Ành hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tăng trưởng và hiệu quả của các doanh nghiệp nông nghiệp ở việt nam

Tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và hiệu quả doanh nghiệp nông nghiệp tại Việt Nam.

• Tác giả: Bùi Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Khương Ninh
• Trường học: Trường Đại Học Cần Thơ
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Tín Dụng Ngân Hàng và Tín Dụng Thương Mại: Ảnh Hưởng Đến Tăng Trưởng Doanh Nghiệp Nông Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục tiêu chung
• 1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi không gian
• 1.7. Phạm vi thời gian
• 1.8. Cấu trúc của luận án
• 1.9. Đóng góp của luận án
• 1.10. Hạn chế của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các nghiên cứu về ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng đến tăng trưởng của doanh nghiệp
• 2.2. Các nghiên cứu về ảnh hưởng của tín dụng thương mại đến tăng trưởng của doanh nghiệp nhận tín dụng thương mại
• 2.3. Các nghiên cứu về ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.4. Các nghiên cứu ảnh hưởng của tín dụng thương mại đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tổng quan về tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp
• 3.1.1. Công nghệ cho vay và tín chấp
• 3.1.2. Môi trường kinh doanh của các tổ chức tín dụng
• 3.1.3. Phương thức cho vay và thông tin tín dụng
• 3.2. Tổng quan về tín dụng thương mại đối với doanh nghiệp nhận tín dụng thương mại
• 3.3. Cơ sở lý thuyết về ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tăng trưởng của doanh nghiệp
• 3.3.1. Mô hình lý thuyết cơ sở
• 3.3.2. Ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng đến tăng trưởng của doanh nghiệp
• 3.3.3. Ảnh hưởng của tín dụng thương mại đến tăng trưởng của doanh nghiệp nhận tín dụng thương mại
• 3.3.4. Mô hình nghiên cứu thực nghiệm về ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tăng trưởng của doanh nghiệp
• 3.4. Cơ sở lý thuyết về ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 3.4.1. Ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 3.4.2. Ảnh hưởng của tín dụng thương mại đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhận tín dụng thương mại
• 3.4.3. Mô hình nghiên cứu ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.5.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM
• 4.1. Tổng quan về doanh nghiệp nông nghiệp ở nước ta
• 4.1.1. Đặc điểm của sản xuất nông nghiệp và của doanh nghiệp nông nghiệp
• 4.1.2. Tổng quan về doanh nghiệp nông nghiệp ở nước ta
• 4.1.3. Tổng quan về các doanh nghiệp nông nghiệp trong mẫu khảo sát
• 4.2. Phân loại doanh nghiệp nông nghiệp trong mẫu khảo sát theo phương thức sản xuất – kinh doanh và vùng kinh tế
• 4.2.1. Thâm niên hoạt động
• 4.2.2. Lao động và năng suất lao động
• 4.2.3. Tài sản và hiệu quả sử dụng tài sản
• 4.2.4. Kết quả hoạt động sản xuất – kinh doanh
• 4.2.5. Tín dụng ngân hàng và khả năng thanh toán lãi vay
• 4.2.6. Tín dụng thương mại (khoản phải trả) và kỳ hạn sử dụng
• 4.2.7. Hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: ẢNH HƯỞNG CỦA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ TÍN DỤNG THƯƠNG MẠI ĐẾN TĂNG TRƯỞNG VÀ HIỆU QUẢ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM
• 5.1. Ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tăng trưởng của các doanh nghiệp nông nghiệp
• 5.1.1. Thông tin tổng quát về các doanh nghiệp nông nghiệp được khảo sát
• 5.1.2. Tốc độ tăng trưởng doanh thu
• 5.1.3. Tín dụng ngân hàng và tăng trưởng doanh thu
• 5.1.4. Tín dụng thương mại và tăng trưởng doanh thu
• 5.1.5. Ước lượng ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tăng trưởng của các doanh nghiệp nông nghiệp
• 5.1.5.1. Mô hình nghiên cứu thực nghiệm
• 5.1.5.2. Thống kê mô tả các biến của mô hình nghiên cứu
• 5.1.5.3. Phương pháp ước lượng khắc phục hiện tượng nội sinh trong mô hình nghiên cứu
• 5.1.5.4. Kết quả ước lượng ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tăng trưởng của doanh nghiệp nông nghiệp
• 5.2. Ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nông nghiệp
• 5.2.1. Thông tin tổng quát về các doanh nghiệp nông nghiệp được khảo sát
• 5.2.2. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 5.2.3. Tín dụng ngân hàng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 5.2.4. Tín dụng thương mại và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 5.2.5. Ước lượng ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nông nghiệp
• 5.2.5.1. Mô hình ước lượng
• 5.2.5.2. Thống kê mô tả các biến trong mô hình nghiên cứu
• 5.2.5.3. Phương pháp ước lượng khắc phục hiện tượng nội sinh trong mô hình nghiên cứu
• 5.2.5.4. Kết quả ước lượng ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nông nghiệp
• 5.2.6. Trường hợp điển hình
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 6.1. Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp nước ta
• 6.1.1. Cơ sở đề suất giải pháp
• 6.1.2. Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng của các doanh nghiệp nông nghiệp
• 6.1.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp
• 6.1.4. Giải pháp khác
• DANH MỤC BIỂU BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tín Dụng và Tăng Trưởng Doanh Nghiệp Nông Nghiệp

