoại, cùng phác đồ can thiệp điều trị viêm tử cung (Vetrimoxin, Oxytocin, thụt rửa Penicillin + Streptomycin) và tiêu chảy kết hợp Oresol là những kinh nghiệm thực tiễn có thể ứng dụng trực tiếp tại các cơ sở chăn nuôi quy mô tương tự.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy trong giai đoạn từ 1 đến 21 ngày tuổi tại trại Nguyễn Thanh Lịch là bao nhiêu? Trong tổng số 654 lợn con được theo dõi từ 60 đàn nái ngoại tại trang trại, có 453 con mắc hội chứng tiêu chảy, tương ứng với tỷ lệ mắc bệnh là 69,26%.

2. Lứa tuổi nào lợn con có tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy cao nhất và vì sao? Lợn con ở giai đoạn từ sơ sinh đến 7 ngày tuổi mắc bệnh cao nhất với 415 con (chiếm tỷ lệ 63,45% tổng đàn khảo sát). Nguyên nhân do lượng kháng thể mẹ truyền qua sữa đầu giảm nhanh từ ngày thứ 5 trở đi trong khi hệ miễn dịch chủ động chưa phát triển; lợn con bắt đầu tiếp xúc với cám tập ăn (550SF) khi bộ máy tiêu hóa thiếu men và axit HCl tự do; cùng với các yếu tố bất lợi về nhiệt độ lồng úm hoặc nền chuồng ẩm ướt.

3. Khóa luận đã thử nghiệm những phác đồ nào để điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con? Tác giả thử nghiệm 2 phác đồ trên 453 lợn con mắc bệnh:

• Phác đồ 1 (226 con): Tiêm bắp kháng sinh Nova-Amcoli (hoạt chất Ampicillin 10 mg/ml) liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, kết hợp cho uống Oresol liều 500 mg/kg thể trọng.
• Phác đồ 2 (227 con): Tiêm bắp kháng sinh Nor 100 (hoạt chất Norfloxacin 10%) liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, kết hợp cho uống Oresol liều 500 mg/kg thể trọng.

4. Quy trình vệ sinh phòng bệnh chuồng nái đẻ tại trại Nguyễn Thanh Lịch được quy định như thế nào? Trại áp dụng nguyên tắc "cùng vào - cùng ra". Sau mỗi lứa xuất lợn, ô chuồng được rửa sạch, phun thuốc sát trùng (Fam flus, Vikon S) và để trống chuồng tối thiểu 5 ngày mới đưa lợn nái chờ đẻ lên. Trong tuần, chuồng đẻ được phun sát trùng cố định vào thứ 3 và thứ 6, quét/rắc vôi bột đường đi vào thứ 2, rắc vôi gầm vào thứ 4, phun thuốc trừ ghẻ vào thứ 5 và tổng vệ sinh vào thứ 7; tuyệt đối không tắm nước cho lợn con để tránh lạnh.

