CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN Nguyễn Thị Thanh Nga – 20109151 – Nguyễn Ngọc Anh Thư – 20109074 – Ngành Công nghệ may – Khóa K20 Đồ án tốt nghiệp đại học -3- 1. Tính cấp thiết của đề tài Bất kể thời đại, thời điểm hay thời tiết nào đối với mọi người, đặc biệt là với phái nữ, việc lựa chọn được một bộ trang phục vừa đẹp, vừa hợp dáng vừa đủ để trở thành tâm điểm của sự chú ý là một điều vô cùng quan trọng. Vì vậy, làm sao để có thể đáp ứng được nhu cầu trên và giữ sự mới mẻ theo thời gian cho trang phục luôn là một vấn đề vô cùng thách thức đối với những nhà thiết kế. Nhận thấy điều đó, nhóm nghiên cứu lựa chọn những chiếc đầm dự tiệc ứng dụng kỹ thuật gấp xếp Origami – một nghệ thuật truyền thống đến từ Nhật Bản, mặc dù tồn tại rất lâu nhưng đến bây giờ vẫn giữ được sự thu hút đối với những nhà sáng tạo kết hợp với hoa hồng – “Nữ hoàng của các loài hoa”, với những cánh hoa kiêu sa không đối xứng, nở rộ xinh đẹp để nghiên cứu tạo ra bộ sưu tập cho nhóm.
Đồng thời, trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ như hiện nay, mà các tài liệu, hình ảnh có liên quan đến kỹ thuật Origami tạo hoa hồng nổi theo quy tắc bất đối xứng được tìm thấy lại ít ỏi vô cùng, cho thấy đề tài này vẫn còn là một đề tài mới mẻ, độc đáo và ít người biết tới. Kết hợp những lý do trên, nhóm nghiên cứu quyết định thực hiện đề tài “Thiết kế trang phục dự tiệc ứng dụng nghệ thuật gấp giấy Origami tạo hoa hồng theo quy tắc bất đối xứng dành cho nữ từ độ tuổi 22 – 35”. Mục tiêu nghiên cứu ✓ Tìm hiểu lịch sử gấp giấy Origami. ✓ Tìm hiểu đặc điểm hình thái đối tượng nữ trưởng thành từ 22 – 35 tuổi.
✓ Nghiên cứu kỹ thuật xếp Origami tạo hoa hồng theo quy tắc bất đối xứng trên trang phục dự tiệc. ✓ Xây dựng quy trình thiết kế và may hoàn chỉnh 3 sản phẩm được chọn. ✓ Xây dựng bộ tài liệu kỹ thuật cho 3 bộ sản phẩm từ bộ sưu tập 1. Đối tượng nghiên cứu ✓ Ứng dụng nghệ thuật gấp giấy Origami tạo hoa hồng nổi theo quy tắc bất đối xứng.
✓ Đặc điểm hình thái tâm sinh lý ở nữ độ tuổi nữ trưởng thành từ 22 – 35 tuổi 1. Giới hạn đề tài Giới hạn về nội dung: + Thiết kế trang phục dự tiệc giới hạn độ tuổi từ 22 đến 35 tuổi dành cho nữ. Nguyễn Thị Thanh Nga – 20109151 – Nguyễn Ngọc Anh Thư – 20109074 – Ngành Công nghệ may – Khóa K20 Đồ án tốt nghiệp đại học -4- + Thiết kế và ứng dụng nghệ thuật gấp giấy Origami tạo hoa hồng theo quy tắc bất đối xứng. + Tạo nên bộ sưu tập với màu trắng là màu sắc chủ đạo.
Giới hạn thời gian: thực hiện đề tài từ ngày 01/12/2023 đến ngày 30/06/2024. Giới hạn về địa điểm thực hiện: + Khuôn viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (Xưởng may khu A, Khu vực tự học Khu A, Tầng hầm tòa nhà trung tâm). Phương pháp nghiên cứu ✓ Phương pháp tham khảo tài liệu: Dùng để xây dựng cơ sở lý thuyết, minh chứng khoa học cho vấn đề cần nghiên cứu trên các kênh thông tin như thư viện, trung tâm học liệu, giáo trình môn học, sách chuyên ngành, cơ sở dữ liệu trên internet (Google, Youtube, Pinterest, Instagram, …), bài viết, báo chí các loại,. ✓ Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân tích và tổng hợp các tài liệu liên quan nghiên cứu về cách gấp xếp Origami dạng hoa hồng nổi theo quy tắc bất đối xứng.
