Thực trạng và một số yếu tố liên quan tới sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn của phụ nữ từ 18 49 tuổi có chồng tại thị trấn tràm chim huyện tam nông tỉnh đồng tháp năm 2021

Bài viết phân tích thực trạng và yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng phương tiện tránh thai hiện đại của phụ nữ 18-49 tuổi tại Tràm Chim, Đồng Tháp năm 2021.

• Tác giả: Đặng Thị Thu Duyên
• Người hướng dẫn: PGS.TS Vũ Thị Hoàng Lan
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Y Tế Công Cộng
• Đề tài: Thực Trạng Và Một Số Yếu Tố Liên Quan Tới Sử Dụng Các Phương Tiện Tránh Thai Hiện Đại Tạm Thời Dài Hạn Của Phụ Nữ Từ 18-49 Tuổi Có Chồng Tại Thị Trấn Tràm Chim Huyện Tam Nông Tỉnh Đồng Tháp Năm 2021
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. DANH MỤC BẢNG
• 1.2. DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• 1.3. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1.4. TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
• 1.5. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.6.1. Một số khái niệm chính của đề cương
• 1.6.2. Biện pháp tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn
• 1.6.2.1. Dụng cụ tử cung
• 1.6.2.2. Thuốc tiêm tránh thai
• 1.6.2.3. Que cấy tránh thai
• 1.6.3. Kế hoạch hóa gia đình
• 1.6.4. Phương tiện tránh thai
• 1.6.4.1. Phân loại các phương tiện tránh thai
• 1.6.4.2. Phương tiện tránh thai truyền thống
• 1.6.4.3. Các phương tiện tránh thai hiện đại
• 1.6.5. Cơ cấu hệ thống cung cấp dịch vụ KHHGĐ của nước ta hiện nay
• 1.6.6. Thực trạng sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại trên thế giới và trong nước
• 1.6.6.1. Thực trạng sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại trên thế giới
• 1.6.6.2. Thực trạng sử dụng phương tiện tránh thai tại Việt Nam
• 1.6.7. Yếu tố liên quan đến việc sử dụng các PTTT hiện đại tạm thời dài hạn
• 1.6.7.1. Các yếu tố về nhân khẩu học
• 1.6.7.2. Số con còn sống
• 1.6.7.3. Số con mong muốn sinh
• 1.6.7.4. Giới tính của con
• 1.6.7.5. Thời gian kết hôn
• 1.6.7.6. Trình độ học vấn
• 1.6.7.7. Tình hình kinh tế hộ gia đình
• 1.6.7.8. Kiến thức và thái độ về sử dụng các PTTT
• 1.6.7.9. Tiếp cận về dịch vụ KHHGĐ
• 1.6.7.10. Yếu tố tác động từ người thân
• 1.6.8. Giới thiệu về địa điểm nghiên cứu
• 1.6.9. Khung lý thuyết nghiên cứu
• 1.7. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.7.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.7.2. Nghiên cứu định lượng
• 1.7.3. Nghiên cứu định tính
• 1.7.4. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 1.7.5. Thiết kế nghiên cứu
• 1.7.6. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 1.7.7. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.7.8. Công cụ thu thập số liệu
• 1.7.9. Cách thức thu thập dữ liệu
• 1.7.10. Các biến số, chỉ số nghiên cứu (chi tiết phụ lục 1)
• 1.7.11. Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu
• 1.7.12. Thực trạng sử dụng PTTT
• 1.7.13. Các yếu tố liên quan đến việc sử dụng PTTT
• 1.7.14. Cách đánh giá chỉ số nghiên cứu
• 1.7.15. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 1.7.16. Vấn đề đạo đức nghiên cứu
• 2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thực trạng sử dụng PTTT hiện đại tạm thời dài hạn của phụ nữ 18-49 tuổi có chồng tại thị trấn Tràm Chim, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp năm 2021
• 2.2.1. Quá trình sử dụng PTTT tạm thời dài hạn của ĐTNC
• 2.2.2. Kiến thức và thái độ về sử dụng PTTT tạm thời dài hạn của ĐTNC
• 2.2.3. Tiếp cận, chấp nhận dịch vụ KHHGĐ
• 2.2.4. Ảnh hưởng từ người thân đến việc sử dụng PTTT tạm thời dài hạn
• 2.2.5. Các yếu tố liên quan đến việc sử dụng PTTT hiện đại tạm thời dài hạn của phụ nữ 18-49 tuổi có chồng tại thị trấn Tràm Chim
• 2.3. Đặc điểm về đối tượng nghiên cứu
• 2.4. Thực trạng sử dụng các PTTT
• 2.5. Một số yếu tố liên quan
• 2.6. Hạn chế của nghiên cứu
• 2.7. Thực trạng sử dụng PTTT tạm thời dài hạn tại thị trấn Tràm Chim
• 2.8. Kiến thức, thái độ của ĐTNC và người chồng
• 2.9. Tiếp cận dịch vụ
• 2.10. Một số yếu tố liên quan đến việc sử dụng PTTT tạm thời dài hạn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHIẾU PHỎNG VẤN TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CÁC PTTT HIỆN ĐẠI TẠM THỜI DÀI HẠN
• ĐÁNH GIÁ KIẾN THỨC VỀ CÁC PTTT HIỆN ĐẠI TẠM THỜI DÀI HẠN CỦA ĐỐI TƯỢNG TRONG NGHIÊN CỨU
• PHIẾU ĐỒNG Ý THAM GIA PHỎNG VẤN NGHIÊN CỨU
• HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU 1 (Dành cho phụ nữ 18-49 tuổi có chồng)
• HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU 2 (Dành cho Trưởng trạm y tế, Cán bộ chuyên trách Dân số, Cộng tác viên)

