Thực Trạng Huy Động Nguồn Lực Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Mai Sơn, Tỉnh Sơn La

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Hà Văn Bình
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đinh Ngọc Lan
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Thực Trạng Huy Động Nguồn Lực Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Mai Sơn, Tỉnh Sơn La
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
• 2.1.1. Một số khái niệm, thuật ngữ
• 2.1.1.1. Khái niệm nông thôn và nông thôn mới
• 2.1.1.2. Khái niệm nguồn lực
• 2.1.1.3. Khái niệm nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới
• 2.1.1.4. Phân loại nguồn lực
• 3. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM, ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Thực trạng huy động nguồn lực

Thực trạng huy động nguồn lực tại huyện Mai Sơn, Sơn La cho xây dựng nông thôn mới được phân tích dựa trên các nguồn lực tài chính, nhân lực và cơ sở hạ tầng. Nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước chiếm tỷ trọng lớn (40%), trong khi vốn tín dụng đạt 30%. Các nguồn lực này được sử dụng để phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn, bao gồm đường giao thông, kênh mương và trường học. Huy động vốn từ cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là việc hiến đất và đóng góp lao động. Tuy nhiên, việc huy động này còn gặp nhiều khó khăn do nhận thức của người dân chưa đồng đều.

1.1. Nguồn lực tài chính

Nguồn lực tài chính được huy động chủ yếu từ ngân sách Nhà nước và vốn tín dụng. Trong giai đoạn 2015-2017, ngân sách Nhà nước đã đầu tư 40% tổng vốn cho xây dựng nông thôn mới, tập trung vào các dự án như kiên cố hóa kênh mương và phát triển đường giao thông. Vốn tín dụng chiếm 30%, được sử dụng thông qua các chương trình đầu tư phát triển. Tuy nhiên, việc huy động vốn từ ngân sách địa phương và cộng đồng còn hạn chế, đặc biệt là ở các xã vùng sâu, vùng xa.

1.2. Nguồn lực con người

Nguồn lực con người được huy động thông qua sự tham gia của cộng đồng trong các hoạt động như hiến đất và đóng góp lao động. Các xã đã phát triển mạnh mẽ phong trào hiến đất để xây dựng trường học, trạm xá và nhà văn hóa. Tuy nhiên, việc huy động này còn gặp nhiều khó khăn do nhận thức của người dân chưa đồng đều. Cần có sự vận động khéo léo và thuyết phục để người dân tham gia tích cực hơn.

II. Phát triển nông thôn mới

Phát triển nông thôn mới tại huyện Mai Sơn được thực hiện thông qua việc xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn và phát triển kinh tế nông thôn. Các dự án tập trung vào việc kiên cố hóa kênh mương, mở rộng đường giao thông và xây dựng các công trình công cộng. Chính sách phát triển của Đảng và Nhà nước đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các dự án này. Tuy nhiên, việc phát triển còn gặp nhiều thách thức do thiếu nguồn lực và sự chậm trễ trong quá trình thực hiện.

2.1. Cơ sở hạ tầng nông thôn

Cơ sở hạ tầng nông thôn được đầu tư mạnh mẽ thông qua các dự án như kiên cố hóa kênh mương, mở rộng đường giao thông và xây dựng trường học. Các dự án này được thực hiện với sự hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước và vốn tín dụng. Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực và sự chậm trễ trong quá trình thực hiện. Cần có sự quản lý chặt chẽ hơn để đảm bảo hiệu quả của các dự án.

2.2. Kinh tế nông thôn

Kinh tế nông thôn được phát triển thông qua việc đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp và phát triển các ngành nghề phụ. Các chương trình hỗ trợ từ chính sách phát triển đã giúp nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, việc phát triển còn gặp nhiều thách thức do thiếu vốn và công nghệ. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn để phát triển bền vững kinh tế nông thôn.

III. Giải pháp và định hướng

Để tăng cường hiệu quả huy động nguồn lực và phát triển nông thôn mới tại huyện Mai Sơn, cần thực hiện các giải pháp như tăng cường quản lý nguồn lực, nâng cao nhận thức của người dân và đẩy mạnh hợp tác xã. Các giải pháp này sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và đảm bảo sự phát triển bền vững của nông thôn mới.

3.1. Quản lý nguồn lực

Quản lý nguồn lực cần được thực hiện chặt chẽ hơn để đảm bảo hiệu quả sử dụng. Cần có sự minh bạch trong việc phân bổ và sử dụng nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực tài chính. Việc giám sát và đánh giá cần được thực hiện thường xuyên để đảm bảo các dự án đạt được mục tiêu đề ra.