Bài viết này đi sâu vào mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng, tín dụng thương mại và sự tăng trưởng doanh nghiệp nông nghiệp tại Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán, phân tích ảnh hưởng của các nguồn vốn này đến hiệu quả hoạt động và doanh thu. Nông nghiệp Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, và việc tiếp cận nguồn vốn phù hợp là yếu tố then chốt để các doanh nghiệp phát triển bền vững. Bài viết sẽ làm rõ các thách thức và cơ hội liên quan đến tiếp cận tín dụng của các doanh nghiệp này, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn.

1.1. Vai trò của Tín Dụng Ngân Hàng cho Doanh Nghiệp Nông Nghiệp

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp nông nghiệp. Nguồn vốn này giúp doanh nghiệp mở rộng sản xuất, đầu tư vào công nghệ mới và nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo nghiên cứu, với ưu điểm về tính linh động, kỳ hạn và điều khoản cho vay, tín dụng ngân hàng kịp thời bổ sung vốn giúp doanh nghiệp khai thác cơ hội thị trường, tuy nhiên, cần chú trọng sử dụng hợp lý để mang lại hiệu quả cao nhất. Từ đó thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp

1.2. Tầm Quan Trọng của Tín Dụng Thương Mại trong Nông Nghiệp

Tín dụng thương mại, hay còn gọi là mua bán chịu, là một hình thức tài trợ vốn quan trọng khác đối với các doanh nghiệp nông nghiệp. Việc được trả chậm cho phép doanh nghiệp có thêm thời gian để xoay vòng vốn, đặc biệt là trong giai đoạn sản xuất và chế biến nông sản. Nghiên cứu chỉ ra, nếu sử dụng hợp lý, tín dụng thương mại giúp doanh nghiệp duy trì nguồn nguyên liệu đầu vào và tận dụng được cơ hội của thị trường để tăng doanh thu. Tuy nhiên, các doanh nghiệp phải thanh toán đúng hạn, để duy trì được uy tín tín dụng và mối quan hệ tốt với nhà cung cấp.

II. Thách Thức Tiếp Cận Vốn Rào Cản Tăng Trưởng Doanh Nghiệp

Mặc dù tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đóng vai trò quan trọng, nhiều doanh nghiệp nông nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn này. Các rào cản có thể kể đến như thủ tục vay vốn phức tạp, thiếu tài sản thế chấp, và thông tin tín dụng hạn chế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở rộng sản xuất, đầu tư vào công nghệ mới và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Do vậy, việc giải quyết các rào cản này là yếu tố then chốt để thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng và Áp Lực Lãi Suất Ngân Hàng Hiện Nay

Rủi ro tín dụng cao trong lĩnh vực nông nghiệp là một trong những nguyên nhân khiến các ngân hàng dè dặt trong việc cho vay. Các yếu tố như biến động thời tiết, dịch bệnh, và giá cả thị trường không ổn định có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, lãi suất tín dụng cao cũng là một gánh nặng đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đồng thời, có thể ảnh hưởng đến hiệu quả tín dụng.

