Phân tích tác động của nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền doanh nghiệp tại Việt Nam (2007-2016)

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu phân tích sự tác động của nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền của doanh nghiệp hạn chế và không, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Mơ
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Định
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Nguồn Tài Trợ Bên Ngoài Đến Dòng Tiền Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Cơ sở lý thuyết
• 2.2. Các nghiên cứu trước đây
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Mô hình thực nghiệm
• 3.2.1.1. Mô hình thứ nhất - Mô hình cơ sở
• 3.2.1.2. Mô hình thứ hai – Mô hình mở rộng
• 3.2.1.3. Mô hình thứ ba – Mô hình thêm hiệu ứng tài sản cố định hữu hình
• 3.2.1.4. Mô hình thứ tư – Mô hình thêm hiệu ứng kinh tế vĩ mô
• 3.2.2. Phương pháp hồi quy và trình tự thực hiện
• 3.2.3. Biến nghiên cứu
• 3.2.3.1. Biến phụ thuộc
• 3.2.3.2. Biến độc lập
• 3.2.3.3. Biến kiểm soát
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê miêu tả
• 4.2. Kết quả thực nghiệm
• 4.2.1. Mô hình cơ sở
• 4.2.2. Mô hình mở rộng
• 4.2.3. Mô hình hiệu ứng tài sản cố định hữu hình
• 4.2.4. Mô hình thêm hiệu ứng kinh tế vĩ mô
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤC LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động nguồn tài trợ bên ngoài đến dòng tiền doanh nghiệp

Nghiên cứu về tác động của nguồn tài trợ bên ngoài đến dòng tiền doanh nghiệp là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính. Nguồn tài trợ bên ngoài có thể bao gồm vay nợ, phát hành cổ phiếu, và các hình thức huy động vốn khác. Những nguồn tài trợ này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tài chính của doanh nghiệp mà còn tác động đến quyết định đầu tư và quản lý dòng tiền. Việc hiểu rõ mối quan hệ này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa cấu trúc vốn và cải thiện hiệu quả hoạt động.

1.1. Định nghĩa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền doanh nghiệp

Nguồn tài trợ bên ngoài được hiểu là các khoản vốn mà doanh nghiệp huy động từ bên ngoài để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Dòng tiền doanh nghiệp là lượng tiền mặt mà doanh nghiệp thu được từ hoạt động kinh doanh, bao gồm cả tiền từ hoạt động đầu tư và tài chính. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này tạo nên một bức tranh tổng thể về tình hình tài chính của doanh nghiệp.

1.2. Tại sao nghiên cứu tác động này lại quan trọng

Nghiên cứu về tác động của nguồn tài trợ bên ngoài đến dòng tiền doanh nghiệp giúp các nhà quản lý hiểu rõ hơn về cách thức mà các quyết định tài chính ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc huy động vốn và quản lý tài chính.

II. Vấn đề và thách thức trong việc huy động nguồn tài trợ bên ngoài

Việc huy động nguồn tài trợ bên ngoài không phải lúc nào cũng dễ dàng. Các doanh nghiệp thường gặp phải nhiều thách thức như chi phí cao, thủ tục phức tạp và rủi ro tài chính. Những vấn đề này có thể dẫn đến việc doanh nghiệp không thể tiếp cận được nguồn vốn cần thiết để phát triển. Đặc biệt, các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn hơn trong việc huy động vốn từ các tổ chức tài chính.

2.1. Chi phí và rủi ro khi huy động vốn

Chi phí huy động vốn từ bên ngoài thường cao hơn so với nguồn vốn nội bộ. Điều này có thể bao gồm lãi suất vay, phí dịch vụ và các chi phí khác. Ngoài ra, việc vay nợ cũng tiềm ẩn rủi ro tài chính, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế không ổn định.

2.2. Thủ tục phức tạp trong việc vay vốn

Nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với các thủ tục phức tạp và mất thời gian khi muốn vay vốn từ ngân hàng hoặc các tổ chức tài chính. Điều này có thể làm giảm khả năng tiếp cận nguồn tài trợ bên ngoài, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhỏ.

