Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Đề tài "Xây dựng thư viện điện tử đồ dùng dạy học ngành Cơ điện tử (các sản phẩm là ĐATN từ ứng dụng phần mềm Solidworks)" được thực hiện bởi nhóm sinh viên Trần Gia Thành và Hồ Ngọc Thành dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thị Phương Hoa tại Khoa Cơ khí Chế tạo máy, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (HCMUTE). Đề tài bắt nguồn từ cả yêu cầu khách quan của nền giáo dục hiện đại và những bất cập thực tiễn trong công tác đào tạo tại đơn vị:
- Bối cảnh khách quan: Việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) trong đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) là xu thế toàn cầu được UNESCO khởi xướng từ cuối thế kỷ XX. Tại Việt Nam, chủ trương này được cụ thể hóa qua nhiều văn kiện như Nghị quyết 49/CP (1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII, Luật Giáo dục (1998 và sửa đổi 2005), Nghị quyết số 29-NQ/TW năm 2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, cùng Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/06/2012 của Thủ tướng Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2015 có 100% giảng viên đại học, cao đẳng ứng dụng ICT vào giảng dạy. Tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, chiến lược phát triển giai đoạn 2015–2020 và chủ đề năm học 2015–2016 "Hội nhập quốc tế" yêu cầu ứng dụng triệt để CNTT vào mọi hoạt động dạy và học. Nhà trường đã triển khai chương trình HEEAP từ năm 2013, đầu tư gần 1 triệu USD nâng cấp hệ thống hạ tầng mạng, máy chủ và khánh thành phòng dạy học số trị giá gần 6 tỷ đồng.
- Bối cảnh chủ quan và thực trạng ngành: Ngành Công nghệ Kỹ thuật Cơ điện tử là ngành tích hợp đa lĩnh vực (cơ khí, điện tử, công nghệ thông tin), đòi hỏi tính trực quan hóa cao trong giảng dạy các cơ cấu máy và mô phỏng động học. Tuy nhiên, nguồn học liệu số và đồ dùng dạy học chuyên dụng của giảng viên còn mang tính phân tán, lưu hành nội bộ, chưa được thẩm định và chia sẻ rộng rãi. Đồng thời, hàng năm các đồ án tốt nghiệp (ĐATN) của sinh viên sau khi bảo vệ xong thường được đưa vào kho lưu trữ, gây lãng phí nguồn tri thức thực tiễn. Thêm vào đó, từ khóa 2012, việc áp dụng chương trình đào tạo rút gọn xuống 150 tín chỉ làm giảm thời gian lên lớp, đòi hỏi sinh viên phải tăng cường năng lực tự học và tự nghiên cứu.
Mục tiêu nghiên cứu:
Xây dựng một thư viện điện tử hoạt động trên nền tảng website nhằm lưu trữ các đồ án tốt nghiệp ngành Cơ điện tử (dưới dạng bản vẽ 2D, 3D, video mô phỏng và video thực tế liên quan đến phần mềm SolidWorks), tạo nguồn học liệu số trực quan phục vụ công tác giảng dạy của giảng viên và hỗ trợ sinh viên tự học trực tuyến.
Nhiệm vụ nghiên cứu (theo văn bản đề tài):
- Tìm hiểu CNTT hỗ trợ dạy học ngành Cơ điện tử; nghiên cứu cơ sở lý luận để phát triển website thành nguồn học liệu hỗ trợ, nâng cao công tác giảng dạy và học tập.
- Thu thập và tổ chức cơ sở dữ liệu (CSDL) thích hợp: thu thập CSDL từ thư viện trường (hình ảnh, bản vẽ, video mô phỏng SolidWorks từ các ĐATN); thu thập CSDL từ các trung tâm đào tạo SolidWorks và các trang mạng xã hội.
- Thiết kế giao diện, phân tích các mô-đun và xây dựng nội dung website hỗ trợ giảng viên ứng dụng CNTT vào dạy học.
- Tải lên (upload) CSDL và triển khai công tác quản trị website.
Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Các đề tài nghiên cứu khoa học và đồ án tốt nghiệp ngành Cơ điện tử.
- Khách thể nghiên cứu: Cơ sở vật chất và hệ thống thư viện điện tử đồ dùng dạy học ngành Cơ điện tử.
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài được triển khai trong phạm vi Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM từ ngày 28/09/2015 đến ngày 14/01/2016. CSDL của hệ thống giới hạn trong các sản phẩm ứng dụng phần mềm SolidWorks từ các đồ án tốt nghiệp ngành Cơ điện tử khóa 2011 (tập hợp 18 đề tài) cùng các tài liệu, video tự học liên quan.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Tác giả thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên các khái niệm, khung lý thuyết giáo dục học và kỹ thuật công nghệ thông tin:
- Khung lý thuyết về công nghệ và giáo dục:
- Khái niệm Công nghệ Thông tin: Trích dẫn định nghĩa tại Nghị quyết số 49/CP ngày 04/08/1993 của Chính phủ.
- Mô hình giáo dục theo hướng phát triển: Áp dụng phân loại của UNESCO tại Hội nghị quốc tế về giáo dục và đào tạo thế kỷ XXI (Paris, 1998) với ba mô hình: Truyền thống (người dạy là trung tâm, người học thụ động), Thông tin (người học chủ động qua máy tính cá nhân), và Kiến thức (nhóm người học thích nghi qua mạng máy tính).
- Khái niệm Thư viện số: Tham chiếu các định nghĩa khoa học của Peter Noerr (1998), Witten & BainBridge (2003) và Liên hiệp thư viện số, xác định thư viện số là phương thức làm việc mới với tri thức số hóa phục vụ cộng đồng chuyên biệt.
- Lý thuyết Web 2.0 và Mạng xã hội: Ứng dụng mô hình nội dung do người dùng khởi tạo (User Generated Content - UGC) tương tự cơ chế vận hành của YouTube, Facebook, Wikipedia để xây dựng hệ thống học liệu mở.
- Cơ sở kỹ thuật chuyên ngành Cơ điện tử:
- Ứng dụng phần mềm CAD/CAM SolidWorks trong thiết kế kỹ thuật: xây dựng mô hình khối 3D theo tham số (parametric), lắp ráp chi tiết (assembly), xuất bản vẽ kỹ thuật 2D và mô phỏng chuyển động động học các cơ cấu máy (bánh răng, đai xích, cơ cấu máy tiện).
- Nguyên tắc thiết kế website dạy học:
- Đảm bảo tính sư phạm; Đảm bảo tính hiệu quả; Đảm bảo tính mở và tính phổ dụng; Đảm bảo tính tối ưu của cấu trúc CSDL; Đảm bảo tính thân thiện trong sử dụng.
- Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp tham khảo tài liệu: Thu thập, nghiên cứu các văn bản chính sách, lý luận dạy học và tài liệu kỹ thuật liên quan đến SolidWorks.
- Phương pháp quan sát khoa học: Khảo sát các hệ thống thư viện điện tử hiện hành tại các trường đại học về cấu trúc, mô-đun và nội dung dữ liệu.
- Phương pháp phân tích và tổng hợp: Xử lý, biên tập và cấu trúc lại dữ liệu đồ án tốt nghiệp, bài giảng, video.
- Phương pháp thực nghiệm và đánh giá: Triển khai thử nghiệm website
thuviencdt.vn, lấy ý kiến đánh giá từ các giảng viên chuyên trách thiết kế web và chuyên môn SolidWorks để hoàn thiện hệ thống.
- Công trình liên hệ: Đề tài phân tích cấu trúc và phương pháp tiếp cận từ luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Vật lý của tác giả Trần Thị Thanh Tâm (2009) về đề tài xây dựng website hỗ trợ dạy học môn Vật lý ở trường trung học phổ thông.
Thiết kế và triển khai hệ thống thư viện điện tử
Đề tài tập trung xây dựng trang web thư viện điện tử thuviencdt.vn hoạt động theo mô hình web động, tích hợp các công cụ hỗ trợ dạy học và quản trị nội dung.