2.2. Thiếu Thông Tin và Tài Sản Thế Chấp Khó Khăn Vay Vốn

Việc thiếu thông tin về tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nông nghiệp khiến ngân hàng khó đánh giá rủi ro tín dụng. Nhiều doanh nghiệp cũng gặp khó khăn trong việc cung cấp tài sản thế chấp, đặc biệt là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ. Điều này làm hạn chế khả năng tiếp cận nguồn vốn ngân hàng của họ. Thêm vào đó, chi phí định giá tài sản thế chấp và thực hiện thủ tục pháp lý cũng có thể là một rào cản đáng kể.

2.3. Ảnh Hưởng của Chính Sách Tín Dụng đến Doanh Nghiệp Nông Nghiệp

Các chính sách tín dụng của nhà nước có vai trò quan trọng trong việc định hướng dòng vốn vào lĩnh vực nông nghiệp. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tính khả thi, mức độ tiếp cận, và khả năng thực thi. Hỗ trợ tín dụng cần được thiết kế phù hợp với đặc thù của từng ngành nghề và vùng miền để mang lại hiệu quả cao nhất. Việc đơn giản hóa thủ tục vay vốn và nâng cao tính minh bạch của thông tin tín dụng cũng là những yếu tố quan trọng.

III. Giải Pháp Tối Ưu Hóa Tiếp Cận và Sử Dụng Vốn Cho Nông Nghiệp

Để giải quyết các thách thức nêu trên, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, ngân hàng và doanh nghiệp. Nhà nước cần hoàn thiện chính sách tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nông nghiệp tiếp cận vốn. Ngân hàng cần đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng, giảm thiểu rủi ro tín dụng, và nâng cao năng lực thẩm định dự án. Doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản lý tài chính, cải thiện tính minh bạch thông tin, và xây dựng uy tín tín dụng tốt.

3.1. Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Tín Dụng Phù Hợp với Nông Nghiệp

Ngân hàng cần phát triển các sản phẩm tín dụng ưu đãi phù hợp với đặc thù của từng ngành nghề và giai đoạn sản xuất nông nghiệp. Các sản phẩm này có thể bao gồm cho vay theo chuỗi giá trị, cho vay liên kết với bảo hiểm nông nghiệp, và cho vay dựa trên đánh giá tín nhiệm của hợp tác xã. Việc áp dụng công nghệ số vào quy trình thẩm định và giải ngân cũng giúp giảm thiểu chi phí và thời gian chờ đợi cho doanh nghiệp.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Tài Chính Cho Doanh Nghiệp

Các doanh nghiệp nông nghiệp cần được đào tạo và tư vấn về quản lý tài chính, lập kế hoạch kinh doanh, và đánh giá hiệu quả dự án đầu tư. Việc sử dụng các phần mềm quản lý tài chính đơn giản cũng giúp doanh nghiệp theo dõi dòng tiền, quản lý công nợ, và kiểm soát chi phí hiệu quả hơn. Điều này có vai trò quan trọng trong việc cải thiện khả năng tiếp cận vốn tín dụng

3.3. Phát Triển Hệ Thống Thông Tin Tín Dụng Nông Nghiệp

Cần xây dựng hệ thống thông tin tín dụng chuyên biệt cho lĩnh vực nông nghiệp, bao gồm thông tin về tình hình sản xuất, kinh doanh, và lịch sử tín dụng của các doanh nghiệp. Hệ thống này giúp ngân hàng đánh giá rủi ro tín dụng chính xác hơn, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có lịch sử tín dụng tốt tiếp cận vốn dễ dàng hơn. Ứng dụng các công nghệ mới như blockchain có thể giúp tăng tính minh bạch và tin cậy của thông tin.

IV. Nghiên Cứu Thực Tiễn Tín Dụng Ảnh Hưởng Tăng Trưởng Ra Sao

Nghiên cứu thực nghiệm sử dụng phương pháp GMM (Generalized Method of Moments) để phân tích ảnh hưởng tín dụng đến tăng trưởng doanh thu và hiệu quả hoạt động (ROE) của các doanh nghiệp nông nghiệp. Kết quả cho thấy có mối quan hệ phi tuyến giữa tín dụng ngân hàng, tín dụng thương mại và tăng trưởng doanh thu. Việc sử dụng vốn vay một cách hợp lý, không quá nhiều cũng không quá ít, sẽ mang lại hiệu quả cao nhất cho doanh nghiệp. Các kết quả nghiên cứu là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp đưa ra quyết định về đầu tư nông nghiệp.

