Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đồ án tốt nghiệp trình độ Cử nhân ngành Thiết kế Thời trang tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (năm 2022) do sinh viên Nguyễn Duy Tân thực hiện, dưới sự hướng dẫn của Th.S Nguyễn Thị Luyên, mang tên: "Thiết kế trang phục ứng dụng sự kiện dành cho nữ từ 28 đến 33 tuổi lấy ý tưởng từ bài Tarot".

Trong bối cảnh xã hội hiện đại nhiều áp lực, nhu cầu tìm kiếm sự cân bằng tinh thần và giải phóng năng lượng tiêu cực ngày càng gia tăng. Bài Tarot trở thành một hình thức giải tỏa tâm lý và khám phá bản thân phổ biến trong giới trẻ và phụ nữ thành niên. Dưới góc độ nghệ thuật tạo hình, mỗi cỗ bài Tarot còn được xem như một tập hợp các tác phẩm hội họa thu nhỏ mang tính biểu tượng cao. Đồng thời, thị trường thời trang Việt Nam ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ của phân khúc trang phục sự kiện (event wear) đòi hỏi tính sang trọng, chỉn chu và thể hiện cá tính người mặc. Từ sự tương đồng giữa vẻ đẹp nội tâm của Tarot và ngôn ngữ thị giác của thời trang, tác giả đã phát triển bộ sưu tập trang phục sự kiện mang phong cách thanh lịch.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đồ án bao gồm ba điểm chính:

  1. Kết hợp vẻ đẹp bên ngoài của ngôn ngữ thời trang với chiều sâu nội tâm của các biểu tượng Tarot nhằm tạo sự cân bằng và truyền tải năng lượng tích cực cho người phụ nữ.
  2. Xây dựng giải pháp thiết kế trang phục sự kiện thanh lịch, nhã nhặn và trang trọng, đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ và khẳng định vị thế của phụ nữ trưởng thành.
  3. Chuyển hóa hệ thống biểu tượng, màu sắc và câu chuyện của các lá bài Tarot thành các chi tiết tạo hình, xử lý bề mặt chất liệu và phom dáng trang phục có tính ứng dụng thực tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố mỹ thuật, biểu tượng học của hệ thống bài Tarot (trọng tâm là bộ bài Rider-Waite-Smith); phong cách thời trang thanh lịch; phương pháp thiết kế và xử lý chất liệu cho trang phục sự kiện.
  • Đối tượng khách hàng mục tiêu: Phụ nữ trong độ tuổi từ 28 đến 33 tuổi, có sự nghiệp và tài chính ổn định (lĩnh vực kinh doanh, quản lý, nghệ thuật, giải trí, KOL).
  • Phạm vi không gian và thời gian: Xu hướng thời trang giai đoạn 2021–2022; bối cảnh ứng dụng tại các sự kiện văn hóa, tiệc tối, hội nghị và giao lưu nghệ thuật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tổng hợp các cơ sở lý thuyết về lịch sử Tarot, biểu tượng học, tâm lý sóng não, lý thuyết phom dáng thời trang và xu hướng phát triển chất liệu:

  • Hệ thống lý thuyết và văn hóa Tarot:
    • Lịch sử hình thành từ thế kỷ XV với bộ bài 78 lá của họa sĩ người Ý Bonifacio Bembo; quan điểm thế kỷ XVIII của Antoine Court de Gebelin gắn Tarot với Book of Thoth; hệ thống cỗ bài Rider-Waite-Smith (RWS) do họa sĩ Pamela Colman Smith minh họa dưới sự chỉ đạo của Arthur Edward Waite (gồm 22 lá Ẩn chính - Major Arcana và 56 lá Ẩn phụ - Minor Arcana chia thành 4 nhóm nguyên khí: Cốc/Nước, Gậy/Lửa, Kiếm/Khí, Tiền/Đất).
    • Khái niệm Tàng thư Akashic (Akasha trong triết học Hindu) và cơ chế kích hoạt tiềm thức thông qua sóng não Alpha (tần số thư giãn, giải tỏa căng thẳng).
    • Biểu tượng học 4 nguyên tố tự nhiên và hình tượng cấu trúc số học phương Tây.
  • Lý thuyết tạo hình và phong cách thời trang:
    • Cấu trúc kiểu bóng (silhouette) kinh điển: Dáng chữ S (tôn đường cong, chít eo), dáng chữ A (thanh thoát, tinh giản), dáng chữ X (xòe phồng cổ điển).
    • Quy chuẩn trang phục sự kiện: Sự hòa hợp tổng thể giữa phom dáng, chất liệu, phụ kiện (giày, túi hộp) và quy định dresscode.
  • Xu hướng thời trang 2021–2022:
    • Định hướng màu sắc chữa lành sau đại dịch (tông vàng ấm áp, vàng gold, đen theo phân tích của chuyên gia Leatrice Eiseman).
    • Các xu hướng tạo hình: Họa tiết Monogram, xử lý bề mặt vải (Surface interest), tua rua (Fringes), nơ trang trí (Bows), chất liệu mỏng nhẹ xuyên thấu (Transparent).

