Luận văn thạc sĩ các yếu tố tác động đến tránh thuế thu nhập doanh nghiệp nghiên cứu thực nghiệm tại việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các yếu tố tác động đến tránh thuế thu nhập doanh nghiệp nghiên cứu thực nghiệm tại việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Diễm Thi
• Người hướng dẫn: TS. Lê Quang Cường
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Tác Động Đến Tránh Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp: Nghiên Cứu Thực Nghiệm Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU LUẬN VĂN
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi thu thập dữ liệu và đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 1.7. Ý nghĩa luận văn
• 2. CHƯƠNG 2
• 2.1. Tránh thuế
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Lợi ích và chi phí thực tiễn của việc tránh thuế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động tránh thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam

Tác động của việc tránh thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tại Việt Nam đang trở thành một vấn đề nóng hổi trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Tránh thuế không chỉ ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách nhà nước mà còn tác động đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Việc hiểu rõ về các yếu tố tác động đến hành vi này là rất cần thiết để xây dựng chính sách thuế hiệu quả hơn.

1.1. Khái niệm và ý nghĩa của tránh thuế thu nhập doanh nghiệp

Tránh thuế là việc sử dụng các công cụ pháp lý để giảm thiểu số thuế phải nộp. Điều này khác với trốn thuế, là hành vi bất hợp pháp. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp các doanh nghiệp nhận thức được trách nhiệm xã hội của mình đối với cộng đồng và nhà nước.

1.2. Tình hình tránh thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam

Tình hình tránh thuế tại Việt Nam đang diễn ra phức tạp, với nhiều doanh nghiệp lợi dụng các lỗ hổng trong chính sách thuế để giảm thiểu nghĩa vụ thuế. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến ngân sách nhà nước mà còn tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp.

II. Các vấn đề và thách thức trong việc tránh thuế thu nhập doanh nghiệp

Việc tránh thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc tuân thủ các quy định thuế phức tạp, dẫn đến việc lạm dụng các biện pháp tránh thuế. Điều này không chỉ gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp.

2.1. Những khó khăn trong việc thực hiện chính sách thuế

Chính sách thuế tại Việt Nam còn nhiều bất cập, khiến cho doanh nghiệp khó khăn trong việc tuân thủ. Các quy định không rõ ràng và thiếu minh bạch tạo điều kiện cho hành vi tránh thuế phát sinh.

2.2. Tác động tiêu cực đến môi trường kinh doanh

Hành vi tránh thuế không chỉ ảnh hưởng đến ngân sách nhà nước mà còn làm giảm tính cạnh tranh của môi trường kinh doanh. Doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ sẽ gặp bất lợi so với những doanh nghiệp lách luật.

III. Phương pháp và giải pháp giảm thiểu tránh thuế thu nhập doanh nghiệp

Để giảm thiểu tình trạng tránh thuế thu nhập doanh nghiệp, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước và doanh nghiệp. Việc cải cách chính sách thuế và nâng cao nhận thức về trách nhiệm xã hội là rất cần thiết.

3.1. Cải cách chính sách thuế

Cần thiết phải cải cách chính sách thuế để tạo ra một môi trường thuế minh bạch và công bằng. Việc đơn giản hóa quy trình nộp thuế sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng tuân thủ hơn.

3.2. Tăng cường giám sát và kiểm tra

Cơ quan thuế cần tăng cường công tác giám sát và kiểm tra các doanh nghiệp để phát hiện kịp thời các hành vi tránh thuế. Việc này không chỉ giúp bảo vệ ngân sách nhà nước mà còn tạo ra sự công bằng trong môi trường kinh doanh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tránh thuế thu nhập doanh nghiệp

Nghiên cứu về tránh thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố tác động đến hành vi này. Việc áp dụng các phương pháp nghiên cứu hiện đại như hồi quy GMM giúp xác định rõ hơn các yếu tố ảnh hưởng.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các doanh nghiệp niêm yết

Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ sở hữu nước ngoài và quy mô công ty có tác động lớn đến hành vi tránh thuế. Các doanh nghiệp lớn thường có khả năng lách thuế tốt hơn so với các doanh nghiệp nhỏ.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để xây dựng các chính sách thuế hiệu quả hơn, từ đó giảm thiểu tình trạng tránh thuế và nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

V. Kết luận và tương lai của vấn đề tránh thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam

Tình trạng tránh thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam cần được giải quyết một cách triệt để. Việc cải cách chính sách thuế và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về trách nhiệm xã hội là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Tương lai của chính sách thuế tại Việt Nam

Chính sách thuế cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn kinh tế hiện nay. Việc tạo ra một môi trường thuế công bằng sẽ giúp giảm thiểu tình trạng tránh thuế.

5.2. Vai trò của doanh nghiệp trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội

Doanh nghiệp cần nhận thức rõ vai trò của mình trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội. Việc tuân thủ nghĩa vụ thuế không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách để xây dựng hình ảnh thương hiệu bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước và thúc đẩy đầu tư tại Việt Nam. Theo số liệu năm 2012, tổng thu thuế của Việt Nam đạt khoảng 638.000 tỷ đồng, tăng gấp 3,3 lần so với năm 2005, với tỷ lệ động viên thuế trên GDP duy trì ổn định ở mức 23%-24%. Năm 2013, tổng thu ngân sách nhà nước đạt hơn 816.800 tỷ đồng, tăng gần 10% so với năm trước. Việt Nam đã thu hút được lượng lớn vốn đầu tư nước ngoài, với 4.551 lượt góp vốn, mua cổ phần trị giá gần 5,28 tỷ USD trong năm 2018, tăng 50,9% so với năm 2017. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích kinh tế, việc đầu tư nước ngoài cũng dẫn đến các hiện tượng tránh thuế thu nhập doanh nghiệp, gây thất thu ngân sách và ảnh hưởng đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Nghiên cứu nhằm phân tích các yếu tố tác động đến hành vi tránh thuế TNDN tại các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2008-2017. Mục tiêu cụ thể là xác định mức độ ảnh hưởng của tỷ lệ sở hữu nước ngoài, yếu tố chính trị, quy mô doanh nghiệp, lợi nhuận, đòn bẩy tài chính và cường độ vốn đến hành vi tránh thuế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 353 doanh nghiệp lớn có sở hữu nước ngoài trên hai sàn HOSE và HNX. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách thuế, nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư và giảm thiểu thất thu thuế cho ngân sách nhà nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính:

• Lý thuyết hợp pháp (Legitimacy theory): Xuất phát từ Max Weber, lý thuyết này nhấn mạnh rằng doanh nghiệp phải tuân thủ các giá trị và chuẩn mực xã hội để duy trì sự ủng hộ của cộng đồng và xã hội. Việc tránh thuế có thể làm giảm tính hợp pháp và uy tín của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững.

• Học thuyết giá trị các bên liên quan (Stakeholder value theory): Đề cập đến việc doanh nghiệp cần cân bằng lợi ích của các bên liên quan như cổ đông, nhà nước, người lao động và cộng đồng. Tránh thuế có thể gây xung đột lợi ích giữa các bên, đặc biệt là giữa cổ đông và nhà nước, ảnh hưởng đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Ngoài ra, các khái niệm chuyên ngành như tỷ lệ sở hữu nước ngoài, đòn bẩy tài chính, cường độ vốn và các biện pháp đo lường tránh thuế (thuế suất hiệu dụng ETR) được sử dụng để phân tích hành vi tránh thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng động với 353 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2008-2017. Dữ liệu thu thập từ báo cáo tài chính và các trang thông tin tài chính chính thức. Phương pháp phân tích chính là hồi quy GMM hệ thống (System GMM) nhằm xử lý vấn đề nội sinh, phương sai thay đổi và tự tương quan trong dữ liệu bảng động.

