Tạo Nguồn Vốn Trong Nước Để Đẩy Mạnh Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa Nền Kinh Tế Việt Nam

Khám phá cách tạo nguồn vốn trong nước nhằm thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại Việt Nam, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

• Trường học: Ngân Hàng Quốc Tế
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Tạo Nguồn Vốn Trong Nước Để Đẩy Mạnh Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa Nền Kinh Tế Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TẠO NGUỒN VỐN TRONG NƯỚC PHỤC VỤ SỰ NGHIỆP CNH, HĐH NỀN KTQD
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về vốn cho CNH, HĐH
• 1.1.1. Lý luận chung về CNH, HĐH nền KTQD
• 1.1.2. Quan niệm, cơ cấu, đặc điểm và vai trò của vốn cho CNH, HĐH nền kinh tế
• 1.1.2.1. Quan niệm về vốn cho công nghiệp hoá
• 1.1.2.2. Cơ cấu nguồn vốn cho CNH, HĐH
• 1.1.2.3. Đặc điểm của vốn cho CNH, HĐH nền kinh tế
• 1.1.2.4. Vai trò của vốn đối với sự nghiệp CNH, HĐH nền kinh tế
• 1.2. Nguồn vốn trong nước và các kênh tạo nguồn vốn trong nước phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam
• 1.2.1. Nguồn vốn trong nước phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH nền kinh tế
• 1.2.2. Sự cần thiết phải tạo nguồn vốn trong nước phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH nền kinh tế
• 1.2.3. Các kênh huy động nguồn vốn trong nước phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam
• 1.3. Kinh nghiệm tạo nguồn vốn phục vụ CNH, HĐH của một số nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam
• 1.3.1. Kinh nghiệm tạo nguồn vốn phục vụ CNH, HĐH của một số nước trên thế giới
• 1.3.1.1. Kinh nghiệm của Singapore
• 1.3.1.2. Kinh nghiệm của Thái Lan
• 1.3.1.3. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về vấn đề ổn định, tăng trưởng nguồn vốn tín dụng ngân hàng phục vụ cho CNH, HĐH
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HUY ĐỘNG NGUỒN VỐN TRONG NƯỚC PHỤC VỤ SỰ NGHIỆP CNH, HĐH NỀN KTQD
• 2.1. Bối cảnh kinh tế vĩ mô và thực trạng các kênh huy động nguồn vốn trong nước phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam
• 2.1.1. Bối cảnh kinh tế vĩ mô
• 2.1.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội Việt Nam thời kỳ Đổi mới
• 2.1.1.2. Những mất cân đối chung về vốn cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá
• 2.1.2. Thực trạng các kênh huy động nguồn vốn trong nước phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam
• 2.1.2.1. Thực trạng kênh huy động nguồn vốn NSNN
• 2.1.2.2. Thực trạng kênh huy động nguồn vốn từ thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.1.2.3. Thực trạng kênh huy động vốn từ hoạt động đầu tư của các thành phần kinh tế trong nước
• 2.1.2.4. Thực trạng kênh huy động nguồn vốn qua hệ thống ngân hàng Việt Nam
• 2.2. Đánh giá về thực trạng các kênh tạo nguồn vốn trong nước phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam
• 2.2.1. Thực trạng công tác nguồn vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
• 2.2.1.1. Tình hình chung về công tác nguồn vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
• 2.2.1.2. Đánh giá về thực trạng công tác tạo nguồn vốn trong nước phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.2.1.2.1. Về thành tựu
• 2.2.1.2.2. Về tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU TẠO NGUỒN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỂ ĐẨY MẠNH CNH, HĐH NỀN KTQD VIỆT NAM
• 3.1. Dự báo nhu cầu nguồn vốn cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam đến năm 2020 và mục tiêu đặt ra cho các ngân hàng thương mại Việt Nam về tạo nguồn vốn trong nước phục vụ CNH, HĐH
• 3.1.1. Dự báo nhu cầu vốn đầu tư cho sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam đến năm 2010
• 3.1.2. Mục tiêu đặt ra cho các ngân hàng thương mại Việt Nam về tạo nguồn vốn trong nước phục vụ CNH, HĐH
• 3.2. Một số quan điểm định hướng tạo nguồn vốn trong nước nhằm đẩy mạnh CNH, HĐH ở Việt Nam
• 3.2.1. Quán triệt phương châm: đồng bộ, toàn diện và tận thu nhằm tạo nguồn vốn trong nước phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam
• 3.2.2. Tạo nguồn vốn trong nước cho CNH, HĐH phải phù hợp với điều kiện kinh tế Việt Nam
• 3.2.3. Phát huy vai trò nội lực của nguồn vốn trong nước song không thể bỏ qua vai trò quan trọng của nguồn vốn ngoài nước
• 3.2.4. Tận thu mọi nguồn vốn cho CNH, HĐH phải được kết hợp với quan điểm: tiết kiệm, hiệu quả trong quản lý, phân phối và sử dụng vốn
• 3.3. Một số giải pháp tạo nguồn vốn trong nước nhằm đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam (qua kênh các ngân hàng thương mại)
• 3.3.1. Ổn định, tăng trưởng nguồn vốn chủ sở hữu cho các ngân hàng thương mại
• 3.3.2. Xây dựng chính sách lãi suất hợp lý nhằm kích thích tăng trưởng nhanh nguồn vốn tín dụng ngân hàng
• 3.3.3. Đa dạng hoá và lựa chọn các hình thức huy động vốn thích hợp
• 3.3.4. Kết hợp hài hoà giữa huy động, quản lý và sử dụng vốn một cách có hiệu quả
• 3.3.5. Đổi mới chính sách huy động vốn nước ngoài
• 3.4. Các điều kiện cần thiết để thực thi các giải pháp
• 3.4.1. Ổn định sức mua của đồng tiền
• 3.4.2. Hoàn thiện môi trường pháp lý
• 3.4.3. Hiện đại hoá công nghệ ngân hàng và hệ thống thanh toán
• 3.4.4. Tăng cường năng lực giám sát của Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.4.5. Nâng cao hiệu quả tổ chức bộ máy và phát triển nguồn nhân lực
• 3.4.5.1. Cơ cấu lại mô hình tổ chức của các NHTM quốc doanh và NHTM cổ phần
• 3.4.5.2. Xây dựng và từng bước áp dụng cơ chế quản lý mới phù hợp với thông lệ quốc tế
• 3.4.5.3. Phát triển nguồn nhân lực
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nguồn Vốn Trong Nước Cho Công Nghiệp Hóa

Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) nền kinh tế. Mục tiêu là xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội. Đảng Cộng sản Việt Nam xác định CNH, HĐH là nhiệm vụ trung tâm. Thành công trong sự nghiệp này sẽ đưa Việt Nam ra khỏi tình trạng lạc hậu, trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020. Nguồn vốn tích lũy là tiền đề quan trọng, trong đó vốn trong nước đóng vai trò chủ yếu. Vấn đề tạo nguồn vốn trong nước để đẩy mạnh CNH, HĐH nền kinh tế quốc dân (KTQD) là vô cùng cấp thiết. Theo tài liệu gốc, 'Vốn là tiền đề đầu tiên của sự nghiệp CNH, HĐH. Không có, không đủ vốn thì không làm được việc gì!'

1.1. Quan Niệm Về Vốn Cho Công Nghiệp Hóa Hiện Đại Hóa

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, các nước đều đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa. Phát triển kinh tế là quy luật khách quan. Mỗi phương thức sản xuất xã hội cần có cơ sở vật chất- kỹ thuật tương ứng. Với các nước tư bản chủ nghĩa (TBCN), cơ sở vật chất - kỹ thuật là nền đại công nghiệp cơ khí. Đối với các nước xây dựng chủ nghĩa xã hội (XHCN), cần có cơ sở hạ tầng kỹ thuật phát triển cao. Việt Nam đang trên con đường quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN, cần xây dựng một phương thức sản xuất dựa trên những đặc trưng của phương thức sản xuất TBCN để xây dựng được một hệ thống cơ sở- vật chất kỹ thuật đủ mạnh cho CNXH.

1.2. Vai Trò Của Vốn Đối Với Tăng Trưởng Kinh Tế

CNH, HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế, xã hội. Nó không chỉ là phát triển công nghiệp, mà còn là phát triển mọi lĩnh vực. Đồng thời, nó không chỉ là đưa khoa học – công nghệ – kỹ thuật thông tin – vi điện tử hiện đại vào các lĩnh vực hoạt động kinh tế, mà là quá trình vận dụng tất cả những phương tiện đó vào tổng thể hệ thống kinh tế, chính trị, xã hội. CNH, HĐH có tác dụng về nhiều mặt đối với đời sống kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước, nó thể hiện: Phát triển lực lượng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, xây dựng hoàn thiện quan hệ sản xuất theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

II. Sự Cần Thiết Huy Động Vốn Trong Nước Cho Phát Triển Kinh Tế

Việt Nam cần tạo nguồn vốn trong nước để đảm bảo tính tự chủ và bền vững trong quá trình CNH, HĐH. Việc phụ thuộc quá nhiều vào vốn FDI và vốn ODA có thể gây ra những rủi ro về chính trị và kinh tế. Nguồn vốn trong nước giúp Việt Nam chủ động hơn trong việc định hướng phát triển kinh tế, phù hợp với điều kiện và đặc thù của đất nước. Đồng thời, huy động vốn trong nước còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

2.1. Ưu Tiên Nguồn Vốn Nội Lực Trong Công Nghiệp Hóa

Trong điều kiện là một nước đang phát triển, là một trong những nước nghèo nhất thế giới, nền kinh tế còn dựa nhiều vào một nền nông nghiệp lạc hậu thì để có được một hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội văn minh công nghiệp, chúng ta cần phải tiến hành công nghiệp hoá kết hợp với hiện đại hoá để làm cho xã hội chuyển từ xã hội truyền thống sang xã hội hiện đại làm biến đổi căn bản bộ mặt của xã hội trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, chính trị. Nhiệm vụ trọng tâm của cách mạng nước ta trong suốt thời kỳ quá độ lên CNXH, không qua chế độ TBCN là phải xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH, trong đó có công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, văn hoá và khoa học tiên tiến.

2.2. Vai Trò Của Thị Trường Vốn Trong Huy Động Vốn

Muốn thực hiện thành công nhiệm vụ quan trọng của thời kỳ quá độ, nhất thiết phải tiến hành CNH, HĐH. Mục tiêu của CNH, HĐH nền KTQD như Đảng và Nhà nước Việt Nam đã xác định là: Ra sức phấn đấu năm 2020 nước ta về cơ bản trở thành nước công nghiệp, theo hướng hiện đại hoá. Mục tiêu CNH, HĐH trong những năm trước mắt là: “Phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh công cuộc đổi mới huy động và sử dụng tốt mọi nguồn lực cho CNH, HĐH; phát triển văn hoá, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, tăng cường quốc phòng và an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại; chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, giữ vững ổn dịnh chính trị– xã hội; sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển”… (VK Nghị quyết).