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sử Dụng Biện Pháp Tránh Thai Tại Tràm Chim

Nghiên cứu về thực trạng sử dụng phương tiện tránh thai hiện đại ở phụ nữ 18-49 tuổi tại Tràm Chim, Đồng Tháp năm 2021 có ý nghĩa quan trọng. Việc hiểu rõ tình hình sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại giúp cho việc điều chỉnh và cải thiện chương trình kế hoạch hóa gia đình một cách hiệu quả. Các biện pháp tránh thai hiện đại không chỉ giúp phụ nữ chủ động kiểm soát sinh sản mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Nghiên cứu này tập trung vào các phương tiện tạm thời dài hạn, đánh giá kiến thức, thái độ và hành vi liên quan đến việc sử dụng chúng. Điều này cho phép xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng biện pháp tránh thai và đề xuất các giải pháp phù hợp. Theo số liệu của Tổng cục Dân số - KHHGĐ, tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại mới chỉ đạt 66,8% (năm 2016).

1.1. Tầm quan trọng của kế hoạch hóa gia đình ở Đồng Tháp

Kế hoạch hóa gia đình đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Nó cho phép các gia đình chủ động quyết định số lượng con cái, thời điểm sinh con, từ đó tạo điều kiện tốt hơn cho việc chăm sóc và nuôi dưỡng con cái. Ở Đồng Tháp, nơi mà phần lớn dân số sống bằng nghề nông, việc kế hoạch hóa gia đình càng trở nên quan trọng. Nó giúp giảm áp lực lên nguồn tài nguyên, tạo cơ hội cho phụ nữ tham gia vào các hoạt động kinh tế - xã hội, và nâng cao vị thế của họ trong gia đình và xã hội.

1.2. Mục tiêu của nghiên cứu về phương tiện tránh thai hiện đại

Nghiên cứu này nhằm mục tiêu mô tả chi tiết thực trạng sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn của phụ nữ trong độ tuổi sinh sản tại Tràm Chim. Đồng thời, nghiên cứu cũng xác định các yếu tố liên quan đến việc sử dụng các phương tiện này, bao gồm yếu tố về kiến thức, thái độ, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, và ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế - xã hội. Kết quả của nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách và các chuyên gia y tế để xây dựng các chương trình can thiệp phù hợp, nhằm nâng cao tỷ lệ sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại và cải thiện sức khỏe sinh sản của phụ nữ.

II. Thách Thức Tỷ Lệ Sử Dụng Chưa Cao Tại Tràm Chim Năm 2021

Mặc dù có những nỗ lực đáng kể trong việc cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, tỷ lệ sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn vẫn chưa đạt như kỳ vọng tại Tràm Chim. Các yếu tố như kiến thức hạn chế về các biện pháp tránh thai, thái độ tiêu cực hoặc e ngại về tác dụng phụ, khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế, và ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa - xã hội có thể là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Cần có một cái nhìn sâu sắc hơn về những rào cản này để có thể đưa ra các giải pháp phù hợp, Theo thống kê năm 2018, tỷ lệ sử dụng DCTC đạt 46,0%, thuốc tiêm tránh thai đạt 1,6% và que cấy tránh thai chỉ đạt 0,4%.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng biện pháp tránh thai

Quyết định sử dụng biện pháp tránh thai chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố phức tạp, bao gồm kiến thức về các biện pháp tránh thai, thái độ đối với việc sử dụng chúng, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, và các yếu tố kinh tế - xã hội. Phụ nữ có kiến thức đầy đủ về các biện pháp tránh thai, có thái độ tích cực, và có khả năng tiếp cận dịch vụ y tế dễ dàng thường có xu hướng sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại hơn. Tuy nhiên, các yếu tố văn hóa - xã hội cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quyết định của phụ nữ. Ví dụ, ở một số cộng đồng, việc sử dụng biện pháp tránh thai có thể bị coi là đi ngược lại các giá trị truyền thống hoặc tôn giáo.

2.2. Rào cản trong việc tiếp cận dịch vụ kế hoạch hóa gia đình

Việc tiếp cận dịch vụ kế hoạch hóa gia đình có thể gặp phải nhiều rào cản, đặc biệt là ở các vùng nông thôn và vùng sâu vùng xa. Các rào cản này có thể bao gồm khoảng cách địa lý đến các cơ sở y tế, chi phí dịch vụ, thiếu thông tin về các dịch vụ có sẵn, và thái độ kỳ thị của nhân viên y tế. Ngoài ra, các quy định pháp luật và chính sách cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ của phụ nữ. Ví dụ, ở một số quốc gia, việc tiếp cận dịch vụ kế hoạch hóa gia đình có thể bị hạn chế đối với phụ nữ chưa kết hôn hoặc phụ nữ dưới một độ tuổi nhất định.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Thực Trạng Chi Tiết Năm 2021

