CHƯƠNG 1 Mô hình công ty mẹ - công ty con được thiết lập dựa trên mối quan hệ về vốn, công nghệ, thị trường và đã được ứng dụng từ lâu tại các nước tiên tiến trên thế giới. Mô hình này có ưu điểm là tích tụ và tập trung các nguồn lực kinh tế từ các pháp nhân độc lập bằng nhiều phương thức liên kết khác nhau để trở thành một tập đoàn kinh tế lớn, năng động nhằm đa dạng hóa rủi ro, tối đa hóa lợi nhuận và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Tại Việt Nam, các tập đoàn kinh tế thuộc sở hữu tư nhân theo kiểu gia đình bắt đầu phát triển mạnh mẽ. Do đó, để nâng cao hiệu quả kinh tế của các tập đoàn đó, việc nghiên cứu các mô hình tổ chức tập đoàn tiên tiến trên thế giới để ứng dụng cho các tập đoàn kinh tế thuộc sở hữu tư nhân tại Việt Nam được đặt ra.
Tập đoàn Đầu tư Sài Gòn sẽ là một ứng dụng cụ thể mô hình công ty mẹ - công ty con dựa trên nền tảng của pháp luật Việt Nam. 123doc CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CỦA TẬP ĐOÀN ĐẦU TƯ SÀI GÒN VÀ VẤN ĐỀ PHÁP LÝ ĐỐI VỚI TẬP ĐOÀN KINH TẾ TẠI VIỆT NAM 2.1 TỔNG QUAN VỀ TẬP ĐOÀN ĐẦU TƯ SÀI GÒN 2. Nguồn gốc hình thành tập đoàn Công ty cổ phần Xây dựng Sài Gòn (Công ty SCC) thành lập năm 1999 là đơn vị liên kết chặt chẽ với Công ty cổ phần KCN Tân Tạo (ITACO) thông qua việc nắm giữ 15% vốn điều lệ của ITACO, cổ đông cùng Ban lãnh đạo của ITACO và Công ty SCC là anh em ruột trong một gia đình. Công ty SCC hoạt động trong lĩnh vực xây dựng công nghiệp và dân dụng, sản xuất bêtông, khung kèo thép… thị trường đầu ra chủ yếu là xây dựng cơ sở hạ tầng cho KCN Tân Tạo và xây dựng văn phòng nhà xưởng cho các doanh nghiệp đầu tư vào KCN.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa ITACO, Công ty SCC, Ngân hàng đầu tư và phát triển Chi nhánh TP HCM đã hình thành các chính sách kinh doanh thông thoáng, hỗ trợ tài chính toàn diện cho khách hàng đầu tư vào KCN. Từ đó, KCN Tân Tạo trở thành điểm tựa cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa đang mở rộng sản xuất - kinh doanh và thực hiện chính sách di dời nhà xưởng ra khỏi nội thành của TP HCM. KCN Tân Tạo – là mô hình KCN điển hình được Ủy ban nhân dân Thành phố HCM và Chính Phủ tuyên dương trở thành đầu mối cho các công tác xúc tiến thương mại, thu hút đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Song hành với sự lớn mạnh của ITACO về KCN Tân Tạo đã kéo theo sự phát triển của Công ty SCC trong lĩnh vực xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng gắn liền với KCN.
Từ sự thành công của ITACO, bắt đầu từ năm 2003 trên khắp cả nước từ Bắc đến Nam các KCN có quy mô lớn được chính phủ cấp phép đầu tư và chính quyền địa phương giao đất để xây dựng các KCN, khu dân cư như: Cần Thơ, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Bình Định, Bình Thuận, Bắc Giang, Hải Phòng… Trong quá trình triển khai thực hiện, mỗi dự án KCN là một công ty được thành lập để quản lý. Gắn liền với mỗi KCN là các công ty hoạt động xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng được 123doc thành lập nhằm đáp ứng các nhu cầu tại chỗ cho KCN và khu vực lân cận. Vốn đầu tư để thành lập các công ty con là từ Công ty SCC, Công ty cổ phần Đầu tư Sài Gòn (được thành lập cuối năm 2004) và các thành viên trong gia đình. Trong quá trình hình thành và phát triển đến cuối năm 2006 ra đời hai tập đoàn: Tập đoàn kinh doanh KCN viết tắt là ITA GROUP đứng đầu là ITACO và “Tập đoàn đầu tư Sài Gòn” viết tắt là SAIGON INVEST GROUP với 17 công ty đầu tư các dự án có giá trị lên tới cả tỷ đô la.