III. Giải Pháp Tạo Nguồn Vốn Trong Nước Từ Ngân Hàng

Hệ thống ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc huy động và phân bổ vốn cho CNH, HĐH. Các giải pháp cần tập trung vào việc tăng cường năng lực tài chính của ngân hàng, đa dạng hóa các hình thức huy động vốn, và nâng cao hiệu quả quản lý vốn. Cần có chính sách khuyến khích tiết kiệm và đầu tư trong nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận tín dụng.

3.1. Chính Sách Tài Chính Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Xuất phát từ thực trạng kinh tế, văn hoá, xã hội của nước ta, để đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH đất nước đòi hỏi phải không ngừng tạo dựng một số tiền đề. Trong đó, vấn đề huy động vốn và sử dụng vốn có hiệu quả là tiền đề quan trọng số một. CNH, HĐH đòi hỏi nguồn vốn rất to lớn. Do đó, cần có các giải pháp cụ thể để tăng cường huy động vốn từ các nguồn khác nhau, bao gồm cả nguồn vốn trong nước và nguồn vốn nước ngoài.

3.2. Phát Triển Thị Trường Chứng Khoán Để Huy Động Vốn

Để có được một cơ sở vật chất kỹ thuật của nền sản xuất lớn đáp ứng được yêu cầu của phương thức sản xuất XHCN, chúng ta cần phải có một nền công nghiệp hiện đại cân đối phù hợp dựa trên trình độ khoa học kỹ thuật công nghệ ngày càng cao. Trong điều kiện là một nước đang phát triển, là một trong những nước nghèo nhất thế giới, nền kinh tế còn dựa nhiều vào một nền nông nghiệp lạc hậu thì để có được một hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội văn minh công nghiệp, chúng ta cần phải tiến hành công nghiệp hoá kết hợp với hiện đại hoá để làm cho xã hội chuyển từ xã hội truyền thống sang xã hội hiện đại làm biến đổi căn bản bộ mặt của xã hội trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, chính trị.

IV. Giải Pháp Khuyến Khích Đầu Tư Tư Nhân Vào Sản Xuất

Khu vực tư nhân có vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn vốn cho CNH, HĐH. Cần tạo môi trường đầu tư thuận lợi, giảm thiểu rào cản hành chính, và bảo vệ quyền sở hữu tài sản. Chính phủ cần có chính sách khuyến khích đầu tư vào các ngành công nghiệp mũi nhọn, công nghệ cao, và nông nghiệp công nghệ cao. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác công tư (PPP) để thu hút vốn từ khu vực tư nhân vào các dự án cơ sở hạ tầng.

4.1. Cải Thiện Môi Trường Đầu Tư Để Thu Hút Vốn

Nhiệm vụ trọng tâm của cách mạng nước ta trong suốt thời kỳ quá độ lên CNXH, không qua chế độ TBCN là phải xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH, trong đó có công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, văn hoá và khoa học tiên tiến. Theo đó, ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, đồng thời xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo định hướng XHCN. Theo quy luật chung nhất về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất thì bất cứ sự thay đổi nào của quan hệ sản xuất, cũng đều là kết quả tất yếu của sự phát triển lực lượng sản xuất.

4.2. Hỗ Trợ Khởi Nghiệp Và Đổi Mới Sáng Tạo

Trong suốt quá trình thực hiện công cuộc đổi mới, Đảng và Nhà nước ta rất chú trọng ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, nhiều ngành kinh tế được đầu tư, từng bước hiện đại. Mặt khác, chúng ta không coi nhẹ việc hoàn thiện quan hệ sản xuất mới phù hợp. Thực tế trong những năm qua, trong nông nghiệp, nông thôn, sự thích ứng giữa trình độ phát triển của lực lượng sản xuất với quan hệ sản xuất mới đã tạo ra những bước phát triển quan trọng trong khu vực kinh tế này.

V. Ứng Dụng Fintech Để Huy Động Vốn Cho Doanh Nghiệp Nhỏ

Các công nghệ Fintech như crowdfunding, peer-to-peer lending, và blockchain có thể giúp doanh nghiệp nhỏ tiếp cận vốn một cách dễ dàng hơn. Chính phủ cần có chính sách khuyến khích phát triển Fintech và tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các mô hình kinh doanh mới. Đồng thời, cần tăng cường giáo dục tài chính cho người dân và doanh nghiệp để nâng cao nhận thức về các cơ hội và rủi ro liên quan đến Fintech.

5.1. Phát Triển Hệ Sinh Thái Fintech Tại Việt Nam

Muốn thực hiện thành công nhiệm vụ quan trọng của thời kỳ quá độ, nhất thiết phải tiến hành CNH, HĐH. Mục tiêu của CNH, HĐH nền KTQD như Đảng và Nhà nước Việt Nam đã xác định là: Ra sức phấn đấu năm 2020 nước ta về cơ bản trở thành nước công nghiệp, theo hướng hiện đại hoá. Mục tiêu CNH, HĐH trong những năm trước mắt là: “Phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh công cuộc đổi mới huy động và sử dụng tốt mọi nguồn lực cho CNH, HĐH; phát triển văn hoá, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, tăng cường quốc phòng và an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại; chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, giữ vững ổn dịnh chính trị– xã hội; sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển”… (VK Nghị quyết).