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính để có cái nhìn toàn diện về thực trạng sử dụng phương tiện tránh thai. Phương pháp định lượng sử dụng phiếu khảo sát để thu thập thông tin từ phụ nữ trong độ tuổi 18-49. Phương pháp định tính sử dụng phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm để khám phá sâu hơn về kiến thức, thái độ, và kinh nghiệm của phụ nữ. Việc kết hợp hai phương pháp này giúp tăng tính tin cậy và giá trị của kết quả nghiên cứu. Số liệu định lượng, nghiên cứu sử dụng công thức tính cỡ mẫu 1 tỷ lệ và thu thập số liệu bằng phỏng vấn trực tiếp trên 220 phụ nữ có chồng trong độ tuổi 18-49 có chồng.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và chọn mẫu

Nghiên cứu này sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp định tính và định lượng để thu thập dữ liệu. Nghiên cứu định lượng sử dụng công thức tính cỡ mẫu một tỷ lệ để xác định số lượng đối tượng cần khảo sát. Nghiên cứu định tính sử dụng phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm để thu thập thông tin chi tiết về kinh nghiệm và quan điểm của người tham gia. Mẫu nghiên cứu được chọn ngẫu nhiên từ danh sách phụ nữ trong độ tuổi 18-49 có chồng tại Tràm Chim, Đồng Tháp.

3.2. Công cụ thu thập dữ liệu và phân tích

Công cụ thu thập dữ liệu bao gồm phiếu khảo sát định lượng và hướng dẫn phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm định tính. Phiếu khảo sát bao gồm các câu hỏi về thông tin nhân khẩu học, kiến thức, thái độ, và hành vi liên quan đến sử dụng phương tiện tránh thai. Hướng dẫn phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm bao gồm các câu hỏi mở để khám phá sâu hơn về kinh nghiệm và quan điểm của người tham gia. Dữ liệu định lượng được phân tích bằng phần mềm thống kê SPSS. Dữ liệu định tính được phân tích bằng phương pháp phân tích nội dung.

IV. Kết Quả Thực Trạng Sử Dụng PTTT Hiện Đại Tại Tràm Chim

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sử dụng phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn ở phụ nữ 18-49 tuổi tại Tràm Chim năm 2021 là 53,6%. Dụng cụ tử cung (DCTC) là phương tiện được sử dụng phổ biến nhất (73,7%), tiếp theo là thuốc tiêm tránh thai (26,3%). Que cấy tránh thai không được sử dụng trong mẫu nghiên cứu. Nghiên cứu cũng cho thấy có sự khác biệt về tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai giữa các nhóm tuổi, trình độ học vấn, và tình trạng kinh tế xã hội. Có tác dụng lâu dài và đủ số con mong muốn là lý do chính mà đối tượng chọn sử dụng những PTTT này.

4.1. Phân tích chi tiết về các biện pháp tránh thai được sử dụng

Dụng cụ tử cung (DCTC) chiếm ưu thế trong số các biện pháp tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn được sử dụng tại Tràm Chim. Điều này có thể là do DCTC có hiệu quả cao, chi phí thấp, và được cung cấp rộng rãi tại các cơ sở y tế. Thuốc tiêm tránh thai cũng được sử dụng khá phổ biến, đặc biệt là ở những phụ nữ có trình độ học vấn thấp hơn và sống ở vùng sâu vùng xa. Que cấy tránh thai không được sử dụng trong mẫu nghiên cứu, điều này có thể là do chi phí cao, ít được quảng bá, và thiếu nhân viên y tế được đào tạo để thực hiện thủ thuật cấy.

4.2. Các yếu tố nhân khẩu học và tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai

Tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn có sự khác biệt giữa các nhóm tuổi, trình độ học vấn, và tình trạng kinh tế xã hội. Phụ nữ lớn tuổi hơn thường có xu hướng sử dụng DCTC, trong khi phụ nữ trẻ tuổi hơn thường có xu hướng sử dụng thuốc tiêm tránh thai. Phụ nữ có trình độ học vấn cao hơn thường có xu hướng sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại hơn. Phụ nữ có tình trạng kinh tế xã hội tốt hơn thường có xu hướng sử dụng các biện pháp tránh thai đắt tiền hơn.

V. Liên Hệ Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Sử Dụng Biện Pháp Tránh Thai

Nghiên cứu xác định một số yếu tố liên quan đến việc sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn, bao gồm tuổi, số con hiện có, thời gian kết hôn, kiến thức, tiếp cận dịch vụ của đối tượng nghiên cứu và thái độ của người chồng. Phụ nữ có kiến thức tốt hơn về các biện pháp tránh thai và có thái độ tích cực hơn thường có xu hướng sử dụng các biện pháp này hơn. Ngoài ra, sự ủng hộ của người chồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định sử dụng biện pháp tránh thai. Những đối tượng được cấp thành phần là hộ nghèo và cận nghèo.

5.1. Vai trò của kiến thức và thái độ về phương tiện tránh thai

Kiến thức và thái độ đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định sử dụng phương tiện tránh thai. Phụ nữ có kiến thức đầy đủ về các phương tiện tránh thai hiện đại thường có xu hướng sử dụng chúng hơn. Thái độ tích cực đối với việc sử dụng biện pháp tránh thai cũng là một yếu tố quan trọng. Phụ nữ có thái độ cởi mở và chấp nhận việc sử dụng biện pháp tránh thai thường có xu hướng sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại hơn.