III. Phương pháp giải quyết vấn đề huy động nguồn tài trợ bên ngoài

Để giải quyết các vấn đề liên quan đến việc huy động nguồn tài trợ bên ngoài, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc xây dựng mối quan hệ tốt với các tổ chức tài chính, cải thiện hồ sơ tín dụng và tối ưu hóa quy trình vay vốn là những bước quan trọng. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng nên xem xét các hình thức huy động vốn khác như phát hành cổ phiếu hoặc trái phiếu.

3.1. Xây dựng mối quan hệ với các tổ chức tài chính

Một trong những cách hiệu quả để cải thiện khả năng huy động vốn là xây dựng mối quan hệ tốt với các ngân hàng và tổ chức tài chính. Điều này có thể giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc tiếp cận nguồn vốn và nhận được các điều kiện vay ưu đãi.

3.2. Tối ưu hóa quy trình vay vốn

Doanh nghiệp cần tối ưu hóa quy trình vay vốn bằng cách chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thông tin cần thiết. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn tăng khả năng được phê duyệt vay vốn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tác động nguồn tài trợ bên ngoài

Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng tác động của nguồn tài trợ bên ngoài đến dòng tiền doanh nghiệp là rất rõ ràng. Các doanh nghiệp niêm yết thường phản ứng mạnh mẽ hơn trước những thay đổi về dòng tiền so với các doanh nghiệp chưa niêm yết. Điều này cho thấy rằng việc quản lý dòng tiền và nguồn tài trợ bên ngoài là rất quan trọng trong việc duy trì hoạt động kinh doanh hiệu quả.

4.1. Kết quả nghiên cứu tại Việt Nam

Nghiên cứu cho thấy rằng cả hai loại doanh nghiệp niêm yết và chưa niêm yết đều có mối quan hệ âm giữa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền. Điều này cho thấy rằng các doanh nghiệp cần phải cẩn trọng trong việc quyết định huy động vốn từ bên ngoài.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện chiến lược tài chính của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định tài chính hợp lý hơn.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về nguồn tài trợ bên ngoài

Nghiên cứu về tác động của nguồn tài trợ bên ngoài đến dòng tiền doanh nghiệp là một lĩnh vực quan trọng và cần thiết. Các doanh nghiệp cần phải nhận thức rõ về mối quan hệ này để tối ưu hóa cấu trúc vốn và cải thiện hiệu quả hoạt động. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các phát hiện chính từ nghiên cứu cho thấy rằng nguồn tài trợ bên ngoài có tác động đáng kể đến dòng tiền của doanh nghiệp. Điều này đặc biệt đúng đối với các doanh nghiệp niêm yết, nơi mà các quyết định tài chính thường phản ứng mạnh mẽ hơn.

5.2. Đề xuất cho nghiên cứu trong tương lai

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để khám phá sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề tài chính của mình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển năng động và hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới, việc tiếp cận nguồn vốn tài chính trở thành một trong những thách thức lớn đối với các doanh nghiệp. Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam, năm 2016 có khoảng 110.100 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 16,2% so với năm trước, với vốn đăng ký bình quân khoảng 7,7 tỷ đồng mỗi doanh nghiệp. Tuy nhiên, cùng năm đó, có gần 20.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động và hơn 12.000 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng lần lượt 27,3% và 31% so với năm 2015. Những con số này phản ánh rõ khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn bên ngoài, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp chưa niêm yết.

Luận văn tập trung phân tích mối quan hệ giữa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền nội bộ của doanh nghiệp, đồng thời so sánh sự khác biệt giữa doanh nghiệp hạn chế tài chính (chưa niêm yết) và không hạn chế tài chính (đã niêm yết) tại Việt Nam trong giai đoạn 2007-2016. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của nguồn tài trợ bên ngoài đến dòng tiền của doanh nghiệp, phân loại doanh nghiệp theo mức độ hạn chế tài chính, và đánh giá vai trò của tài sản cố định hữu hình cũng như tác động của các biến động kinh tế vĩ mô đến mối quan hệ này. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 195 doanh nghiệp phi tài chính, trong đó có 105 doanh nghiệp niêm yết và 90 doanh nghiệp chưa niêm yết, nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm có giá trị cho các nhà quản lý và nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng cấu trúc vốn phù hợp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết cấu trúc vốn chủ đạo để phân tích mối quan hệ giữa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền nội bộ:

• Lý thuyết cấu trúc vốn của Modigliani và Miller (1958): Đưa ra giả thuyết về tác động của đòn bẩy tài chính đến giá trị doanh nghiệp, trong đó việc sử dụng nợ vay có thể làm giảm thuế thu nhập doanh nghiệp nhờ tấm chắn thuế.