3.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng

Nâng cao nhận thức của cộng đồng là yếu tố quan trọng để tăng cường sự tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới. Cần có các chương trình tuyên truyền và vận động để người dân hiểu rõ lợi ích của các dự án và tích cực tham gia đóng góp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xây dựng nông thôn mới (NTM) là một chủ trương chiến lược của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tổ chức sản xuất hợp lý. Tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La, chương trình xây dựng NTM được triển khai trên toàn bộ 21 xã với nhiều kết quả tích cực, tuy nhiên vẫn còn tồn tại những khó khăn trong huy động và sử dụng nguồn lực. Theo số liệu năm 2017, tổng dân số huyện là 159.677 người, trong đó lao động trong độ tuổi chiếm 65,31%, với 76,5% lao động làm việc trong lĩnh vực nông lâm thủy sản. Tổng diện tích đất nông nghiệp là khoảng 111.000 ha, trong đó đất trồng cây lâu năm chiếm hơn 7.200 ha. Nguồn vốn huy động cho xây dựng NTM chủ yếu gồm vốn ngân sách Nhà nước chiếm khoảng 40%, vốn tín dụng chiếm 30%, cùng với nguồn lực từ cộng đồng và doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng huy động và sử dụng nguồn lực cho xây dựng NTM tại huyện Mai Sơn giai đoạn 2015-2017, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực. Phạm vi nghiên cứu gồm 3 xã đại diện cho các điều kiện kinh tế khác nhau: Chiềng Ban (khá), Chiềng Mai (trung bình) và Chiềng Dong (nghèo). Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác huy động nguồn lực xây dựng NTM tại địa phương, đồng thời góp phần hoàn thiện chính sách phát triển nông thôn bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về nguồn lực và phát triển nông thôn mới. Khái niệm nguồn lực được phân loại thành nguồn nhân lực, tài lực và vật lực, trong đó nguồn nhân lực là yếu tố quyết định mọi nguồn lực khác. Lý thuyết tăng trưởng kinh tế nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực trong phát triển bền vững. Mô hình huy động nguồn lực cho xây dựng NTM bao gồm huy động vốn ngân sách, tín dụng, đóng góp của cộng đồng và doanh nghiệp, cùng với việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực này theo nguyên tắc tiết kiệm, hợp lý và minh bạch. Các khái niệm chính gồm: nông thôn mới, huy động nguồn lực, sử dụng nguồn lực, và các yếu tố ảnh hưởng đến huy động và sử dụng nguồn lực như năng lực quản lý, chính sách, kinh tế địa phương và sự tham gia của cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống, kết hợp thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo, tài liệu chính thức của UBND huyện Mai Sơn, các phòng ban chức năng và các tổ chức liên quan. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát, phỏng vấn trực tiếp và thảo luận nhóm với 120 đối tượng gồm cán bộ chương trình xây dựng NTM, đại diện các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp và người dân tại 3 xã nghiên cứu. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, so sánh, giám sát đánh giá có sự tham gia và tổng hợp tài liệu. Cỡ mẫu khảo sát gồm 15 cán bộ chương trình, 15 cán bộ đoàn thể và 90 người dân. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2015-2017, nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn vốn huy động cho xây dựng NTM: Vốn ngân sách Nhà nước chiếm tỷ trọng cao nhất với khoảng 40% tổng vốn huy động, tiếp theo là vốn tín dụng chiếm 30%, trong đó vốn tín dụng đầu tư phát triển nhà nước tập trung vào các công trình kiên cố hóa kênh mương, giao thông nông thôn và cơ sở hạ tầng làng nghề. Vốn huy động từ cộng đồng và doanh nghiệp chiếm phần còn lại, với sự đóng góp ngày công lao động, hiến đất và tài sản vật chất.

2. Huy động và sử dụng nguồn lực đất đai: Người dân tích cực hiến đất để xây dựng trường học, trạm y tế, nhà văn hóa và mở rộng đường giao thông nông thôn. Tổng diện tích đất hiến cho các công trình xây dựng NTM đạt hàng chục nghìn mét vuông, góp phần quan trọng vào phát triển hạ tầng.