Biến phụ thuộc là các chỉ số đo lường tránh thuế TNDN dựa trên tỷ lệ thuế thu nhập doanh nghiệp trên lợi nhuận trước thuế và dòng tiền hoạt động. Biến độc lập gồm tỷ lệ sở hữu nước ngoài (đo bằng hai cách: tỷ lệ cổ phần và biến giả), yếu tố chính trị (tỷ lệ sở hữu nhà nước), quy mô doanh nghiệp (logarit tổng tài sản), lợi nhuận (ROA), đòn bẩy tài chính (tỷ lệ nợ dài hạn trên tổng tài sản) và cường độ vốn (tỷ lệ tài sản cố định trên tổng tài sản).

Quá trình nghiên cứu bao gồm kiểm định đa cộng tuyến, kiểm định phương sai thay đổi, tự tương quan và nội sinh để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của mô hình hồi quy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài ảnh hưởng tiêu cực đến tránh thuế: Kết quả hồi quy cho thấy tỷ lệ sở hữu nước ngoài có mối quan hệ ngược chiều với hành vi tránh thuế TNDN. Cụ thể, các doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nước ngoài cao hơn có xu hướng nộp thuế nhiều hơn, giảm hành vi tránh thuế. Trung bình tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong mẫu là 9,87%, với một số doanh nghiệp sở hữu lên đến 64,62%.

2. Yếu tố chính trị (sở hữu nhà nước) có tác động tích cực đến tránh thuế: Tỷ lệ sở hữu nhà nước trung bình là 25,8%, với mức tối đa lên đến 91,63%. Các doanh nghiệp có sự tham gia của nhà nước có xu hướng tránh thuế nhiều hơn, thể hiện qua tỷ lệ thuế suất hiệu dụng thấp hơn.

3. Quy mô doanh nghiệp và lợi nhuận có ảnh hưởng đáng kể: Doanh nghiệp có quy mô lớn (trung bình log tổng tài sản là 26) và lợi nhuận cao (ROA trung bình 6,76%) có xu hướng tránh thuế thấp hơn, nghĩa là nộp thuế nhiều hơn. Điều này phù hợp với giả thuyết rằng doanh nghiệp lớn và có lợi nhuận ổn định có khả năng tuân thủ thuế tốt hơn.

4. Đòn bẩy tài chính và cường độ vốn tác động giảm tránh thuế: Tỷ lệ nợ dài hạn trung bình chiếm 7,9% tổng tài sản, và tỷ lệ tài sản cố định chiếm 22,38%. Các doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy cao và có cường độ vốn lớn có xu hướng giảm tránh thuế do lợi ích từ chi phí lãi vay và khấu hao nhanh.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế cho thấy tỷ lệ sở hữu nước ngoài có thể làm giảm hành vi tránh thuế do áp lực tuân thủ và giám sát từ các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, sự tham gia của nhà nước lại có thể tạo điều kiện cho việc tránh thuế do các yếu tố chính trị và quản lý không hiệu quả.

Quy mô và lợi nhuận là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp có khả năng tuân thủ thuế tốt hơn, đồng thời đòn bẩy và cường độ vốn tạo ra các công cụ hợp pháp để giảm nghĩa vụ thuế. Các biểu đồ mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nước ngoài và các chỉ số tránh thuế cho thấy xu hướng cùng chiều giữa sở hữu nước ngoài và tỷ lệ thuế nộp, phản ánh mối quan hệ ngược chiều với hành vi tránh thuế.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này củng cố luận điểm rằng cơ cấu sở hữu và yếu tố chính trị là những nhân tố then chốt ảnh hưởng đến hành vi tránh thuế doanh nghiệp tại các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch và giám sát đối với doanh nghiệp có sở hữu nước ngoài: Cơ quan quản lý cần thiết lập các quy định rõ ràng và công khai về nghĩa vụ thuế, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát để đảm bảo các doanh nghiệp nước ngoài tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế trong vòng 2-3 năm tới.