• Lý thuyết đánh đổi (Trade-off theory): Giải thích sự cân bằng giữa lợi ích của việc sử dụng nợ vay (như tấm chắn thuế) và chi phí kiệt quệ tài chính khi vay quá nhiều, từ đó lý giải tại sao doanh nghiệp không sử dụng 100% vốn vay.

• Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking order theory): Mô tả thứ tự ưu tiên trong việc huy động vốn của doanh nghiệp, ưu tiên sử dụng vốn nội bộ, sau đó là vay nợ, và cuối cùng là phát hành cổ phần do chi phí thông tin bất đối xứng.

Ngoài ra, luận văn còn tham khảo các nghiên cứu thực nghiệm về hạn chế tài chính và ảnh hưởng của tài sản cố định hữu hình đến khả năng huy động vốn bên ngoài, cũng như tác động của các biến động kinh tế vĩ mô đến hành vi tài chính của doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) của 195 doanh nghiệp phi tài chính tại Việt Nam trong giai đoạn 2007-2016, bao gồm 105 doanh nghiệp niêm yết và 90 doanh nghiệp chưa niêm yết. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán và các nguồn chính thức như Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM, Hà Nội và sàn Upcom.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Mô hình hồi quy dữ liệu bảng: Sử dụng mô hình tác động cố định (FEM) và tác động ngẫu nhiên (REM) để kiểm tra mối quan hệ giữa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền nội bộ, đồng thời thực hiện kiểm định Hausman để lựa chọn mô hình phù hợp.

• Mô hình mở rộng: Bổ sung các biến kiểm soát như tiền mặt và tương đương tiền, tài sản đảm bảo, và tỷ lệ đòn bẩy nhằm kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng khác.

• Ước lượng GMM (Generalized Method of Moments): Áp dụng để xử lý vấn đề nội sinh và bỏ sót biến, đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của các ước lượng.

• Các mô hình bổ sung: Bao gồm mô hình thêm hiệu ứng tài sản cố định hữu hình và mô hình thêm biến giả kinh tế vĩ mô để đánh giá tác động trong các giai đoạn khủng hoảng tài chính.

Quy trình nghiên cứu được thực hiện theo các bước: thu thập và làm sạch dữ liệu, xây dựng biến nghiên cứu, lựa chọn mô hình hồi quy, kiểm định mô hình và phân tích kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ ngược chiều giữa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền nội bộ: Kết quả hồi quy cho thấy hệ số của biến dòng tiền (CASH_FLOW) âm và có ý nghĩa thống kê ở mức 5% đối với cả doanh nghiệp niêm yết và chưa niêm yết. Điều này chứng tỏ khi dòng tiền nội bộ tăng, doanh nghiệp có xu hướng giảm huy động vốn bên ngoài, phản ánh hiệu ứng thay thế giữa hai nguồn vốn.

2. Cường độ hiệu ứng thay thế mạnh hơn ở doanh nghiệp niêm yết: Hệ số âm của dòng tiền đối với nguồn tài trợ bên ngoài ở doanh nghiệp niêm yết lớn hơn so với doanh nghiệp chưa niêm yết, cho thấy doanh nghiệp không bị hạn chế tài chính có khả năng điều chỉnh nguồn vốn linh hoạt hơn.

3. Ảnh hưởng tích cực của quy mô và tăng trưởng đến khả năng huy động vốn bên ngoài: Biến quy mô (SIZE) và tăng trưởng doanh thu (GROWTH) có hệ số dương và ý nghĩa thống kê với doanh nghiệp niêm yết, trong khi với doanh nghiệp chưa niêm yết, các hệ số này không có ý nghĩa, phản ánh khó khăn trong việc tiếp cận vốn bên ngoài của nhóm doanh nghiệp hạn chế tài chính.

4. Vai trò của tài sản cố định hữu hình chưa rõ ràng: Mô hình bổ sung biến tài sản cố định hữu hình (TANG) và tương tác với dòng tiền không cho thấy tác động có ý nghĩa thống kê rõ ràng, mặc dù xu hướng cho thấy doanh nghiệp có tài sản hữu hình lớn hơn có thể có hiệu ứng thay thế cao hơn.

