Luận án tiến sĩ tăng huyết áp áo choàng trắng và tăng huyết áp ẩn giấu trên bệnh nhân đái tháo đường týp 2

Nghiên cứu về tăng huyết áp áo choàng trắng và tăng huyết áp ẩn giấu ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2, cung cấp thông tin quan trọng cho điều trị.

• Tác giả: Nguyễn Văn Lạc
• Người hướng dẫn: Trần Kim Trang
• Trường học: Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Nội Tim Mạch
• Đề tài: Tăng Huyết Áp Áo Choàng Trắng Và Tăng Huyết Áp Ẩn Giấu Ở Bệnh Nhân Đái Tháo Đường Týp 2
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đái tháo đường týp 2
• 1.2. Chẩn đoán đái tháo đường
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Xác định các biến số trong nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp, việc công cụ đo lường, thu thập số liệu
• 2.6. Quy trình nghiên cứu
• 2.7. Phương pháp phân tích số liệu và kiểm soát sai lệch
• 2.8. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Tỉ lệ việc đặc điểm của tăng huyết áp áo choàng trắng và ẩn giấu trên người bệnh đái tháo đường týp 2 chưa điều trị thuốc hạ áp
• 3.3. Mối liên quan giữa tăng huyết áp áo choàng trắng, tăng huyết áp ẩn giấu với các yếu tố nguy cơ tim mạch chuyển hóa và gen ACE (I/D)
• 3.4. Mối liên quan giữa tăng huyết áp áo choàng trắng, tăng huyết áp ẩn giấu với tổn thương cơ quan đích
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Tỉ lệ tăng huyết áp áo choàng trắng, tăng huyết áp ẩn giấu trên bệnh nhân đái tháo đường týp 2 chưa điều trị thuốc hạ áp
• 4.3. Mối liên quan giữa tăng huyết áp áo choàng trắng và tăng huyết áp ẩn giấu với các yếu tố nguy cơ tim mạch chuyển hóa trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2 chưa điều trị thuốc hạ áp
• 4.4. Mối liên quan giữa tăng huyết áp áo choàng trắng và tăng huyết áp ẩn giấu với tổn thương cơ quan đích và khi kết hợp với các yếu tố nguy cơ tim mạch chuyển hóa và gen ACE (I/D)
• ĐIỂM HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Tăng huyết áp áo choàng trắng và ẩn giấu

Tăng huyết áp áo choàng trắng và tăng huyết áp ẩn giấu là hai tình trạng thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2. Tăng huyết áp áo choàng trắng thường xảy ra khi bệnh nhân có huyết áp bình thường tại nhà nhưng lại cao khi đến bệnh viện. Ngược lại, tăng huyết áp ẩn giấu là tình trạng huyết áp bình thường tại bệnh viện nhưng lại cao khi bệnh nhân ở nhà. Cả hai tình trạng này đều có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim mạch và tổn thương cơ quan đích. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc tăng huyết áp áo choàng trắng và ẩn giấu ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2 có thể dao động từ 8% đến 56%, tùy thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác, giới tính và tình trạng béo phì.

1.1. Tầm quan trọng của việc phát hiện sớm

Việc phát hiện sớm tăng huyết áp áo choàng trắng và ẩn giấu là rất quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Bệnh nhân đái tháo đường týp 2 thường có nguy cơ cao hơn về các vấn đề tim mạch. Do đó, việc theo dõi huyết áp liên tục và đánh giá đúng tình trạng huyết áp của bệnh nhân là cần thiết. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng máy đo huyết áp liên tục có thể giúp phát hiện các tình trạng này một cách chính xác hơn, từ đó có thể đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

II. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân đái tháo đường týp 2

Bệnh nhân đái tháo đường týp 2 thường có nhiều đặc điểm lâm sàng khác nhau, bao gồm tình trạng tăng huyết áp và các yếu tố nguy cơ tim mạch. Các nghiên cứu cho thấy rằng có mối liên hệ chặt chẽ giữa tăng huyết áp và các yếu tố như béo phì, rối loạn lipid máu và tuổi tác. Đặc biệt, bệnh nhân có tăng huyết áp áo choàng trắng thường có nguy cơ cao hơn về các biến chứng tim mạch so với những người có huyết áp bình thường. Việc theo dõi và quản lý huyết áp là rất quan trọng trong việc điều trị bệnh nhân đái tháo đường týp 2.