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong đồ án:

  • Phương pháp thu thập và tổng hợp tư liệu: Tra cứu dữ liệu chuyên ngành từ các tạp chí thời trang quốc tế (Vogue, Elle, Harper's Bazaar, Pinterest), khảo sát người tiêu dùng của công ty mỹ phẩm Clairol Perfect 10, các bài viết tâm lý trên Guu và Everydayknow, kết hợp các đồ án và luận văn lưu trữ tại Thư viện Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM.
  • Phương pháp quan sát và trải nghiệm thực tiễn: Tiếp xúc trực tiếp qua các buổi trải bài cá nhân, khảo sát hoạt động tại các hội nhóm cộng đồng nghiên cứu Tarot.
  • Phương pháp phân tích trường hợp điển hình (Case study): Nghiên cứu các bộ sưu tập lấy cảm hứng từ Tarot của các thương hiệu quốc tế như Gucci Thu 2017 (The Hanged Man), Dior Thu 2017, Dior Xuân 2021 (khai thác bộ bài Visconti-Sforza thế kỷ XV), Alexander McQueen Thu 2017 (biểu tượng Mặt Trăng, Mặt Trời đính kết thủ công).
  • Phương pháp thiết kế tạo mẫu và thực nghiệm chất liệu: Thiết kế bảng tâm trạng (Moodboard/Conceptboard), bảng phong cách (Styleboard), bảng ứng dụng (Wearboard); tiến hành thử nghiệm các kỹ thuật in chuyển nhiệt, thêu vi tính, dập ly, đính kết cườm và kết sợi tua rua.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Dẫn nhập

Chương này xác lập nền tảng lý do chọn đề tài và định vị ranh giới thiết kế:

  • Trình bày tác động của Tarot đối với việc định hướng tâm lý và khơi gợi cảm hứng sáng tác cá nhân của thế hệ trẻ.
  • Xác định mục tiêu dung hòa giữa hình ảnh trực quan của thời trang và giá trị tinh thần của Tarot nhằm mang lại sự tự tin cho người mặc.
  • Thiết lập giới hạn thiết kế: Tập trung vào tính sang trọng phong cách Châu Âu, phom dáng kín đáo, đường cắt dứt khoát (đầm ôm eo, áo cổ lọ, nơ to bản), loại bỏ các chi tiết hở bạo nhằm duy trì sự trong sáng của biểu tượng gốc.
  • Hệ thống hóa các thuật ngữ kỹ thuật may mặc và xử lý bề mặt: Surface interest (tạo bề mặt mới qua xếp nếp, dập phồng, đính kết), Fringes (chi tiết tua rua từ sợi polyester hoặc chuỗi cườm), Monogram (họa tiết lồng ghép chữ cái lặp lại), Metallic detail (chi tiết sợi dệt, hạt cườm hoặc phụ liệu ánh kim).