Bên cạnh đó, trong năm 2004 các thành viên trong gia đình đã chính thức mua lại Ngân hàng TMCP Nông Thôn Sông Kiên, tại tỉnh Kiên Giang. Đến tháng 09/2006 ngân hàng này được cho phép chuyển đổi thành ngân hàng đô thị và chuyển trụ sở chính về Thành phố Hồ Chí Minh với tên mới là Ngân hàng TMCP Nam Việt. Mục tiêu của ngân hàng Nam Việt là hoạt động kinh doanh ngân hàng để tạo ra lợi nhuận, làm mối liên kết trung gian về tài chính giữa ITA GROUP VÀ SAIGON INVEST GROUP, đồng thời tạo ra một quy trình kinh doanh khép kín trong hoạt động kinh doanh của hai tập đoàn. Các công ty thành viên trong Tập đoàn Đầu tư Sài Gòn Đến thời điểm ngày 30/06/2006 Tập đoàn Đầu tư Sài Gòn gồm 17 công ty con hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực kinh doanh cơ sở hạ tầng KCN; khu dân cư, khu du lịch; xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng; công nghệ thông tin; đầu tư tài chính vào lĩnh vực tài chính ngân hàng, cụ thể như sau: Công ty cổ phần Xây dựng Sài Gòn (Công ty SCC), Công ty cổ phần Sản xuất và Phát triển Xây dựng Cửu Long (Công ty MCC), Công ty cổ phần Sản xuất và Thương mại Sài Gòn (Công ty SMC), Công ty cổ phần Xây dựng Sài Gòn - Kinh Bắc (Công ty Sài Gòn – Kinh Bắc): xây dựng cơ sở hạ tầng dân dụng và công nghiệp; đầu tư xây dựng và cho thuê văn phòng nhà xưởng tại các khu công nghiệp; sản xuất khung kèo thép, bêtông tươi, sản xuất cọc, đúc cống, sản xuất gạch lát vỉa hè, san lắp mặt bằng; thiết kế xây dựng và giám sát thi công.
Công ty cổ phần Xây dựng và Khai thác khoáng sản Sài Gòn – Quy Nhơn (Công ty Sài Gòn – Quy Nhơn), hoạt động kinh doanh chính như Công ty Sài Gòn – Kinh Bắc và có thêm chức năng khai thác đất, cát, đá xây dựng và titan. 123doc Công ty cổ phần Đầu tư Sài Gòn (Công ty SGI), Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển đô thị Kinh Bắc (Công ty Kinh Bắc), Công ty cổ phần KCN Sài Gòn - Bắc Giang (Công ty Sài Gòn - Bắc Giang), Công ty cổ phần KCN Sài Gòn – Hải Phòng (Công ty Sài Gòn - Hải Phòng), Công ty cổ phần Đầu tư Sài Gòn – Đà Nẵng (Công ty Sài Gòn - Đà Nẵng), Công ty cổ phần KCN Sài Gòn - Nhơn Hội (Công ty Sài Gòn - Nhơn Hội), Công ty cổ phần KCN Sài Gòn – Cần Thơ (Công ty Sài Gòn – Cần Thơ), Công ty cổ phần KCN Sài Gòn – Bình Phước (Công ty Sài Gòn – Bình Phước): đầu tư xây dựng và khai thác phát triển cơ sở hạ tầng KCN, khu dân cư. Công ty cổ phần Du lịch Sài Gòn (Công ty STC), Công ty cổ phần Du lịch Sài Gòn - Hàm Tân (Công ty SHTC), Công ty cổ phần Đầu tư và Du lịch Sài Gòn – Lâm Đồng (Công ty Sài Gòn – Lâm Đồng): Kinh doanh các dịch vụ du lịch, đầu tư xây dựng nhà hàng, khách sạn; đầu tư xây dựng và khai thác các khu du lịch. Công ty cổ phần Công nghệ và Viễn thông Sài Gòn (Công ty SaiGontel), hoạt động kinh doanh chính: cho thuê cao ốc văn phòng, đầu tư xây dựng và khai thác cơ sở hạ tầng khu công nghệ cao; cung cấp dịch vụ Internet; kinh doanh trò chơi trực tuyến; gia công phần mềm… 2.