✓ Phương pháp thực nghiệm: Thực hiện thiết kế, xây dựng 3 bộ rập, may 3 bộ sản phẩm hoàn chỉnh. Nguyễn Thị Thanh Nga – 20109151 – Nguyễn Ngọc Anh Thư – 20109074 – Ngành Công nghệ may – Khóa K20 Đồ án tốt nghiệp đại học -5- CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT Nguyễn Thị Thanh Nga – 20109151 – Nguyễn Ngọc Anh Thư – 20109074 – Ngành Công nghệ may – Khóa K20 Đồ án tốt nghiệp đại học -6- 2. Khái quát nghệ thuật gấp giấy Origami 2. Sơ lược về Origami Origami (折り紙), nghệ thuật gấp giấy đẹp đẽ và tinh tế của Nhật Bản, tạo ra những hình dáng và mẫu mã đẹp mắt.
Nghệ thuật cổ xưa và lâu đời này sở hữu một lịch sử phong phú, sôi động và có phần bí ẩn vượt thời gian và biên giới. Từ Origami có hai phần, “Ori” (折り) nghĩa là gấp và “Kami” (紙) nghĩa là giấy. Tuy nhiên, Kami ở đây lại trở thành “Gami” vì hiện tượng Rendaku1. Một số sản phẩm của nghệ thuật Origami 2.
Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của nghệ thuật gấp giấy Origami Nhật Bản Hình thức nghệ thuật Origami ngày nay, gắn liền với văn hóa Nhật Bản, được suy đoán là có nguồn gốc từ các nền văn minh cổ đại. Sự ra đời của giấy ở Trung Quốc vào thế kỷ thứ nhất hoặc thứ hai sau Công nguyên đã gieo mầm cho nghệ thuật gấp giấy. Truyền thống này có thể đã theo đà lan rộng của Phật giáo, du nhập vào Hàn Quốc và Nhật Bản. Tuy nhiên, trong triều đại Heian (794 – 1185), gấp giấy bắt đầu nở rộ ở Nhật Bản và cuối cùng phát triển thành nghệ thuật mà ngày nay chúng ta gọi là Origami.
Do quá tốn kém, Origami ban đầu chỉ giới hạn ở tầng lớp đặc quyền dành cho các nghi lễ tôn giáo và nghi lễ trang trọng. Đến thời Edo (1603 – 1868), giá thành của giấy trở nên rẻ, nhiều người có thể mua nó hơn, điều này làm cho Origami trở nên phổ biến. Vào khoảng thời gian này, hạc 1 Rendaku là hiện tượng biến đổi âm đầu của từ thứ hai trong ghép từ tiếng Nhật, thường chuyển từ “k” sang “g”. Nguyễn Thị Thanh Nga – 20109151 – Nguyễn Ngọc Anh Thư – 20109074 – Ngành Công nghệ may – Khóa K20 Đồ án tốt nghiệp đại học -7- đã trở thành một mẫu Origami rất nổi tiếng.
Trong truyện kể của người Nhật, hạc có nghĩa là cuộc sống dài lâu và hạnh phúc. Người ta gấp 1000 con hạc giấy – có tên là “Senbazuru” với niềm tin rằng nó có thể mang lại một điều ước hoặc giúp cho ai đó khỏi bệnh. Bản thân thuật ngữ “Origami” đã được đặt ra vào thời Minh Trị (1868 – 1912). Từ này kết hợp “ori” (gấp) và “kami” (giấy).
Trước đó, nghệ thuật này thường được gọi là “orikata”, “orisue” hoặc “orimono”. Bất chấp truyền thống lâu đời của nó, phải đến thế kỷ 18, những hướng dẫn bằng văn bản đầu tiên về mô hình Origami mới xuất hiện, với tác phẩm “Sembazuru Orikata” của Akisato Rito. Một trang trong tác phẩm “Sembazuru Orikata” Tuy nhiên, có lẽ chính việc xuất bản “Ranma Zushiki” vào cuối thế kỷ 19 đã có ảnh hưởng sâu sắc đến Origami hiện đại. Cuốn sách này bao gồm những gì sẽ trở thành nền tảng cho nhiều sáng tạo Origami đương đại.
