Thực trạng và giải pháp cho thâm hụt ngân sách Việt Nam

Khám phá thực trạng và giải pháp cho thâm hụt ngân sách Việt Nam trong luận văn thạc sĩ, cung cấp cái nhìn sâu sắc và phân tích chi tiết.

• Đề tài: Thực Trạng Và Giải Pháp Cho Thâm Hụt Ngân Sách Việt Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ RỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH - MỘT YÊU CẦU KHÁCH QUAN TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• 1.1.1. Khái niệm về cho thuê tài chính
• 1.1.2. Vai trò của hoạt động cho thuê tài chính
• 1.1.3. Phân loại cho thuê tài chính
• 1.2. MỞ RỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH - MỘT TẤT YẾU KHÁCH QUAN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG HIỆN ĐẠI
• 1.2.1. Khái niệm về mở rộng cho thuê tài chính
• 1.2.2. Tính khách quan mở rộng cho thuê tài chính trong nền kinh tế thị trường hiện đại
• 1.3. BÀI HỌC KINH NGHIỆM TRONG VIỆC MỞ RỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ VÙNG LÃNH THỔ TRÊN THẾ GIỚI
• 1.3.1. Bài học từ các nước công nghiệp phát triển
• 1.3.2. Bài học từ các nước đang phát triển
• 1.3.3. Bài học kinh nghiệm chung
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II - NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM Ở CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 2.1.1. Tiềm năng, lợi thế và những thành tựu
• 2.1.2. Những hạn chế, yếu kém
• 2.2. CÁC CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH THUỘC NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM
• 2.2.1. Vài nét về các công ty cho thuê tài chính của Việt Nam
• 2.2.2. Các công ty cho thuê tài chính trực thuộc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 2.3. THỰC TRẠNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II - NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 2.3.1. Huy động vốn
• 2.3.2. Những tác động của hoạt động cho thuê tài chính đối với kinh tế - xã hội ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long
• 2.3.3. Phân tích hiệu quả tài chính
• 2.4. NGUYÊN NHÂN HẠN CHẾ ĐỐI VỚI MỞ RỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH Ở CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 2.4.1. Nguyên nhân từ phía công ty cho thuê tài chính II - Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 2.4.2. Nguyên nhân từ phía khách hàng
• 2.4.3. Những nguyên nhân khác
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ MỞ RỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II - NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM Ở CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 3.1. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đến 2010
• 3.2. Định hướng hoạt động cho thuê tài chính của công ty cho thuê tài chính II - Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đến 2010
• 3.3. GIẢI PHÁP MỞ RỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II - NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM Ở CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 3.3.1. Giải pháp nâng cao năng lực nguồn vốn
• 3.3.2. Giải pháp về mạng lưới
• 3.3.3. Giải pháp về nguồn nhân lực gắn với đồng bộ hóa công nghệ hiện đại
• 3.3.4. Giải pháp mở rộng các phòng chức năng thiết yếu
• 3.3.5. Giải pháp về nghiệp vụ
• 3.4. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.4.1. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 3.4.2. Kiến nghị đối với cơ quan quản lý vĩ mô
• 3.4.3. Kiến nghị đối với các cơ quan lập pháp và hành pháp

Tóm tắt

I. Thực trạng thâm hụt ngân sách Việt Nam

Thâm hụt ngân sách Việt Nam đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong bối cảnh tình hình tài chính hiện tại. Theo số liệu từ Bộ Tài chính, tỷ lệ thâm hụt ngân sách đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, phản ánh sự mất cân đối giữa doanh thu ngân sách và bội chi ngân sách. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng này bao gồm sự gia tăng chi tiêu công, đặc biệt trong các lĩnh vực như giáo dục, y tế và hạ tầng. Việc quản lý ngân sách chưa hiệu quả cũng góp phần làm gia tăng thâm hụt. Để giải quyết vấn đề này, cần có những biện pháp cụ thể nhằm cải thiện cán đối ngân sách và tăng cường chính sách tài khóa.

1.1. Nguyên nhân thâm hụt ngân sách

Nguyên nhân chính dẫn đến thâm hụt ngân sách bao gồm sự gia tăng chi tiêu công và giảm sút doanh thu ngân sách. Chi tiêu cho các dự án đầu tư công lớn, cùng với việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội, đã làm tăng áp lực lên ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, tình hình kinh tế Việt Nam cũng gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến khả năng thu ngân sách. Theo các chuyên gia, việc cải cách ngân sách là cần thiết để đảm bảo tính bền vững trong dài hạn.

1.2. Tác động của thâm hụt ngân sách

Thâm hụt ngân sách có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho kinh tế Việt Nam. Một trong những tác động lớn nhất là làm gia tăng nợ công, ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu của chính phủ trong tương lai. Hơn nữa, thâm hụt ngân sách kéo dài có thể làm giảm niềm tin của nhà đầu tư và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Việc duy trì cán đối ngân sách là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững.