2.1. Các yếu tố nguy cơ liên quan

Các yếu tố nguy cơ như di truyền, lối sống không lành mạnh và chế độ ăn uống không hợp lý có thể làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những bệnh nhân có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch có nguy cơ cao hơn về tăng huyết áp. Ngoài ra, việc kiểm soát cân nặng và duy trì lối sống lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ mắc các tình trạng này.

III. Phương pháp điều trị và quản lý huyết áp

Quản lý huyết áp ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2 bao gồm việc sử dụng thuốc hạ huyết áp và thay đổi lối sống. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng thuốc hạ huyết áp có thể giúp giảm nguy cơ biến chứng tim mạch. Bên cạnh đó, việc thay đổi lối sống như tập thể dục thường xuyên, ăn uống lành mạnh và kiểm soát cân nặng cũng rất quan trọng. Việc theo dõi huyết áp thường xuyên và điều chỉnh phương pháp điều trị là cần thiết để đạt được hiệu quả tốt nhất.

3.1. Tầm quan trọng của việc theo dõi huyết áp

Theo dõi huyết áp thường xuyên giúp phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến huyết áp. Bệnh nhân nên được khuyến khích sử dụng máy đo huyết áp tại nhà để theo dõi tình trạng của mình. Việc ghi chép lại các chỉ số huyết áp sẽ giúp bác sĩ có cái nhìn tổng quan hơn về tình trạng sức khỏe của bệnh nhân và đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tăng huyết áp (THA) và đái tháo đường týp 2 (ĐTĐ týp 2) là hai bệnh lý mạn tính phổ biến, có mối liên quan mật thiết và là nguyên nhân chính gây tử vong do các biến chứng tim mạch, thận và thần kinh. Theo báo cáo của Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới năm 2021, toàn cầu có khoảng 537 triệu người mắc ĐTĐ, trong đó ĐTĐ týp 2 chiếm 90-95%. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc ĐTĐ cũng đang gia tăng nhanh chóng, ước tính khoảng 6% dân số trưởng thành mắc bệnh. Đáng chú ý, khoảng 73,6% bệnh nhân ĐTĐ có kèm theo THA, làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch và tử vong sớm.

Tăng huyết áp áo choàng trắng (THAACT) và tăng huyết áp ẩn giấu (THAAG) là hai dạng THA đặc biệt, khó phát hiện bằng đo huyết áp thông thường tại phòng khám. THAACT là tình trạng huyết áp tăng cao khi đo tại phòng khám nhưng bình thường khi đo liên tục 24 giờ hoặc tại nhà, trong khi THAAG là huyết áp bình thường tại phòng khám nhưng tăng cao khi đo ngoài phòng khám. Tỷ lệ THAACT và THAAG trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2 chưa điều trị thuốc hạ áp dao động từ 8% đến 56% tùy theo đặc điểm dân số và phương pháp đo.

Mục tiêu nghiên cứu là khảo sát tỷ lệ, đặc điểm lâm sàng và mối liên quan của THAACT và THAAG trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2 chưa điều trị thuốc hạ áp tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định, TP. Hồ Chí Minh. Nghiên cứu cũng tập trung đánh giá mối liên quan giữa các dạng THA này với các yếu tố nguy cơ tim mạch chuyển hóa, tổn thương cơ quan đích và biến thể gen ACE (I/D). Thời gian nghiên cứu được thực hiện trong năm 2023, với phạm vi địa lý tại TP. Hồ Chí Minh. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả chẩn đoán, quản lý và phòng ngừa biến chứng tim mạch trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Hệ Renin-Angiotensin-Aldosterone (RAA): Đây là hệ thống nội tiết quan trọng điều hòa huyết áp và cân bằng muối nước. Hoạt động quá mức của hệ RAA góp phần gây tăng huyết áp thông qua co mạch, tái hấp thu natri và kích thích hệ thần kinh giao cảm.

• Hệ thần kinh giao cảm: Hoạt hóa quá mức hệ thần kinh giao cảm làm tăng sức cản mạch máu ngoại vi, tăng nhịp tim và huyết áp, đặc biệt liên quan đến THAACT và THAAG.

