w ĐẠI H Ọ C NGOẠI T H Ư Ơ N G H À NỘI KHOA KINH T É V À KINH DOANH Q U Ố C T Ế C H U Y Ê N N G À N H KINH T Ể Đ Ổ I NGOẠI KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐẺ TẢI: NHỮNG THÁCH THỨC CỦA H À N G R À O KỸ THUẬT T H Ư Ơ N G MẠI EU ĐỚI VỚI H À N G H Ó A XUẤT KHọU VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC Họ và tên sinh viên Võ Thiêu Vân Lớp Anh 13 Khóa 45 Giáo viên hướng dẫn PGS. Bùi Thị Lý lí V I Ê N LV.ŨASSíT Hà Nội, tháng 05 năm 2010 4É MỤC LỤC DANH M Ụ C BẢNG BIỂU V À Đ Ò THỊ DANH M Ụ C C H Ữ VIẾT T Ắ T LỜI NÓI Đ À U Ì Chương ì. Một số vấn đề cơ bản về hàng rào kỹ thuứt thương mại 4 1. Phân loại biện pháp kỹ thuật thương mại 7 1. Một so quy định và tiêu chuẩn kỹ thuật của TBT. Vai trồ của hàng rào kỹ thuật thương mại đồi với các nước khi tham gia vào thương mại quốc tế 9 1. Tìm hiếu về hàng rào kỹ thuứt thương mại của EU 12 1. Hàng rào kỹ thuật thương mại trong chính sách ngoại thương cùa EƯ 12 1. Khái quát chinh sách ngoại thương của EU 12 1. Hàng rào kỹ thuật thương mại trong chính sách ngoại thương cùa EU 13 1. Hệ thống tiêu chuẩn hóa châu Ầu 16 1. Các nhóm tiêu chuẩn sản phẩm 17 1. Tiêu chuân chát lượng 17 1. Tiêu chuân vệ sinh thựcphâm-HACCP 21 ì. Tiêu chuẩn an toàn cho người sử dụng - Nhãn CE 27 1. Tiêu chuẩn bảo vệ môi trường 29 1. Tiêu chuồn vê lao động và trách nhiệm xã hội-SA 8000 39 Chương l i . Thách thức của hàng rào kỹ thuứt thương mại EU đối với hàng xuất khẩu Việt Nam trong thời gian qua 45 I I . Tình hình xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang thị trường EU trong thòi gian qua 45 li. Thách thức của hàng rào kỹ thuật thương mại EU đối với một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam 49 11. Những thách thức đối với các hàng hóa xuất khấu của Việt Nam nói chung 49 11. Những thách thức đoi với một số nhóm hàng hóa xuất khấu cụ thể 52 ỈI. Nhóm hàng dệt may 52 ì ì. Nhóm hàng da giày 58 11. Nhóm hàng thủy sản 62 11. Nhóm sản phẩm từ gỗ. 68 Chương UI. Một số giải pháp vư t hàng rào kỹ thuật thương mại khi xuất khẩu hàng hóa vào thị trường EU 74 HI.Ì Triển vọng xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang thị trường EU năm 2010 74 III. Kinh nghiệm của một số nước trong việc vư t hàng rào kỹ thuật thương mại khi xuất khấu hàng hóa sang thị trường EU 77 III. Một số giải pháp cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam vư t hàng rào kỹ thuật thương mại của thị trường EU 79 III. Nhóm giải pháp vĩ mô 79 IU. Hoàn thiện hệ thống pháp luật thương mại theo hướng phù hợp với xu thế quốc tể 79 IU. Nâng cao nhận thức và phô biên thông tin đèn các doanh nghiệp về hàng rào kỹ thuật thương mại cùa EU 57 III. Hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc áp dụng hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật của EU 84 111. Nhóm giải pháp vi mô 86 HI. Tăng cường năng lực nghiên cứu và phát triển thị trường củ doanh nghiệp 86 III. Đầu tư cho công nghệ, nâng cao chất lượng hàng hoa 87 III. Thiết lập các kênh phân phối tại thị trường nhập khâu 8 HI. Tăng cường năng lực sản xuất và chất lượng sản phàm thông qua việc áp dụng các bộ tiêu chuồn quốc tế 89 IU. Tạo sự liên két với các doanh nghiệp nước ngoài 91 ỈH. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực-vấn để trọng yếu 91 KÉT LUẬN 93 TÀI LIỆU THAM KHẢO 94 DANH MỤC BẢNG BIỂU V À Đ Ồ THỊ Bảng Ì: Mức giới hạn đối với một số hóa chất trong bao bì 37 Bảng 2: Kim ngạch xuất khẩu một số mặt hàng chủ lực của Việt Nam sang EU trong 5 tháng đầu năm 2008 46 Bảng 3: Tham khảo các mặt hàng xuất khẩu vào thị trường EU 8 tháng đầu năm 2009 48 Bảng 4: Tóp lo nước xuất khẩu hàng may mặc vào EU năm 2007 53 Bảng 5: Xuất khẩu da giày của Việt Nam giai đoạn 2006-2008 58 Bàng 6: Thị trường nhập khẩu hàng dày giép Việt Nam 5 tháng đầu năm 2009 59 Bảng 7: Danh mỷc hóa chất, kháng sinh cấm sử dỷng trong sàn xuất và kinh doanh thủy sản theo quy định của thị trường EU 66 Bảng 8: Cơ cấu xuất khẩu ghế gỗ của Việt Nam trong tháng 2 năm 2009 (Tỷ trọng tính theo kim ngạch) 69 Bảng 9: Triển vọng xuất khẩu Việt Nam giai đoạn 2006-2010 74 Bảng 10: Xuất khẩu các mặt hàng chủ lực của Việt Nam giai đoạn 2008-2010 75 Đồ thị Ì: Xuất khẩu Việt Nam năm 2008 45 Đ ồ thị 2: Báo cáo của RAPEX về số lượng vỷ việc không tuân thủ quy định TBT năm 2009 51 Đ ồ thị 3: Cơ cấu thị trường xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam tháng 08- 2008 54 DANH M Ụ C C H Ữ VIẾT T Ắ T Ký hiệu Tiếng Anh Tiếng Việt Nam Aữican, Caribbean and Paciíic N h ó m các nước châu Phi, ACP Group o f States Caribe và Thái Bình D ư ơ n g CCP Critical Control Point Điểm k i ề m soát trọng y ế u CE European Coníòrmity Nhãn hiệu CE Comité Européen de Normalisation ủy ban Tiêu chuẩn hóa châu CEN European Committee for Âu Standardization Comité Européen de Normalisation CENELE European Committee f o r ủy ban Tiêu chuẩn hóa kỹ c Electrotechnical Standardization thuật điện tử châu  u Electrotechnique EA Environmental A u d i t i n g Kiêm tra môi trường ÉC European Commission ủy ban châu A u EEC European Economic Community Cộng đồng kinh tế châu  u EEA European Economic Area K h u vực kinh tế châu  u EL Environmental Labeling Ghi nhãn môi trường EMS Environment Management System H ệ thông quàn lý môi trường EN European Standard Tiêu chuẩn châu  u Đánh giá két quả hoạt động EPE Environmental Períòrmance môi trường European Telecommunications V i ệ n tiêu chu n hóa viễn ETSI Standards Institute thông châu  u EU European U n i o n Liên minh châu  u ủy ban nhãn sinh thái châu EUEB European U n i o n Eco-labeling Board Âu Euro-Retailer Produce W o r k i n g T ổ chức các nhà bán lẻ hàng EUREP Group đầu châu  u FAO Food and Agriculture Organization Tổ chức nông lương quốc tê Tăng cường thực thi luật lâm Forest Law Eníorcement, FLEGT nghiệp, quản trị rừng và Governance and Trade buôn bán g ỗ Hiệp định k h u vực thương FTA Free Trade Agreement mại tự do Quy trình thực hành tót nông GAP Good Agriculture Practice nghiệp General Agreement ôn T a r i f f and Hiệp ước chung vê thuê quan GATT Trade và mậu dịch Hệ thống thực hành sản xuữt GMP Good Manufacturing Practice tốt Chế