Chương 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương này tập trung phân tích sâu về nguồn cảm hứng, khách hàng mục tiêu, phong cách và xu hướng thời trang:

Nội dung khảo sát Chi tiết phân tích trong văn bản
Nghiên cứu biểu tượng Tarot - The World (Lá số 21): Biểu tượng lưỡng tính, bốn hình ảnh bốn góc (Tiểu thiên thần, Sư tử, Con bò, Đại bàng ứng với 4 hướng và 4 cung hoàng đạo Bảo Bình, Sư Tử, Kim Ngưu, Bò Cạp), dải khăn tím và vòng nguyệt quế.
- The Sun (Lá số 19): Mặt trời năng lượng nam tính, ngựa trắng, cậu bé trần trụi cầm dải lụa đỏ, bốn bông hoa hướng dương.
- Nine of Pentacles (Lá số 9 Tiền): Quý cô giữa vườn nho trĩu quả, 9 đồng tiền thành quả, chim ưng săn mồi thuần phục trên tay.
- Queen of Swords (Hoàng hậu Kiếm): Chiếc ngai hình cốc trên đỉnh đồi cô độc, thanh kiếm công lý sắc bén (nguyên tố Khí), vương miện cánh bướm nữ tính.
Phân tích phong cách thanh lịch - Khảo sát các kiểu bóng phom dáng: Chữ S (tôn vóc dáng phụ nữ), Chữ A (tối giản, trang nhã), Chữ X (dáng xòe phồng kinh điển Dior).
- Phân loại chất liệu: Tự nhiên (tơ lụa, jean, linen) và nhân tạo/pha (gấm, bố, voan, satin, lưới, tơ nhân tạo, vải PP).
- Sử dụng màu sắc trung tính làm nền, màu vàng ấm và đen làm điểm nhấn quyền lực.
Khảo sát khách hàng 28–33 tuổi - Tâm lý: Tìm kiếm sự bình yên, tự chủ tài chính, đề cao cái tôi độc lập.
- Đời sống & Sự nghiệp: Dẫn chứng số liệu khảo sát Clairol Perfect 10 về sự tự tin ở tuổi 28; phân tích hình tượng thành đạt của CEO Paige Cantlin (Full Society) và nghệ sĩ Ninh Dương Lan Ngọc.
- Sở thích: Đọc sách, yoga, nghe nhạc sóng Alpha, tìm hiểu Tarot, mua sắm.
Xu hướng thời trang 2021–2022 - Tông màu vàng ấm áp khích lệ tinh thần (dẫn lời chuyên gia Leatrice Eiseman trên Slash Gear) kết hợp màu đen sang trọng.
- Họa tiết Monogram, cấu trúc tua rua (Fringes), nơ nữ tính (Bows), lớp phủ xuyên thấu (Transparent).
Kinh nghiệm từ các nhà mốt - Phân tích thủ pháp nghệ thuật hóa lá bài của Gucci (2017), kỹ thuật đính kết biểu tượng của Dior (2017, 2021) và Alexander McQueen (Thu 2017).
Định vị Bộ sưu tập "Thinhlinh" - Phong cách: Thanh lịch, sang trọng phục vụ sự kiện.
- Phom dáng: Đầm chữ A, đầm xẻ tà, đầm xòe, đầm bút chì, cấu trúc nhiều lớp (layer).
- Bảng màu: Vàng ấm, vàng gold, đen.
- Chất liệu: Satin, lưới, gấm, vải PP, tơ nhân tạo.
- Kỹ thuật: In chuyển nhiệt, thêu, dập ly, đính kết thủ công.

Phương án thiết kế và thực hiện mẫu

Dựa trên kết quả nghiên cứu tổng quan, tác giả lập kế hoạch chế tác 4 mẫu trang phục thật đại diện cho 4 lá bài chủ đạo:

  • Mẫu 1 (The Sun): Khai thác sắc vàng ấm, họa tiết mặt trời và hoa hướng dương, truyền tải nguồn năng lượng khởi đầu rạng rỡ và tích cực.
  • Mẫu 2 (Nine of Pentacles): Khai thác biểu tượng đồng tiền, hình ảnh vườn nho và chim ưng săn mồi, thể hiện sự thành đạt, sung túc và phong thái thong dong của người phụ nữ tự chủ.
  • Mẫu 3 (Queen of Swords): Sử dụng các đường cắt sắc nét mô phỏng lưỡi kiếm, chi tiết vương miện bướm, phom dáng ôm tôn vinh tư duy lý trí và quyền lực.
  • Mẫu 4 (The World): Ứng dụng dải khăn tím, hình ảnh vòng cung nguyệt quế và biểu tượng bốn góc vũ trụ, hoàn thiện vòng tròn hành trình phát triển bản thân.