5.2. Ảnh hưởng của người chồng đến quyết định tránh thai

Sự ủng hộ của người chồng đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định sử dụng biện pháp tránh thai. Nếu người chồng ủng hộ và khuyến khích vợ sử dụng biện pháp tránh thai, thì khả năng người vợ sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại sẽ cao hơn. Ngược lại, nếu người chồng phản đối hoặc không quan tâm đến việc sử dụng biện pháp tránh thai, thì khả năng người vợ sử dụng các phương tiện này sẽ thấp hơn.

VI. Kết Luận và Khuyến Nghị Về Sức Khỏe Sinh Sản

Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng về thực trạng sử dụng phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn ở phụ nữ 18-49 tuổi tại Tràm Chim, Đồng Tháp. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có các chương trình can thiệp nhằm nâng cao kiến thức, cải thiện thái độ, và tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ kế hoạch hóa gia đình. Cần cung cấp kiến thức mới về các PTTT hiện đại tạm thời hiện nay tập trung cho nhóm đối tượng phụ nữ từ 30 tuổi trở lên, những người có đủ con hoặc có con một bề bằng nhiều hình thức phù hợp.

6.1. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng biện pháp tránh thai

Để nâng cao hiệu quả sử dụng biện pháp tránh thai, cần có các chương trình can thiệp toàn diện, bao gồm giáo dục sức khỏe sinh sản, tư vấn cá nhân, cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, và vận động chính sách. Các chương trình giáo dục sức khỏe sinh sản cần cung cấp thông tin chính xác và đầy đủ về các phương tiện tránh thai hiện đại, cũng như giải đáp các thắc mắc và lo ngại của phụ nữ. Tư vấn cá nhân có thể giúp phụ nữ lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp với nhu cầu và hoàn cảnh của mình. Việc cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình cần được thực hiện tại các cơ sở y tế chất lượng và thân thiện.

6.2. Hướng dẫn tiếp cận dịch vụ kế hoạch hóa gia đình tốt nhất

Để tiếp cận dịch vụ kế hoạch hóa gia đình tốt nhất, phụ nữ cần tìm hiểu về các cơ sở y tế cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình trong khu vực của mình. Cần tìm hiểu về các dịch vụ được cung cấp, chi phí dịch vụ, và giờ làm việc của các cơ sở y tế này. Nên lựa chọn các cơ sở y tế có uy tín và có đội ngũ nhân viên y tế được đào tạo chuyên nghiệp. Khi đến các cơ sở y tế, phụ nữ nên chuẩn bị các câu hỏi và thắc mắc để được tư vấn đầy đủ về các phương tiện tránh thai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dân số Việt Nam hiện khoảng 93 triệu người, trong đó phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (18-49 tuổi) chiếm trên 24 triệu người, dự báo đạt cực đại vào năm 2027-2028. Việc sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn (PTTT HTTT DTH) như dụng cụ tử cung (DCTC), thuốc tiêm tránh thai và que cấy tránh thai đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát dân số và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tại thị trấn Tràm Chim, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp, tỷ lệ sử dụng các PTTT HTTT DTH năm 2019 đạt 79% đối với các cặp vợ chồng sử dụng PTTT hiện đại, trong đó DCTC chiếm 35%, thuốc tiêm 14,1% và que cấy chỉ 0,86%. Tuy nhiên, tỷ lệ sử dụng các biện pháp này vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra, đặc biệt là thuốc tiêm và que cấy tránh thai còn rất thấp.

Nghiên cứu nhằm mô tả thực trạng sử dụng các PTTT HTTT DTH của phụ nữ có chồng trong độ tuổi 18-49 tại thị trấn Tràm Chim năm 2021 và xác định các yếu tố liên quan đến việc sử dụng. Thời gian nghiên cứu từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2021 với cỡ mẫu 220 phụ nữ được chọn ngẫu nhiên từ danh sách 2.134 đối tượng. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đa dạng hóa các biện pháp tránh thai, nâng cao hiệu quả chương trình kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) tại địa phương, góp phần kiểm soát tăng dân số và cải thiện sức khỏe sinh sản.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về sử dụng phương tiện tránh thai, bao gồm:

• Lý thuyết hành vi sức khỏe: Giải thích việc lựa chọn và sử dụng PTTT dựa trên kiến thức, thái độ, và các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến hành vi cá nhân.
• Mô hình đa yếu tố ảnh hưởng đến sử dụng PTTT: Bao gồm các yếu tố nhân khẩu học (tuổi, số con, thời gian kết hôn), kiến thức và thái độ về PTTT, khả năng tiếp cận dịch vụ KHHGĐ, và tác động từ người thân như chồng và gia đình.
• Các khái niệm chính: Phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn (DCTC, thuốc tiêm, que cấy), kế hoạch hóa gia đình, tiếp cận dịch vụ y tế, tác dụng phụ và chống chỉ định của PTTT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp phương pháp định lượng và định tính.