độ ưu đãi thuế quan phổ GSP Generalised Scheme o f Preferences cập Hệ thông phân tích, xác định Hazard Analysis and Critical HACCP và kiếm soát các m ố i nguy Control Point trọng y ế u ILO International Labor Organisation Tô chức lao động quốc tế International Plant Protection Công ước bảo vệ thực vật IPPC Convention quốc tế IPR Intellectual Property Rights Quyên sờ hữu trí tuệ International Organisation f o r T ổ chức tiêu chuẩn hóa quốc ISO Standardization tế Vietnam Leather and Footwear LEFASO Hiệp hội da giày V i ệ t N a m Association Occupational Health and Safety Hệ thông đánh giá an toàn và OHSAS Assessment Series sức khỏe nghề nghiệp W o r l d Organisation for A n i m a l om Tổ chức thú ý thế g i ớ i Health Quy trình và phương pháp PPM Process and Production Method sàn xuất Hệ thông cảnh báo nhanh đôi Rapid Alert System for Non-Food RAPEX v ớ i các sản phẩm p h i lương Products thực Registration, Evaluation, Quy chuân đăng ký, thông REACH Authorisation and Restriction o f báo, đánh giá và cấp phép Chemical substances hóa chất Tồ chức về tiêu chuẩn trách SAI Social Accountability International nhiệm xã h ộ i Tiêu chuẩn an toàn thực SQF Safe Quality Food phẩm Hàng rào kỹ thuật đối v ớ i TBT Technical Barriers to Trade thương mại Vietnam Association o f Seafood Hiệp hội chếbiến và xuất VASEP Exporters and Producers khẩu thủy sàn V i ệ t N a m Vietnam Timber and Forest Product Hiệp hội g và lâm sàn V i ệ t VIFORES Association Nam LỜI NÓI ĐẦU Đ ẩ y mạnh xuất khẩu là chủ trương kinh tế lớn của Đ ả n g và N h à nước V i ệ t N a m kể t ừ k h i đất nước tiến hành đổi m ớ i năm 1986. Chủ trương này đã được khẳng định trong văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần t h ẻ V U I và trong nghị quyết 01NQ/TW của B ộ Chính trị v ớ i mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đặc biệt là hướng về xuất khẩu. Đ ẻ thực hiện chủ trương của Đảng cùng v ớ i việc đẩy mạnh tiến trình công nghiệp hoa - hiện đại hoa đất nước và giúp V i ệ t N a m bắt kịp được v ớ i tiến trình toàn cầu hoa và h ộ i nhập, chúng ta cần phải tăng cường đa dạng hóa các mặt hàng xuất khẩu, tuân thủ các quy định quốc tế nhằm chiếm lĩnh những thị trường chính và tạo thêm các thị trường tiềm năng mới. Hiện nay, Liên minh châu  u đã và đang là đối tác quan trọng của V i ệ t Nam trong lĩnh vực kinh tế lẫn chính trị. Đây là một trong những thị trường lớn có khả năng tiêu thụ nhiều hàng hoa, sàn phẩm của V i ệ t Nam. Thị trường này luôn có nhu cầu nhập khẩu ngày càng lớn đối v ớ i các mặt hàng xuất khấu chủ lực của V i ệ t N a m như giầy dép, hàng may mặc,thuỷ hải sàn, cà phê, đồ gỗ. K h ả năng xuất khẩu các mặt hàng này tới các nước thành viên E U như Đẻc, Anh, Pháp, Tây Ban Nha. vượt x a tình hình xuất khẩu hiện tại. M ộ t phần nguyên nhân là x u hướng thương mại hóa toàn cầu hiện nay tập trung cắt giảm dần các phương pháp bảo hộ bằng thuế quan, hạn ngạch. và thay vào đó là các biện pháp kỹ thuật, v ớ i những yêu cầu cao về an toàn, sẻc khỏe, chất lượng, môi trường và các vấn đề trách nhiệm xã hội.
