Chương 1 'CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỀN CỦA VIỆC ‘THIET KE VA SU DUNG HE THONG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG OXI - LƯU HUỲNH, CHUONG TOC DO PHAN UNG VA CAN BANG HOA HOC ~ HÓA HỌC 10 THPT 1. BAL TAP TRONG DAY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG THPT 1. Khái niệm bị ập hóa học BTHH là một dạng bài làm gồm những bải toán, những câu hỏi hay đồng thời cả bài toán và câu hỏi thuộc về hóa học mà trong khi hoàn thành chúng, HS nắm được. một tri thức hay kỹ năng nhất định.
Ý nghĩa của việc sử dụng bài hóa học trong dạy học Hóa học ở. trường THPT |9|, [10] 1. Ý nghĩa trí dục ~— Lảm chính xác hóa các khái niệm hóa học. Củng có, đào sâu và mở rộng kiến thức một cách sinh động, phong phủ, hấp dẫn.
~ Ôn tập, hệ thống hóa kiến thức một cách tích cực nhất, ~ BTHH thúc đẩy thường xuyên sự rén luyện cho HS các kỹ năng, kỹ xảo về hóa học. Nếu là bài tập thực nghiệm sẽ rẻn luyện các kỹ năng thực hành, góp phần vào việc giáo dục kỹ thuật tổng hợp cho HS, ~— BTHH tạo điều kiện để phát triển các thao tác tư duy như: suy lý, quy nạp, diễn dịch loại suy,. rèn luyện kỹ năng sử dụng ngôn ngữ hóa học. ~ Rẻn luyện khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống, lao động sản xuất và bảo vệ môi trường.
Ý nghĩa phát triểm Phát triển ở HS các năng lực tư duy logic, biện chứng, khái quát hóa, độc lập, sáng tạo, rên trí thông minh cho HS, Một bài tập có nhiều cách giải, GV đưa ra một bài tập rồi yêu câu HS giải bằng nhiều cách, tìm những cách giải ngắn nhất, hay. nhất là một cách rèn luyện tri thông minh cho các em. Ý nghĩa BTHH có tác dụng giáo dục tư tưởng cho HS như: tính kiên nhẫn, trung thực trong lao động học tập, tính sáng tạo khi sử dụng và vận dụng trong các vẫn đề học tập. Mặt khác, qua việc giải bài tập rèn luyện cho HS tính chính xác khoa học và nâng cao hứng thú học tập bộ môn.
BTHH có nội dung thực nghiệm còn có tác dụng rèn luyện tính cân thận, tuân thủ triệt để quy định khoa học, chống tác phong. luộm thuộm, vi phạm những nguyên tắc khoa học. Vay BTHH giúp cho việc hoàn thiện chất lượng dạy và học, củng ác kiến thức thu được, hình thành kỹ năng và chuyển vào tỉnh huéng thiết lập mỗi liên hệ liên môn, việc giải BTHH tạo điều kiện tiếp thu kỹ năng và kỹ xảo thực hành của HS. Bài tập là phương tiện quan trọng để phát triển tư duy của HS.
Phân loại các dạng bài tập dùng trong dạy học bộ môn Hóa học ở trường THPT [12| BTHH cỏ nhiều cách phân loại như: Dựa vào nội dung, mục đích, hỉnh thức, cách thức kiểm tra ~ đánh giá,. Dựa vào cách thức kiểm tra ~ đánh giá, người ta có thể phân loại như sau: 1. Bài tập trắc nghiệm khách quam 'Trắc nghiệm khách quan là phương pháp kiểm tra ~ đánh giá kết quả học tập của 'HS bằng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan. Bải tập trắc nghiệm khách quan có 4 dạng chính sau: ~ Dạng 1: Trắc nghiệm điền khuyết hay trắc nghiệm có câu trả lời ngắn “Trắc nghiệm điền khuyết hay trắc nghiệm có câu trả lời ngắn thực chất là một loại, chúng chí khác nhau về dạng thức của vấn để đặt ra.