3. Nguồn nhân lực và sự tham gia cộng đồng: Việc huy động ngày công lao động được người dân hưởng ứng mạnh mẽ, đặc biệt khi các hoạt động mang lại lợi ích trực tiếp cho cộng đồng. Tuy nhiên, việc huy động ý kiến đóng góp của người dân vào quy hoạch và đề án xây dựng NTM còn mang tính hình thức do thiếu sự cụ thể và minh bạch trong quá trình tổ chức.

4. Các yếu tố ảnh hưởng đến huy động và sử dụng nguồn lực: Năng lực quản lý của Ban chỉ đạo và Ban quản lý xây dựng NTM, chính sách hỗ trợ của Nhà nước, điều kiện kinh tế địa phương và kinh tế hộ gia đình là những yếu tố quyết định hiệu quả huy động nguồn lực. Kinh tế hộ gia đình phát triển đồng nghĩa với khả năng đóng góp của người dân tăng lên, góp phần đẩy mạnh xây dựng NTM.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy nguồn vốn ngân sách Nhà nước và tín dụng là hai nguồn lực chủ đạo trong xây dựng NTM tại Mai Sơn, phù hợp với các chính sách quốc gia và địa phương. Việc huy động nguồn lực từ cộng đồng, đặc biệt là hiến đất và ngày công lao động, đã tạo nên sự đồng thuận và phát huy vai trò chủ thể của người dân, tương tự như kinh nghiệm của các quốc gia phát triển như Hàn Quốc và Nhật Bản. Tuy nhiên, sự tham gia ý kiến của người dân còn hạn chế, cần cải thiện công tác tuyên truyền và minh bạch thông tin để nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực phi tài chính.

So sánh với các tỉnh trung du miền núi phía Bắc như Hà Tĩnh, Sơn La đã có nhiều tiến bộ trong huy động nguồn lực xã hội hóa, tuy nhiên vẫn còn khoảng cách về mức độ huy động vốn doanh nghiệp và ngân sách so với mục tiêu đề ra. Việc sử dụng nguồn lực cũng cần được giám sát chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả và tránh lãng phí. Các biểu đồ thể hiện tỷ lệ vốn huy động theo nguồn, diện tích đất hiến và số ngày công lao động đóng góp sẽ minh họa rõ nét hơn về sự phân bổ và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức cộng đồng: Đẩy mạnh truyền thông về vai trò và lợi ích của xây dựng NTM, khuyến khích người dân tham gia đóng góp ngày công, hiến đất và ý kiến xây dựng quy hoạch. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, chủ thể là UBND huyện, các xã và tổ chức đoàn thể.

2. Nâng cao năng lực quản lý và điều hành của Ban chỉ đạo, Ban quản lý xây dựng NTM: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý dự án, huy động và sử dụng nguồn lực hiệu quả, minh bạch. Thực hiện liên tục trong giai đoạn 2024-2026, do UBND huyện phối hợp với các cơ quan chuyên môn đảm nhiệm.

3. Đa dạng hóa các nguồn vốn huy động, đặc biệt là từ doanh nghiệp và các tổ chức xã hội: Xây dựng chính sách ưu đãi, tạo môi trường thuận lợi thu hút đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; khuyến khích doanh nghiệp tham gia các dự án phát triển hạ tầng và sản xuất. Thời gian triển khai 3 năm, chủ thể là UBND tỉnh, huyện và các sở ngành liên quan.

4. Tăng cường giám sát, đánh giá và công khai minh bạch trong sử dụng nguồn lực: Thiết lập hệ thống báo cáo định kỳ, công khai kết quả huy động và sử dụng vốn, đất đai, nhân lực để nâng cao trách nhiệm và hiệu quả đầu tư. Thực hiện ngay từ năm 2024, do Ban chỉ đạo xây dựng NTM huyện chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý chương trình xây dựng nông thôn mới: Nghiên cứu giúp nâng cao năng lực quản lý, huy động và sử dụng nguồn lực hiệu quả, từ đó triển khai các dự án xây dựng NTM phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách huy động nguồn lực, xây dựng cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp và cộng đồng tham gia xây dựng NTM.

3. Các tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư: Hiểu rõ vai trò, trách nhiệm và cách thức tham gia đóng góp nguồn lực, từ đó phát huy vai trò chủ thể trong xây dựng NTM.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành phát triển nông thôn, kinh tế nông nghiệp: Tài liệu tham khảo quý giá về thực trạng, phương pháp nghiên cứu và giải pháp huy động nguồn lực xây dựng NTM tại vùng miền núi phía Bắc Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguồn vốn chính để xây dựng nông thôn mới tại Mai Sơn là gì?
   Nguồn vốn chủ yếu gồm vốn ngân sách Nhà nước chiếm khoảng 40% và vốn tín dụng chiếm 30%, còn lại là đóng góp của cộng đồng và doanh nghiệp. Ví dụ, vốn tín dụng đầu tư phát triển nhà nước tập trung vào các công trình hạ tầng như kiên cố hóa kênh mương và giao thông nông thôn.