5.2. Quản Lý Rủi Ro Trong Hoạt Động Fintech

Xuất phát từ thực trạng kinh tế, văn hoá, xã hội của nước ta, để đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH đất nước đòi hỏi phải không ngừng tạo dựng một số tiền đề. Trong đó, vấn đề huy động vốn và sử dụng vốn có hiệu quả là tiền đề quan trọng số một. CNH, HĐH đòi hỏi nguồn vốn rất to lớn. Do đó, cần có các giải pháp cụ thể để tăng cường huy động vốn từ các nguồn khác nhau, bao gồm cả nguồn vốn trong nước và nguồn vốn nước ngoài.

VI. Kết Luận Nguồn Vốn Trong Nước Cho Phát Triển Bền Vững

Tạo nguồn vốn trong nước là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công của sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam. Cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các chính sách tài chính, tiền tệ, và đầu tư để tạo ra một môi trường thuận lợi cho huy động vốn và sử dụng vốn hiệu quả. Đồng thời, cần chú trọng đến phát triển bền vững, tăng trưởng xanh, và kinh tế tuần hoàn để đảm bảo rằng quá trình CNH, HĐH không gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội.

6.1. Chính Sách Hướng Đến Tăng Trưởng Xanh

Để có được một cơ sở vật chất kỹ thuật của nền sản xuất lớn đáp ứng được yêu cầu của phương thức sản xuất XHCN, chúng ta cần phải có một nền công nghiệp hiện đại cân đối phù hợp dựa trên trình độ khoa học kỹ thuật công nghệ ngày càng cao. Trong điều kiện là một nước đang phát triển, là một trong những nước nghèo nhất thế giới, nền kinh tế còn dựa nhiều vào một nền nông nghiệp lạc hậu thì để có được một hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội văn minh công nghiệp, chúng ta cần phải tiến hành công nghiệp hoá kết hợp với hiện đại hoá để làm cho xã hội chuyển từ xã hội truyền thống sang xã hội hiện đại làm biến đổi căn bản bộ mặt của xã hội trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, chính trị.

6.2. Quản Lý Vốn Hiệu Quả Và Minh Bạch

Nhiệm vụ trọng tâm của cách mạng nước ta trong suốt thời kỳ quá độ lên CNXH, không qua chế độ TBCN là phải xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH, trong đó có công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, văn hoá và khoa học tiên tiến. Theo đó, ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, đồng thời xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo định hướng XHCN. Theo quy luật chung nhất về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất thì bất cứ sự thay đổi nào của quan hệ sản xuất, cũng đều là kết quả tất yếu của sự phát triển lực lượng sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) nền kinh tế quốc dân, việc tạo nguồn vốn trong nước trở thành yếu tố quyết định cho sự thành công của sự nghiệp này. Theo ước tính, nhu cầu vốn đầu tư cho CNH, HĐH đến năm 2020 lên tới khoảng 55-60 tỷ đô la Mỹ, trong đó nguồn vốn trong nước chiếm tỷ trọng chủ đạo. Mặc dù vốn đầu tư nước ngoài đóng vai trò quan trọng, song nguồn vốn trong nước vẫn là tiền đề vật chất không thể thiếu để xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển khoa học công nghệ và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Luận văn tập trung nghiên cứu các kênh tạo nguồn vốn trong nước, đặc biệt là vai trò của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) trong việc huy động vốn trung và dài hạn phục vụ CNH, HĐH nền kinh tế Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các kênh huy động vốn trong nước từ năm 1995 đến 2006, với mục tiêu đề xuất các giải pháp nhằm ổn định và tăng trưởng nguồn vốn tín dụng ngân hàng, góp phần thúc đẩy sự nghiệp CNH, HĐH. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho các chính sách tài chính, ngân hàng, đồng thời hỗ trợ nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng vốn trong nền kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế chính trị học về vốn và phát triển kinh tế, trong đó:

• Lý thuyết vốn đầu tư: Vốn được hiểu là tổng thể các nguồn lực tài chính, vật chất và phi vật chất được tích lũy để đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh. Vốn đầu tư bao gồm vốn cố định và vốn lưu động, có vai trò quyết định trong việc nâng cao năng suất lao động và phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật.

• Lý thuyết công nghiệp hóa và hiện đại hóa: CNH, HĐH là quá trình chuyển đổi toàn diện từ phương thức sản xuất thủ công sang sử dụng công nghệ hiện đại, đòi hỏi nguồn vốn lớn, chủ yếu là vốn trung và dài hạn để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển khoa học công nghệ và nguồn nhân lực.

• Mô hình huy động vốn trong nền kinh tế mở: Nguồn vốn đầu tư được hình thành từ hai nguồn chính là vốn trong nước và vốn nước ngoài, trong đó vốn trong nước bao gồm tiết kiệm của dân cư, doanh nghiệp và ngân sách nhà nước. Mối quan hệ giữa tiết kiệm và đầu tư được thể hiện qua các công thức kinh tế vĩ mô, nhấn mạnh vai trò của tiết kiệm quốc dân trong việc tạo lập nguồn vốn đầu tư.

