CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE CHUNG VE TRANH CHAP TRONG KINH DOANH, THUONG MẠI VÀ THAM QUYEN CUA TOA ÁN TRONG VIEC GIAI QUYET TRANH CHAP KINH DOANH, THUONG MẠI 1. Khái niệm về tranh chấp trong kinh doanh thương mại và giải quyết tranh chấp trong kinh doanh, thương mại LLL Khải niệm, đặc diém của tranh chấp trong kảnh doanh, thương mại Tranh chấp trong kinh doanh, thương mai là một hiên tương, đặc trưng phé biển vả tat yếu, thường xuyên dién ra trong qua trình vận hành của nền kinh. tế thi trường, Mang tính chất thường xuyên diễn ra, vay nên hậu quả của tranh chấp gây ra mang ảnh hưởng lớn cho các chủ thể tham gia tranh chấp nói riêng và nên kinh tế nói chung. Pháp luật nước ta đã quan tâm tới vấn để nay từ rất sớm và có các phương thức giải quyết cụ thể thông qua các quy định của pháp Tuất Theo định nghĩa của Tử điển tiếng Việt, tranh chip là sự giảnh nhau một cách giẳng co cái không rõ thuộc vẻ bên nào, đâu tranh giảng co khi có ý kiến bất đồng, thường là trong vẫn để quyền lợi của các bên" Tai B6 luật tổ tung Dân sự năm 2015, tranh chấp ma phát sinh trong hoạt đông kinh doanh, thương mại giữa cá nhân, tổ chức có đăng ký kinh doanh với nhau và déu có mục đích lợi nhuận”.
Còn quy đính tai Ludt Trọng tai thương mai thì tranh chấp phát sinh giữa các bên trong đó ít nhất một trung các bên có hoạt Từ điển iếng vất, Nhà suất tn Đã Hằng, năm 2003, oäng Phi chủ hiền, rang 3024 ˆ khoản3 Điều 3 Tại Bộ het tS tụng Bân sự nấm 2015 1 động thương mại ` Tại giáo trình của Đại học Luật Hà Nội, đính nghĩa tranh chấp thương mại Ja những mâu thuẫn (bat đồng hay xung đột) về quyền và nghĩa vụ giữa các bên. trong quá trình thực hiện các hoạt động thương mai‘ Từ những căn cứ trên, co thể hiểu: Tranh chấp kinh doanh, thương mại là những bắt đồng xung đột. mâu thuẫn hay bắt đồng chính kiến chi yêu về lợi ich kinh tổ. về quyền và ngiữa vụ giữa các chủ thé có liên quan khi tham gia vào những Hoạt đông kinh doanh thương mai mà pháp luật Không cấm và cô ruc dich lợi nhẫn.
Tranh chấp kinh doanh thương mai khí xét vé ban chất, thực chất chính là một loại tranh chấp dân sự vả mang những đặc điểm sau: Thứ nhắt, về căn cứ phát sinh tranh chấp kinh doanh, thương mại. Tranh chấp lanh doanh, thương mai là những mâu thuẫn phát sinh về quyển va nghĩa vụ giữa các bên trong việc hoạt động kinh doanh, thương mai 'Về mặt khái niệm, hoạt đông thương mại được hiểu là là hoạt động nhằm mục. củng các chủ tl căn cử của mầu th phát sinh trong tranh chấp kinh doanh, thương mai lả lợi nhuận và lợi ích của các bên Thứ hai, xét về chủ thé của việc tranh chap lanh doanh, thương mai. Ì Điều 2 Luật Trọn ti thương mai ˆ tường tại học Lt HE hội Gất "tình Luật thương mại vit am Tập, Hb Tư phấp, Hồ ˆ khoản Ou 3 Lut thương mại nấm 2005 1 Tranh chấp kinh doanh thương mại diễn ra chủ yếu la tranh chấp giữa các thương nhân với nhau khi tham gia hoạt động kinh doanh thương mại.