2. Người dân tham gia xây dựng nông thôn mới bằng cách nào?
   Người dân tham gia qua đóng góp ngày công lao động, hiến đất, tài sản vật chất và góp ý xây dựng quy hoạch. Việc huy động ngày công được hưởng ứng mạnh mẽ khi các hoạt động mang lại lợi ích trực tiếp cho cộng đồng.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến hiệu quả huy động nguồn lực?
   Năng lực quản lý của Ban chỉ đạo, chính sách hỗ trợ của Nhà nước, điều kiện kinh tế địa phương và sự phát triển kinh tế hộ gia đình là những yếu tố quyết định. Kinh tế hộ gia đình phát triển giúp tăng khả năng đóng góp của người dân.

4. Làm thế nào để nâng cao sự tham gia ý kiến của người dân trong xây dựng NTM?
   Cần tổ chức tuyên truyền, phổ biến thông tin minh bạch, cụ thể từng nội dung quy hoạch và đề án để người dân hiểu rõ, từ đó có thể đóng góp ý kiến thiết thực, tránh hình thức.

5. Có những giải pháp nào để đa dạng hóa nguồn vốn xây dựng NTM?
   Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư bằng chính sách ưu đãi, tạo môi trường thuận lợi, đồng thời huy động các tổ chức xã hội và cộng đồng tham gia đóng góp. Việc này giúp giảm áp lực ngân sách Nhà nước và tăng tính bền vững cho chương trình.

Kết luận

• Nguồn vốn ngân sách Nhà nước và tín dụng chiếm tỷ trọng lớn trong huy động nguồn lực xây dựng NTM tại Mai Sơn, với sự đóng góp quan trọng từ cộng đồng dân cư.
• Việc huy động nguồn lực đất đai và nhân lực được thực hiện hiệu quả, tuy nhiên sự tham gia ý kiến của người dân còn hạn chế do thiếu minh bạch và cụ thể.
• Các yếu tố như năng lực quản lý, chính sách hỗ trợ, điều kiện kinh tế địa phương và kinh tế hộ gia đình ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực.
• Cần tăng cường tuyên truyền, nâng cao năng lực quản lý, đa dạng hóa nguồn vốn và minh bạch trong sử dụng nguồn lực để thúc đẩy xây dựng NTM bền vững.
• Tiếp tục nghiên cứu và triển khai các giải pháp trong giai đoạn 2024-2026 nhằm hoàn thiện công tác huy động và sử dụng nguồn lực, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân nông thôn.

Các cơ quan quản lý và tổ chức liên quan cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tổ chức đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp với thực tiễn phát triển của huyện Mai Sơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu 1. Một số khái niệm, thuật ngữ 1. Khái niệm nông thôn và nông thôn mới + Khái niêm nông thôn được thống nhất với quy định tại Theo Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21-8-2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cụ thể: "Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là ủy ban nhân dân xã".Việc phát triển kinh tế nông thôn, từng bước xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước ta hiện nay.

+ Nông thôn mới: Trong Nghị quyết số 26-NQ/TW đưa ra mục tiêu: “Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường”. Như vậy nông thôn mới trước tiên nó phải là nông thôn không phải là thị tứ, thị trấn, thị xã, thành phố và khác với nông thôn truyền thống hiện nay, có thể khái quát gọn theo năm nội dung cơ bản sau: (1) làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại; (2) sản xuất phát triển bền vững theo hướng kinh tế hàng hóa; (3) đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; (4) bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát triển; (5) xã hội nông thôn quốc phòng và an ninh tốt, quản lý dân chủ. Khái niệm nguồn lực. Theo quan điểm hệ thống, “Nguồn lực là tất cả những yếu tố và phương tiện mà hệ thống có quyền chi phối, điều khiển, sử dụng để thực hiện mục tiêu của mình.