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu định lượng qua phỏng vấn trực tiếp 220 phụ nữ có chồng trong độ tuổi 18-49 tại thị trấn Tràm Chim, sử dụng bộ câu hỏi chuẩn. Dữ liệu định tính thu thập qua 3 phỏng vấn sâu với cán bộ y tế phụ trách chương trình dân số và 3 nhóm thảo luận với phụ nữ sử dụng hoặc không sử dụng PTTT.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Cỡ mẫu tối thiểu 196, tăng lên 220 để dự phòng. Phương pháp chọn mẫu hệ thống ngẫu nhiên từ danh sách 2.134 đối tượng, khoảng cách mẫu 9.
• Phân tích số liệu: Dữ liệu được nhập và xử lý bằng phần mềm Epidata và Stata 12. Phân tích mô tả, kiểm định đơn biến và đa biến để xác định các yếu tố liên quan. Phân tích định tính dùng phần mềm gỡ băng để làm rõ các quan điểm và lý do sử dụng PTTT.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập dữ liệu từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2021, phân tích và báo cáo kết quả trong các tháng tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ sử dụng PTTT HTTT DTH: 53,6% phụ nữ đang sử dụng các biện pháp này, trong đó DCTC chiếm 73,7%, thuốc tiêm 26,3%, không có trường hợp sử dụng que cấy. Tỷ lệ này cao hơn so với báo cáo năm 2019 (DCTC 35%, thuốc tiêm 14,1%, que cấy 0,86%).

2. Phân bố theo nhóm tuổi: Nhóm tuổi 35 trở lên chiếm 51,7% trong số người đang sử dụng PTTT HTTT DTH, nhóm 30-34 tuổi chiếm 31,4%, nhóm dưới 30 tuổi chỉ 17%. Điều này cho thấy phụ nữ lớn tuổi có xu hướng sử dụng các biện pháp tránh thai dài hạn nhiều hơn.

3. Yếu tố nhân khẩu học liên quan: Phần lớn phụ nữ sử dụng PTTT có từ 2 con trở lên (84,1%), có cả con trai và con gái (45,5%), và đã kết hôn trên 6 năm (62,7%). Những người có đủ số con mong muốn (80,9% mong muốn 1-2 con) có tỷ lệ sử dụng cao hơn.

4. Kiến thức và thái độ: Gần 100% đối tượng đã từng nghe nói về PTTT HTTT DTH, trong đó DCTC và thuốc tiêm được biết đến nhiều nhất (trên 95%), que cấy chỉ 5,5%. Trên 87% biết lợi ích và 83% biết thời điểm sử dụng. Tuy nhiên, hơn 50% biết về tác dụng phụ như ra huyết kéo dài (95%), vô kinh (61,4%) và đau bụng kinh (58,2%).

5. Tiếp cận dịch vụ: 95% biết nơi cung cấp dịch vụ tại trạm y tế xã, 66,4% tại trung tâm y tế huyện. Tuy nhiên, chỉ 0,4% được cấp miễn phí PTTT, phần lớn tự chi trả (96%).

6. Lý do ngừng sử dụng: Muốn sinh thêm con (46,3%) và tác dụng phụ (42,5%) là hai lý do chính khiến phụ nữ ngưng sử dụng PTTT HTTT DTH.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ sử dụng PTTT HTTT DTH tại Tràm Chim năm 2021 đã tăng so với năm 2019, đặc biệt là DCTC và thuốc tiêm, phản ánh hiệu quả của các chương trình truyền thông và cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, việc không có người sử dụng que cấy tránh thai cho thấy sự hạn chế trong nhận thức và tiếp cận loại biện pháp này. Nhóm tuổi trên 35 sử dụng nhiều hơn do đã đạt đủ số con mong muốn và ưu tiên biện pháp lâu dài, phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế.

Kiến thức tốt về PTTT và tác dụng phụ giúp phụ nữ lựa chọn phù hợp, nhưng vẫn còn lo ngại về tác dụng phụ khiến một số người ngưng sử dụng. Việc tự chi trả chi phí cũng là rào cản với nhóm nghèo và cận nghèo. Tiếp cận dịch vụ thuận tiện tại trạm y tế xã là điểm mạnh, nhưng cần nâng cao chất lượng tư vấn và đa dạng hóa biện pháp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ sử dụng PTTT theo nhóm tuổi, bảng so sánh tỷ lệ sử dụng các biện pháp qua các năm, và biểu đồ lý do ngừng sử dụng để minh họa rõ ràng các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường truyền thông và giáo dục kiến thức về các PTTT HTTT DTH, đặc biệt tập trung vào nhóm phụ nữ từ 30 tuổi trở lên và những người đã đủ số con mong muốn, nhằm nâng cao nhận thức và giảm lo ngại về tác dụng phụ. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; chủ thể: Trung tâm y tế huyện, trạm y tế xã.

2. Nâng cao nhận thức và vai trò của người chồng trong việc ủng hộ sử dụng PTTT, thông qua các chương trình tư vấn gia đình và truyền thông cộng đồng. Thời gian: 6 tháng; chủ thể: Cán bộ dân số, cộng tác viên dân số.

3. Đảm bảo tính sẵn có và đa dạng các PTTT tại các cơ sở y tế tuyến xã, bao gồm thuốc tiêm, que cấy và DCTC, đồng thời cải thiện chất lượng dịch vụ, bảo đảm tính riêng tư và an toàn cho người sử dụng. Thời gian: 12 tháng; chủ thể: Sở Y tế, Trung tâm y tế huyện.