5. Kết quả thực hiện các công tác kỹ thuật chăn nuôi và thú y khác của tác giả tại trang trại đạt tỷ lệ như thế nào? Bên cạnh chuyên đề tiêu chảy, tác giả đã hoàn thành tiêm vắc-xin Mycoplasma và Dịch tả lợn cho 2.500 lợn con (đạt 100% an toàn); điều trị khỏi 563/568 lợn nái viêm tử cung (đạt 99,11%); điều trị khỏi 34/38 lợn viêm phổi (đạt 89,47%); can thiệp đỡ đẻ an toàn cho 762/763 lợn nái (đạt 99,86%); thực hiện bấm nanh, cắt đuôi, tiêm sắt cho 3.589 lợn con và thiến 2.693 lợn đực với tỷ lệ thành công 100%.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Công Quỳnh đã phản ánh thực trạng dịch tễ hội chứng tiêu chảy ở đàn lợn con theo mẹ tại trại chăn nuôi công nghiệp Nguyễn Thanh Lịch (Ba Vì, Hà Nội) với tỷ lệ mắc ghi nhận ở mức 69,26%, trong đó bệnh tập trung chủ yếu ở tuần tuổi đầu tiên (63,45%). Đề tài đã hệ thống hóa các quy trình chăm sóc, vệ sinh phòng dịch, tiêm phòng vắc-xin và thiết kế thử nghiệm phác đồ điều trị kết hợp giữa kháng sinh (Nova-Amcoli, Nor 100) và bù nước điện giải Oresol. Kết quả nghiên cứu và thực tế phục vụ sản xuất cung cấp nguồn tư liệu thực địa có giá trị khoa học và thực tiễn, hỗ trợ đắc lực cho công tác kiểm soát dịch bệnh đường ruột trên đàn lợn con tại các trang trại chăn nuôi quy mô tập trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong chiến lƣợc phát triển chăn nuôi, nƣớc ta sẽ hƣớng tới sự tập trung công nghiệp, sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu trong nƣớc và xuất khẩu. Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn đã đƣợc Chính phủ giao cho xây dựng chiến lƣợc phát triển ngành chăn nuôi đến năm 2020 nhằm các mục tiêu: Các sản phẩm của ngành chăn nuôi phải đảm bảo vệ sinh môi trƣờng, đặc biệt đáp ứng đƣợc nhu cầu về an toàn thực phẩm cho ngƣời tiêu dùng và đảm bảo vệ sinh môi trƣờng, vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhƣ vậy, việc giám sát quy trình sản xuất từ đầu vào của chăn nuôi tới thành phẩm cho ngƣời tiêu dùng đòi hỏi phải chặt chẽ hay nói cách khác là từ “chuồng trại tới bàn ăn” phải đồng bộ. Trong chăn nuôi, lợn là đối tƣợng vật nuôi chiếm số lƣợng và tỷ trọng cao nhất, các sản phẩm từ thịt lợn cũng là mặt hàng chính trên thị trƣờng buôn bán do nhu cầu tiêu thụ của ngƣời dân cao.

Do đó, bất cứ yếu tố nào nguy hiểm có hại nhƣ dịch bệnh đều ảnh hƣởng xấu đến giá cả thị trƣờng, làm giảm hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi nói chung. Hiện nay, ngành chăn nuôi lợn theo quy mô trang trại ở nƣớc ta ngày càng phổ biến và đạt hiệu quả kinh tế cao, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển nền kinh tế nông nghiệp. Tuy nhiên vẫn còn tồn tại rất nhiều hạn chế, khó khăn nan giải nhất gặp phải trong chăn nuôi chính là vấn đề dịch bệnh. Nó đã, đang và sẽ gây thiệt hại lớn về kinh tế cho ngành chăn nuôi.

Một trong những bệnh gây thiệt hại lớn về kinh tế đó là bệnh tiêu chảy của vật nuôi. Trong chăn nuôi lợn tập trung, bệnh lây lan mạnh, lại thƣờng xuyên gặp, gây ảnh hƣởng lớn đến hiệu quả chăn nuôi, tỷ lệ chết cao, giảm khả năng tăng trọng của đàn lợn. Bệnh thƣờng xảy ra làm cho lợn con bị viêm ruột ỉa chảy, mất nƣớc và điện giải dẫn đến giảm sức đề kháng, còi cọc và chết nếu không đƣợc điều trị kịp thời. Cũng xoay quanh bệnh này, rất nhiều các trang trại hay các nhà máy sản xuất thức ăn công nghiệp đã sử dụng kháng sinh trộn vào thức ăn, nƣớc uống để phòng tiêu 2 chảy và điều trị bệnh.

Do không thực hiện đúng nguyên tắc sử dụng kháng sinh nên hiện tƣợng kháng thuốc của vi khuẩn ngày càng gia tăng và tồn dƣ kháng sinh trong các sản phẩm có nguồn gốc động vật là rất cao. Xuất phát từ tình hình thực tế trên cùng sự giúp đỡ của cơ sở thực tập và đặc biệt dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Mai Anh Khoa tôi đã tiến hành đề tài “Tình hình lợn con mắc hội chứng tiêu chảy giai đoạn 1 - 21 ngày tuổi nuôi tại trại lợn Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội và hiệu lực của phác đồ điều trị”. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá thực trạng lợn con mắc hội chứng tiêu chảy tại trại chăn nuôi lợn Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội.

- Đánh giá hiệu quả điều trị của hai loại thuốc: Nova-amcoli và Nor 100. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Các kết quả nghiên cứu dịch tễ học hội chứng tiêu chảy lợn con là những tƣ liệu khoa học phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo tại trại lợn Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội. Ý nghĩa thực tiễn Các kết quả nghiên cứu về biện pháp phòng trị hội chứng tiêu chảy, đánh giá hiệu quả điều trị bằng 2 loại thuốc kháng sinh góp phần phục vụ sản xuất ở trại để kiểm soát và khống chế hội chứng tiêu chảy lợn con nuôi tại cơ sở.