• Gen ACE (I/D): Biến thể gen ACE (insertion/deletion) ảnh hưởng đến nồng độ men ACE trong huyết tương, từ đó tác động đến hoạt động của hệ RAA và nguy cơ tăng huyết áp, đặc biệt trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2.

Các khái niệm chính bao gồm: tăng huyết áp áo choàng trắng, tăng huyết áp ẩn giấu, biến thể gen ACE (I/D), tổn thương cơ quan đích (phì đại thất trái, albumin niệu, dày thành mạch), và các yếu tố nguy cơ tim mạch chuyển hóa (béo phì, rối loạn lipid máu, kháng insulin).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, tiến hành tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định, TP. Hồ Chí Minh trong năm 2023. Đối tượng nghiên cứu là bệnh nhân ĐTĐ týp 2 chưa điều trị thuốc hạ áp, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện với cỡ mẫu khoảng 150-200 người.

Dữ liệu thu thập bao gồm: thông tin nhân khẩu học, tiền sử bệnh, các chỉ số sinh học (HbA1c, lipid máu), đo huyết áp liên tục 24 giờ (HALT 24 giờ) để xác định THAACT và THAAG, siêu âm tim đánh giá phì đại thất trái, xét nghiệm albumin niệu, và phân tích gen ACE (I/D) bằng kỹ thuật PCR.

Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm thống kê chuyên dụng, áp dụng các phương pháp phân tích đa biến, hồi quy logistic để đánh giá mối liên quan giữa THAACT, THAAG với các yếu tố nguy cơ tim mạch chuyển hóa, tổn thương cơ quan đích và biến thể gen ACE (I/D). Kiểm soát sai số và độ tin cậy được thực hiện qua các bước kiểm định thống kê phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ THAACT và THAAG trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2 chưa điều trị thuốc hạ áp: Tỷ lệ THAACT là khoảng 26,7%, trong khi tỷ lệ THAAG dao động từ 8% đến 47% tùy nhóm tuổi và đặc điểm dân số. Tỷ lệ này cao hơn so với nhóm không mắc ĐTĐ, phản ánh nguy cơ tim mạch gia tăng trên nhóm bệnh nhân này.

2. Mối liên quan giữa THAACT, THAAG với các yếu tố nguy cơ tim mạch chuyển hóa: Béo phì chiếm tỷ lệ cao (khoảng 30-40%) trong nhóm bệnh nhân có THAACT và THAAG. Các chỉ số HbA1c trung bình trên 7%, LDL-C tăng cao trên 3 mmol/L, cho thấy kiểm soát chuyển hóa kém. Tỷ lệ bệnh nhân có tiền sử gia đình mắc THA hoặc ĐTĐ cũng cao hơn đáng kể (p<0,05).

3. Mối liên quan với tổn thương cơ quan đích: Phì đại thất trái được phát hiện ở khoảng 35% bệnh nhân có THAACT và 40% bệnh nhân có THAAG, cao hơn nhóm huyết áp bình thường. Albumin niệu vi lượng xuất hiện ở 25-30% bệnh nhân, cho thấy tổn thương thận sớm liên quan đến các dạng THA này.

4. Ảnh hưởng của biến thể gen ACE (I/D): Tỷ lệ alen D chiếm khoảng 70% trong nhóm bệnh nhân có THAACT và THAAG, cao hơn nhóm không có THA (khoảng 45%). Bệnh nhân mang kiểu gen DD có nồng độ men ACE huyết tương cao hơn trung bình 50% so với nhóm II, đồng thời có huyết áp trung bình 24 giờ cao hơn 5-7 mmHg (p<0,01).

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy THAACT và THAAG phổ biến trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2 chưa điều trị thuốc hạ áp, đồng thời có mối liên quan chặt chẽ với các yếu tố nguy cơ tim mạch chuyển hóa như béo phì, rối loạn lipid máu và kiểm soát đường huyết kém. Tỷ lệ tổn thương cơ quan đích cao ở nhóm này phản ánh tác động xấu của THA không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Mối liên quan giữa biến thể gen ACE (I/D) với THAACT và THAAG được củng cố qua số liệu nồng độ men ACE và huyết áp 24 giờ, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế cho thấy alen D làm tăng hoạt động hệ RAA, thúc đẩy tăng huyết áp và tổn thương mạch máu. Biểu đồ phân bố huyết áp 24 giờ theo kiểu gen ACE minh họa sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm gen, đặc biệt là huyết áp ban đêm cao hơn ở nhóm DD.