1. Kiến trúc và phân hệ chức năng
Website được cấu trúc thành hai phân hệ độc lập:
- Giao diện người dùng (Front-end):
- Trang chủ (Homepage): Chứa thanh điều hướng (header), trình chiếu sản phẩm SolidWorks đại diện, danh mục đồ án mới cập nhật, video mới, tài liệu mới, liên kết mạng xã hội (Facebook Khoa Cơ khí Chế tạo máy), biểu đồ thống kê truy cập và phần chân trang (footer).
- Mục Đồ án tốt nghiệp Cơ điện tử: Trình bày danh mục ĐATN phân loại theo khóa (khóa 2011). Mỗi đề tài gồm 3 thành phần chính: (1) Poster thông tin tổng quan (tên đề tài, GVHD, SVTH, công nghệ, kết quả); (2) Bản vẽ 3D thiết kế bằng SolidWorks (bản vẽ chi tiết, bản vẽ lắp, bản vẽ phân rã); (3) Video mô phỏng chuyển động động học từ SolidWorks và video vận hành thực tế của mô hình.
- Mục Video tham khảo và Tự học online: Cung cấp hệ thống video hướng dẫn thiết kế SolidWorks, bài giảng điện tử và tài liệu lý thuyết. Phân hệ tự học có trang đăng nhập riêng để quản lý tiến trình của học viên.
- Mục Phần mềm SolidWorks: Cung cấp thông tin cài đặt và công cụ hỗ trợ.
- Kênh tương tác: Tích hợp khung chat trực tuyến (live chat), form liên hệ, bản đồ vị trí nhà trường và hệ thống đăng ký/đăng nhập tài khoản thành viên.
- Hệ thống quản trị (Back-end / Admin Tool):
- Trang quản lý danh mục tin và nội dung tin tức.
- Trang quản lý danh mục và nội dung các đề tài tốt nghiệp (thêm, sửa, xóa thông tin, bản vẽ, video).
- Trang quản lý danh mục video và các bài giảng tự học online.
- Trang quản lý tài khoản thành viên, hình ảnh, logo và quản lý tin nhắn chat trực tuyến.
2. Kế hoạch triển khai và thử nghiệm
Quá trình xây dựng và hoàn thiện website được thực hiện qua 15 tuần theo tiến độ:
| Giai đoạn (Tuần) |
Thời gian thực hiện |
Nội dung công việc chính |
| Tuần 1 – 3 |
28/09/2015 – 18/10/2015 |
Chọn đề tài, viết đề cương; thu thập CSDL ĐATN khóa 2011, tài liệu và video SolidWorks |
| Tuần 4 – 6 |
19/10/2015 – 08/11/2015 |
Viết báo cáo Chương 1, Chương 2; sàng lọc, chỉnh sửa và chuẩn hóa CSDL |
| Tuần 7 – 9 |
09/11/2015 – 29/11/2015 |
Tham khảo các website mẫu, phân tích mô-đun, thiết kế giao diện website |
| Tuần 10 – 11 |
30/11/2015 – 13/12/2015 |
Đặt website lên máy chủ, chạy thử nghiệm; tải CSDL 18 ĐATN và tài liệu lên web |
| Tuần 12 – 13 |
14/12/2015 – 27/12/2015 |
Viết báo cáo Chương 3; lấy ý kiến chuyên gia thiết kế web và SolidWorks, chỉnh sửa hệ thống |
| Tuần 14 – 15 |
28/12/2015 – 10/01/2016 |
Hoàn thiện website, hoàn tất báo cáo luận văn, poster và slide thuyết trình |
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Dẫn nhập
Chương 1 thiết lập khung nghiên cứu tổng quát của đề tài. Tác giả trình bày lý do khách quan dựa trên các chủ trương của Đảng, Nhà nước, Bộ Giáo dục & Đào tạo và chiến lược phát triển của Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM; lý do chủ quan xuất phát từ thực trạng lãng phí tài nguyên đồ án tốt nghiệp và nhu cầu tự học theo chương trình đào tạo 150 tín chỉ. Chương này xác định rõ mục đích nghiên cứu, 4 nhiệm vụ trọng tâm, đối tượng nghiên cứu (đề tài NCKH, ĐATN cơ điện tử), khách thể nghiên cứu (hệ thống thư viện điện tử), giới hạn phạm vi đề tài (18 đồ án khóa 2011 liên quan đến SolidWorks), 4 phương pháp nghiên cứu chính, phân tích công trình liên hệ của tác giả Trần Thị Thanh Tâm (2009), giải thích hệ thống các thuật ngữ chuyên ngành (CNTT, Thư viện điện tử, CSDL, SolidWorks, Cơ điện tử, Phương tiện dạy học, Quá trình dạy học), nêu cấu trúc luận văn gồm 5 chương và lập kế hoạch thực hiện chi tiết trong 15 tuần.