Các khái niệm chính bao gồm: vốn đầu tư, tiết kiệm quốc dân, vốn trung và dài hạn, kênh huy động vốn, công nghiệp hóa hiện đại hóa, và vai trò của ngân hàng thương mại trong huy động vốn.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê kinh tế vĩ mô từ Niên giám thống kê Việt Nam, báo cáo thường niên của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), các báo cáo tài chính của ngân hàng thương mại, cùng các tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến CNH, HĐH và huy động vốn.

• Phương pháp phân tích: Phân tích tổng hợp và thống kê học được áp dụng để đánh giá thực trạng huy động vốn trong nước, đặc biệt là qua hệ thống ngân hàng thương mại. Phân tích so sánh các chỉ tiêu như tỷ lệ tiết kiệm trên GDP, tỷ lệ đầu tư trên GDP, cơ cấu nguồn vốn, và các chỉ số tài chính ngân hàng nhằm xác định thành tựu, tồn tại và nguyên nhân.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tập trung vào toàn bộ hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam từ năm 1995 đến 2006, bao gồm các ngân hàng quốc doanh, cổ phần và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Việc lựa chọn giai đoạn này nhằm phản ánh quá trình đổi mới và phát triển hệ thống ngân hàng trong bối cảnh CNH, HĐH.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện dựa trên dữ liệu và tình hình kinh tế xã hội trong giai đoạn 1995-2006, với dự báo và đề xuất giải pháp hướng tới năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng kinh tế và nhu cầu vốn lớn: Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 1991-2006 đạt khoảng 7-8%/năm, với tỷ lệ đầu tư trên GDP duy trì trên 30%. Hệ số ICOR (tỷ lệ giữa tốc độ gia tăng vốn đầu tư và tốc độ tăng trưởng GDP) dao động từ 3,8 đến 4,9, cho thấy nhu cầu vốn đầu tư rất lớn, ước tính khoảng 55-60 tỷ USD cho CNH, HĐH.

2. Nguồn vốn trong nước chiếm tỷ trọng chủ đạo: Tỷ lệ vốn đầu tư trong nước chiếm khoảng 80-85% tổng vốn đầu tư, tuy nhiên vẫn còn thiếu hụt hàng năm từ 20-35 nghìn tỷ đồng. Vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước chiếm trên 50% tổng vốn đầu tư trong giai đoạn 1995-2006, nhưng có xu hướng giảm nhẹ do sự phát triển của khu vực tư nhân và đầu tư nước ngoài.

3. Mất cân đối nguồn vốn huy động: Nguồn vốn huy động chủ yếu là vốn ngắn hạn (chiếm 70-95% tổng vốn huy động), trong khi nhu cầu vay vốn trung và dài hạn rất lớn. Tỷ lệ vốn trung và dài hạn chỉ chiếm khoảng 5-30%, gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc tiếp cận vốn đầu tư dài hạn.

4. Vai trò quan trọng của hệ thống ngân hàng thương mại: Các NHTM Việt Nam đã tăng trưởng mạnh về quy mô và số lượng, với tổng dư nợ tín dụng tăng gấp hơn 11 lần từ năm 1990 đến 2006. Tuy nhiên, thị phần huy động vốn vẫn tập trung chủ yếu ở các ngân hàng quốc doanh (trên 70%), trong khi các ngân hàng cổ phần và ngân hàng nước ngoài còn chiếm tỷ trọng nhỏ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên bao gồm sự mất cân đối trong cơ cấu nguồn vốn huy động, hạn chế về công nghệ ngân hàng và hệ thống thanh toán, cũng như chính sách lãi suất chưa thực sự linh hoạt để thu hút vốn trung và dài hạn. So với kinh nghiệm của các nước như Singapore, Thái Lan và Trung Quốc, Việt Nam còn thiếu đa dạng hóa các hình thức huy động vốn và chưa tận dụng hiệu quả các công cụ tài chính hiện đại.

Việc tập trung vốn ngắn hạn trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn lớn dẫn đến rủi ro thanh khoản và hạn chế khả năng đầu tư phát triển bền vững. Bên cạnh đó, tỷ lệ đô la hóa cao và sự mất cân đối giữa vốn nội tệ và ngoại tệ cũng ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ vốn ngắn hạn và trung dài hạn, cũng như cơ cấu thị phần ngân hàng, sẽ minh họa rõ nét các vấn đề này.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò trung tâm của hệ thống ngân hàng thương mại trong việc tạo nguồn vốn trong nước, đồng thời chỉ ra nhu cầu cấp thiết về cải cách chính sách và đổi mới công nghệ để nâng cao hiệu quả huy động vốn phục vụ CNH, HĐH.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ổn định và tăng trưởng nguồn vốn chủ sở hữu của các ngân hàng thương mại

   • Tăng cường vốn tự có thông qua phát hành cổ phiếu và tái đầu tư lợi nhuận.
   • Mục tiêu nâng tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản lên trên 10% trong vòng 3-5 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước phối hợp với các NHTM.

2. Xây dựng chính sách lãi suất hợp lý nhằm kích thích huy động vốn trung và dài hạn

   • Áp dụng lãi suất linh hoạt, ưu đãi cho các khoản tiền gửi dài hạn.
   • Đảm bảo lãi suất thực dương để bảo vệ lợi ích người gửi tiền.
   • Thời gian thực hiện: Ngắn hạn (1-2 năm) và duy trì liên tục.
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước và các NHTM.