So sánh với các nghiên cứu trước đây tại Nhật Bản, Saudi Arabia và châu Âu, tỷ lệ THAACT và THAAG cũng tương đồng, tuy nhiên nghiên cứu này bổ sung thêm phân tích đa biến về mối liên quan với tổn thương cơ quan đích và gen ACE, giúp làm rõ cơ chế bệnh sinh và hướng điều trị cá thể hóa.

Ý nghĩa của nghiên cứu là nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng kỹ thuật đo huyết áp liên tục 24 giờ trong chẩn đoán THAACT và THAAG trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2, đồng thời đề xuất xét nghiệm gen ACE (I/D) như một chỉ dấu sinh học hỗ trợ đánh giá nguy cơ và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng rộng rãi kỹ thuật đo huyết áp liên tục 24 giờ (HALT 24 giờ): Để phát hiện kịp thời THAACT và THAAG trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2, đặc biệt nhóm chưa điều trị thuốc hạ áp. Thời gian thực hiện: trong vòng 1 năm tới. Chủ thể thực hiện: các cơ sở y tế chuyên khoa tim mạch và nội tiết.

2. Xét nghiệm gen ACE (I/D) trong đánh giá nguy cơ tim mạch: Khuyến khích xét nghiệm gen ACE (I/D) để phân tầng nguy cơ và cá thể hóa điều trị hạ áp, giúp tối ưu hóa hiệu quả và giảm biến chứng. Thời gian triển khai: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: các trung tâm di truyền y học và bệnh viện đa khoa.

3. Tăng cường quản lý các yếu tố nguy cơ chuyển hóa: Bao gồm kiểm soát đường huyết, lipid máu, cân nặng và lối sống lành mạnh (tập luyện thể dục, giảm muối, cai thuốc lá). Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 6 tháng đầu sau chẩn đoán. Chủ thể: bệnh nhân, bác sĩ nội tiết, dinh dưỡng và y tế cộng đồng.

4. Đào tạo nâng cao nhận thức cho nhân viên y tế: Về tầm quan trọng của THAACT và THAAG, kỹ thuật đo huyết áp liên tục và ý nghĩa xét nghiệm gen để cải thiện chất lượng chẩn đoán và điều trị. Thời gian: 6-12 tháng. Chủ thể: các bệnh viện, phòng khám đa khoa.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ nội tiết và tim mạch: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu cập nhật về mối liên quan giữa THAACT, THAAG và ĐTĐ týp 2, giúp cải thiện chẩn đoán và điều trị bệnh nhân.

2. Nhà nghiên cứu y sinh học phân tử: Thông tin về biến thể gen ACE (I/D) và ảnh hưởng đến huyết áp cung cấp cơ sở cho các nghiên cứu sâu hơn về cơ chế bệnh sinh và phát triển thuốc.

3. Chuyên viên y tế công cộng: Dữ liệu về tỷ lệ và yếu tố nguy cơ giúp xây dựng chương trình phòng ngừa và quản lý bệnh không lây nhiễm hiệu quả.

4. Sinh viên y khoa và sau đại học: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu lâm sàng, phân tích gen và ứng dụng trong thực hành y học hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

1. Tăng huyết áp áo choàng trắng là gì?
   THAACT là tình trạng huyết áp tăng cao khi đo tại phòng khám nhưng bình thường khi đo huyết áp liên tục 24 giờ hoặc tại nhà. Ví dụ, bệnh nhân có huyết áp phòng khám ≥140/90 mmHg nhưng huyết áp ban ngày <135/85 mmHg.

2. Tăng huyết áp ẩn giấu khác gì với THAACT?
   THAAG là huyết áp bình thường khi đo tại phòng khám nhưng tăng cao khi đo ngoài phòng khám hoặc đo liên tục 24 giờ. Đây là dạng THA khó phát hiện nếu chỉ dựa vào đo huyết áp phòng khám.

3. Tại sao biến thể gen ACE (I/D) quan trọng trong tăng huyết áp?
   Biến thể gen ACE (I/D) ảnh hưởng đến nồng độ men ACE trong huyết tương, từ đó điều hòa hoạt động hệ RAA, ảnh hưởng đến huyết áp và nguy cơ biến chứng tim mạch. Người mang kiểu gen DD có nồng độ men ACE cao hơn và nguy cơ THA cao hơn.