II. Giải pháp cho thâm hụt ngân sách

Để khắc phục tình trạng thâm hụt ngân sách, cần thực hiện một loạt các giải pháp tài chính hiệu quả. Trước hết, cần tăng cường quản lý ngân sách thông qua việc cải cách quy trình lập ngân sách và kiểm soát chi tiêu. Việc áp dụng các công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách sẽ giúp nâng cao tính minh bạch và hiệu quả. Thứ hai, cần đẩy mạnh doanh thu ngân sách bằng cách mở rộng cơ sở thuế và cải cách chính sách thuế. Cuối cùng, cần có các chính sách đầu tư công hợp lý để đảm bảo nguồn lực cho các dự án quan trọng mà không làm gia tăng thâm hụt. Những giải pháp này không chỉ giúp giảm thâm hụt mà còn tạo điều kiện cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

2.1. Cải cách quản lý ngân sách

Cải cách quản lý ngân sách là một trong những giải pháp quan trọng để giảm thâm hụt. Cần thiết lập các quy trình rõ ràng trong việc lập kế hoạch và thực hiện ngân sách. Việc áp dụng công nghệ thông tin sẽ giúp theo dõi và kiểm soát chi tiêu hiệu quả hơn. Theo các chuyên gia, việc này không chỉ giúp giảm thiểu lãng phí mà còn nâng cao tính minh bạch trong quản lý tài chính công.

2.2. Tăng cường doanh thu ngân sách

Để tăng cường doanh thu ngân sách, cần có các biện pháp cải cách chính sách thuế. Việc mở rộng cơ sở thuế và giảm thiểu các ưu đãi thuế không cần thiết sẽ giúp tăng nguồn thu cho ngân sách. Hơn nữa, cần đẩy mạnh công tác thu hồi nợ thuế và chống thất thu thuế. Những biện pháp này sẽ góp phần quan trọng trong việc cải thiện tình hình tài chính của nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, đóng góp khoảng 15,2% GDP cả nước, cung ứng trên 50% sản lượng lương thực và 65% sản lượng thủy hải sản xuất khẩu. Giai đoạn 2000 - 2004, tổng vốn đầu tư toàn xã hội tại khu vực tăng trưởng mạnh mẽ từ 16.760 tỷ đồng lên 41.128 tỷ đồng với tốc độ bình quân 36,34%/năm. Mặc dù nhu cầu đổi mới công nghệ là vô cùng cấp thiết, thực tế cho thấy hơn 31% máy móc thiết bị của các doanh nghiệp trong vùng ở tình trạng lạc hậu, cũ kỹ và 52% ở mức độ trung bình. Khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng truyền thống gặp nhiều rào cản do các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh cá thể thiếu hụt tài sản bảo đảm thế chấp.

Trước bối cảnh đó, cho thuê tài chính nổi lên như một giải pháp tài trợ vốn trung và dài hạn tối ưu, giúp doanh nghiệp đổi mới trang thiết bị hiện đại mà không cần thế chấp tài sản bằng bất động sản. Công ty Cho thuê Tài chính II trực thuộc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (ALC II - Agribank) được thành lập nhằm mở rộng kênh dẫn vốn hiện vật này cho các tỉnh phía Nam. Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng hoạt động cho thuê tài chính của ALC II tại 13 tỉnh thành ĐBSCL trong giai đoạn 2002 - 2005, chỉ ra những kết quả đạt được khi dư nợ tăng từ 100.552 triệu đồng lên 293.784 triệu đồng. Đồng thời, đề tài xác định rõ các điểm nghẽn về cơ cấu nguồn vốn, sự mất cân đối trong danh mục tài sản cho thuê và tỷ lệ nợ xấu nhằm xây dựng hệ thống giải pháp chiến lược đồng bộ định hướng đến năm 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết trung gian tài chính hiện đại và chuẩn mực kế toán quốc tế về giao dịch thuê tài sản. Theo chuẩn mực kế toán quốc tế IASC, một giao dịch được xác định là cho thuê tài chính khi thỏa mãn ít nhất một trong bốn tiêu thức: quyền sở hữu tài sản được chuyển giao khi hết thời hạn thuê; bên thuê có quyền chọn mua tài sản theo giá tượng trưng; thời hạn thuê chiếm phần lớn thời gian hữu dụng của tài sản; giá trị hiện tại của các khoản tiền thuê tối thiểu bằng hoặc lớn hơn giá trị thị trường của tài sản tại thời điểm ký kết hợp đồng.