Đối với hệ thống kinh tế - xã hội, có thể chia nguồn lực ra các bộ phận khác nhau như: nguồn nhân lực, nguồn tài lực, nguồn vật lực và nguồn thông tin” e 5 Những thứ được coi là nguồn lực phải là những thứ được sử dụng hoặc có khả năng sử dụng trong thời kỳ dự kiến phát triển. Tiềm năng chưa đưa được vào sử dụng hoặc chưa có khả năng đưa vào sử dụng thì chưa được xem xét là nguồn lực. Khái niệm nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới Nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới được hiểu là tập hợp các yếu tố mà chương trình xây dựng nông thôn mới sử dụng để thực hiện các mục tiêu của chương trình. Phân loại nguồn lực Các nguồn lực được xem xét ở nhiều góc độ.

Có nghĩa là dưới nhiều góc độ, người ta chia các nguồn lực thành các loại khác nhau để có thái độ đúng đắn và có cách ứng xử với chúng thích hợp. Với cách nhận thức như thế và trên quan điểm thiết thực, việc phân chia các nguồn lực được tiến hành. Cụ thể: * Căn cứ vào nguồn gốc - Vị trí địa lý: tạo ra thuận lợi hay khó khăn cho việc trao đổi, tiếp cận hay cùng phát triển giữa các vùng trong một nước hay giữa các quốc gia với nhau. - Nguồn lực tự nhiên: là cơ sở tự nhiên của quá trình sản xuất.

- Nguồn lực kinh tế - xã hội: có vai trò quan trọng trong việc lựa chọn chiến lược phát triển phù hợp với điều kiện cụ thể của từng vùng, từng quốc gia. * Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ - Nguồn lực trong nước (có ý nghĩa quyết định): nguồn lực trong nước còn gọi là nội lực, bao gồm các nguồn lực tự nhiên, nhân văn, hệ thống tài sản quốc gia, đường lối chính sách đang được khai thác. - Nguồn lực nước ngoài (có vai trò quan trọng): nguồn lực nước ngoài còn được gọi là nguồn ngoại lực, bao gồm khoa học, kỹ thuật và công nghệ, nguồn vốn, kinh nghiệm về tổ chức và quản lý sản xuất… từ nước ngoài. Ngoài ra, nguồn lực còn được chia thành nguồn nhân lực và nguồn vật lực; trong đó, nguồn nhân lực được hiểu là nguồn lực từ con người như sức mạnh, trí óc… nguồn vật lực được hiểu là các nguồn lực từ tiền bạc, vật chất… khi con người làm nên tất cả và quyết định tất cả nên nguồn lực con người được gọi là nguồn lực của mọi nguồn lực.

e 6 Nguồn vật lực là những phần đất dành cho xây dựng nông thôn mới như xây dựng đường giao thông nông thôn. Đó có thể là những hỗ trợ về vật chất trang thiết bị cho văn phòng UBND các xã, các thiết bị hay phương tiện phục vụ sự phát triển nông thôn ở các xã. * Nguồn nhân lực (nguồn lực con người) Ở bất kỳ thời điểm nào của lịch sử phát triển, nguồn lực con người luôn là vấn đề quan trọng bậc nhất và là mối quan tâm hàng đầu của mỗi quốc gia, dân tộc vì nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng quyết định sức mạnh của đất nước. Điều đó càng thể hiện rõ nét hơn trong quá trình toàn cầu hóa hiện nay khi nền kinh tế nào dựa nhiều vào tri thức sẽ tạo ra nhiều cơ hội phát triển, duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực.

Các lý thuyết về tăng trưởng kinh tế gần đây cũng chỉ ra rằng động lực quan trọng nhất của sự tăng trưởng kinh tế bền vững chính là yếu tố con người Cho đến nay, khái niệm nguồn lực con người (hay nguồn nhân lực) đang được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Các cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc cho rằng nguồn nhân lực bao hàm những người đang làm việc và những người trong độ tuổi lao động có khả năng lao động. Theo tổ chức lao động quốc tế thì nguồn nhân lực được hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa rộng, nguồn nhân lực là nguồn cung cấp sức lao động cho sản xuất xã hội, cung cấp nguồn lực con người cho sự phát triển. Do đó, nguồn nhân lực bao gồm toàn bộ dân cư có thể phát triển bình thường.