3. Đa dạng hóa và lựa chọn các hình thức huy động vốn thích hợp

   • Phát triển các sản phẩm tài chính mới như trái phiếu doanh nghiệp, chứng chỉ tiền gửi, và các hình thức huy động vốn qua bưu điện.
   • Khuyến khích phát triển thị trường chứng khoán để huy động vốn trực tiếp.
   • Thời gian thực hiện: Trung hạn (3-5 năm).
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, NHNN, các tổ chức tài chính.

4. Kết hợp hài hòa giữa huy động, quản lý và sử dụng vốn một cách hiệu quả

   • Tăng cường giám sát và quản lý rủi ro tín dụng, đảm bảo vốn được sử dụng đúng mục đích.
   • Nâng cao năng lực quản trị và minh bạch thông tin của các NHTM.
   • Thời gian thực hiện: Liên tục và lâu dài.
   • Chủ thể thực hiện: NHNN, các NHTM.

5. Đổi mới chính sách huy động vốn nước ngoài

   • Tạo điều kiện thuận lợi cho vốn FDI và ODA thông qua cải thiện môi trường đầu tư và pháp lý.
   • Kết hợp vốn trong nước và vốn nước ngoài để tối ưu hóa nguồn lực.
   • Thời gian thực hiện: Trung hạn.
   • Chủ thể thực hiện: Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, NHNN.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tài chính và ngân hàng

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách huy động vốn hiệu quả, phù hợp với mục tiêu CNH, HĐH.
   • Use case: Thiết kế chính sách lãi suất, quản lý nguồn vốn ngân hàng.

2. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng thương mại

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn, đặc biệt vốn trung và dài hạn.
   • Use case: Đổi mới sản phẩm huy động vốn, cải tiến công nghệ ngân hàng.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành kinh tế, tài chính

   • Lợi ích: Nắm bắt kiến thức chuyên sâu về vai trò vốn trong CNH, HĐH và các kênh huy động vốn trong nền kinh tế Việt Nam.
   • Use case: Tham khảo tài liệu nghiên cứu, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong nước

   • Lợi ích: Hiểu về cơ chế huy động vốn và các kênh tài chính để lựa chọn nguồn vốn phù hợp cho đầu tư phát triển.
   • Use case: Lập kế hoạch tài chính, tiếp cận vốn vay ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nguồn vốn trong nước lại quan trọng hơn vốn nước ngoài trong CNH, HĐH?
   Nguồn vốn trong nước là tiền đề bền vững, giúp đảm bảo tính độc lập, tự chủ kinh tế. Vốn nước ngoài chỉ là bổ sung, có thể biến động theo chính trị và kinh tế quốc tế. Ví dụ, Việt Nam cần vốn trong nước để chủ động đầu tư dài hạn, trong khi vốn FDI thường tập trung vào ngắn hạn.

2. Ngân hàng thương mại đóng vai trò gì trong huy động vốn cho CNH, HĐH?
   NHTM là trung gian tài chính quan trọng, tập trung vốn từ dân cư và doanh nghiệp, cung cấp vốn tín dụng trung và dài hạn cho các dự án CNH, HĐH. Theo báo cáo NHNN, dư nợ tín dụng tăng gấp hơn 11 lần từ 1990 đến 2006, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

3. Tại sao có sự mất cân đối giữa vốn ngắn hạn và trung dài hạn trong huy động vốn?
   Do thói quen gửi tiền ngắn hạn của người dân và chính sách lãi suất chưa hấp dẫn cho tiền gửi dài hạn, ngân hàng khó huy động vốn trung dài hạn. Điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp vay vốn đầu tư dài hạn, làm giảm hiệu quả CNH, HĐH.

4. Làm thế nào để đa dạng hóa các hình thức huy động vốn?
   Có thể phát triển các sản phẩm tài chính như trái phiếu doanh nghiệp, chứng chỉ tiền gửi, huy động qua bưu điện, và phát triển thị trường chứng khoán. Ví dụ, Singapore đã thành công khi kết hợp huy động vốn qua ngân hàng và thị trường chứng khoán.

5. Chính sách lãi suất ảnh hưởng thế nào đến huy động vốn?
   Lãi suất là công cụ quan trọng để thu hút vốn. Lãi suất thực dương và linh hoạt theo thị trường giúp người gửi tiền yên tâm, tăng lượng vốn huy động. Thái Lan và Trung Quốc đã áp dụng chính sách lãi suất dương và tự do hóa lãi suất để tăng trưởng nguồn vốn.

Kết luận

• Vốn trong nước là yếu tố quyết định cho sự nghiệp CNH, HĐH nền kinh tế Việt Nam, chiếm khoảng 80-85% tổng vốn đầu tư.
• Hệ thống ngân hàng thương mại giữ vai trò trung gian tài chính chủ đạo, nhưng còn tồn tại mất cân đối về cơ cấu vốn huy động, đặc biệt là vốn trung và dài hạn.
• Các kênh huy động vốn khác như thị trường chứng khoán và đầu tư tư nhân còn hạn chế, cần được phát triển đồng bộ.
• Kinh nghiệm quốc tế cho thấy cần đa dạng hóa hình thức huy động vốn, linh hoạt chính sách lãi suất và đầu tư công nghệ ngân hàng hiện đại.
• Đề xuất các giải pháp ổn định vốn chủ sở hữu ngân hàng, chính sách lãi suất hợp lý, đa dạng hóa hình thức huy động và nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhằm thúc đẩy CNH, HĐH đến năm 2020 và xa hơn.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất, hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực quản lý ngân hàng. Đẩy mạnh nghiên cứu tiếp theo về tác động của các chính sách mới đối với hiệu quả huy động vốn.