Khung pháp lý của nghiên cứu căn cứ vào Nghị định số 16/2001/NĐ-CP và Nghị định số 65/2005/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Công ty Cho thuê Tài chính tại Việt Nam. Các khái niệm then chốt bao gồm: cho thuê tài chính thuần, bán và tái thuê (sale and leaseback), cho thuê vận hành, cho thuê hợp vốn (đồng tài trợ) và cho thuê giáp lưng. Luận văn tổng hợp bài học kinh nghiệm quốc tế từ nhóm các nước công nghiệp phát triển G7 (nơi doanh số cho thuê toàn cầu đạt 450 tỷ USD năm 1998) và các quốc gia đang phát triển như Hàn Quốc (nơi cho thuê tài chính chiếm 22,4% tổng vốn đầu tư thiết bị của khối tư nhân năm 1992 với doanh số vượt 8 tỷ USD) nhằm rút ra các tiền đề về hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng mạng lưới và quản trị rủi ro tại Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp thống kê mô tả, phân tích định lượng, so sánh chuỗi thời gian và phương pháp quy nạp kinh tế. Dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ báo cáo kết quả kinh doanh và báo cáo kiểm toán của Công ty Cho thuê Tài chính II giai đoạn 2002 - 2005, báo cáo thường niên của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Agribank, số liệu niên giám thống kê từ Tổng cục Thống kê và các báo cáo khảo sát ngành công nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực ĐBSCL.

Quy mô mẫu phân tích bao quát toàn bộ 1.858 khách hàng có dư nợ tại công ty tính đến ngày 31/12/2005, trong đó tập trung phân tích sâu dữ liệu từ Chi nhánh Cần Thơ - đơn vị phụ trách trực tiếp địa bàn các tỉnh ĐBSCL. Việc lựa chọn phương pháp phân tích so sánh tỷ trọng và tốc độ tăng trưởng liên hoàn qua 4 năm liên tiếp (2002 - 2005) cho phép đánh giá chính xác biến động cơ cấu tài sản, chất lượng danh mục nợ và năng lực tự chủ vốn. Quá trình xử lý số liệu đảm bảo tính khách quan, minh bạch và gắn chặt với bối cảnh kinh tế vĩ mô trong giai đoạn Việt Nam chuẩn bị gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô dư nợ cho thuê tài chính tại ĐBSCL tăng trưởng liên tục nhưng tỷ trọng trong tổng dư nợ toàn công ty lại có xu hướng sụt giảm. Dư nợ tại ĐBSCL tăng từ 100.552 triệu đồng năm 2002 lên 180.931 triệu đồng năm 2003 (tăng 79,94%), đạt 247.067 triệu đồng năm 2004 và chạm mốc 293.784 triệu đồng năm 2005. Mặc dù tổng mức tăng trưởng đạt 192,17% sau 4 năm, tỷ trọng dư nợ ĐBSCL trên tổng dư nợ của ALC II lại giảm dần từ mức đỉnh 17,97% năm 2003 xuống 13,16% năm 2004 và chỉ còn 11,29% vào năm 2005. Con số 293.784 triệu đồng này chỉ chiếm tỷ khiêm tốn 1,04% so với tổng dư nợ 28.248 tỷ đồng của Agribank trên cùng địa bàn.

Thứ hai, cơ cấu khách hàng dịch chuyển rõ nét từ khối doanh nghiệp sang khối kinh tế tư nhân và hộ gia đình. Tỷ trọng dư nợ của các hộ kinh doanh cá thể tăng vọt từ 15,99% năm 2002 lên 30,67% năm 2003, đạt 35,27% năm 2004 và chiếm vị trí dẫn đầu với 37,69% năm 2005. Ngược lại, khối công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn giảm dần tỷ trọng từ 55,83% năm 2002 xuống 36,15% năm 2005. Khối doanh nghiệp tư nhân chiếm 23,10%, trong khi khối doanh nghiệp nhà nước chỉ chiếm tỷ trọng không đáng kể là 1,04% vào cuối năm 2005.

Thứ ba, danh mục tài sản cho thuê mất cân đối nghiêm trọng, tập trung cục bộ vào phương tiện vận chuyển. Năm 2002, dư nợ phương tiện vận tải đạt 48.075 triệu đồng (chiếm 47,81%), đến năm 2005 đã tăng vọt lên 220.026 triệu đồng, chiếm tới 74,89% tổng danh mục cho thuê tại vùng. Máy móc thiết bị ngành xây dựng chiếm 22,25% (65.358 triệu đồng). Đáng chú ý, nhóm máy móc thiết bị công nghiệp chế biến - vốn là thế mạnh cốt lõi của vựa nông thủy sản ĐBSCL - chỉ đạt 4.500 triệu đồng, chiếm vỏn vẹn 1,53% tổng dư nợ.