Chương 2: Cơ sở xây dựng thư viện điện tử làm đồ dùng dạy học ngành Cơ điện tử (các sản phẩm là ĐATN từ ứng dụng phần mềm SolidWorks)
Chương này tập trung xây dựng cơ sở lý luận và cơ sở khoa học - công nghệ:
- Vai trò của CNTT trong đổi mới giáo dục: Phân tích khả năng biểu diễn thông tin đa phương tiện, khả năng mô hình hóa đối tượng phức tạp, tính lặp lại và lưu trữ của máy tính; phân loại hiệu quả các phương tiện dạy học qua biểu đồ; đối chiếu 3 mô hình giáo dục theo UNESCO (Truyền thống, Thông tin, Kiến thức); phân tích các hình thức tổ chức lớp học tích hợp CNTT (lớp học 1 máy tính - 1 máy chiếu, lớp học nhiều máy tính theo nhóm, phòng thực hành máy tính kết nối mạng).
- Thực trạng tại HCMUTE: Phân tích định hướng giáo dục 2020 của PGS.TS Đỗ Văn Dũng, việc triển khai đào tạo online, mobile learning, kết quả đầu tư hạ tầng máy chủ 1 triệu USD, phòng dạy học số 6 tỷ đồng và mức độ sẵn sàng ứng dụng CNTT của gần 80% giảng viên.
- Khả năng hỗ trợ của phần mềm SolidWorks: Trình bày chi tiết 4 chức năng cốt lõi phục vụ dạy học kỹ thuật gồm: xây dựng mô hình khối 3D (parametric modeling, FeatureManager design tree), lắp ráp chi tiết thành cụm máy, xuất bản vẽ kỹ thuật 2D kèm dung sai tự động (Annotations), và mô phỏng chuyển động động học (motion simulation) nhằm trực quan hóa các hệ thống truyền động thực tế (hộp giảm tốc, máy tiện vạn năng).
- Cơ sở thư viện số và Web 2.0: Tổng hợp các định nghĩa về thư viện số; phân tích cấu tạo website (front-end, back-end), phân biệt website tĩnh và website động; xác định 5 nguyên tắc thiết kế website dạy học; phân tích cơ chế nội dung do người dùng khởi tạo (UGC) và sự phát triển của các mạng xã hội như YouTube, Facebook để định hình giải pháp xây dựng thư viện điện tử dựa trên sự đóng góp của cộng đồng giảng viên và sinh viên.
Chương 3: Xây dựng thư viện điện tử đồ dùng dạy học ngành Cơ điện tử (các sản phẩm là ĐATN từ ứng dụng phần mềm SolidWorks)
Chương 3 trình bày chi tiết quá trình thiết kế, tổ chức dữ liệu và hiện thực hóa website:
- Phân tích nhu cầu tư liệu điện tử: Xác định mối liên hệ giữa các thành tố của quá trình dạy học (mục tiêu, nội dung, PPDH, PTDH, tổ chức); phân loại nhu cầu về bài giảng điện tử, giáo án word, phần mềm mô phỏng, video thực tế và nhu cầu lưu trữ số hóa các ĐATN.