2. Cải thiện quản trị và trách nhiệm của doanh nghiệp nhà nước: Đề xuất nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch tài chính và trách nhiệm giải trình của các doanh nghiệp có vốn nhà nước nhằm giảm thiểu hành vi tránh thuế, với mục tiêu giảm tỷ lệ tránh thuế trong vòng 3 năm.

3. Khuyến khích doanh nghiệp áp dụng các chuẩn mực kế toán và báo cáo thuế minh bạch: Tăng cường đào tạo, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế và báo cáo thuế chính xác, giúp giảm thiểu sai sót và gian lận thuế trong vòng 1-2 năm.

4. Xây dựng chính sách ưu đãi hợp lý cho doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy và cường độ vốn: Cần thiết kế các chính sách thuế ưu đãi hợp lý nhằm khuyến khích đầu tư vào tài sản cố định và sử dụng vốn vay hiệu quả, đồng thời kiểm soát tránh lạm dụng các khoản chi phí này để tránh thuế, thực hiện trong 3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách thuế: Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm giúp xây dựng và điều chỉnh chính sách thuế phù hợp nhằm giảm thiểu hành vi tránh thuế và tăng thu ngân sách.

2. Doanh nghiệp niêm yết và các nhà đầu tư nước ngoài: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa chiến lược tài chính.

3. Các tổ chức nghiên cứu và học thuật: Cung cấp cơ sở lý thuyết và dữ liệu thực nghiệm để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về quản trị doanh nghiệp và thuế tại Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý và thanh tra thuế: Hỗ trợ trong việc thiết kế các chương trình kiểm tra, giám sát và đánh giá rủi ro tránh thuế dựa trên các yếu tố cấu trúc doanh nghiệp và cơ sở sở hữu.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ sở hữu nước ngoài lại ảnh hưởng đến hành vi tránh thuế?
   Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thường chịu áp lực tuân thủ cao hơn do giám sát từ nhà đầu tư và quy định quốc tế, dẫn đến giảm hành vi tránh thuế.

2. Yếu tố chính trị tác động như thế nào đến tránh thuế?
   Sự tham gia của nhà nước trong doanh nghiệp có thể tạo ra các ưu đãi hoặc lỗ hổng pháp lý, khiến doanh nghiệp có xu hướng tránh thuế nhiều hơn để bảo vệ lợi ích chính trị hoặc tài chính.

3. Làm thế nào đòn bẩy tài chính giúp doanh nghiệp tránh thuế?
   Chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế làm giảm thu nhập chịu thuế, do đó doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy cao có thể giảm số thuế phải nộp một cách hợp pháp.

4. Tại sao quy mô doanh nghiệp lại liên quan đến tránh thuế?
   Doanh nghiệp lớn thường có hệ thống quản trị và tuân thủ pháp luật tốt hơn, đồng thời chịu sự giám sát chặt chẽ hơn, nên ít có hành vi tránh thuế.

5. Phương pháp GMM hệ thống có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   GMM hệ thống xử lý hiệu quả vấn đề nội sinh, tự tương quan và phương sai thay đổi trong dữ liệu bảng động, giúp kết quả hồi quy chính xác và tin cậy hơn.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định tỷ lệ sở hữu nước ngoài có ảnh hưởng tiêu cực đến hành vi tránh thuế TNDN tại các doanh nghiệp niêm yết Việt Nam.
• Yếu tố chính trị (sở hữu nhà nước) làm tăng xu hướng tránh thuế, trong khi quy mô doanh nghiệp và lợi nhuận giúp giảm hành vi này.
• Đòn bẩy tài chính và cường độ vốn là các công cụ hợp pháp giúp doanh nghiệp giảm nghĩa vụ thuế.
• Phương pháp hồi quy GMM hệ thống được áp dụng hiệu quả để xử lý các vấn đề nội sinh và phương sai thay đổi trong dữ liệu.
• Các đề xuất chính sách nhằm tăng cường minh bạch, cải thiện quản trị doanh nghiệp và thiết kế ưu đãi thuế hợp lý sẽ góp phần giảm tránh thuế và tăng thu ngân sách nhà nước.