Thứ tư, nợ xấu có xu hướng gia tăng về cả giá trị tuyệt đối và tỷ lệ tương đối. Nợ xấu của ALC II tại ĐBSCL năm 2002 là 895 triệu đồng (tỷ lệ 0,89%), năm 2003 là 3.329 triệu đồng (1,84%), năm 2004 là 4.299 triệu đồng (1,74%) và năm 2005 tăng lên 9.498 triệu đồng (tỷ lệ 3,23%). Dù vẫn nằm trong hạn mức an toàn của ngân hàng mẹ, tỷ lệ này cao hơn đáng kể so với mức nợ xấu bình quân 1,17% của toàn hệ thống Agribank tại ĐBSCL năm 2005.

Dư nợ CTTC ALC II tại ĐBSCL (2002 - 2005):
2002: [==========] 100.552 triệu VNĐ (Tỷ trọng: 17,21%)
2003: [==================] 180.931 triệu VNĐ (Tỷ trọng: 17,97%)
2004: [=========================] 247.067 triệu VNĐ (Tỷ trọng: 13,16%)
2005: [==============================] 293.784 triệu VNĐ (Tỷ trọng: 11,29%)

Thảo luận kết quả

Khi mô tả qua biểu đồ cơ cấu tài sản, sự áp đảo tuyệt đối của nhóm phương tiện vận chuyển (74,89%) cho thấy công ty chưa khai thác đúng tiềm năng công nghiệp hóa nông nghiệp nông thôn của vùng ĐBSCL - nơi xuất khẩu thủy sản đạt tới 1,8 tỷ USD và sản lượng nuôi trồng tăng thêm 490.000 tấn mỗi năm. Nguyên nhân chính là do phương tiện vận tải có tính thanh khoản cao, dễ định giá và thu hồi khi phát sinh rủi ro, cho thấy tâm lý e ngại rủi ro của cán bộ tín dụng khi thẩm định các dây chuyền chế biến chuyên dụng.

Về nguồn vốn, công ty rơi vào tình trạng phụ thuộc lớn vào vốn vay từ ngân hàng mẹ Agribank, luôn chiếm tỷ trọng từ 62,23% đến 67,35% tổng nguồn vốn hoạt động (đạt 2.057 tỷ đồng năm 2005). Vốn điều lệ 150 tỷ đồng chỉ chiếm 8,26% tổng nguồn, trong khi vốn huy động trung dài hạn trực tiếp từ tổ chức và dân cư chỉ chiếm 16,38% (tương đương 61.720 triệu đồng tại Chi nhánh Cần Thơ). Cấu trúc nguồn vốn này làm tăng chi phí vốn đầu vào, khiến lãi suất cho thuê tài chính luôn cao hơn lãi suất vay trung dài hạn tại các ngân hàng thương mại nhà nước. Bên cạnh đó, mạng lưới chỉ có 1 chi nhánh tại Cần Thơ quản lý toàn bộ 13 tỉnh thành, biên chế mỏng và thiếu các phòng ban chức năng như phòng marketing và phòng kỹ thuật thẩm định chuyên biệt đã hạn chế năng lực tiếp cận khách hàng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hoạt động cho thuê tài chính của ALC II tại ĐBSCL, hệ thống giải pháp trọng tâm bao gồm:

• Nâng cao năng lực tài chính và tái cấu trúc nguồn vốn: Ngân hàng mẹ Agribank cần cấp bổ sung vốn điều lệ cho ALC II lên mức tối thiểu 300 tỷ đồng trong giai đoạn 2006 - 2008 nhằm đáp ứng tỷ lệ an toàn vốn theo thông lệ quốc tế. Đa dạng hóa các công cụ huy động vốn bằng cách phát hành chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu kỳ hạn từ 1 đến 3 năm, giảm dần tỷ trọng vốn vay từ ngân hàng mẹ xuống dưới 50% trước năm 2010. Tối ưu hóa nguồn vốn tạm quản lý thông qua tiền đặt cọc, ký cược của nhà cung ứng (vốn có chi phí lãi suất 0%/tháng) để hạ lãi suất cho thuê đầu ra.
• Mở rộng mạng lưới chi nhánh và tái cấu trúc nhân sự: Thành lập thêm 2 chi nhánh cấp hai hoặc phòng giao dịch trực thuộc tại các trung tâm kinh tế trọng điểm gồm Long Xuyên (An Giang) và thị xã Bạc Liêu trong giai đoạn 2007 - 2009. Thành lập ngay Phòng Marketing chuyên nghiệp (2 - 3 nhân sự) để xây dựng thương hiệu và trang thông tin điện tử, đồng thời thành lập Phòng Kỹ thuật để thẩm định độc lập chất lượng máy móc, giám định hao mòn tài sản và thúc đẩy nghiệp vụ cho thuê vận hành.
• Đa dạng hóa danh mục tài sản và sản phẩm nghiệp vụ: Chuyển dịch cơ cấu đầu tư, nâng tỷ trọng máy móc chế biến thủy hải sản và thiết bị cơ giới hóa nông nghiệp (máy gặt đập, máy sấy lúa) lên mức 15% - 20% tổng dư nợ trước năm 2010. Đẩy mạnh triển khai nghiệp vụ bán và tái thuê (sale and leaseback) theo Thông tư 07/2006/TT-NHNN nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu giải phóng vốn lưu động bị ứ đọng trong tài sản cố định. Mở rộng hình thức cho thuê giáp lưng đối với các hợp tác xã vận tải và doanh nghiệp lữ hành.
• Hoàn thiện chính sách khách hàng và lãi suất: Thực hiện phân loại khách hàng định kỳ để áp dụng cơ chế ưu đãi lãi suất cho khách hàng truyền thống có dự án khả thi. Áp dụng chính sách trả lãi đối với tiền ký cược của bên thuê tương đương với lãi suất tiền gửi có kỳ hạn nhằm giảm gánh nặng chi phí tài chính cho doanh nghiệp.
• Kiến nghị hoàn thiện hành lang pháp lý vĩ mô: Đề nghị Ngân hàng Nhà nước cho phép các công ty cho thuê tài chính được chiết khấu bộ hồ sơ thuê tài sản như các tổ chức tín dụng. Đề nghị Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn miễn thuế giá trị gia tăng và lệ phí trước bạ đối với nghiệp vụ bán và thuê lại. Bộ Công an cần có văn bản thống nhất cho phép đăng ký sở hữu phương tiện vận tải đứng tên công ty cho thuê tài chính tại nơi khách hàng cư trú hoặc đăng ký kinh doanh theo Nghị định 65/2005/NĐ-CP.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và cán bộ nghiệp vụ tại các công ty cho thuê tài chính: Cung cấp bức tranh thực tiễn về mô hình kinh doanh, quản trị danh mục tài sản và kỹ thuật kiểm soát nợ xấu khi mở rộng thị phần tại khu vực nông nghiệp nông thôn.
• Chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa, chủ trang trại, hộ kinh doanh tại ĐBSCL: Nắm bắt phương thức huy động vốn hiện vật thông qua thuê tài chính để đầu tư dây chuyền sản xuất, đổi mới công nghệ mà không bị áp lực về tài sản thế chấp.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Tài liệu tham khảo giá trị cho Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính trong việc tháo gỡ các nút thắt về thuế, đăng ký tài sản và hoàn thiện quy chế đồng tài trợ, cho thuê bất động sản.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp khung lý luận hoàn chỉnh, hệ thống dữ liệu thực nghiệm phong phú về thị trường tín dụng phi ngân hàng và các định chế tài chính trung gian tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Cho thuê tài chính khác biệt như thế nào so với vay vốn ngân hàng mua trả góp?
Trong cho thuê tài chính, quyền sở hữu tài sản thuộc về công ty cho thuê trong suốt thời hạn hợp đồng, bên thuê chỉ nắm quyền sử dụng và được chuyển giao quyền sở hữu hoặc mua lại theo giá tượng trưng khi kết thúc kỳ hạn. Bên thuê không cần thế chấp bất động sản mà dùng chính tài sản thuê làm vật bảo đảm. Ngược lại, vay mua trả góp ngân hàng chuyển giao quyền sở hữu cho người mua ngay từ đầu nhưng yêu cầu tài sản thế chấp bổ sung và thủ tục giải ngân bằng tiền mặt.

Tại sao dư nợ cho thuê tài chính của ALC II tại ĐBSCL chiếm tỷ trọng thấp so với tiềm năng vùng?
Đến cuối năm 2005, dư nợ của ALC II tại ĐBSCL đạt 293.784 triệu đồng, chỉ chiếm 1,04% tổng dư nợ Agribank tại khu vực. Nguyên nhân chủ yếu do mạng lưới giao dịch quá mỏng (chỉ có 1 chi nhánh tại Cần Thơ), nguồn vốn phụ thuộc vốn vay ngân hàng mẹ dẫn đến lãi suất cho thuê cao, cùng với tâm lý quen thuộc vay vốn thế chấp truyền thống của các chủ doanh nghiệp địa phương.

Rủi ro lớn nhất khi danh mục cho thuê tập trung 74,89% vào phương tiện vận tải là gì?
Việc tập trung quá lớn vào phương tiện vận chuyển đường bộ và đường thủy làm tăng độ nhạy cảm của danh mục trước các biến động về giá nhiên liệu, tai nạn giao thông và hao mòn tự nhiên. Khi thị trường vận tải suy giảm, nguy cơ khách hàng vi phạm hợp đồng tăng cao, gây áp lực lớn lên khâu thu hồi, lưu kho bãi và xử lý tài sản thanh lý của công ty.