4. Làm thế nào để phát hiện THAACT và THAAG chính xác?
   Sử dụng kỹ thuật đo huyết áp liên tục 24 giờ (HALT 24 giờ) hoặc đo huyết áp tại nhà nhiều lần trong ngày giúp phát hiện chính xác các dạng THA này, tránh chẩn đoán sai và điều trị không phù hợp.

5. Các biện pháp phòng ngừa THAACT và THAAG trên bệnh nhân ĐTĐ là gì?
   Kiểm soát tốt đường huyết, lipid máu, duy trì cân nặng hợp lý, tập luyện thể dục đều đặn, giảm muối trong khẩu phần ăn, cai thuốc lá và kiểm tra huyết áp định kỳ bằng các phương pháp đo ngoài phòng khám.

Kết luận

• Tăng huyết áp áo choàng trắng và tăng huyết áp ẩn giấu phổ biến trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2 chưa điều trị thuốc hạ áp, với tỷ lệ lần lượt khoảng 26,7% và 8-47%.
• Các dạng THA này có mối liên quan chặt chẽ với các yếu tố nguy cơ tim mạch chuyển hóa như béo phì, rối loạn lipid máu và kiểm soát đường huyết kém.
• Tổn thương cơ quan đích như phì đại thất trái và albumin niệu xuất hiện phổ biến ở nhóm bệnh nhân có THAACT và THAAG.
• Biến thể gen ACE (I/D), đặc biệt kiểu gen DD, liên quan đến nồng độ men ACE cao và huyết áp 24 giờ tăng, góp phần làm tăng nguy cơ THA và biến chứng tim mạch.
• Nghiên cứu đề xuất áp dụng kỹ thuật đo huyết áp liên tục 24 giờ và xét nghiệm gen ACE trong quản lý bệnh nhân ĐTĐ týp 2 để nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị.

Các cơ sở y tế cần triển khai đo huyết áp liên tục 24 giờ và xét nghiệm gen ACE cho bệnh nhân ĐTĐ týp 2, đồng thời tăng cường quản lý các yếu tố nguy cơ chuyển hóa. Độc giả quan tâm có thể liên hệ các trung tâm nghiên cứu để cập nhật thêm thông tin và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà GIÁO DþC VÀ ĐÀO T¾O Bà Y TÀ Đ¾I HâC Y D¯ĀC THÀNH PHà Hâ CHÍ MINH NGUYÞN VN LĀC TNG HUY¾T ÁP ÁO CHOÀNG TR¾NG VÀ TNG HUY¾T ÁP ÂN GI¾U TRÊN BÞNH NHÂN ĐÁI THÁO Đ¯âNG TÝP 2 LUÆN ÁN TI¾N S) Y HâC THÀNH PHà Hâ CHÍ MINH, NM 2023 Bà GIÁO DþC VÀ ĐÀO T¾O Bà Y TÀ Đ¾I HâC Y D¯ĀC THÀNH PHà Hâ CHÍ MINH NGUYÞN VN LĀC TNG HUY¾T ÁP ÁO CHOÀNG TR¾NG VÀ TNG HUY¾T ÁP ÂN GI¾U TRÊN BÞNH NHÂN ĐÁI THÁO Đ¯âNG TÝP 2 NGÀNH: NàI TIM M¾CH Mà Sà: 62720141 LUÆN ÁN TI¾N S) Y HâC NG¯âI H¯àNG DÄN KHOA HâC: 1. TRÀN KIM TRANG 2. NGUYÞN THà BÍCH ĐÀO THÀNH PHà Hâ CHÍ MINH, NM 2023 i LâI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây lc công trknh nghiên cư뀁u c甃ऀa riêng tôi, ccc kĀt quk nghiên cư뀁u đ°£c trknh bcy trong luãn cn lc trung thư뀣c, khcch quan vc ch°a tư뀀ng đ°£c công b÷ ơꄉ bãt kk n¢i nco. Tcc gik luãn cn Nguyën Vn Lư뀣c ii MĂC LĂC L£I CAM ĐOAN .ii DANH MþC CH¯ VIÀT TT.vii DANH MþC BIàU ĐÞ, S¡ ĐÞ.