Nếu được trình bày dưới dạng câu hỏi ta gọi là trắc nghiệm có câu trả lời ngắn. Nếu được trình bảy dưới dạng. câu phát biêu chưa đây đủ (thành một khoáng trồng đề điền vào) thì gọi là trắc nghiệm điền khuyết. ~— Dạng 2: Trắc nghiệm ghép đôi Loại trắc nghiệm nảy gồm có hai dãy thông tin gọi là các câu dẫn (hay gọi là bảng truy — premises) và câu đáp (hay gọi là bảng chọn - responses).
Người tham gia kiểm tra trắc nghiệm loại này cần phải lựa chọn sắp xếp lại với nhau thành từng. 1 cặp thông tin ở hai dãy sao cho phù hợp về nội dung và cấu trúc. Mỗi lựa chọn có. thể sử dụng một lần, cũng có thẻ sử dụng nhiều lần, cũng có thể không sử dụng.
— Dang 3: Trắc nghiệm đúng - sai Loại câu trắc nghiệm này có thể là những phát biểu được đánh giá là đúng hay sai, hoặc chúng có thể là những câu hỏi trực tiếp để được trả lời là “cớ” hoặc “khong”. Đôi khi chúng có thể được nhóm lại dưới cũng một câu dẫn. ~— Đạng 4: Trắc nghiệm nhiều lựa chon Trắc nghiệm nhiều lựa chọn yêu cầu người học lực chọn đáp án chính xác trong. một số đáp án đưa ra.
Câu hỏi loại này gồm một phần phát biểu chính được gọi là phan dan, hay câu hỏi vả bốn, năm hoặc nhiều phương án trả lời cho sẵn để thí sinh. chọn ra câu trả lời đúng nhất hay hợp lý nhất. Trong các phương án đưa ra thì chỉ có. duy nhất một phương án đúng hoặc đúng nhất, các phương án khác là sai được đưa.
vào với tác dụng gây nhiễu phải có vẻ hợp lý đối với người chưa hiểu kỹ vấn để. Đây là loại câu hỏi đa năng nhất trong các loại câu hói đóng. Bài tập trắc nghiệm tự luận Câu hỏi tự luận yêu cầu HS dùng lời l, ngôn ngữ của mình để viết ra những đáp. án tương đối dài dé trả lời câu hỏi.
Một bài tự luận thường có ít câu hỏi vì phải mắt nhiều thời gian để viết câu trả lời. Phương pháp tự luận tạo cho người học một thôi quen học tập tích cực, sáng tạo. Bài tập định hướng phát triển năng lực (Tiếp cận PIS4) |8| Dạy học định hướng năng lực đòi hỏi việc thay đỗi mục tiêu, nội dung, PPDH và đánh giá, trong đó việc thay đổi quan niệm và cách thức xây dựng nhiệm vụ, bài tập có vai trò quan trọng. Từ đó hình thành loại bài tập định hướng phát triển năng lực mà các bài tập trong nghiên cứu so sánh trình độ HS quốc tế PISA là một vi dụ điển hình cho xu hướng xây dựng các bài kiểm tra, đánh giá theo năng lực.
Những ưu điểm của các bài tập này là: ~ Trọng tâm là sự vận dụng có phối hợp các thảnh tích riêng khác nhau trên co sở một vấn để mới đồi với người học. ~ Luôn theo các tình huồng trong cuộc sống của HS, theo “thử thách trong cuộc. Nội dung học tập mang tính tỉnh huống, tỉnh bối cảnh và tính thực tiền. ~ Dạy học định hướng năng lực định hướng mạnh hơn đến HS và các tiền đẻ học tập so với dạy học định hướng nội dung, do vậy mà các bài tập cũng sẽ có tính định hướng mạnh.