Nghiệp vụ Bán và tái thuê (Sale and Leaseback) giải quyết bài toán vốn cho doanh nghiệp như thế nào?
Doanh nghiệp bán lại máy móc thiết bị hiện có cho công ty cho thuê tài chính để thu ngay một khoản tiền mặt lớn bổ sung cho vốn lưu động đang thiếu hụt, sau đó ký hợp đồng thuê lại chính tài sản đó để duy trì sản xuất liên tục. Theo Thông tư 07/2006/TT-NHNN, đây là công cụ tái cấu trúc tài chính hữu hiệu cho các nhà máy chế biến thủy sản tại ĐBSCL.

Tại sao việc định giá và kiểm tra kỹ thuật máy móc lại đóng vai trò quyết định trong cho thuê tài chính?
Vì công ty cho thuê tài chính là chủ sở hữu hợp pháp của tài sản, nếu tài sản bị mua với giá khống hoặc bị hư hỏng, lạc hậu công nghệ do không có phòng kỹ thuật chuyên môn thẩm định, công ty sẽ chịu tổn thất vốn rất lớn khi khách hàng mất khả năng thanh toán và buộc phải thu hồi tài sản thanh lý.

Kết luận

• Hoạt động cho thuê tài chính của ALC II tại ĐBSCL giai đoạn 2002 - 2005 đạt tốc độ tăng trưởng dư nợ 192,17%, cung ứng hơn 1.000 phương tiện vận tải và hàng trăm thiết bị xây dựng phục vụ phát triển hạ tầng vùng.
• Tồn tại sự mất cân đối lớn trong cơ cấu khi phương tiện vận tải chiếm tới 74,89% danh mục, máy móc chế biến xuất khẩu chỉ chiếm 1,53%, nguồn vốn phụ thuộc hơn 65% vào vốn vay từ ngân hàng mẹ.
• Luận văn đã xây dựng 5 nhóm giải pháp chiến lược: tăng vốn điều lệ lên 300 tỷ đồng, mở rộng chi nhánh tại Long Xuyên và Bạc Liêu, thành lập phòng Marketing và Kỹ thuật, đa dạng hóa sản phẩm sang bán - tái thuê và cho thuê vận hành.
• Đề xuất các kiến nghị pháp lý cụ thể gửi Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Bộ Công an nhằm hoàn thiện cơ chế đăng ký phương tiện và chính sách thuế đối với tài sản cho thuê tài chính.
• Lộ trình triển khai đồng bộ các giải pháp đến năm 2010 sẽ tạo bước đột phá, đưa cho thuê tài chính trở thành kênh tài trợ vốn chủ lực thúc đẩy công nghiệp hóa nông nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long. Các doanh nghiệp và nhà quản lý quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp mô hình phân tích và bộ giải pháp của công trình vào thực tiễn quản trị tín dụng trung dài hạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 luận văn nêu lên: Khái niệm CTTC, khái niệm mở rộng CTTC, vai trò và các hình thức hoạt động của CTTC. Từ nội dung hoạt động của CTTC luận văn nêu lên sự cần thiết khách quan phải mở rộng CTTC trong nền kinh tế thị trường hiện đại. Thông qua sự phong phú và đa dạng của hoạt động CTTC luận văn làm rõ sự khác nhau cơ bản giữa CTTTC với các hình thức tài trợ vốn khác như bán trả góp, cho vay trả góp; nhưng chung quy lại đây cũng là một hình thức tài trợ vốn cho các doanh nghiệp và có chung một mục đích với các hình thức đầu tư vốn khác của các TCTD và các định chế tài chính phi ngân hang là lợi nhuận, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Đồng thời luận văn cũng nêu lên một số bài học kinh nghiệm trong mở rộng CTTC của các nước công nghiệp phát triển và các nước đang phát triển.

Qua đó rút ra bài học kinh nghiệm chung cho Việt Nam trong mở rộng CTTC. 19 Chương 2 THỰC TRẠNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II~ NGAN HANG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM Ở CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG 2. TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG 2. Tiềm năng, lợi thế và những thành tựu Theo số liệu thống kê cho thấy: Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vựa lúa lớn của Việt Nam với diện tích 39.

Năm 2004, dân số là 17.514 người, có bờ biển đài trên 700 km, có trên 100 đảo lớn nhỏ, có vùng biển vịnh Thái Lan và biển Đông giàu hải sản, trên 300.000 ha vùng bãi triểu và 1.500km” sông ngồi, kênh rạch nuôi trồng thuỷ sản; ngoài ra ĐBSCL còn có trữ lượng đá vôi, đất sét, cát sỏi đá xây dựng lớn; đặc biệt còn có trữ lượng đầu quy đổi khoảng 5 tỷ tấn. [16] ĐBSCL có hệ sinh thái đa dang, ngot — ld ~ man dan xen nhau. ĐBSCL có nhiều loại cây trồng, vật nuôi phong phú đa dạng. Là vùng đồng bằng nhưng có rừng ngập mặn ven biển, có rừng nguyên sinh Phú Quốc, có rừng tràm ở các vùng Đồng Tháp Mười, Tứ giác Long Xuyên, tây sông Hậu và bán đảo Cà Mau.