Call-to-action: Các nhà hoạch định chính sách, ngân hàng và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nhằm tạo nguồn vốn ổn định, bền vững phục vụ CNH, HĐH nền kinh tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về tạo nguồn vốn trong nước phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH nền KTQD 1.1 Những vấn đề cơ bản về vốn cho CNH, HĐH.1 Lý luận chung về CNH, HĐH nền KTQD. Hiện nay trên thế giới đang diễn ra cuộc chạy đua phát triển kinh tế hết sức sôi động, các nước đều đẩy mạnh thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá. Thực tế lịch sử đã chứng minh rằng, phát triển kinh tế là quy luật khách quan của tồn tại và phát triển xã hội loài người ở bất cứ giai đoạn nào. Tất cả các nước không loại trừ các nước giàu mạnh về kinh tế, suy đến cùng, phương thức sản xuất là sự khởi đầu và quyết định đến phát triển kinh tế.

Như ta đã biết mỗi phương thức sản xuất xã hội đều phải có một cơ sở vật chất- kỹ thuật tương ứng. Cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội nhất định thường được hiểu là toàn bộ vật chất của lực lượng sản xuất cùng với kết cấu của xã hội tương ứng. Cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội tồn tại trong phạm vi các quan hệ sản xuất nhất định nên nó mang dấu ấn và chịu sự tác động của các quan hệ sản xuất trong việc tổ chức quá trình công nghệ. Với hầu hết các nước tư bản chủ nghĩa (TBCN), cơ sở vật chất - kỹ thuật của họ là nền đại công nghiệp cơ khí có thể cải tạo được cả nền nông nghiệp.

Nền đại công nghiệp cơ khí ở các nước TBCN hầu hết được hình thành qua quá trình tích tụ và tập trung tư bản để hình thành lên những công trường thủ công, rồi đến những đại công trường với trình độ cơ khí hoá và tự động hoá ở mức cao. Đối với các nước xây dựng và phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa -5- (XHCN), phương thức sản xuất cũng đòi hỏi phải có một cơ sở hạ tầng kỹ thuật phát triển cao với hệ thống sản xuất và phân phối tiên tiến, hiện đại nhằm đảm bảo khả năng đáp ứng mọi nhu cầu của người dân, đảm bảo sự công bằng xã hội. Trong quá trình đi lên CNXH, mỗi nước đều hướng tới sự phát triển với những đặc trưng khác nhau nhưng nhìn chung chỉ có một con đường thống nhất đó là xây dựng một nền kinh tế với hệ thống cơ sở vật chất to lớn, một hệ thống sản xuất và phân phối hiện đại, và một hệ thống chính trị, xã hội lành mạnh và ổn định. Nhìn vào xuất phát điểm của mỗi nước, có thể chia các nước đã, đang và sẽ đi lên theo con đường XHCN thành hai nhóm.

Một là các nước xây dựng CNXH sau khi đã trải qua giai đoạn phát triển phương thức sản xuất TBCN. Phần còn lại là các nước không trải qua phương thức sản xuất TBCN. Với các nước nhòm đầu, hầu như họ đã có được một hệ thống cơ sở vật chất đủ để đảm bảo khả năng xây dựng một phương thức sản xuất XHCN. Tuy nhiên, với các nước còn lại, việc không trải qua giai đoạn phát triển phương thức sản xuất TBCN đã khiến họ chưa có được một hệ thống có sở hạ tầng đủ điều kiện đáp ứng được yêu cầu của phương thức sản xuất mới.

Chính vì vậy, các nước này phải trải qua một giai đoạn quá độ với đặc trưng là xây dựng được một nền kinh tế xã hội dựa trên một nền tảng vật chất, khoa học, kỹ thuật và công nghệ ở trình độ cao. Việt Nam đang trên con đường quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN, nên chưa có cái cốt vật chất - kỹ thuật của CNTB. Việc bỏ qua chế độ TBCN không đồng nghĩa với việc bỏ qua phương thức sản xuất TBCN. Vì vậy, trong thời gian quá độ, chúng ta phải xây dựng một phương thức sản xuất dựa trên những đặc trưng của phương thức sản xuất TBCN để xây dựng được một hệ thống cơ sở- vật chất kỹ thuật đủ mạnh cho CNXH.

Để hoàn thành nhiệm vụ này, chúng ta tất yếu phải thực hiện CNH. Trong thời đại ngày nay cuộc cách mạng khoa học- công nghệ hiện đại đang tác động mạnh mẽ trên thế giới. Do đó, nước ta phải thực hiện CNH gắn liền với HĐH để tranh thủ những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại. -6- Hiểu một cách đầy đủ, Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế, xã hội từ sử dụng lao động thủ công là chính, sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại, dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học - công nghệ, tạo ra năng suất xã hội cao.