~ Hệ thống bài tập định hướng năng lực chính là công cụ dé HS luyện tập nhằm hình thành năng lực và là công cụ để GV và các nhà quản lí giáo dục kiểm tra, đánh giá được năng lực của HS và biết được mức độ đạt chuẩn của quá trình day hoe 1. Cơ sở lý luận về việc xây dựng bài tập hóa học mới trong dạy học Hóa học ở trường THPT 1. Ý nghĩa của việc xây dựng các bài tập hóa hoe méi [17] BTHH có hiệu quả sâu sắc trong việc thực hiện mục tiêu đảo tạo, hình thành phương pháp chung của việc tự học hợp lý, rèn luyện kỹ năng tự lực, sáng tạo. BTHH là phương tiện cơ bản để dạy HS tập vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế đời sống, sản xuất và tập nghiên cứu khoa học.
Nhằm đáp ứng với sự đôi mới PPDH theo định hướng năng lực thì việc xây dựng các BTHH mới, trong đó việc xây dựng bài tập theo định hướng năng lực là thiết yếu. Các BTHH sử dụng trong nhà trưởng phổ thông hiện nay tuy đã được thay đổi nhưng vẫn cỏn nặng về kiến thức toán học, nghèo nản về kiến thức hóa học. Hầu hết các bai tập chưa đánh giá nhiều về kỹ năng cơ bản môn Hoá học như: kỹ năng thực. hành hóa học, kỹ năng vận dụng kiến thức hóa học vảo thực t.
Đồng thời, BTHH hiện nay chưa chú trọng đến việc phát huy khả năng tư duy sáng tạo, lập kế hoạch, giải quyết vấn để trong hoc tap va thực tiễn đời sống, chưa chú trọng đến việc phát triển năng lực tư duy hóa học, năng lực phát hiện và giải quyết vẫn đẻ của HS. Chính vì vậy, việc xây dựng nên những BTHH mới lả rất quan trọng và có ý nghĩa thiết thực. Một số định hưởng trong việc xây dựng bài tập hóa học mới [25J ~ Xây dựng bải tập theo định hướng năng lực. Tăng cường sử dụng bải tập trắc nghiệm khách quan.
Xây dựng và tăng cường sử dụng bài tập thực nghiệm định. lượng 19 ~ Loại bỏ những bài tập có nội dung hóa học nghèo nàn nhưng lại cần đến những thuật toán phức tạp để giải. Loại bỏ những bài tập có nội dung lắt léo, giá định rắc rối, phức tạp, xa rời hoặc phi thực tiễn hóa học. ~ Xây dựng bài tập mới đề rèn luyện cho HS năng lực phát hiện vẫn để và giải quyết vấn để, đặc biệt là các vấn để liên quan đến thực tiễn trong tự nhiên và cuộc.
Xây dựng bài tập mới về bảo vệ mỗi trường và phỏng chống ma túy. ~ Đa dạng hóa các loại hình bài tập như bải tập bằng hình vẽ, bài tập vẽ đồ thị, sơ đỗ, bài tập lắp dụng cụ thí nghiệm. Xây dựng bài tập có nội dung hóa học. phong phú, sâu sắc, phân tỉnh toán đơn giản, nhẹ nhàng.
TÌM HIỂU VẺ CHƯƠNG TRÌNH ĐÁNH GIÁ HỌC SINH QUỐC TẾ. PISA la gi? PISA là viết tắt của cụm tử tiếng Anh “Programme for International Student Assessment ~ Chương trình đánh giá học sinh quốc tế” do OECD (viết tắt của cụm. từ tiếng Anh “Organization for Economic Co-operation and Development” - Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) khởi xướng và chỉ đạo, nhằm tìm kiểm các chỉ số đánh giá tính hiệu quả - chất lượng của hệ thống giáo dục của mỗi nước tham. gia, qua đó rút ra các bài học về chính sách đối với giáo dục phổ thông.
thực hiện theo chu kì 3 năm một lần (bắt đầu từ năm 2000) với đối tượng HS trong. Mục đích của PISA. Với mục tiêu tổng quát là kiểm tra xem, khi kết thúc độ tuổi PISA, HS đã được chuẩn bị để đáp ứng các thách thức của cuộc sống sau này ở mức độ nào. Ngoài ra, PISA còn hướng tới: Xem xét đánh giá các mức độ năng lực đạt được ở các lĩnh vực Đọc hiểu, lĩnh vực Toán học và lĩnh vực Khoa học của HS ở lứa tuổi 15.