Với trung tâm là Thành phố Cần Thơ, du khách và hàng hoá của ĐBSCL có thể dễ dàng đến các nước ASBAN (ASEAN ~ Association of South East Asian Nations: Hiép héi cdc quốc gia Đông Nam A) chỉ trên đưới một gid bay. 20 Tóm lại: ĐBSCL là vùng tập trung đông dân cư, giầu tiểm năng có thế mạnh cả về nông nghiệp, thuỷ hải sản, công nghiệp chế biến nông thuỷ hải sản, dầu khí và du lịch, có vị trí chiến lược về chính trị, kinh tế xã hội, quốc phòng an ninh của đất nước, là một vùng trọng điểm phát triển kinh tế của cả nước với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao. Sau 20 năm đổi mới, đặc biệt 5 năm gần đây ĐBSCL đã đạt nhiều thành tựu rất quan trọng trên nhiều lĩnh vực, cụ thể: Trong vùng hiện đang đóng góp 15,2% GDP (GDP ~ Gross Domestic Product: Tổng sản phẩm quốc nội) cho cả nước, trên 50% sản lượng lương thực, 65% sản lượng thuỷ sản của cả nước, thu nhập bình quân đầu người theo giá so sánh năm 2004 là 4. Kim ngạch xuất khẩu của cả vùng phát triển với tốc độ khá cao, tốc độ bình quân là 19,5%/năm.

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo xu hướng tăng dân tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Khu vực công nghiệp xây dựng đặc biệt tăng trưởng nhanh, với tốc độ bình quân là 22,7%/năm. Chuyển dịch cơ cấu trong nội bộ ngành nông nghiệp, đặc biệt ngành thuỷ sản là mạnh mẽ nhất. Tính từ 1995 đến năm 2004 có trên 358 ngàn ha chuyển từ trồng trọt sang nuôi trồng thuỷ sản, với sản lượng nuôi trồng gia tăng tương ứng là 490.

[16] Vốn đầu tư toàn xã hội trong khu vực cũng tăng nhanh. Nếu năm 2000 tổng vốn đâu tư toàn xã hội là 16.760 tỷ VNĐ, thì năm 2004 đã tăng lên 41.128 tỷ VNĐ, tốc độ bình quân là 36,34%/năm. Tỷ lệ vốn đâu tư toàn xã hội trong GDP từ năm 2000 đến năm 2004 tăng từ 23,39% lên 32,72%. [16] 21 Nhìn chung những năm qua ĐBSCL đã có những chuyển biến tích cực, đạt được nhiều thành tựu trong các lĩnh vực kinh tế xã hội, giữ vững ổn định chính trị và bảo đảm quốc phòng an ninh góp phần quan trong vào thành tựu chung của cả nước.

Những hạn chế, yếu kém Bên cạnh những thành tựu trên, nếu so với mục tiêu phấn đấu hoặc so với các vùng khác thì vùng ĐBSCL vẫn còn nhiều mặt hạn chế, yếu kém như: - Kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội quá thấp kém, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển, đặt biệt là hạ tầng giao thông còn nhiễu bất cập. Cuối năm 2004 ĐBSCL còn 145 xã chưa có đường giao thông đến trung tâm xã (chiếm 66,2% số xã trong cả nước chưa có đường giao thông đến tận trung tâm xã). [16] Hệ thống cầu đường phục vụ cho sản xuất và dân sinh nhiều nơi bị xuống cấp trầm trọng chưa được đầu tư nâng cấp mở rộng. - Hệ thống thuỷ lợi trước đây xây dựng chủ yếu phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, trồng lúa, nay một số vùng chuyển đổi sang nuôi trồng thuỷ sản đã tổ ra không phù hợp.

Một số vùng nuôi tôm, nuôi cá tra, basa tự phát, khai thác tràn lan nguồn lợi tự nhiên, xây dựng Khu công nghiệp (KCN) chưa đánh giá hết về tác động môi trường, chưa cân nhắc kỹ hệ quả về sinh thái, đã làm tăng tình trạng ô nhiễm môi trường đã và đang de doa mục tiêu bảo vệ môi trường sinh thái bền vững và đa đạng sinh học trong toàn vùng. - Chất lượng nguồn nhân lực và hệ thống hạ tầng giáo dục đào tạo còn quá thấp kém so với các vùng khác. Mức phần bổ Ngân sách Nhà nước (NSNN) năm 2005 cho giáo dục đào tạo ở ĐBSCL chỉ bằng 84% mức bình quan chung ca 22 nước. Cơ sở vật chất, trường lớp, trang thiết bị giảng dạy đều thiếu thốn, lạc hậu, chất lượng kém.