4.1. Mối Quan Hệ Phi Tuyến Tính Giữa Tín Dụng và Doanh Thu

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, khi tỷ lệ tiền vay ngân hàng trên tổng tài sản nhỏ hơn một ngưỡng nhất định (0.4804), việc tăng cường tín dụng ngân hàng sẽ thúc đẩy tăng trưởng doanh thu. Tuy nhiên, nếu vượt quá ngưỡng này, việc lạm dụng vốn vay có thể gây ra tác động ngược lại. Tương tự, đối với tín dụng thương mại, ngưỡng tối ưu là 0.1853. Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn.

4.2. Tác Động của Tín Dụng Đến Hiệu Quả Hoạt Động ROE

Nghiên cứu cũng cho thấy có mối quan hệ phi tuyến giữa tín dụng ngân hàng và hiệu quả hoạt động (ROE). Nếu tỷ lệ nợ vay trên tổng tài sản nhỏ hơn 0.4173, việc tăng cường tín dụng ngân hàng sẽ giúp cải thiện ROE. Tuy nhiên, nếu vượt quá ngưỡng này, chi phí kiệt quệ tài chính có thể lớn hơn lợi ích từ tấm chắn thuế, làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp. Đối với tín dụng thương mại, ngưỡng tối ưu là 0.2425.

4.3. Vai Trò của Vốn Chủ Sở Hữu và Năng Suất Lao Động

Nghiên cứu khẳng định vai trò tích cực của vốn chủ sở hữu đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Vốn chủ sở hữu với chi phí vốn thấp giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu quả hoạt động. Bên cạnh đó, năng suất lao động cũng có tác động tích cực đến tốc độ tăng trưởng doanh thu. Doanh nghiệp cần chú trọng đầu tư vào nâng cao trình độ tay nghề cho người lao động để nâng cao năng lực cạnh tranh.

V. Kết Luận Giải Pháp Phát Triển Tín Dụng Bền Vững Nông Nghiệp

Nghiên cứu này cung cấp những bằng chứng thực nghiệm quan trọng về ảnh hưởng của tín dụng đến tăng trưởng và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp tại Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu cho thấy việc tiếp cận và sử dụng vốn vay một cách hợp lý là yếu tố then chốt để doanh nghiệp phát triển bền vững. Cần có các giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, ngân hàng và doanh nghiệp để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Thúc Đẩy Tăng Trưởng Doanh Nghiệp Nông Nghiệp

Các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp bao gồm việc đơn giản hóa thủ tục vay vốn, đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng, và nâng cao năng lực quản lý tài chính cho doanh nghiệp. Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ tín dụng phù hợp với đặc thù của từng ngành nghề và vùng miền. Doanh nghiệp cần xây dựng uy tín tín dụng tốt và chứng minh được khả năng trả nợ.

5.2. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Của Doanh Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, doanh nghiệp cần chú trọng đầu tư vào công nghệ mới, nâng cao trình độ tay nghề cho người lao động, và cải thiện quy trình quản lý sản xuất. Việc sử dụng các phần mềm quản lý tài chính và kế toán cũng giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí hiệu quả hơn. Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Chương này trình bày lý do chọn chủ đề của luận án, mục tiêu nghiên cứu, nội dung, phạm vi nghiên cứu, cấu trúc của luận án, ý nghĩa, đóng góp và hạn chế của luận án. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Chương này hệ thống hóa kết quả của các nghiên cứu có liên quan trong và ngoài nước nhằm đúc kết các luận điểm chính phục vụ cho các phân tích, lý giải, mô hình nghiên cứu thực nghiệm và các đề xuất của luận án liên quan đến thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp ở Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu. Chương này vận dụng các luận điểm lý thuyết và kết quả thực nghiệm của các nghiên cứu trước để xây dụng cơ sở lý thuyết cho mô hình xác định ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tốc độ tăng trưởng doanh thu và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp niêm yết trên hai sở giao dịch chứng khoán ở nước ta. Tổng quan về các doanh nghiệp nông nghiệp ở Việt Nam. Chương này phân tích thực trạng và kết quả hoạt động sản xuất – kinh doanh của các doanh nghiệp nông nghiệp ở nước ta nhằm hình thành cơ sở thực tiễn cho việc lý giải kết quả ước lượng ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tốc độ tăng trưởng doanh thu và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp.

Ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tăng trưởng và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp. Chương này xác định ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tốc độ tăng trưởng doanh thu và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp niêm yết trên hai sở giao dịch chứng khoán ở nước ta. Dựa vào kết quả nghiên cứu, luận án xác định ngưỡng tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại tối ưu đối với tăng trưởng cũng như hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này. Kế t luận và giải pháp.

Trên cơ sở kết quả đạt được ở các chương trước, chương này kết luận và đề xuất giải pháp giúp các doanh nghiệp nông nghiệp nhằm sử dụng lượng vốn tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại hợp lý để thúc đẩy tăng trưởng và tăng cường hiệu quả hoạt động. Đóng góp của luận án Trên cơ sở kết quả nghiên cứu lý thuyết, thực trạng của các doanh nghiệp nông nghiệp và kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận án kỳ vọng có các đóng góp sau cho khoa học và thực tiễn: + Hệ thống hóa được cơ sở lý thuyết về ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tăng trưởng và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp nông nghiệp nói riêng. + Mô tả được thực trạng hoạt động, xác định ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tăng trưởng và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp, đồng thời xác định được ngưỡng tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại tối ưu cho các doanh nghiệp được niêm yết trên hai sở giao dịch chứng khoán ở nước ta. + Đề xuất được các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp được niêm yết trên hai sở giao dịch chứng khoán ở nước ta thông qua việc sử dụng số lượng hợp lý các nguồn tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại.

Luận án cũng có thể được xem là tư liệu tham khảo đáng tin cậy cho các doanh nghiệp ở nước ta. Hạn chế của luận án Mặc dù có một số đóng góp cho học thuật và thực tiễn quản lý kinh tế nhưng luận án vẫn còn vài khía cạnh mà các nghiên cứu tiếp theo có thể giúp khắc phục. Thứ nhất, do hạn chế về số liệu nên luận án chỉ có thể sử dụng cơ sở dữ liệu của các doanh nghiệp nông nghiệp niêm yết trên hai sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và Hà Nội (HNX). Thứ hai, hầu hết các doanh nghiệp được khảo sát có doanh thu từ hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu nhưng một vài doanh nghiệp có tỷ trọng này thấp do sự chuyển hướng trong chiến lược kinh doanh cho phù hợp với môi trường kinh doanh doanh.

Thứ ba, luận án không sử dụng kỳ hạn tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại vào mô hình nghiên cứu thực nghiệm bởi đại lượng này rất đa dạng và rất biến động nên không thể xây dựng tiêu chí đáng tin cậy với độ chính xác cao để có thể sử dụng. Thứ tư, luận án chỉ nghiên cứu giá trị khoản phải trả của các doanh nghiệp nông nghiệp mà không nghiên cứu hiệu số giữa giá trị khoản phải thu và giá trị khoản phải trả bởi tài khoản phải thu và tài khoản phải trả được các doanh nghiệp sử dụng với mục tiêu rất khác biệt nên hiệu số này tuy có thể tính toán được nhưng ít có ý nghĩa thực tế. 8 Chương 2 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại là hai nguồn tài trợ quan trọng và có lịch sử lâu đời đối với doanh nghiệp nên đã thu hút sự quan tâm từ rất sớm của các nhà nghiên cứu trên nhiều góc độ. Theo thời gian, các nghiên cứu đã hình thành một hệ thống tư liệu khoa học khá toàn diện về ảnh hưởng của hai nguồn tín dụng này đến tăng trưởng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Mục tiêu của chương này là tổng hợp và đúc kết các luận điểm cốt lõi của các nghiên cứu về ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại đến tăng trưởng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Nội dung của chương bắt đầu với các nghiên cứu về ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng đến tăng trưởng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Các nghiên cứu về ảnh hưởng của tín dụng thương mại được trình bày ở phần tiếp theo. Cuối cùng là kết luận.