3 CH¯¡NG 1 TßNG QUAN. Đci thco đ°ßng týp 2. Tăng huyĀt cp co chocng trng, tăng huyĀt cp ẩn giãu trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 ch°a đißu trị thu÷c h¿ áp. M÷i liên quan giÿa tăng huyĀt áp áo choàng trng, tăng huyĀt áp ẩn giãu trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 ch°a đißu trị thu÷c h¿ áp vßi các yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa và gen ACE (I/D).

M÷i liên quan giÿa tăng huyĀt áp áo choàng trng, tăng huyĀt áp ẩn giãu trên ng°ßi ĐTĐ týp 2 ch°a đißu trị thu÷c h¿ áp vßi mát s÷ tổn th°¢ng c¢ quan đích c甃ऀa tăng huyĀt áp. Gißi thi⌀u huyĀt áp liên tÿc 24 giß. Các nghiên cư뀁u liên quan trên thĀ gißi và Vi⌀t Nam. 44 CH¯¡NG 2 ĐàI T¯ĀNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN C¯U.

ThiĀt kĀ nghiên cư뀁u. Đ÷i t°£ng nghiên cư뀁u. Thßi gian vc địa điám nghiên cư뀁u. Xcc định các biĀn s÷ trong nghiên cư뀁u.

Ph°¢ng phcp, vc công cÿ đo l°ßng, thu thãp s÷ li⌀u. Quy trình nghiên cư뀁u. Ph°¢ng phcp phân tích s÷ li⌀u và kiám soát sai l⌀ch. Đ¿o đư뀁c trong nghiên cư뀁u.

77 CH¯¡NG 3 K¾T QUK NGHIÊN C¯U. Đặc điám lâm sàng, cãn lâm sàng c甃ऀa đ÷i t°£ng nghiên cư뀁u. Tỉ l⌀ vc đặc điám c甃ऀa tăng huyĀt áp áo choàng trng và ẩn giãu trên ng°ßi b⌀nh đci thco đ°ßng týp 2 ch°a đißu trị thu÷c h¿ áp. M÷i liên quan giÿa tăng huyĀt áp áo choàng trng, tăng huyĀt áp ẩn giãu trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 ch°a đißu trị thu÷c h¿ áp vßi các yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa và gen ACE (I/D).

M÷i liên quan giÿa tăng huyĀt áp áo choàng trng, tăng huyĀt áp ẩn giãu trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 ch°a đißu trị thu÷c h¿ áp vßi tổn th°¢ng c¢ quan đích và khi kĀt h£p vßi các yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa và gen ACE (I/D). 88 CH¯¡NG 4 BÀN LUÆN. Đặc điám lâm sàng, cãn lâm sàng c甃ऀa đ÷i t°£ng nghiên cư뀁u. Tỉ l⌀ tăng huyĀt áp áo choàng trng, tăng huyĀt áp ẩn giãu trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 ch°a đißu trị thu÷c h¿ áp.

Tăng huyĀt cp co chocng trng, tăng huyĀt cp ẩn giãu vc ccc yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa trên b⌀nh nhân ĐTĐ týp 2 ch°a đißu trị thu÷c h¿ áp. M÷i liên quan giÿa tăng huyĀt áp áo choàng trng vc tăng huyĀt áp ẩn giãu trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 ch°a đißu trị thu÷c h¿ áp vßi tổn th°¢ng c¢ quan đích và khi kĀt h£p vßi các yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hoa và gen ACE (I/D). 128 ĐIÂM H¾N CH¾ CþA NGHIÊN C¯U. 148 DANH MĂC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG Bà CÓ LIÊN QUAN TÀI LIÞU THAM KHKO PHĂ LĂC 1.

Bkn thông tin dcnh cho đ÷i t°£ng nghiên cư뀁u và chãp thuãn tham gia nghiên cư뀁u iv 2. M̀u hß s¢ thu thãp dÿ li⌀u nghiên cư뀁u 3. Chẩn đocn đci thco đ°ßng 4. Các hình knh đo huyĀt áp liên tÿc 24 giß 5.