Như vậy, công nghiệp hoá không phải chỉ là phát triển nền công nghiệp, mà là phát triển mọi lĩnh vực từ sản xuất vật chất và dịch vụ của nền kinh tế, cho đến các khâu trang thiết bị, phương pháp quản lý, tác phong lao động, kỹ năng sản xuất. Đồng thời, đi đối với công nghiệp hoá, hiện đại hoá cũng không có nghĩa chỉ là đưa khoa học – công nghệ – kỹ thuật thông tin – vi điện tử hiện đại vào các lĩnh vực hoạt động kinh tế, mà là quá trình vận dụng tất cả những phương tiện đó vào tổng thể hệ thống kinh tế, chính trị, xã hội, nó đòi hỏi phải thực hiện cách mạng công nghệ trong các tất cả các lĩnh vực một cách hợp lý, cân đối, tạo lập cơ chế quản lý xã hội ở trình độ chuyên môn cao với phương pháp quản lý hiện đại. Nội dung cơ bản, lâu dài của CNH, HĐH là quá trình cơ khí hoá nền kinh tế dựa trên khoa học kỹ thuật tiên tiến. CNH là quá trình chuyển lao động thủ công thành lao động cơ khí, nhưng trong điều kiện nay thì phải tranh thủ kỹ thuật, công nghệ tiên tiến, CNH lấy công nghệ làm động lực phát triển vì vậy cần nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao, lựa chọn những công nghệ phù hợp dựa trên cơ khí hoá, HĐH sẽ tạo tiền đề vật chất để thực hiện phân công lại lao động xã hội theo hướng chuyển một bộ phận lao động trong nông nghiệp sang ngành kinh tế khác như công nghiệp, dịch vụ.

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, từng bước hình thành cơ cấu kinh tế hợp lý, kết hợp cơ cấu ngành, vùng, lãnh thổ và thành phần kinh tế để khai thác thế mạnh, tiềm năng của mỗi ngành, mỗi địa phương theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ. Công nghiệp hoá, hiện đại hoá phải hoàn thiện cơ cấu – tổ chức – vận hành xã hội, chuyên môn hoá chức năng ngày càng sâu của các thể chế, nâng cao chất lượng các phương tiện thông tin đại chúng và chất lượng sống: dân chủ hoá đời sống xã hội trong khuôn khổ một Nhà nước pháp -7- quyền, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí và dân đứng thông qua việc phát triển nền giáo dục quốc gia. Nội dung trước mắt của CNH, HĐH là coi trọng CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, phát triển ngành công nghiệp, cải tạo, nâng cấp và mở rộng hệ thống cơ sở hạ tầng, giao thông vận tải, phát triển ngành dịch vụ, du lịch, thương mại, tài chính, bưu chính viễn thông, hàng không quốc tế, mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động hội nhập trên cơ sở phát huy nội lực. Như vậy, quá trình CNH, HĐH thực chất tự bản thân nó chính là một quá trình biến mọi hoạt động kinh tế – chính trị – xã hội từng bước tiến lên trình độ tiên tiến và hiện đại.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử đã vạch ra quy luật khách quan rằng, đời sống vật chất (hiện thực) quy định đời sống tinh thần của xã hội. Do đó, trình độ kinh tế – chính trị – xã hội tiên tiến và hiện đại do CNH, HĐH tạo ra sẽ là cơ sở quy định bản chất và trình độ của nền văn hoá xã hội, là cơ sở để hoàn thành nhiệm vụ của thời kỳ quá độ lên CNHXN. CNH, HĐH có tác dụng về nhiều mặt đối với đời sống kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước, nó thể hiện: Thứ nhất: Phát triển lực lượng sản xuất, từ đó xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, trang bị kỹ thuật, công nghệ mới, nâng cao năng suất lao động xã hội. Thứ hai: Xây dựng hoàn thiện quan hệ sản xuất theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thứ ba: Thúc đẩy phân công lao động xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Thứ tư: Phát triển một nền giáo dục toàn diện, nâng cao trình độ văn hoá. Thứ năm: Xây dựng một nền kinh tế tự chủ, tăng cường hợp tác quốc tế Thứ sáu: Giữ vững an ninh xã hội, tăng cường tiềm lực quốc phòng. Với tác dụng quan trọng như trên, CNH, HĐH nền KTQD được coi là nhiệm vụ trung tâm trong suốt cả thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta.

Để có -8- được một cơ sở vật chất kỹ thuật của nền sản xuất lớn đáp ứng được yêu cầu của phương thức sản xuất XHCN, chúng ta cần phải có một nền công nghiệp hiện đại cân đối phù hợp dựa trên trình độ khoa học kỹ thuật công nghệ ngày càng cao. Trong điều kiện là một nước đang phát triển, là một trong những nước nghèo nhất thế giới, nền kinh tế còn dựa nhiều vào một nền nông nghiệp lạc hậu thì để có được một hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội văn minh công nghiệp, chúng ta cần phải tiến hành công nghiệp hoá kết hợp với hiện đại hoá để làm cho xã hội chuyển từ xã hội truyền thống sang xã hội hiện đại làm biến đổi căn bản bộ mặt của xã hội trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, chính trị. Nhiệm vụ trọng tâm của cách mạng nước ta trong suốt thời kỳ quá độ lên CNXH, không qua chế độ TBCN là phải xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH, trong đó có công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, văn hoá và khoa học tiên tiến. Theo đó, ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, đồng thời xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo định hướng XHCN.

Theo quy luật chung nhất về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất thì bất cứ sự thay đổi nào của quan hệ sản xuất, cũng đều là kết quả tất yếu của sự phát triển lực lượng sản xuất.