Các nhà quản lý và nhà hoạch định chính sách nên áp dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện khung pháp lý và giám sát thuế, đồng thời doanh nghiệp cần nâng cao trách nhiệm xã hội và tuân thủ pháp luật thuế nhằm phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu luận văn Chương 2: Cơ sở lý thuyết. Chương 3: Mô hình nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Chương 5: Kết luận.7 Ý nghĩa luận văn: - Về mặt lý luận: Nghiên cứu góp phần củng cố cơ sở lý thuyết về các yếu tố tác động đến tránh thuế thu nhập doanh nghiệp của các doanh nghiệp Việt Nam. - Về mặt thực tiễn: Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến việc tránh thuế thu nhập doanh nghiệp của các doanh nghiệp Việt Nam.

Từ đó, tác giả đưa ra những khuyến nghị về chính sách để đạt hiệu quả cao nhất trong việc thu hút vốn đầu tư. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 CHƢƠNG 2.1 Tránh thuế: 2.1 Khái niệm Tránh thuế là thuật ngữ ngày càng trở nên phổ biến trên thế giới. Các định nghĩa về tránh thuế đã được công bố bởi nhiều nhà nghiên cứu như Dyremg, Hanlon và Maydew (2008) và Hanlon và Heitzman (2010), Salihu, Sheikh Obid và Annuar (2013); Salihu (2014). Theo đó, tránh thuế là việc sử dụng các công cụ pháp lý để trả số thuế ít nhất có thể.

Điều này cần được phân biệt với trốn thuế, đó là việc sử dụng các phương pháp bất hợp pháp để tránh việc chi trả các khoản thuế cho chính phủ. Việc đo lường yếu tố tránh thuế này đã được thực hiện bởi các nghiên cứu của Grantley Taylor, Grant Richardso (2012), Hairul Azlan Annuar, Ibrahim Aramide Salihu, Siti Normala Sheikh Obid (2014), David A. Theo đó, một số biện pháp đo lường việc tránh thuế TNDN có thể kể đến phương pháp sử dụng thuế suất hiệu dụng ETR (được hiểu là tỷ lệ thuế TNDN chia cho thu nhập chịu thuế hoặc lợi nhuận). Theo đó, ETR bao gồm ETR kế toán, ETR tiền mặt dài hạn.

Ngoài ra, một số nghiên cứu còn sử dụng biện pháp xem xét lỗ hổng thuế (book tax gap).2 Lợi ích và chi phí thực tiễn của việc tránh thuế Lợi ích rõ ràng nhất của việc tránh thuế là tiền tiết kiệm từ các khoản thuế tránh được. Việc tiết kiệm tiền mặt dẫn đến dòng tiền gia tăng tạo cho doanh nghiệp nhiều cơ hội đầu tư hơn nữa và dẫn đến làm tăng giá trị của công ty. Sự giàu có của các cổ đông cũng tăng lên vì họ nhận được cổ tức nhiều hơn và giá trị cổ phiếu tăng lên. Các nhà quản lý cũng được hưởng lợi từ việc này do họ được trả thù lao cho việc quản lý thuế hiệu quả.

Trên thực tế, thù lao của người quản lý là yếu tố quyết định hành vi tránh thuế trong hầu hết các trường hợp. Như vậy, một số nghiên cứu đã ghi lại mối liên hệ giữa tránh thuế và các ưu đãi của nhà quản lý từ các quan điểm khác nhau. Ví dụ, Phillips (2003) nhận thấy rằng thù TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 lao của các nhà quản lý dựa trên kết quả lợi nhuận sau thuế có liên quan đến thuế suất hiệu dụng thấp hơn (ETR). Tương tự, Slemrod (2004) đã phát triển một mô hình cho mối liên hệ giữa tránh thuế và thù lao cho người quản lý.