- Tiêu chí và mục tiêu: Xác lập tiêu chí hoạt động "lấy cộng đồng phục vụ cộng đồng", biến website thành môi trường giao lưu, trao đổi, phản biện học thuật miễn phí cho giảng viên và sinh viên ngành Cơ điện tử.
- Cấu trúc tổ chức tài nguyên: Thiết kế sơ đồ tổ chức dữ liệu cho 4 module chính: Đồ án tốt nghiệp (gồm Poster thông tin, Video mô phỏng/thực tế, Bản vẽ 3D chi tiết/lắp ráp/phân rã), Video tham khảo, Video tự học online, và Phần mềm SolidWorks.
- Mô tả chi tiết giao diện và hoạt động website: Trình bày cấu trúc 42 hình ảnh giao diện thực tế của hệ thống, bao gồm giao diện người dùng (trang chủ, trang danh mục cấp 1, cấp 2, trang chi tiết ĐATN, trang video, form đăng ký, chat trực tuyến) và giao diện trang quản trị back-end (quản lý tin tức, quản lý ĐATN, quản lý video, quản lý thành viên, quản lý tương tác chat).
Chương 4: Thực nghiệm và đánh giá
Chương này phản ánh quá trình triển khai thử nghiệm hệ thống website thuviencdt.vn. Nhóm tác giả đưa website vào vận hành thử nghiệm trên môi trường mạng, tiến hành thu thập ý kiến đóng góp, nhận xét và phản biện từ các giảng viên chuyên trách về công nghệ thiết kế web và các giảng viên chuyên môn về phần mềm SolidWorks trong Khoa Cơ khí Chế tạo máy và Trung tâm SADC (trong khoảng thời gian từ 21/12/2015 đến 27/12/2015). Nội dung đánh giá tập trung vào tính khoa học của giao diện, tính tương thích của các mô-đun, chất lượng nguồn CSDL và độ thuận tiện trong thao tác quản trị, từ đó tiến hành hiệu chỉnh, nâng cấp giao diện từ phiên bản ban đầu sang phiên bản hoàn thiện trước khi nghiệm thu.
Chương 5: Kết luận
Chương 5 đúc kết toàn bộ công trình nghiên cứu:
- Tổng kết các kết quả đạt được về mặt lý luận và xây dựng sản phẩm thực tế (hệ thống website, CSDL 18 đồ án, học liệu tự học).
- Chỉ rõ các hạn chế tồn tại của đề tài về mặt phạm vi CSDL và thời gian thử nghiệm.
- Đề xuất các hướng phát triển tiếp theo nhằm mở rộng phạm vi và nâng cao tính năng của thư viện điện tử.
Kết quả và đóng góp của đề tài
- Kết quả cụ thể đạt được:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về ứng dụng CNTT, thư viện số và mô hình Web 2.0 trong dạy học kỹ thuật chuyên ngành Cơ điện tử.
- Xây dựng hoàn chỉnh website thư viện điện tử
thuviencdt.vn với đầy đủ các mô-đun chức năng front-end (hiển thị, tra cứu, xem bản vẽ 3D, xem video, chat trực tuyến) và hệ thống công cụ quản trị back-end (Admin Tool).
- Thu thập, biên tập, chuẩn hóa và đăng tải thành công cơ sở dữ liệu của 18 đồ án tốt nghiệp ngành Cơ điện tử khóa 2011 (bao gồm poster thông tin tóm tắt, hệ thống bản vẽ 3D chi tiết/lắp ráp/phân rã, video mô phỏng động học SolidWorks và video vận hành thực tế).
- Xây dựng kho tư liệu tự học trực tuyến bao gồm các video bài giảng, tài liệu hướng dẫn thiết kế cơ khí và quản lý thành viên học tập.