3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀ I LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập Trang trại chăn nuôi Nguyễn Thanh Lịch nằm trên địa bàn xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Đƣợc thành lập và đi vào sản xuất từ năm 2010 với số vốn đầu tƣ lên tới 18 tỷ đồng, trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản cho Công ty Cổ phần thức ăn chăn nuôi CP Việt Nam (chi nhánh của Tập đoàn CP Thái Lan) cung cấp giống lợn con của cái Landrace - Yorkshire với đực Pietrain - Duroc và cái Landrace - Yorkshire với đực Duroc.

Khu sản xuất gồm 6 dãy chuồng đẻ và 1 dãy chuồng bầu, 4 chuồng cách ly nuôi 1.167 lợn nái, 23 lợn đực, 360 lợn hậu bị ( số liệu tháng 5/2016). Lợn sau khi sinh 18 đến 21 ngày thì đƣợc cai sữa. Mỗi năm trang trại cho xuất ra thị trƣờng khoảng 20. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật và nhân viên của trại gồm 2 kỹ sƣ chính, 2 tổ trƣởng và 11 công nhân phụ trách, trang trại đã góp phần giải quyết việc làm cho ngƣời lao động trong vùng và các tỉnh lân cận.

Với việc chăn nuôi lợn theo hƣớng công nghiệp, các biện pháp phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi của trại đƣợc thực hiện chủ động và tích cực. Vệ sinh phòng bệnh nhằm nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn luôn là vấn đề đƣợc đặc biệt quan tâm. Cùng với việc vệ sinh thức ăn, nƣớc uống, vật nuôi, dụng cụ chăn nuôi, sinh sản… thì việc vệ sinh chuồng trại, cải tạo tiểu khí hậu chuồng nuôi luôn đƣợc cán bộ thú y và đội ngũ công nhân kỹ thuật thực hiện chặt chẽ. Chuồng trại đƣợc thiết kế và xây dựng theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông.

Sau mỗi lứa lợn, chuồng trại đều đƣợc tẩy uế bằng phƣơng pháp: rửa sạch ô nhốt lợn, để khô sau đó phun thuốc sát trùng nhƣ Fam flus, Vikon S và để trống chuồng nuôi tối thiểu là 5 ngày mới đƣa lợn nái chờ đẻ khác lên. Với lợn con tuyệt đối không tắm rửa để tránh lạnh và ẩm ƣớt, định kỳ tiêu độc ở các chuồng nuôi lợn nái, lợn đực làm việc bằng thuốc sát 4 trùng, Trại còn thƣờng xuyên tiến hành vệ sinh môi trƣờng xung quanh nhƣ việc dọn cỏ, phát quang bụi rậm, diệt chuột, thu dọn phân hằng ngày ở các ô chuồng. Hiện nay, trại áp dụng quy trình chăn nuôi “cùng vào - cùng ra”, trong đó một chuồng hoặc cả một dãy chuồng đƣợc đƣa vào để nhốt đồng loạt cùng một loại lợn (có thể tƣơng đồng về khối lƣợng, tuổi). Sau một thời gian nhất định số lợn này đƣợc đƣa ra khỏi chuồng, lúc đó chuồng trại đƣợc rửa sạch, phun thuốc sát trùng và để trống ít nhất 5 ngày trƣớc khi đƣa đàn lợn mới lên đẻ.

Nhƣ vậy quy trình này có tác dụng phòng bệnh do vệ sinh chuồng trại thƣờng xuyên, định kỳ mỗi khi xuất hết lợn, do đó hạn chế đƣợc khả năng lan truyền các mầm bệnh từ lô này sang lô khác. Hệ thống thông thoáng đối với chăn nuôi lợn công nghiệp rất quan trọng, ngoài việc cung cấp đủ oxy cho quá trình hô hấp của lợn, nó còn giúp giải phóng khí độc do phân, nƣớc tiểu gây ra. Chính vì vậy, trại đã sử dụng hệ thống làm mát và chống nóng ở mỗi dãy chuồng vào mùa hè và hệ thống sƣởi ấm vào mùa đông. Bên cạnh đó các dãy chuồng đƣợc sắp xếp theo hƣớng Đông Nam để đảm bảo ấm áp vào mùa đông, thoáng mát về mùa hè.