4. Đào tạo, tập huấn cán bộ y tế tuyến cơ sở về kỹ thuật đặt DCTC, tiêm thuốc tránh thai và cấy que tránh thai, cập nhật kiến thức mới và quy trình kỹ thuật để nâng cao hiệu quả và an toàn khi cung cấp dịch vụ. Thời gian: liên tục hàng năm; chủ thể: Trường Đại học Y tế công cộng, Trung tâm y tế huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ y tế và quản lý chương trình dân số: Nghiên cứu cung cấp số liệu thực tiễn và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sử dụng PTTT, giúp hoạch định chính sách và cải thiện chất lượng dịch vụ.

2. Nhà nghiên cứu và học viên ngành y tế công cộng, dân số: Tài liệu tham khảo về phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính, cũng như các khung lý thuyết về hành vi sử dụng PTTT.

3. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan truyền thông: Thông tin chi tiết về thực trạng và các rào cản trong sử dụng PTTT giúp xây dựng các chương trình truyền thông hiệu quả, phù hợp với đặc điểm địa phương.

4. Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và gia đình: Hiểu rõ hơn về các phương tiện tránh thai hiện đại, lợi ích, tác dụng phụ và cách tiếp cận dịch vụ, từ đó có quyết định phù hợp cho sức khỏe sinh sản.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ sử dụng PTTT hiện đại tạm thời dài hạn tại Tràm Chim là bao nhiêu?
   Tỷ lệ hiện đang sử dụng là 53,6%, trong đó DCTC chiếm 73,7% và thuốc tiêm 26,3%. Que cấy tránh thai chưa được sử dụng phổ biến tại đây.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến việc sử dụng PTTT?
   Tuổi, số con hiện có, thời gian kết hôn, kiến thức về PTTT, khả năng tiếp cận dịch vụ và thái độ của người chồng là các yếu tố có ý nghĩa thống kê liên quan đến việc sử dụng PTTT.

3. Tại sao một số phụ nữ ngưng sử dụng PTTT?
   Hai lý do chính là muốn sinh thêm con (46,3%) và lo ngại tác dụng phụ (42,5%) như rối loạn kinh nguyệt, đau bụng, tăng cân.

4. Phụ nữ có biết nơi cung cấp các PTTT không?
   Hầu hết (95%) biết nơi cung cấp tại trạm y tế xã, 66,4% biết tại trung tâm y tế huyện, tuy nhiên vẫn còn một số ít chưa biết hoặc khó tiếp cận.

5. Có biện pháp nào giúp giảm tác dụng phụ khi sử dụng PTTT?
   Tư vấn kỹ lưỡng trước khi sử dụng, lựa chọn biện pháp phù hợp với sức khỏe cá nhân và theo dõi định kỳ tại cơ sở y tế giúp giảm thiểu tác dụng phụ và tăng hiệu quả sử dụng.

Kết luận

• Tỷ lệ sử dụng PTTT hiện đại tạm thời dài hạn tại thị trấn Tràm Chim năm 2021 đạt 53,6%, với DCTC là biện pháp phổ biến nhất.
• Các yếu tố nhân khẩu học, kiến thức, tiếp cận dịch vụ và thái độ của người chồng ảnh hưởng rõ rệt đến việc sử dụng PTTT.
• Lo ngại về tác dụng phụ và mong muốn sinh thêm con là nguyên nhân chính khiến phụ nữ ngưng sử dụng PTTT.
• Cần tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức cho cả phụ nữ và người chồng, đồng thời cải thiện chất lượng và đa dạng dịch vụ tại tuyến cơ sở.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, đào tạo cán bộ y tế và giám sát hiệu quả chương trình nhằm nâng cao tỷ lệ sử dụng PTTT phù hợp, góp phần phát triển bền vững sức khỏe sinh sản địa phương.

Hãy hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả kế hoạch hóa gia đình và bảo vệ sức khỏe sinh sản cho phụ nữ tại địa phương!

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Dân số Việt Nam vào khoảng 93 triệu người. Số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (15-49 tuổi) là trên 24,2 triệu người và dự báo sẽ đạt cực đại vào năm 2027 – 2028. Trung bình mỗi năm dân số Việt Nam tăng thêm khoảng gần 1 triệu người. Biện pháp tránh thai hiện đại giúp kiểm soát các trường hợp mang thai ngoài ý muốn, góp phần điều chỉnh sự bùng nổ dân số, tiết kiệm các khoản chi cho các dịch vụ xã hội.

Theo kinh nghiệm của quốc tế, nếu chi 1 USD cho KHHGĐ thì sẽ tiết kiệm được 31 USD chi cho xã hội. Tuy nhiên tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại mới chỉ đạt 66,8% (năm 2016- theo số liệu của Tổng cục Dân số- KHHGĐ). Chủ yếu là bao cao su và vòng tránh thai. Nhằm đa dạng hoá hơn nữa các PTTT theo mục tiêu mới của chương trình DS-KHHGĐ đặc biệt là những biện pháp mới được giới thiệu và phải thực hiện tại các cơ sở y tế như: Dụng cụ tử cung, Tiêm tránh thai và que cấy tránh thai(1).

Điểm mạnh của các PTTT này đó là sử dụng một lần có thể ngừa thai được một thời gian dài vài tháng đến vài năm và có thể có thai trở lại sau khi ngừng sử dụng. Sử dụng PTTT tạm thời dài hạn người phụ nữ có quyền chủ động ngừa thai trong thời gian dài mà không cần quan tâm nhiều đến PTTT này. Đây cũng là nhóm biện pháp chi phí hiệu quả cao trong các can thiệp Y tế công cộng giảm tỉ lệ tử vong của bà mẹ và trẻ em cũng như giúp cải thiện bình đẳng giới (2). Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khoảng 60% (1,1 tỷ) trong 1,9 tỷ phụ nữ độ tuổi sinh sản sử dụng các PTTT với 3/4 sử dụng các PTTT hiện đại (2).