Mô hình tương tự cũng đã được thực hiện bởi Desai và Dharmapala (2006), dựa trên mối liên hệ giữa các ưu đãi về vốn chủ sở hữu và tránh thuế. Cả hai mô hình trên đều dẫn đến kết quả có một mối liên hệ giữa tránh thuế và thù lao của người quản lý. Sử dụng cách tiếp cận khác, Frank, Lynch và Rego (2009) đã tìm thấy một mối quan hệ giữa quản lý thu nhập và tránh thuế. Điều này cho thấy rằng các nhà quản lý đang được trả thù lao cho việc lập kế hoạch thuế hiệu quả.

Nghiên cứu của Rego và Wilson (2010) đã ghi nhận mối quan hệ tích cực giữa việc lập kế hoạch thuế và lựa chọn của các nhà quản lý. Các nghiên cứu này đều cho thấy rằng các nhà quản lý được trả thù lao xứng đáng cho việc hoạch định thuế dựa trên việc tiết kiệm thuế từ các khoản tránh thuế và các chủ sở hữu doanh nghiệp thường rất hài lòng về việc này. Tuy nhiên, lập luận cho thấy rằng bản chất của các khoản thù lao trong hợp đồng lao động giữa các chủ sở hữu và các nhà quản lý chuyên nghiệp dường như không đầy đủ. Điều này là do các chủ sở hữu thiếu hiểu biết đầy đủ về hoạt động lập kế hoạch thuế của các nhà quản lý có thể gây bất lợi cho sự tồn tại của công ty (Croker và Slemrod, 2005).

Ngoài ra, Chen và Chu (2005) lập luận rằng việc tránh thuế dẫn đến mất kiểm soát nội bộ trong trường hợp các nhà quản lý hành động ích kỷ vì bản chất không đầy đủ của hợp đồng lao động. Do đó, có thể nói rằng mặc dù được trả thù lao xứng đáng cho việc quản lý thuế hiệu quả, các nhà quản lý vẫn có thể theo đuổi lợi ích cá nhân của họ thông qua lập kế hoạch thuế. Việc tránh thuế thuế TNDN gây ra mộ số hệ quả nghiêm trọng. Ngoài chi phí đại diện của tránh thuế và mất kiểm soát nội bộ nêu trên, vẫn còn tồn tại các chi phí phi thuế khác liên quan đến hoạt động tránh thuế của công ty (Scholes, Wolfson, Erickson, Maydew & Shevlin, 2005).

Ngoài chi phí cơ hội được sử dụng để quản lý thuế, một trong những chi phí phi thuế quan trọng nhất là hình phạt có thể được áp dụng bởi cơ TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 quan thuế (Chen và cộng sự, 2010). Điều này có thể phát sinh sau khi các hoạt động tránh của công ty được phát hiện thông qua việc thanh tra. Các khoản thanh toán thuế bổ sung và tiền phạt do cơ quan thuế áp đặt có thể ảnh hưởng đến dòng tiền có sẵn và danh tiếng của công ty. Rủi ro danh tiếng về tránh thuế có tác động kép đến sự tồn tại của công ty.

Đầu tiên, tính hợp pháp trong công ty đang được công chúng đặt câu hỏi. Công chúng nhìn nhận một công ty hợp pháp và có trách nhiệm xã hội bằng cách đóng góp vào sự phát triển kinh tế của xã hội nơi nó hoạt động (Christensen và Murphy, 2004). Do đó, bất kỳ hành vi tránh thuế nào cũng có thể đe dọa sự tồn tại của công ty (Preuss, 2010). Tuy nhiên, điều này chỉ có thể xảy ra khi công chúng trở nên nhận thức được sự vô trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp này, thông qua các phương tiện truyền thông khi các hoạt động tránh thuế của doanh nghiệp được công bố.

Chi phí và lợi ích của việc tránh thuế cho các doanh nghiệp có thể khác nhau tùy thuộc vào bản chất của cơ cấu sở hữu. Điều này được giải thích trong các lập luận của Shackelford và Shevlin (2001). Họ cho rằng cơ cấu sở hữu là một yếu tố quyết định tiềm ẩn của việc tránh thuế. Lý do khác là việc quyền sở hữu doanh nghiệp là “vấn đề cốt lõi trong quản trị doanh nghiệp” (Hua & Zin, 2007) và xác định bản chất của các vấn đề phát sinh trong môi trường doanh nghiệp.