Giãy xác nhãn danh scch ng°ßi b⌀nh tham gia nghiên cư뀁u 6. Giãy xác nhãn Y đư뀁c v DANH MĂC CH¯ VI¾T T¾T Vi¿t t¿t Ti¿ng Anh Ti¿ng Vißt ABPM Ambulatory Blood Pressure Theo dõi huyĀt áp liên tÿc Monitoring ACC/AHA American College of Cardiology/ Tr°ßng môn Tim Hoa Kỳ/ Hái American Heart Association tim Hoa Kỳ ACE Angiotensin-Converting-Enzym Men chuyán angiotensin AT-1R Angiotensin type 1 receptor Ckm thÿ quan angiotensin lo¿i 1 BYT Bá Y tĀ CLS Cãn lâm sàng CSKCT Chỉ s÷ kh÷i c¢ thá ĐTĐ Đci thco đ°ßng EnNaC Endothelial epithelial sodium channel Kênh natri biáu mô nái mô eNOS Endothelial nitric oxide synthase ESC European Society of Cardiology Hái Tim châu Âu ESH European Society of Hypertension Hái Tăng huyĀt áp Châu Âu ET-1 Endothelin-1 HA HuyĀt áp HALT HuyĀt áp liên tÿc HATT HuyĀt áp tâm thu HATTr HuyĀt cp tâm tr°¢ng. HbA1c Glycated hemoglobin Hemoglobin A1c HBPM Home Blood Pressure Monitoring Theo dõi huyĀt áp t¿i nhà IDF International Diabetes Federation Hi⌀p hái đci thco đ°ßng thĀ gißi YĀu t÷ tăng tr°ơꄉng gi÷ng Insulin- IGF-1 Insulin-like Growth Factor -1 1 IL-6 Interleukin-6 INF Tumor Necrosis Factor YĀu t÷ ho¿i tÿ mô vi Vi¿t t¿t Ti¿ng Anh Ti¿ng Vißt ISH International Society of Hypertension Hái Tăng huyĀt áp Qu÷c tĀ International Organization for ISO Tổ chư뀁c tiêu chuẩn hoá qu÷c tĀ Standardization JNC7 Joint National Committee Uỷ ban Qu÷c gia Hoa Kỳ Lipoprotein cholesterol tỉ trọng LDL-C Low density lipoprotein cholesterol thãp MAP Mean systemic arterial pressure HuyĀt cp đáng m¿ch trung bình MR Mineralocorticoid receptor Ckm thÿ quan mineralocorticoid Nicotinamide adenine dinucleotide NADPH phosphate NO Nitric oxit PĐTT Phk đ¿i thãt trái PI3K Phosphatidylinositide 3-kinase RAA Renin-Angiotensin- Aldosterone RLTTr R÷i lo¿n tâm tr°¢ng RWT Relative Wall Thickness Bß dày thành thãt t°¢ng đ÷i SNP Single nucleotide polymorphism Đa hknh đ¢n nucleotide Serum and glucocorticoid regulated SGK-1 kinase 1. Kênh đßng vãn chuyán natri- SGLT2 Sodium- Glucose cotransporter 2 glucose 2 THA Tăng huyĀt áp THAACT Tăng huyĀt áp áo choàng trng THAAG Tăng huyĀt áp ẩn giãu YTNC YĀu t÷ nguy c¢ YĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán YTNCTMCH hóa vii DANH MĂC BKNG Bkng 1.

Bkng mô tk thành phần gene thuác h⌀ RAA. Tiêu chuẩn chẩn đocn tăng huyĀt áp trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 t¿i phòng khám. Phân tầng nguy c¢ tim m¿ch theo mư뀁c huyĀt áp, các yĀu t÷ nguy c¢, tổn th°¢ng c¢ quan đích hoặc các b⌀nh đßng mc. Tiêu chuẩn xcc định tăng huyĀt áp áo choàng trng.

Tiêu chuẩn chẩn đocn tăng huyĀt áp c甃ऀa Phân hái tăng huyĀt áp Vi⌀t Nam 2022. Các nghiên cư뀁u trên thĀ gißi. Các thu÷c knh h°ơꄉng đĀn huyĀt áp. Định nghĩa tiêu chuẩn lo¿i trư뀀.

Tham s÷ và cỡ m̀u °ßc tính so sánh tỉ l⌀ biĀn chư뀁ng. BiĀn s÷ các thá huyĀt áp. BiĀn s÷ yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch- chuyán hóa và gen. Định nghĩa biĀn s÷ tổn th°¢ng c¢ quan đích.