Theo nghĩa hẹp, nguồn nhân lực là khả năng lao động của xã hội, là nguồn lực cho sự phát triển kinh tế xã hội, bao gồm các nhóm dân cư trong độ tuổi lao động, có khả năng tham gia vào lao động, sản xuất xã hội, tức là toàn bộ các cá nhân cụ thể tham gia vào quá trình lao động, là tổng thể các yếu tố về thể lực, trí lực của họ được huy động vào quá trình lao động. Kinh tế phát triển cho rằng: nguồn nhân lực là một bộ phận dân số trong độ tuổi quy định có khả năng tham gia lao động. nguồn nhân lực được biểu hiện trên hai mặt: về số lượng đó là tổng số những người trong độ tuổi lao động làm việc theo quy định của Nhà nước và thời gian lao động có thể huy động được từ họ; về chất lượng, đó là sức khoẻ và trình độ chuyên môn, kiến thức và trình độ lành nghề của e 7 người lao động. Nguồn lao động là tổng số những người trong độ tuổi lao động quy định đang tham gia lao động hoặc đang tích cực tìm kiếm việc làm.

Nguồn lao động cũng được hiểu trên hai mặt: số lượng và chất lượng. Như vậy theo khái niệm này, có một số được tính là nguồn nhân lực nhưng lại không phải là nguồn lao động, đó là: Những người không có việc làm nhưng không tích cực tìm kiếm việc làm, tức là những người không có nhu cầu tìm việc làm, những người trong độ tuổi lao động quy định nhưng đang đi học… Một số nhà khoa học của Việt Nam thì cho rằng nguồn nhân lực “được hiểu là số dân và chất lượng con người bao gồm cả thể chất và tinh thần, sức khỏe và trí tuệ, năng lực, phẩm chất và đạo đức của người lao động. Nó là tổng thể nguồn nhân lực hiện có thực tế và tiềm năng được chuẩn bị sẵn sàng để tham gia phát triển kinh tế-xã hội của một quốc gia hay một địa phương nào đó”. Ngoài ra, một số tác giả khác khi nghiên cứu về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam cũng đã đưa ra những quan điểm khác nhau về nguồn nhân lực.

Từ những quan niệm trên, tiếp cận dưới góc độ của Kinh tế Chính trị có thể hiểu: nguồn nhân lực là tổng hoà thể lực và trí lực tồn tại trong toàn bộ lực lượng lao động xã hội của một quốc gia, trong đó kết tinh truyền thống và kinh nghiệm lao động sáng tạo của một dân tộc trong lịch sử được vận dụng để sản xuất ra của cải vật chất và tinh thần phục vụ cho nhu cầu hiện tại và tương lai của đất nước. Nguồn nhân lực của một đất nước được đánh giá trên hai mặt chủ yếu là số lượng và chất lượng. số lượng nguồn nhân lực được đánh giá bằng các chỉ tiêu: tỉ lệ nguồn nhân lực trong dân số; tỉ lệ lực lượng lao động trong dân số; tỉ lệ tham gia lực lượng lao động của người trong độ tuổi lao động; tỉ lệ lao động có việc làm trong lực lượng lao động… * Nguồn tài lực (nguồn lực tài chính) là toàn bộ quá trình huy động và sử dụng vốn được thể hiện dưới hình thức giá trị. Mọi hoạt động đều cần phải có một nguồn lực tài chính nhất định để thực hiện các mục tiêu của hoạt động đó.

* Nguồn vật lực (nguồn lực vật chất) Nguồn lực vật chất gồm có tài nguyên thiên nhiên (tài nguyên đất đai, tài nguyên rừng, tài nguyên biển, tài nguyên thủy điện, tài nguyên nước, tài nguyên khí e 8 hậu, vị trí địa lý kinh tế.) và cơ sở vật chất kỹ thuật đã tạo dựng (nhà cửa, công trình công cộng, đường sá, hệ thống cung cấp và thoát nước, hệ thống viễn thông và truyền thông, hệ thống xử lý chất thải.) Đối với một quốc gia, nguồn lực là tổng thể vị trí, các nguồn tài nguyên thiên nhiên, hệ thống tài sản quốc gia, nguồn nhân lực, đường lối chính sách, vốn, thị trường… ở cả trong nước và ngoài nước có thể được khai thác nhằm phục vụ cho việc phát triển kinh tế của một lãnh thổ nhất định. Đặc điểm và yêu cầu nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới a. Các loại nguồn lực cần thiết cho xây dựng nông thôn mới. - Tiền vốn từ ngân sách, vốn tín dụng, vốn từ các DN, cộng đồng.

- Sản phẩm như xi măng, gạch ngói, sắt thép. - Công lao động. - Giảm nghèo - Giáo dục đào tạo, thu hút trí thức trẻ, chăm sóc sức khỏe… b.