Kết quả và đóng góp

Đồ án hoàn thành các mục tiêu nghiên cứu và tạo mẫu thời trang với các kết quả cụ thể:

Hạng mục Kết quả đạt được theo văn bản
Hệ thống tư liệu hóa Giải mã chi tiết 4 lá bài Tarot trọng tâm (The Sun, The World, Nine of Pentacles, Queen of Swords) thành hệ thống họa tiết và biểu tượng thị giác có thể may mặc được.
Bộ sưu tập "Thinhlinh" Định hình hoàn chỉnh một bộ sưu tập thời trang sự kiện thanh lịch dành riêng cho phụ nữ 28–33 tuổi với bảng màu chủ đạo (Vàng ấm, Vàng gold, Đen) và vật liệu chuyên dụng (Satin, Lưới, Gấm, Vải PP, Tơ nhân tạo).
Giải pháp kỹ thuật Ứng dụng phối hợp 4 kỹ thuật xử lý bề mặt chất liệu (Surface interest): In chuyển nhiệt họa tiết gốc tái bố cục, dập ly định hình, thêu nổi và đính kết cườm/kim loại bắt sáng (Metallic detail).
Hiện thực hóa sản phẩm Lập quy trình thiết kế và hoàn thiện 4 mẫu trang phục thật tương ứng với 4 đồ án mẫu từ 4 lá bài nghiên cứu.

Giải pháp và đề xuất của tác giả:

  • Đề xuất giải pháp thiết kế trang phục sự kiện cân bằng giữa tính thẩm mỹ hiện đại và các chuẩn mực kín đáo, tránh xu hướng hở bạo nhằm tôn vinh sự thanh lịch của phụ nữ thành niên.
  • Đề xuất sử dụng họa tiết Monogram và kỹ thuật xử lý bề mặt đa tầng để gia tăng chiều sâu thị giác và tính cao cấp cho dòng sản phẩm sự kiện.
  • Ứng dụng các quy tắc dresscode chuẩn mực để giúp khách hàng tránh các lỗi trang phục thường gặp trong các sự kiện xã hội.

Đóng góp của đồ án:

  • Tự xây dựng quy trình kết hợp giữa văn hóa biểu tượng phương Tây (Tarot) với thị hiếu thẩm mỹ của phụ nữ Việt Nam độ tuổi 28–33.
  • Cung cấp phương pháp trực quan hóa các khái niệm trừu tượng (năng lượng sóng não, triết học Akasha, biểu tượng tâm linh) thành các yếu tố kỹ thuật may mặc rõ ràng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

  • Phạm vi khách hàng mục tiêu tương đối hẹp, chỉ tập trung vào nhóm phụ nữ từ 28 đến 33 tuổi có mức thu nhập khá trở lên phục vụ phân khúc sự kiện.
  • Cơ sở lý thuyết về mối liên hệ giữa sóng não Alpha, Tàng thư Akashic và Tarot chủ yếu dựa trên các tài liệu mở và cảm nhận nghệ thuật cá nhân của tác giả, chưa có đo lường thực nghiệm sinh học.
  • Quy mô thực hiện sản phẩm thực tế giới hạn trong 4 mẫu thiết kế tiêu biểu.

Hướng nghiên cứu và phát triển tiếp theo:

  • Mở rộng nghiên cứu ứng dụng hệ thống biểu tượng của các lá bài Ẩn phụ còn lại (nhóm Cốc, Gậy, Kiếm, Tiền) sang các dòng trang phục khác như thời trang dạo phố (Casual wear) hoặc thời trang công sở (Office wear).
  • Thử nghiệm các dòng chất liệu thân thiện với môi trường kết hợp với kỹ thuật dệt hoa văn độc quyền thay vì chỉ in chuyển nhiệt trên nền vải tổng hợp.