Sang thế kỷ 20, Akira Yoshizawa, được coi là bậc thầy về Origami, đã cách mạng hóa loại hình nghệ thuật này. Ông đã phát triển một hệ thống các mẫu gấp và ký hiệu vẫn được sử dụng rộng rãi cho đến ngày nay. Mọi người cũng ghi nhận công lao của ông vì đã nâng Origami lên tầm một loại hình nghệ thuật nghiêm túc. Tóm lại, Origami là một loại hình nghệ thuật quyến rũ mang đậm ý nghĩa lịch sử và văn hóa.
Nguyễn Thị Thanh Nga – 20109151 – Nguyễn Ngọc Anh Thư – 20109074 – Ngành Công nghệ may – Khóa K20 Đồ án tốt nghiệp đại học -8- Không chỉ là một nghề thủ công, nó còn là minh chứng cho óc sáng tạo và khả năng thể hiện của con người. Ngày nay, mọi người tôn vinh nghệ thuật này trên toàn thế giới và nó đã phá bỏ các rào cản văn hóa và tiếp tục phát triển theo những cách thú vị. Đặc điểm của nghệ thuật gấp giấy Origami Origami là nghệ thuật gấp giấy truyền thống của Nhật Bản, kết hợp những cách gấp đơn giản để biến miếng giấy hình chữ nhật hoặc hình vuông đơn giản (hai chiều) thành những hình phức tạp (ba chiều) mà không cần cắt dán trong quá trình gấp. Điều này phản ánh xu hướng của Origami hiện đại.
Trái ngược với quan niệm phổ biến, quy tắc của Origami truyền thống (bắt đầu từ khoảng triều Edo 1603 – 1867) ít nghiêm ngặt hơn so với Origami hiện đại, Origami truyền thống cho phép sử dụng giấy hình tròn, tam giác và cũng có thể cắt dán trong quá trình gấp. Origami không chỉ là một nghệ thuật mà còn là một phương tiện tôn vinh sự kiên nhẫn và tinh tế. Quá trình gấp giấy yêu cầu sự chính xác và cẩn thận, và việc hoàn thành một mô hình có thể mất nhiều giờ hoặc thậm chí nhiều ngày. Hơn thế, Origami không chỉ là một nghệ thuật truyền thống mà còn được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm giáo dục, nghiên cứu khoa học, thiết kế sản phẩm, nghệ thuật trang trí, … Những đặc điểm này định hình nên sự độc đáo và phong phú của nghệ thuật gấp giấy Origami và làm cho nó trở thành một nguồn cảm hứng không ngừng cho con người.
Phân loại Origami Origami truyền thống (Traditional Origami): Nguồn gốc của Origami là ở những hình thức truyền thống, nhiều hình thức trong số đó đã được truyền qua nhiều thế hệ. Hình thức truyền thống thường bao gồm các mô hình động vật hoặc đồ vật đơn giản, trang nhã. Những thiết kế này thường sử dụng một mảnh giấy vuông, ví dụ nổi tiếng nhất là con hạc Nhật Bản hay còn gọi là “Orizuru”. Origami truyền thống tập trung vào sự đơn giản, vẻ đẹp và sự kết nối với lịch sử văn hóa.
Hình ảnh Origami hạc – Orizuru Nguyễn Thị Thanh Nga – 20109151 – Nguyễn Ngọc Anh Thư – 20109074 – Ngành Công nghệ may – Khóa K20 Đồ án tốt nghiệp đại học -9- Origami ghép (Modular Origami): Một mảnh giấy sẽ được gấp thành hình dạng giống nhau, sau đó chúng sẽ được ghép lại thành mẫu Origami hoàn chỉnh. Ở loại Origami này, người gấp giấy không cần phải tuân thủ quy tắc chỉ được sử dụng duy nhất một tờ giấy, nhưng phải tuân thủ một quy tắc khác là không được sử dụng hồ dán và băng keo, có thể dùng các vết cắt để lắp ráp. Hình Origami ghép hình thiên nga do Jacek Halicki cung cấp (Nguồn: https://commons.php?curid=30730371) Origami gấp ướt (Wet – folding Origami): Được phát triển bởi bậc thầy Origami Akira Yoshizawa, gấp ướt bao gồm việc làm ẩm giấy trước khi gấp, giúp tạo ra những hình dạng mềm mại hơn, tròn trịa hơn so với những nếp gấp sắc nét thường thấy trong hầu hết các loại Origami.