Tuy vậy, tỉ lệ được cung ứng đầy đủ PTTT còn thấp ở nhiều nước có thu nhập thấp và trung bình như các nước tại Trung và Tây Phi (3), (4). Tại Việt Nam, công tác KHHGĐ qua 60 năm (1961-2021) được đánh giá rất thành công khi tỉ lệ tăng dân số giảm mạnh xuống còn 1,44% vào năm 2019 (5) với tổng tỷ suất sinh (TFR) ổn định với mức sinh thay thế 2,09 con/phụ nữ (5). Tỉ lệ sử dụng PTTT đạt 76,5%, trong đó PTTT hiện đại chiếm 2/3 (6). Cơ cấu các PTTT cũng được đa dạng hoá với nhiều lựa chọn các PTTT hiện đại như dung cụ tử cung, thuốc tránh thai, bao cao su, v.

Việc tiếp thị xã hội các PTTT cũng thành công khi người dân đã quen mua khi 2 cần thay vì nhận miễn phí (8). Trong giai đoạn tới, đa dạng hóa PTTT vẫn là ưu tiên của chương trình KHHGĐ. Trong đó, các PTTT tránh thai tạm thời sử dụng dài hạn hiện có tỷ lệ sử dụng còn thấp trừ DCTC. Theo thống kê năm 2018, tỷ lệ sử dụng DCTC đạt 46,0%, thuốc tiêm tránh thai đạt 1,6% và que cấy tránh thai chỉ đạt 0,4% (5).

Yếu tố như: hiểu biết, thái độ, thực hành của người phụ nữ hay các yếu tố liên quan tới hoạt động chương trình Dân số - KHHGĐ, tác động của xã hội, những người xung quanh, các dịch vụ y tế, các hoạt động truyền thông tỉ lệ thất bại thấp là các yếu tố có liên quan tới sử dụng các PTTT tạm thời dài hạn (9, 10). Thị trấn Tràm Chim nằm ngay trung tâm của huyện, là một trong 12 xã của huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp, là nơi tập trung dân cư đông đúc, trình độ dân trí, điều kiện kinh tế và là nơi thực hiện chương trình kế hoạch hóa gia đình khá tốt của huyện. Thị trấn có khoảng 10.850 dân với 1/5 là phụ nữ 18-49 tuổi có chồng (2134 người). Đa số phụ nữ sống bằng nghề buôn bán và nghề nông.

Trong năm 2019 có 79% các cặp vợ chồng áp dụng các PTTT hiện đại, trong số đó tỉ lệ sử dụng các PTTT tạm thời dài hạn như: thuốc tiêm tránh thai 14,1%, thuốc cấy tránh thai 0,86% và dụng cụ tử cung (DCTC) đạt 35% (11). Hiện chúng tôi tìm thấy ít nghiên cứu về sử dụng và yếu tố liên quan tới sử dụng PTTT tạm thời dài hạn tại tỉnh Đồng Tháp. Câu hỏi đặt ra là: Thực trạng phụ nữ có chồng sử dụng các PTTT hiện đại tạm thời dài hạn của thị trấn Tràm Chim như thế nào ngoài báo cáo của chương trình? Và những yếu tố nào liên quan tới thực trạng này? Để trả lời câu hỏi này, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Thực trạng và một số yếu tố liên quan tới sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn của phụ nữ từ 18- 49 tuổi có chồng tại thị trấn Tràm Chim huyện Tam Nông tỉnh Đồng Tháp năm 2021”. 3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.

Mô tả thực trạng sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn của phụ nữ từ 18-49 tuổi có chồng tại thị trấn Tràm Chim huyện Tam Nông tỉnh Đồng Tháp năm 2021. Xác định một số yếu tố liên quan đến việc sử dụng các phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn của phụ nữ từ 18-49 tuổi có chồng tại thị trấn Tràm Chim huyện Tam Nông tỉnh Đồng Tháp năm 2021. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Một số khái niệm chính của đề cương 1.

Phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời dài hạn Phương tiện tránh thai hiện đại tạm thời được chia thành hai nhóm, nhóm ngắn hạn và nhóm dài hạn. Nhóm dài hạn là "phương tiện tránh thai một lần sử dụng cho hiệu quả tránh thai tới nhiều tháng hoặc nhiều năm" (1). Nhóm PTTT này bao gồm dụng cụ tử cung (DCTC), thuốc tiêm tránh thai, que cấy tránh thai. Các PTTT này phải thực hiện tại cơ sở y tế do cán bộ y tế có chuyên môn thực hiện (1).

Ngoài ra, do chưa được phổ biến (chưa sẵn có) nên miếng dán tránh thai không được nghiên cứu trong đề tài này. Dụng cụ tử cung Dụng cụ tử cung (DCTC) hay vòng tránh thai là một trong những PTTT tạm thời được sử dụng rộng rãi ở những nước có thu nhập thấp và trung bình như Việt Nam do đây là biện pháp có thời gian tác động lâu với hiệu quả cao, đơn giản và dễ dùng cũng như rẻ tiền. Ở Việt Nam, DCTC đã được coi là một trong những PTTT chiến lược của chương trình DS-KHHGĐ. Hiện nay, DCTC ở Việt Nam có hai loại chính là Multiload và TCu 380.