- Giải pháp và kiến nghị của tác giả:
- Áp dụng mô hình "lấy cộng đồng phục vụ cộng đồng" (UGC), khuyến khích giảng viên và sinh viên trực tiếp tham gia đóng góp, cập nhật và phản biện tài nguyên học liệu trên hệ thống.
- Sử dụng các video mô phỏng động học và bản vẽ lắp 3D từ các ĐATN làm phương tiện trực quan thay thế cho các bài giảng lý thuyết thuần túy trên lớp, giúp sinh viên hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý vận hành của cơ cấu máy.
- Kết hợp hình thức đào tạo trực tiếp trên lớp với kênh tự học trực tuyến trên website để phù hợp với định hướng giảm giờ lên lớp của chương trình đào tạo 150 tín chỉ.
- Đóng góp của đề tài:
- Giải quyết bài toán tồn đọng và lãng phí nguồn học liệu thực tiễn sau các kỳ bảo vệ tốt nghiệp, chuyển đổi các ĐATN lưu kho thành kho tài nguyên số dùng chung.
- Cung cấp công cụ hỗ trợ giảng viên chuẩn bị bài giảng điện tử nhanh chóng, giảm tải thời gian chuẩn bị đồ dùng dạy học trực quan.
- Tạo môi trường học liệu mở giúp sinh viên khóa dưới (đặc biệt là sinh viên năm nhất) sớm tiếp cận các mô hình kỹ thuật thực tế, định hướng đề tài nghiên cứu khoa học và ĐATN ngay từ đầu khóa học.
Hạn chế và hướng phát triển
- Hạn chế của đề tài:
- Giới hạn cơ sở dữ liệu: Nguồn dữ liệu mới chỉ tập trung vào các sản phẩm liên quan đến phần mềm SolidWorks và giới hạn trong phạm vi 18 đề tài tốt nghiệp của sinh viên khóa 2011 thuộc Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM.
- Thời gian và điều kiện thực hiện: Thời gian nghiên cứu ngắn (khoảng 3,5 tháng), kinh nghiệm nhóm tác giả có hạn nên đề tài chủ yếu dừng lại ở mức độ thiết kế giao diện, cấu trúc mô-đun, tải lên dữ liệu và thử nghiệm kỹ thuật.
- Đánh giá thực tế: Thư viện điện tử chưa được đưa vào áp dụng thực tế trên diện rộng trong thời gian dài để đo lường toàn diện các chỉ số hiệu quả sư phạm đối với kết quả học tập của sinh viên.
- Hướng phát triển:
- Mở rộng CSDL sang các phần mềm chuyên ngành khác của Cơ điện tử (phần mềm điều khiển, mô phỏng mạch điện tử, lập trình nhúng, mô phỏng phân tích phần tử hữu hạn...).
- Tiếp tục thu thập, chuẩn hóa và đăng tải các đồ án tốt nghiệp của các khóa tiếp theo để làm phong phú kho tài nguyên.
- Nâng cấp các tính năng tương tác mạng xã hội trên website, hoàn thiện diễn đàn trao đổi chuyên sâu để thu hút sự tham gia đóng góp học liệu của đông đảo giảng viên và kỹ sư cơ điện tử ngoài trường.
Giá trị tham khảo
Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực đối với các đối tượng sau:
- Giảng viên ngành Công nghệ Kỹ thuật Cơ điện tử và Cơ khí: Cung cấp giải pháp sư phạm và nguồn tư liệu trực quan (bản vẽ 3D, video mô phỏng động học SolidWorks) để tích hợp vào bài giảng điện tử, giảng dạy các môn học về thiết kế máy, cơ cấu truyền động và đồ án môn học.
- Sinh viên ngành Cơ điện tử và Kỹ thuật Cơ khí: Là tài liệu tham khảo giá trị về cấu trúc, cách thức triển khai một đồ án tốt nghiệp; cung cấp nguồn bài tập, video tự học phần mềm SolidWorks và định hướng đề tài tốt nghiệp thông qua các poster tổng quan của khóa trước.