5. Tác động của khủng hoảng kinh tế: Biến giả kinh tế vĩ mô giai đoạn 2008-2010 cho thấy mối quan hệ giữa dòng tiền và nguồn tài trợ bên ngoài giảm cường độ ở doanh nghiệp chưa niêm yết, trong khi doanh nghiệp niêm yết ít bị ảnh hưởng, phù hợp với giả thuyết về sự gia tăng hạn chế tài chính trong thời kỳ suy thoái.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết trật tự phân hạng, khi doanh nghiệp hạn chế tài chính (chưa niêm yết) phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn nội bộ do chi phí huy động vốn bên ngoài cao và khó khăn trong tiếp cận thị trường vốn. Ngược lại, doanh nghiệp niêm yết có thể huy động vốn bên ngoài dễ dàng hơn, do đó phản ứng mạnh mẽ hơn với biến động dòng tiền nội bộ.

Sự khác biệt về cường độ hiệu ứng thay thế giữa hai nhóm doanh nghiệp cũng phản ánh mức độ bất đối xứng thông tin và chi phí đại diện khác nhau. Việc tài sản cố định hữu hình chưa cho thấy tác động rõ ràng có thể do đặc thù thị trường Việt Nam, nơi các doanh nghiệp chưa niêm yết vẫn gặp nhiều rào cản trong việc sử dụng tài sản thế chấp để huy động vốn.

Ngoài ra, tác động của khủng hoảng kinh tế làm trầm trọng thêm hạn chế tài chính đối với doanh nghiệp chưa niêm yết, khiến họ càng khó huy động vốn bên ngoài, trong khi doanh nghiệp niêm yết vẫn duy trì khả năng tài trợ ổn định. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh hệ số hồi quy giữa hai nhóm doanh nghiệp và bảng thống kê các biến trong các giai đoạn kinh tế khác nhau để minh họa rõ hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp chưa niêm yết: Các cơ quan quản lý nên xây dựng các chính sách ưu đãi về thuế, giảm thủ tục hành chính và chi phí vay vốn nhằm giúp doanh nghiệp hạn chế tài chính tiếp cận nguồn vốn bên ngoài dễ dàng hơn trong vòng 2-3 năm tới.

2. Phát triển thị trường vốn và công cụ tài chính đa dạng: Khuyến khích phát triển các kênh huy động vốn thay thế như trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm, nhằm giảm sự phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng truyền thống, đặc biệt cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

3. Tăng cường minh bạch và cải thiện quản trị doanh nghiệp: Doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế để giảm bất đối xứng thông tin, từ đó thu hút nhà đầu tư và giảm chi phí huy động vốn trong 1-2 năm tới.

4. Khuyến khích tích lũy tài sản cố định hữu hình: Doanh nghiệp nên đầu tư vào tài sản cố định có thể dùng làm tài sản thế chấp để tăng khả năng vay vốn, đồng thời các ngân hàng cần xây dựng các chính sách tín dụng linh hoạt hơn dựa trên tài sản thế chấp.

5. Xây dựng cơ chế hỗ trợ trong giai đoạn khủng hoảng: Chính phủ và các tổ chức tài chính cần có các gói hỗ trợ tài chính đặc biệt cho doanh nghiệp hạn chế tài chính trong các giai đoạn suy thoái kinh tế nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa dòng tiền nội bộ và nguồn tài trợ bên ngoài, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp, đặc biệt trong việc cân đối vốn vay và vốn tự có.

2. Các nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các chính sách hỗ trợ tài chính, phát triển thị trường vốn và cải thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp Việt Nam.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên: Là tài liệu tham khảo quý giá trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp, đặc biệt về cấu trúc vốn và hạn chế tài chính trong bối cảnh thị trường mới nổi.

4. Ngân hàng và tổ chức tín dụng: Giúp đánh giá rủi ro tín dụng và thiết kế các sản phẩm tài chính phù hợp với đặc điểm tài chính của doanh nghiệp niêm yết và chưa niêm yết.

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp hạn chế tài chính là gì?
   Doanh nghiệp hạn chế tài chính là những doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn bên ngoài do chi phí huy động cao hoặc thông tin bất đối xứng, thường là các doanh nghiệp chưa niêm yết hoặc quy mô nhỏ.