Đặc biệt vào mùa hè, thời tiết rất nóng sẽ ảnh hƣởng không nhỏ đến khả năng sinh sản của đàn lợn nái cũng nhƣ sự sinh trƣởng và phát triển của lợn con. Do đó trại đã lắp đặt hệ thống chống nóng gồm hệ thống quạt gió ở cuối mỗi dãy chuồng có tác dụng hút không khí có hơi nƣớc từ hệ thống dàn mát trên đầu chuồng tạo luồng khí mát, thông thoáng. Hai dãy tƣờng chuồng đƣợc phủ một tấm lƣới cách nhiệt và có tác dụng giữ ẩm. Chính vì vậy không khí trong chuồng lợn luôn mát và nhiệt độ luôn duy trì trong khoảng 28oC - 30oC.

Trại trang bị hệ thống lồng úm bên trong có treo một bóng đèn hồng ngoại công suất 175W hoặc lắp một tấm sƣởi ở mỗi ô chuồng. Với lợn sau cai sữa cũng có một đèn sƣởi hoặc tấm sƣởi ở mỗi ô chuồng, đảm bảo luôn duy trì nhiệt độ thích hợp cho lợn con. Lịch sát trùng đƣợc trình bày ở bảng.1: Lịch vệ sinh phòng bệnh của trại lợn nái Trong chuồng Ngoài Ngoài khu vực Thứ Chuồng nái Chuồng cách Chuồng đẻ Chuồng chăn nuôi chửa ly Phun sát CN Phun sát trùng trùng Phun sát Phun sát trùng Quét và rắc Phun sát trùng + Phun sát Thứ 2 trùng toàn bộ toàn bộ khu vôi đƣờng đi rắc vôi trùng khu vực vực Quét hoặc Phun sát Phun sát trùng + Thứ 3 rắc vôi trùng quét vôi đƣờng đi đƣờng đi Xả vôi xút Thứ 4 Phun sát trùng Rắc vôi Rắc vôi gầm Phun sát trùng + Thứ 5 Phun ghẻ Phun ghẻ xả vôi xút gầm Phun sát Phun sát trùng + Phun sát Phun sát Thứ 6 Phun sát trùng trùng rắc vôi trùng trùng Vệ sinh tổng Vệ sinh tổng Vệ sinh tổng Vệ sinh tổng Thứ 7 chuồng chuồng chuồng khu * Phòng bệnh bằng vắc xin cho lợn. Việc phòng bệnh bằng vắc xin luôn đƣợc cán bộ kĩ thuật coi trọng và đặt lên hàng đầu với mục tiêu phòng hơn chống.

Do đặc thù trại nái ngoại chuyên sản xuất con giống nên trại có đủ các loại lợn ở mọi lứa tuổi khác nhau. Chính vì vậy việc theo dõi và thực hiện lịch tiêm phòng vắc xin chính xác là rất quan trọng. Quy trình phòng bệnh bằng vắc xin cho đàn lợn con đƣợc thể hiện qua bảng sau: Bảng 2.2: Quy trình sử dụng vắc xin và các chế phẩm thú y phòng bệnh cho lợn con tại trại Liều Ngày STT Tên chế phẩm Phòng bệnh lƣợng Cách dùng tuổi (ml) 1 Nova Fer Thiếu sắt 1-3 2,0 Tiêm bắp 2 Myco – Pac Viêm phổi 10; 25 2,0 Tiêm bắp 3 HC – Vac Dịch tả lợn 21; 45 2,0 Tiêm bắp 6 - Quy trình tiêm phòng cho lợn hậu bị: Sau khi nhập vào trại: Tuần 2: Parvo1 + AD1 (Diluvac fort) Tuần 3: SFV (Dịch tả) + FMD (3 type hoặc 2 type) Tuần 4: Mycoplasma Tuần 5: PRRS Tuần 6: Parvo2 + AD2 Tuần 7: Nghỉ Tuần 8: Phối giống - Tiêm phòng cho lợn nái chửa: Mang thai tuần thứ 10: SFV (Dịch tả) Mang thai tuần thứ 12: FMD (3type hoặc 2 type) Ghi chú: Định kỳ vắc xin AD tổng đàn nái và nái hậu bị vào tháng 4, 8, và 12 trong năm. Định kỳ tiêm vắc xin PRRS cho tổng đàn nái và nái hậu bị vào tháng 3, 7 và 11.