Quy mô của các dự án đầu tư của Tập đoàn Đầu tư Sài Gòn Công ty cổ phần Xây dựng Sài Gòn - chủ đầu tư dự án: KCN Phú Hữu – Quận 9 – TP HCM, diện tích 162ha – vốn đầu tư 40 triệu đô la; dự án khu đô thị Cát Lái – Quận 2 – TP HCM, diện tích 100ha – vốn đầu tư 100 triệu đô la. Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển đô thị Kinh Bắc (Công ty Kinh Bắc) - chủ đầu tư dự án: Khu đô thị mới Phúc Ninh – Tỉnh Bắc Ninh, diện tích 1.000ha – vốn đầu tư 170 triệu đô la; KCN Quế Võ diện tích 600ha –vốn đầu tư 120 triệu đô la. Công ty cổ phần KCN Sài Gòn - Bắc Giang (Công ty Sài Gòn - Bắc Giang) - chủ đầu tư dự án: Khu công nghiệp Quang Châu – Tỉnh Bắc Giang, diện tích 600ha – vốn đầu tư 70 triệu đô la. Công ty cổ phần KCN Sài Gòn – Hải Phòng (Công ty Sài Gòn – Hải Phòng) - chủ đầu tư dự án: Khu công nghiệp Tràng Duệ – Thành Phố Hải Phòng, diện tích 600ha – vốn đầu tư 50 triệu đô la.
123doc Công ty cổ phần Đầu tư Sài Gòn – Đà Nẵng (Công ty Sài Gòn - Đà Nẵng) - chủ đầu tư dự án: KCN Hòa Khánh mở rộng, diện tích 328ha – vốn đầu tư 34 triệu đô la; KCN Liên Chiểu, diện tích 305ha– vốn đầu tư 30 triệu đô la. Công ty cổ phần KCN Sài Gòn - Nhơn Hội (Công ty Sài Gòn - Nhơn Hội) - chủ đầu tư dự án: KCN Nhơn Hội – tại Nhơn Hội - Bình Định, diện tích 630ha – vốn đầu tư 80 triệu đô la. Công ty cổ phần KCN Sài Gòn – Cần Thơ (Công ty Sài Gòn – Cần Thơ) - chủ đầu tư dự án: KCN Hưng Phú – Cái Răng – Thành phố Cần Thơ, diện tích 450ha – vốn đầu tư 50 triệu đô la. Công ty cổ phần KCN Sài Gòn – Bình Phước (Công ty Sài Gòn – Bình Phước) - chủ đầu tư dự án: KCN Chơn Thành, Bình Phước diện tích 450ha – vốn đầu tư 40 triệu đô la.
Công ty cổ phần Du lịch Sài Gòn - Hàm Tân (Công ty Sài Gòn – Hàm Tân) - chủ đầu tư dự án: Khu nghỉ dưỡng Lagi tại Huyện Hàm Tân – Tỉnh Bình Thuận, diện tích 700ha – vốn đầu tư 50 triệu đô la. Công ty cổ phần Đầu tư và Du lịch Sài Gòn – Lâm Đồng (Công ty Sài Gòn – Lâm Đồng) - chủ đầu tư dự án: xây dựng khách sạn 5 sao và khu nghỉ dưỡng cao cấp tại trung tâm thành phố Đà Lạt, diện tích 176ha - vốn đầu tư 60 triệu đô la. Công ty cổ phần Công nghệ và Viễn thông Sài Gòn (Công ty SaiGontel) - chủ đầu tư dự án: Khu công nghiệp công nghệ thông tin tại Đại Đồng – Hoàn Sơn – Tỉnh Bắc Ninh, diện tích 280 ha - vốn đầu tư 30 triệu đô la. Một số chỉ tiêu tài chính của các công ty trong tập đoàn Sau đây là các chỉ tiêu tài chính cơ bản của các công ty chủ lực trong tập đoàn hiện nay: Công ty SCC, Công ty Kinh Bắc, Công ty SGI.