Gần đây, DCTC có chưa nội tiết tố là Mirena cũng bắt đầu được sử dụng trên thị trường. Sau khi được đặt vào tử cung, DCTC sẽ tạo ra hiệu quả tránh thai trong nhiều năm. Cơ chế tránh thai chính của DCTC là cản trở noãn và tinh trùng gặp nhau (thay đổi nội mạc tử cung) cũng như ngăn cản trứng đã thụ tinh làm tổ trong buồng tử cung. DCTC hiện nay là biện pháp được sử dụng rộng rãi nhất ở Việt Nam với tỉ lệ có xu hướng giảm dần giai đoạn 2005-2018 (5).

Năm 2018 tỉ lệ sử dụng DCTC là 46,0% (5). Ưu điểm lớn nhất của DCTC là hiệu quả tránh thai cao và kéo dài trong thời gian dài (97%-99% trong khoảng 5-8 năm tùy loại) và khả năng phục hồi sinh sản nhanh sau khi tháo. Thao tác đặt và tháo DCTC khá đơn giản và có thể thực hiện tại các cơ sở y tế tuyến thấp nhất. Về nhược điểm, DCTC chỉ được đặt và tháo tại các cơ sở y tế với cán bộ chuyên môn được đào tạo.

Việc tháo và thay DCTC cần tuân 5 thủ quy định và hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất. Bên cạnh đó, DCTC có khá nhiều tác dụng phụ bao gồm đau bụng và rong huyết trong các chu kỳ đầu sau khi đặt. Phụ nữ cũng có thể ra nhiều khí hư do phản ứng của nội mạc tử cung và thường hiện tượng này giảm dần theo thời gian. DCTC cũng không giúp phòng chống được các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Thuốc tiêm tránh thai Tương tự như DCTC, thuốc tiêm tránh thai cũng là một phương tiện tránh thai chứa hormon tạm thời với hiệu quả cao (>95%). Thuốc tiêm được nghiên cứu và sản xuất rộng rãi trong những năm 1970 cho đến này. Hiện nay, hàng năm có khoảng hơn 16 triệu phụ nữ ở 90 quốc gia đang sử dụng thuốc tiêm trên toàn thế giới (12). Các loại thuốc tiêm phổ biến là thuốc tiêm chỉ có progestin hoặc thuốc chứa cả hai hormone progestin và estrogen.

Cơ chế tác dụng của thuốc cũng là ngăn rụng trứng và tăng chất nhầy ở lối vào cổ tử cung giúp hạn chế tinh trùng đi vào vòi trứng và hạn chế sự phát triển của niêm mạc tử cung dẫn đến trứng đã thụ tinh không thể làm tổ. Gần đây, một loại thuốc tiêm tránh thai mới được phát triển cho phép tiêm dưới da (dưới da) thay vì tiêm bắp (13). Với loại thuốc này, phụ nữ có thể tự tiêm thuốc tại nhà mà không cần đến cán bộ y tế (14). Ở Việt Nam, loại thuốc tiêm tránh thai phổ biến là loại chỉ có progestin với tên gọi Depoprovera.

Thuốc tiêm sử dụng bằng cách tiêm bắp sâu định kỳ với tác dụng tránh thai từ 1-3 tháng tùy từng loại thuốc. Vì thế, thuốc tiêm cũng là loại tránh thai có thời gian tác dụng dài và không cần dùng mỗi ngày nên sẽ giúp phụ nữ tránh hiện tượng quên uống thuốc như thuốc uống. Ngoài ra, thuốc tiêm cũng làm giảm nguy cơ u xơ tử cung và ung thư niêm mạc tử cung ở phụ nữ. Tuy nhiên, thuốc tiêm cũng có tác dụng phụ với người dùng bao gồm rối loạn kinh nguyệt, vô kinh, tăng cân nhanh và chậm có khả năng thai trở lại khi ngừng dùng (1).

Thuốc tiêm cũng không giúp phòng chống được các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Thuốc tiêm không phải là một PTTT phổ biến ở Việt Nam với tỉ lệ sử dụng khoảng 1,6% ở phụ nữ đã có chồng năm 2018 (5). Tuy vậy, trong nhóm phụ nữ hiện 6 đang có chồng và có nhiều hơn 3 con hiện đang còn sống, thuốc tiêm lại có tỉ lệ sử dụng tương đối cao với 36,1% (5). Que cấy tránh thai Tương tự như các phương tiện tránh thai tạm thời dài hạn, que cấy tránh thai là một PTTT có hiệu quả cao (99%) với thời gian tác dụng kéo dài từ 3-5 năm sau một lần cấy duy nhất.

Que cấy tránh thai là những ống nhỏ chứa thuốc tránh thai (nội tiết tố levonorgestrel hay etonogestrel) và được cấy dưới da tay phụ nữ. Que có tác dụng tránht hai ngay sau 24 tiếng được cấy. Cơ chế tránh thai của que cấy là làm cổ tử cung đặc chất nhầy từ đó ngăn cản tinh trùng đi vào buồng tử cung và ngăn cản quá trình rụng trứng.