Các nghiên cứu về ảnh hưởng của tín du ̣ng ngân hàng đến tăng trưởng của doanh nghiêp̣ Tiń du ̣ng ngân hàng là nguồn tài trơ ̣ quan trọng đối với doanh nghiệp, bên cạnh vốn tự có, vốn cổ phần, vốn tài trợ phát triển và các nguồn vốn khác. Nếu không đảm bảo đầy đủ vốn thì hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp sẽ bị gián đoạn và không kịp ứng phó với các biến động bất thường của nhu cầu thị trường và thị hiếu của người tiêu dùng, do đó cơ hội tăng trưởng sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực. Schiff & Lieber (1974) ghi nhận rằng, tín dụng ngân hàng giúp doanh nghiệp kịp thời bổ sung vốn lưu động bị thiếu, đảm bảo cho hoạt động sản xuất – kinh doanh được liên tục để tận dụng các cơ hội mở rộng thị phần và tăng trưởng. Việc kịp thời bổ sung vốn lưu động bằng tín dụng ngân hàng cho phép doanh nghiệp duy trì lượng thành phẩm và lượng nguyên liệu tồn kho hợp lý để chờ giá tốt và giúp doanh nghiệp kịp thời đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đồng thời tránh chi phí sản xuất cao phát sinh từ sự biến động của thị trường yếu tố đầu vào.

Song, Schiff & Lieber (1974) cũng lưu ý, việc chỉ bổ sung vốn lưu động bằng tín dụng ngân hàng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả kinh doanh và cơ hội tăng trưởng của doanh nghiệp nếu chi phí lãi vay vượt trội so với lợi ích của việc mua dự trữ hàng tồn 9 kho bằng vốn vay ngân hàng. Vì vậy, doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ khía cạnh này khi quyết định sử dụng tín dụng ngân hàng để dự trữ thành phẩm và yếu tố đầu vào. Theo Guillo & Perez-Sebastian (2015), phương thức tăng trưởng dựa vào lao động rẻ bởi chất lượng thấp và nhất là thiên về khai thác tài nguyên tự nhiên đã bộc lộ yếu kém cố hữu (thậm chí sai lầm) và thiếu bền vững do chịu ảnh hưởng của quy luật năng suất biên giảm dần và sự khan hiếm của nguồn tài nguyên. Công nghệ sản xuất tiên tiến – sản phẩm của tri thức – mới là yếu tố giúp doanh nghiệp cải thiện chất lượng sản phẩm, tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh để có thể tồn tại và mở rộng thị trường.

Nói cách khác, đổi mới công nghệ là phương thức hữu hiệu nhất đảm bảo tăng trưởng bền vững cho doanh nghiệp nhờ đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường và thị hiếu của khách hàng. Song, để đổi mới công nghệ, doanh nghiệp cần vốn đầu tư, bên cạnh các nguồn lực khác. Trong điều kiện vốn tự có của nhiều doanh nghiệp ở các nước đang phát triển hay có nền kinh tế chuyển đổi từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường còn hạn hẹp thì tín dụng ngân hàng chính là giải pháp then chốt hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện điều đó một cách hiệu quả nhất. Tín dụng ngân hàng hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ bằng cách mua sắm trực tiếp công nghệ mới hay đầu tư cho R&D.

Nhiều nghiên cứu thực nghiệm (Lev & Sougiannis, 1996; Eberhart & cô ̣ng sự, 2004; Hall & Oriani, 2006) đã minh chứng rằ ng đầ u tư cho R&D mang la ̣i cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiê ̣p ở nhiều nước trên thế giới. Đầu tư cho R&D không chỉ giúp tạo ra tăng trưởng mà còn thúc đẩy sự liên kết giữa các doanh nghiệp cùng ngành (kể cả ở nước ngoài) để tạo ra lợi ích đa phương. Việc hỗ trợ tài chính để doanh nghiệp thực hiện đầu tư cho R&D mặc dù rất cần thiết nhưng lại phụ thuộc vào trình độ phát triển của hệ thống tài chính – tín dụng quốc gia. Agarwal & Mohtadi (2004) xác nhận luận điểm này bằng nghiên cứu thực nghiệm sử dụng số liệu sơ cấp của các doanh nghiệp ở 21 nước đang phát triển trong giai đoạn 1980–1997.

Kết quả nghiên cứu cho thấy các biến số đo lường sự phát triển của hệ thống tín dụng quốc gia (đo lường bằng lượng tiền gởi) có ảnh hưởng đến tỷ số D/E và tăng trưởng của các doanh nghiệp. Karjalainen (2008) cũng xem xét ảnh hưởng của trình độ phát triển của hệ thống tài chính – tín dụng quốc gia đến đầu tư cho R&D và cơ hội tăng trưởng của doanh nghiệp.