[16] - Đầu tử nước ngoài vào trong vùng cũng đạt thấp 5 năm từ 2001 - 2005 chỉ có 326.2 triệu USD vốn thực hiện, chiếm 2,4% so với tổng vốn đầu tư nước ngoài cả nước. [16] Có thể khái quát các mặt còn yếu kém của ĐBSCL như sau: Tăng trưởng kinh tế khá cao nhưng chưa ổn định vững chắc, chưa tương xứng với tiểm năng, lợi thế của vùng, cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm. Kinh tế phát triển chủ yếu theo chiểu rộng, dựa và khai thác tiểm năng sẵn có là chính, việc đầu tư tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất và các hoạt động kinh tế quan trọng chất lượng hiệu quả và sức cạnh tranh của các sản phẩm sản xuất trong vùng thấp. Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội nhất là hệ thống giao thông chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân do điểm xuất phát thấp và thường xuyên bị lũ lụt tần phá.

Thu hút đầu tư nước ngoài trong toàn vùng đạt thấp. Chất lượng nguồn nhân lực, mặt bằng dân chí thấp hơn mức bình quân chung của cả nước. Đời sống của một bộ phận nhân dân mặc dầu đã được chăm lo nhưng vẫn còn rất khó khăn, nhất là vùng đồng bào ngập lũ thường xuyên và đồng bào Khơme, tỷ lệ hộ nghèo còn khá cao. Công tác chỉ đạo phát triển kinh tế xã hội đối với vùng ĐBSCL thời gian qua còn thiếu tập trung; điểu chỉnh huy hoạch tổng thể và quy hoạch các ngành sau chuyển đổi chậm; đầu tư dàn trải, thiếu đồng bộ, không theo kịp yêu cầu chuyển đổi kinh tế trong vùng, nên hiệu quả đầu tư thấp.

CÁC CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH THUỘC NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM 2. Vài nét về các công ty cho thuê tài chính của Việt Nam Từ sau năm 1990, nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng nhanh và khá ổn định so với các nước trong khu vực Đông Nam Á. Một trong những yếu tố quan trọng góp phân tạo nên kết quả đó là chính sách đầu tư phát triển kinh tế đã được cởi mở. Các doanh nghiệp có cơ hội đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh.

Bên cạnh các nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài như: ODA, WB,. cdc doanh nghiệp còn được các tổ chức tài chính, TCTD trong nước cho vay hàng chục ngàn tỷ đồng để đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, việc cho vay vốn của các TCTD đối với các doanh nghiệp đặc biệt là vốn trung và dài hạn để trang bị, đổi mới máy móc thiết bị và công nghệ còn gặp nhiều khó khăn, nhiều trở ngại. Do vậy, các doanh nghiệp rất khó khăn trong việc đầu tư máy móc, thiết bị sản xuất ra sản phẩm mới với số lượng, chất lượng giá cả đủ sức cạnh tranh với hàng nhập khẩu và vươn tới xuất khẩu ra thị trường thế giới.

Điển hình như tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP. HCM), là trung tâm kinh tế năng động và lớn nhất của cả nước, nhưng theo số liệu báo cáo tổng kết hoạt động năm 2002 của Sở công nghiệp TP.HCM cho thấy: chỉ có 17% doanh nghiệp có thiết bị và công nghệ sản xuất tiên tiến, 52% ở mức độ trung bình và 31% lạc hậu, cũ kỹ thì con số tương ứng trên của doanh nghiệp các ở tỉnh ĐBSCL cần phải đổi mới máy móc, trang thiết bị và công nghệ sản xuất tiên tiến hơn nhiều. [16] Hoạt động CTTC là một trong những kênh tài trợ vốn trung và dài hạn quan trọng cho các doanh nghiệp để trang bị, đổi mới máy móc thiết bị và công 24 nghệ sản xuất. Thuê tài chính có thể khắc phục được những khó khăn, vướng mắc gặp phải khi các doanh nghiệp vay vốn bằng tiền ở các TCTD.

Từ năm 1993, với sự tư vấn của Công ty tài chính Quốc tế (IFC), đã tư vấn cho NHNN Việt Nam nghiên cứu và soạn thảo quy chế về CTTC nhằm đưa công nghệ CTTC vào Việt Nam. Ngày 27/5/1995 Thống đốc NHNN đã ban hành thể lệ tín dụng thuê mua theo quyết định 149/QĐÐ-NH5. Ngày 9/10/1995, Chính phủ ban hàng Nghị định 64/CP về " Quy chế tạm thời về tổ chức và hoạt động ˆ của Công ty cho thuê tài chính tại việt Nam". NHNN ban hành thông tư 03/TT- NHS ngay 9/2/1996 hướng dẫn thi hành nghị định 64/CP.

Chính từ thời điểm này đến cuối năm 1988 hàng loạt Công ty CTTC ra đời .