- Người nghiên cứu về Công nghệ giáo dục và Phát triển phần mềm dạy học: Tham khảo quy trình phân tích nhu cầu, nguyên tắc sư phạm trong thiết kế website dạy học chuyên ngành và mô hình tổ chức CSDL học liệu số theo hướng Web 2.0.
Câu hỏi thường gặp
1. Đề tài được thực hiện bởi ai, tại đơn vị nào và vào thời gian nào?
Đề tài do hai sinh viên Trần Gia Thành (MSSV: 11911037) và Hồ Ngọc Thành (MSSV: 11911024), lớp 119110A thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thị Phương Hoa tại Bộ môn Cơ điện tử, Khoa Cơ khí Chế tạo máy, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM. Thời gian giao đề tài là ngày 28/09/2015 và nộp đồ án vào ngày 14/01/2016.
2. Cơ sở dữ liệu của website thư viện điện tử gồm những nội dung gì và lấy từ nguồn nào?
CSDL của website bao gồm 18 đồ án tốt nghiệp ngành Cơ điện tử khóa 2011 được thu thập từ thư viện nhà trường (gồm poster thông tin, bản vẽ 3D, video mô phỏng SolidWorks và video thực tế), cùng hệ thống bài giảng, video tự học SolidWorks được thu thập từ Trung tâm đào tạo SolidWorks SADC và các nguồn tài liệu trên mạng xã hội.
3. Tại sao tác giả lại chọn mô hình Web 2.0 để xây dựng thư viện điện tử này?
Tác giả chọn mô hình Web 2.0 vì mô hình này dựa trên nguyên lý nội dung do người dùng tạo ra (User Generated Content - UGC) tương tự như YouTube hay Wikipedia. Một cá nhân hay tổ chức không thể tự sản xuất toàn bộ học liệu số đa dạng; mô hình này cho phép toàn bộ cộng đồng giảng viên và sinh viên cùng tham gia đóng góp, cập nhật, chia sẻ và phản biện tài nguyên.
4. Phần mềm SolidWorks hỗ trợ những chức năng cụ thể nào trong hoạt động dạy học của đề tài?
Trong đề tài, SolidWorks hỗ trợ 4 chức năng chính: (1) Xây dựng mô hình khối 3D theo tham số; (2) Lắp ráp các chi tiết đơn thành cụm máy hoàn chỉnh giúp sinh viên hình dung quy trình công nghệ; (3) Xuất các bản vẽ 2D từ mô hình 3D kèm dung sai tự động; (4) Mô phỏng chuyển động động học của các cơ cấu máy móc phức tạp (như máy tiện vạn năng, hộp giảm tốc) mà mắt thường khó quan sát trong thực tế.
5. Website thư viện điện tử đã được đánh giá thực nghiệm như thế nào trước khi nghiệm thu?
Trong tuần 13 (từ 21/12/2015 đến 27/12/2015), nhóm nghiên cứu đã đưa website thuviencdt.vn chạy thử nghiệm trên mạng và lấy ý kiến nhận xét trực tiếp từ các giảng viên chuyên trách thiết kế web và các giảng viên chuyên về SolidWorks (bao gồm giảng viên tại Trung tâm SADC) về giao diện, cấu trúc mô-đun và nội dung CSDL để chỉnh sửa, hoàn thiện hệ thống.
Kết luận
Đồ án tốt nghiệp "Xây dựng thư viện điện tử đồ dùng dạy học ngành Cơ điện tử (các sản phẩm là ĐATN từ ứng dụng phần mềm Solidworks)" đã giải quyết thành công bài toán lưu trữ và số hóa nguồn tri thức từ các đồ án tốt nghiệp khóa 2011 tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM. Công trình đã thiết lập cơ sở khoa học - sư phạm vững chắc, xây dựng hoàn chỉnh website thư viện điện tử thuviencdt.vn tích hợp các mô-đun học liệu 3D trực quan và công cụ quản trị tiện ích. Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo hữu ích, góp phần thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học kỹ thuật và nâng cao năng lực tự học của sinh viên chuyên ngành Cơ điện tử.