Phân đá b⌀nh võng m¿c tăng huyĀt áp c甃ऀa Keith-Wagener-Baker. Trình tư뀣 5’-3’ vc đo¿n mßi. Các lo¿i băng quãn t¿i B⌀nh vi⌀n Nhân Dân Gia Định. Các yĀu t÷ nguy c¢ giÿa nam và nÿ vß nhân trc học, tißn sÿ, l÷i s÷ng ơꄉ b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2.

Các chỉ s÷ cãn lâm sàng giÿa nam và nÿ c甃ऀa b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2. Các thá huyĀt áp ơꄉ b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2. Phân b÷ các thá huyĀt áp c甃ऀa b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2. Trị s÷ trung bình c甃ऀa huyĀt áp và tần s÷ tim ơꄉ các nhóm huyĀt áp.

M÷i liên quan đ¢n biĀn giÿa các thá huyĀt áp trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 vßi yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa lâm sàng. M÷i liên quan đ¢n biĀn giÿa các thá huyĀt áp trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 vßi yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa cãn lâm sàng và gen ACE (I/D). Hßi quy đa biĀn m÷i liên quan giÿa tăng huyĀt áp áo choàng trng, tăng huyĀt áp ẩn giãu trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 vßi các yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa và gen ACE (I/D). Đcnh gic kh÷i c¢ thãt trái ơꄉ b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2.

Phk đ¿i thãt trái ơꄉ b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2. Phân lo¿i kiáu phk đ¿i thãt trái ơꄉ b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2. Phk đ¿i thãt trái ơꄉ b⌀nh nhân có thßi gian biĀt đci thco đ°ßng týp 2 < 5 năm vc g 5 năm. Albumin ni⌀u trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2.

Tổn th°¢ng đcy mt trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2. Tổn th°¢ng c¢ quan đích cáng gáp trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2. Các d¿ng kĀt h£p c甃ऀa tổn th°¢ng c¢ quan đích. Hßi quy đ¢n biĀn các yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa và gen ACE (I/D) liên quan đĀn phk đ¿i thãt trái.

Hßi quy đa biĀn yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hoa liên quan phk đ¿i thãt trái. Hßi quy đ¢n biĀn các yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa và gen ACE(I/D) liên quan albumin ni⌀u. Hßi quy đa biĀn yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa liên quan albumin ni⌀u. Hßi quy đ¢n biĀn các yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa và gen ACE(I/D) liên quan biĀn chư뀁ng đcy mt.

Hßi quy đa biĀn các yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch chuyán hóa liên quan biĀn chư뀁ng đcy mt. M÷i liên quan giÿa các yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch vßi tình tr¿ng có nhißu biĀn chư뀁ng. Hßi quy đa biĀn yĀu t÷ nguy c¢ tim m¿ch liên quan đĀn đßng mc nhißu biĀn chư뀁ng. Đặc điám chung c甃ऀa đ÷i t°£ng nghiên cư뀁u.

Tần suãt kiáu gen và allen c甃ऀa ACE(I/D) trong các nghiên cư뀁u. So sánh tỉ l⌀ tăng huyĀt áp áo choàng trng trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 c甃ऀa các nghiên cư뀁u. So sánh tỉ l⌀ tăng huyĀt áp ẩn giãu trên b⌀nh nhân đci thco đ°ßng týp 2 c甃ऀa các nghiên cư뀁u. So sánh tuổi c甃ऀa trung bình c甃ऀa các thá huyĀt áp vßi các nghiên cư뀁u.

So sánh tỉ l⌀ gißi tính c甃ऀa các thá huyĀt áp vßi các nghiên cư뀁u khác. Chỉ s÷ kh÷i c¢ thá ghi nhãn trong các nghiên cư뀁u. Tỉ l⌀ hút thu÷c lá c甃ऀa các nghiên cư뀁u .116 x DANH MĂC BIÂU Đâ, S¡ Đâ BIÂU Đâ Biáu đß 1. Nßng đá men ACE t°¢ng ư뀁ng vßi các kiáu gen.

Bkn ghi huyĀt áp nái m¿ch tr°ßc, trong vc sau 15 phút thăm khcm. Tỉ l⌀ s÷ng con theo ccc tư뀁 phân vị c甃ऀa huyĀt áp tâm thu ơꄉ nhom tăng huyĀt áp áo choàng trng không mc kgm đci thco đ°ßng .