Đối với một số trường hợp, các cá nhân, tổ chức khác hoạt động có liên quan đến linh doanh thương mai nhưng không phải là thương nhân cứng có thé lả chủ thể của tranh chấp kinh doanh thương mại. Xuất phát từ đặc trưng riêng của từng mi quan hệ kĩnh doanh thương mai cụ thể, ngoài thương nhân Ja chủ thé chủ yếu của tranh chấp kinh doanh thương mai, có những quan hệ kinh doanh thương mại có thể được giao kết giữa thương nhân với các nhân, tổ chức không phải là thương. nhân được quy đính tại Khoản 4 Điểu 30 Bộ luật tổ tung dan sự, đó là tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty, tranh chấp giữa công ty với người quản lý trong công ty trách nhiệm hữu han hoặc thành viên Hội đẳng quản trị, giám đốc, tổng giảm độc trong công ty cỏ phân, giữa các thảnh viên của công ty với nhau liên quan đền việc thành lập, hoạt đông, giãi thể, sắp nhâp, hợp nhất, chia, tách, ban giao tai sản của công ty, chuyển đổi hình thức tổ chức của công ty® Trong một số trường hợp nhất đính, hoạt động mà không nhằm mục dich ny sinh lợi nhuận của một bên trong giao dich với thương nhân trong trường hop "bên thực hiện hoạt đông không nhằm muc dich sinh lợi đó lựa chọn áp dung luật thương mai’, Thứ ba, nội dung của việc tranh chấp kinh doanh, thương mai Tranh chấp lanh doanh, thương mai thường có giá trị lớn, phát sinh trong việc dau tư von, tải sản nhằm thu lợi nhuận, gây anh hưởng đến hoạt đông linh tế của cả đương sự và các chủ thể kinh doanh khác, Các quan hệ kinh doanh, thương mại cỏ bản chất là các quan hệ tải sản nên nội dung tranh chấp kinh “khoẫn 4 ĐỀu 30 Bộ hậttổ tụng dần sự nấm 2015 "edn 3,giỀu4, Luật Thương mại năm 2005 ” doanh, thương mai thường lign quan một cach trực tiếp đến lợi ích của các bên, cụthể phát sinh trong các mối quan hệ: - Mua bán hang hóa, cũng ứng các dich vu; phân phối, dai diệt đại lí thực hiện kí gửi, thuế, cho thuê, thuê mua, xây dựng, tư van vẻ thuật, vận. chuyển hàng hóa, hảnh khách bằng đường sit, đường bô, đường thủy nội dia, vân chuyển hang hóa, hành khách bằng đường hang không, đường biển, mua ban cổ phiếu, trai phiêu và các loại giấy tờ khác, đầu tu vẻ tải chính, ngân hàng, bảo hiểm, thấm dò, khai thắc, - Các tranh chấp về vẫn để quyên sở hữu trí tué, chuyển giao công nghệ giữa các cá nhân, tổ chức với nhau va déu có mục đích lợi nhuận.
- Tranh chấp giữa chính công ty với các thành viên công ty, giữa các thành viên của công ty với nhau liên quan đến thành lập, hoạt đông, giải thé, hop nhất, sát nhập, chia, tách, chuyên đổi hình thức tổ chức của công ty. - Các tranh chấp khác vẻ kinh doanh, thương mai ma pháp luất cỏ quy định, Thứ he tinh chat của việc tranh chap kinh doanh, thương mai. Tranh chấp kinh doanh thương mai có tinh chất da dạng, phức tạp của các quan hệ kinh tế giữa các chủ thể có lợi ích khác nhau trong nên kinh tế thị trường Khi tham gia hoạt động anh doanh, thương mai, mua bản trao đôi hang ‘hoa là hoạt động diễn ra thường xuyên, liên tục, các chủ thể tham gia củng một lúc có thể thiết lập nhiễu môi quan hệ cỏ liên quan đến nhau. Một số trường hợp xây ra tranh chấp phát sinh ở quan hệ nay sẽ đến tranh chấp trong mỗi quan hệ ˆ Trường Đại học tiệt Bì "tình Luật thương mai Vit Nam Tập, hồ Tư phấp, Hồ 18 kinh doanh thương mại khác 112.