Tóm lại, tuy tránh thuế mang lại lợi ích cho công ty và cổ đông dưới hình thức tiết kiệm thuế, các chi phí phi thuế tiềm năng phát sinh liên quan đến việc tránh thuế cũng có thể lớn tùy thuộc vào cấu trúc quyền sở hữu và kiểm soát của công ty. Các chi phí phi thuế này bao gồm mất hiệu quả trong kiểm soát nội bộ, chi phí đại diện, hình phạt tiềm năng, giảm giá trị tiềm năng của doanh nghiệp và thiệt hại về tính hợp pháp của tổ chức. Chi trả thuế là một trong những phương tiện quan trọng mà một công ty hoàn thành trách nhiệm công dân của mình đối với xã hội nơi nó hoạt động (Preuss, 2010; Williams, 2007a). Điều này xuất phát từ hợp đồng xã hội rõ ràng giữa công ty và xã TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 hội nói chung.

Do đó, các nhà nghiên cứu thuế gần đây đã lập luận cho việc xem xét các vấn đề liên quan đến thuế trong các chiến lược trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Avi-Yonah, 2008; Desai và Dharmapala, 2006; Freedman, 2003). Trong thực tế, Christensen và Murphy (2004) lập luận rằng bất kỳ hành động tránh thuế nào cũng dẫn đến vô trách nhiệm xã hội. Ngoài ra, Huseynov, Klamm (2012) và Lanis và Richardson (2011, 2012) đề xuất xem xét cơ quan thuế là một bên liên quan của công ty. Họ cho rằng cơ quan thuế hành động thay mặt chính phủ, đại diện cho công chúng.

Hơn nữa, việc thu thuế của cơ quan thuế có nghĩa là tăng phúc lợi của cộng đồng nói chung và không vì lợi ích duy nhất của cơ quan thuế. Landolf (2006) thì mô tả việc tránh thuế “là tội ác chống lại quốc gia” thay vì chỉ chống lại các cơ quan thuế. Trong điều hành doanh nghiệp, thành viên hội đồng quản trị và người điều hành công ty là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của công ty. Nếu mục đích duy nhất của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi ích của cổ đông, nghĩa vụ của các thành viên hội đồng quản trị sẽ là tối đa hóa lợi ích của cổ đông trong đó có nghĩa vụ nâng cao giá trị cổ phiếu của công ty.

Ngược lại, nếu mục đích của công ty là mang lại lợi ích cho tất cả các bên có liên quan thì khi đưa ra các quyết định, doanh nghiệp cần quan tâm đến lợi ích của các bên có liên quan, bao gồm cả việc chi trả thuế TNDN cho NSNN.2 Lý thuyết về các yếu tố tác động đến tránh thuế TNDN Có nhiều yếu tố tác động đến tránh thuế thu nhập doanh nghiệp. Trong thực tế, ngoài các yếu tố trực tiếp tác động đến việc tránh thuế thu nhập doanh nghiệp như lợi nhuận, quy mô doanh nghiệp, cường độ vốn (liên quan đến chi phí khấu hao nhanh căn cứ vào vòng đời tài sản), theo một số nghiên cứu của Ibrahim Aramide Salihu, Hairul Azlan Annuar, Siti Normala Sheikh Obid (2015) hoặc Grantley Taylor, Grant Richardson, tồn tại các yếu tố quan trọng khác tác động đến hành vi tránh thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm tỷ lệ sở hữu nước ngoài, yếu tố chính trị (tỷ lệ sở hữu nhà nước) và đòn bẩy. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Các học thuyết liên quan về tỷ lệ sở hữu của doanh nghiệp và tránh thuế TNDN. Các học thuyết chủ yếu đề cập đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp bao gồm Lý thuyết hợp pháp (Legitimacy theory) và Học thuyết giá trị các bên liên quan (Stakeholder value theory).