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo chuyên ngành hữu ích đối với:

  • Sinh viên ngành Thiết kế Thời trang và Công nghệ May: Tham khảo phương pháp xây dựng bảng ý tưởng (Moodboard, Styleboard, Conceptboard), phương pháp nghiên cứu xu hướng màu sắc/chất liệu của WGSN/Pantone và quy trình chuyển thể hình ảnh văn hóa vào trang phục.
  • Nhà thiết kế và thương hiệu thời trang sự kiện: Tham khảo kỹ thuật xử lý bề mặt vải kết hợp (in, dập ly, thêu, đính cườm) và cách tiếp cận tâm lý khách hàng nữ độ tuổi 28–33.
  • Người nghiên cứu biểu tượng học ứng dụng: Tham khảo cách trích xuất ngữ nghĩa và đường nét của các cỗ bài Tarot cổ điển (Rider-Waite-Smith, Visconti-Sforza) để tạo họa tiết Monogram và bố cục trang trí.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao tác giả lựa chọn tông màu vàng ấm và đen làm màu sắc chủ đạo cho Bộ sưu tập "Thinhlinh"?
Theo phân tích xu hướng 2021–2022 của chuyên gia Leatrice Eiseman (trích từ Slash Gear), gam màu vàng ấm đại diện cho sự khích lệ tinh thần và năng lượng chữa lành sau những biến động dịch bệnh. Màu vàng gold kết hợp cùng màu đen mang lại sự sang trọng, quyền lực và tính trang trọng cho dòng thời trang sự kiện.

2. Cỗ bài Tarot nào được tác giả sử dụng làm nền tảng biểu tượng chính trong nghiên cứu?
Tác giả sử dụng cỗ bài chuẩn Rider-Waite-Smith (RWS) gồm 78 lá (22 lá Ẩn chính và 56 lá Ẩn phụ chia theo 4 nhóm Cốc, Gậy, Kiếm, Tiền), do họa sĩ Pamela Colman Smith vẽ dưới sự chỉ đạo của Arthur Edward Waite và được nhà xuất bản Rider & Son phát hành.

3. Bốn lá bài Tarot nào được chọn để phân tích chi tiết và chuyển thể thành mẫu thiết kế thực tế?
Bốn lá bài được chọn gồm: The World (Lá số 21 - sự trọn vẹn, phúc lạc), The Sun (Lá số 19 - khởi đầu rạng rỡ, năng lượng tích cực), Nine of Pentacles (Lá số 9 Tiền - sự sung túc, thành đạt, tự chủ) và Queen of Swords (Hoàng hậu Kiếm - sự thông tuệ, lý trí và quyền lực).

4. Khách hàng mục tiêu của đồ án được định hình qua những nhân vật minh họa cụ thể nào?
Tác giả dẫn chứng hình ảnh của Paige Cantlin (nhà cố vấn đầu tư 28 tuổi, sáng lập kiêm CEO startup Full Society) đại diện cho mẫu phụ nữ kinh doanh tự chủ, và diễn viên Ninh Dương Lan Ngọc đại diện cho hình mẫu phụ nữ Việt Nam thành công trong lĩnh vực nghệ thuật với phong cách thời trang thanh lịch.

5. Những kỹ thuật xử lý chất liệu chính nào được áp dụng trên các mẫu trang phục?
Các kỹ thuật xử lý bề mặt (Surface interest) được xác định bao gồm: In chuyển nhiệt họa tiết bố cục lại từ lá bài gốc, thêu nổi, dập ly, đính kết hạt cườm/kim loại bắt sáng (Metallic detail), thắt nơ (Bows) và kết sợi tua rua (Fringes).

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Duy Tân đã hoàn thành việc nghiên cứu và ứng dụng hệ thống biểu tượng Tarot vào thiết kế thời trang sự kiện cho nữ giới từ 28 đến 33 tuổi. Bằng cách kết hợp giữa các phom dáng thanh lịch kinh điển và kỹ thuật xử lý bề mặt vải đa dạng, tác giả đã định hình thành công Bộ sưu tập "Thinhlinh" mang phong cách sang trọng và kín đáo. Đồ án cung cấp quy trình bài bản từ nghiên cứu tâm lý khách hàng, giải mã biểu tượng học đến chế tác sản phẩm may mặc thực tế.