Khái niệm, đặc diém và các plucong thức giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mai Giải quyết các tranh chấp phát sinh trong kinh doanh, thương mại chính là cách thức, phương pháp cũng như các hoạt động để nhằm giải quyết, xử lý các tranh chấp nay sinh trong hoạt động kinh doanh thương mai, bảo vệ quyển và lợi ích hợp pháp của các chủ thé tham gia thi trường kinh tế, bao vệ tat tự kỹ cương xã hội, pháp chế nha nước, 'Việc xây ra tranh chap, mâu thuần khi tham gia kinh doanh, thương mai la điểu không thể tránh khỏi Biện pháp giải quyết tranh chấp, dim bảo tốt nhất quyển lợi, anh hưởng đến mỗi quan hệ giữa các bên 1a thấp nhất, ít tổn kém vẻ thời gian và tiễn bac là điểu mà các chủt é tham gia tranh chấp kinh doanh, thương mại tìm kiểm. Pháp luật nước ta hiện nay công nhận các phương thức. giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mai như sau: Héa giải, Thương lượng. Trong tài thương mai.
Tòa án Về phurơng thức Throng lượng trực tiếp Khi có tranh chap, các bên tham gia tranh chap có thể tự bản bạc, dan xếp, thảo luận để đưa ra phương án giải quyết tranh chấp ma không cần có sự trợ giúp của bên thứ ba cũng như là thông qua một thủ tục tổ tụng nào. Phương thức thương lượng 1a phương thức cỗ điển, thông dụng, bởi dé dang thực hiện, it tin kém, ít ảnh hưởng đến uy tin cũng như bí mắt kinh doanh, không bi rang buộc ‘di các nguyên tắc pháp lý, đặc biệt a giữ được mỗi quan hệ giữa các bên tham. gia tranh chap, tăng cường sự hiểu biết, sự hợp tác giữa các bến nêu như thương, lượng thành công, Khi xây ra tranh chấp thì héu như các bên tham gia tranh chấp 1 sẽ tiến hành lựa chon phương thức nay đâu tiên, các phương thức khác sẽ được lựa chon khi thương lượng giữa các bên tham gia tranh chap không đạt kết quả Vềphurơng thức Hoa giải các tranh chấp Phương thức giải quyết tranh chấp hòa giải là cùng với sự hỗ trợ của bên thứ ba làm trung gian hoà giãi. Bên thứ ba tham gia giải quyết tranh chấp với vai trò lả người thuyết phục, đưa ra ý kin dé các bên tham khảo.
Khác với hình thức. giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mai bằng trong tài thương mai hay toà án, các ý kiến của bên thứ ba chỉ mang tính chất tham khảo để các bên tham gia tranh chấp lựa chon phương hướng giải quyết tranh chấp, quyết đính giãi quyết tranh chấp cuối cùng vẫn thuộc vé các bên tham gia tranh chấp. Hoa giải với sự tham gia của bên thứ ba trong trưởng hop này là hoa gidi ngoài tổ tụng khác với hoà giai trong tổ tung được tién hành tai trọng tai thương mai hoặc toa án. Về plurơng thức giải quyét tranh cÌ ig trọng tài thương mai Là một hình thức giải quyết tranh chấp không thể thiếu trong hoạt động vân hành của nên kinh tế và ngày cảng được các thương nhân lựa chon sử dung.
Giải quyết các tranh chấp kinh doanh thương mai bằng trong tai thương mai là hình thức giãi quyết tranh chấp thông qua hoạt động của Hội ding trong tai thương mai hoặc trọng tải viên với tư cach là bên thứ ba độc lập với mục dich giải quyết mâu thuẫn tranh chấp kinh doanh, thương mai thông qua việc đưa ra phan quyết có giả tri bat buộc các bên tham gia giải quyết tranh chap kinh doanh. thương mại phải thi hành. ‘Mat ưu điểm của Trọng tai thương mại Ja tính linh hoạt cao, các bên tham. gia giải quyết tranh chấp mang tính chủ động cao, nhanh chóng, tiế kiệm thời gian giải quyết tranh chấp va dim bảo bí mật thương mai.