2. Tại sao dòng tiền nội bộ và nguồn tài trợ bên ngoài có mối quan hệ ngược chiều?
   Khi doanh nghiệp có nhiều dòng tiền nội bộ, họ ưu tiên sử dụng nguồn vốn này để tài trợ cho hoạt động và đầu tư, giảm nhu cầu huy động vốn bên ngoài nhằm tránh chi phí phát hành và rủi ro tài chính.

3. Tài sản cố định hữu hình ảnh hưởng thế nào đến khả năng huy động vốn?
   Tài sản cố định hữu hình có thể được dùng làm tài sản thế chấp, giúp doanh nghiệp tăng khả năng vay vốn ngân hàng với chi phí thấp hơn, tuy nhiên tác động này còn phụ thuộc vào tính minh bạch và quy định pháp lý.

4. Khủng hoảng kinh tế ảnh hưởng ra sao đến doanh nghiệp hạn chế tài chính?
   Trong giai đoạn khủng hoảng, doanh nghiệp hạn chế tài chính gặp khó khăn hơn trong việc huy động vốn bên ngoài do rủi ro tăng cao và chi phí vay vốn tăng, dẫn đến sự phụ thuộc nhiều hơn vào dòng tiền nội bộ.

5. Phương pháp GMM được sử dụng để làm gì trong nghiên cứu này?
   Phương pháp GMM giúp xử lý vấn đề nội sinh và bỏ sót biến trong mô hình hồi quy, đảm bảo các ước lượng có tính chính xác, không chệch và hiệu quả khi phân tích dữ liệu bảng.

Kết luận

• Nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền nội bộ của doanh nghiệp có mối quan hệ ngược chiều rõ rệt, phản ánh hiệu ứng thay thế giữa hai nguồn vốn.
• Hiệu ứng thay thế này mạnh hơn ở doanh nghiệp niêm yết, cho thấy họ ít bị hạn chế tài chính hơn so với doanh nghiệp chưa niêm yết.
• Quy mô và tăng trưởng doanh nghiệp là các yếu tố tích cực thúc đẩy khả năng huy động vốn bên ngoài, đặc biệt ở doanh nghiệp niêm yết.
• Tài sản cố định hữu hình và biến động kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng đến mối quan hệ tài trợ vốn, tuy nhiên cần nghiên cứu sâu hơn để làm rõ.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở thực nghiệm quan trọng cho việc xây dựng chính sách tài chính doanh nghiệp và phát triển thị trường vốn tại Việt Nam.

Next steps: Tiếp tục mở rộng mẫu nghiên cứu, bổ sung các biến kiểm soát mới và phân tích sâu hơn về tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô trong các giai đoạn khác nhau.

Các nhà quản lý và nhà hoạch định chính sách nên áp dụng kết quả nghiên cứu để cải thiện môi trường tài chính doanh nghiệp, đồng thời doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị tài chính để tận dụng hiệu quả các nguồn vốn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU Bài nghiên cứu tìm hiểu về mối quan hệ của nguồn tài trợ tài chính bên ngoài và dòng chảy tiền mặt trong lý thuyết cấu trúc vốn bằng cách so sánh các doanh nghiệp chƣa niêm yết (bị hạn chế về mặt tài chính) và các doanh nghiệp đã niêm yết. Bằng việc sử dụng dữ liệu bảng của 195 doanh nghiệp gồm 105 doanh nghiệp đã niêm yết và 90 doanh nghiệp chƣa niêm yết trong suốt giai đoạn từ năm 2007 đến 2016 tại Việt Nam để xem xét về mối quan hệ nêu trên. Tác giả cho rằng quyết định đầu tƣ sẽ ít bị tác động hơn trong trƣờng hợp của các doanh nghiệp chƣa niêm yết, vì các doanh nghiệp này phụ thuộc chủ yếu vào các nguồn vốn nội bộ sẵn có (dòng tiền). Do đó, các doanh nghiệp chƣa niêm yết đầu tƣ dòng tiền vào các dự án có lợi nhuận, sử dụng bất kỳ dòng tiền dƣ còn lại để tăng sở hữu tài sản một cách an toàn.

Đổi lại, các doanh nghiệp niêm yết xác định đầu tƣ một cách ngoại sinh và có thể giảm đòn bẩy nếu doanh nghiệp làm tăng dòng tiền. Kết quả là, các doanh nghiệp niêm yết sẽ phản ứng mạnh hơn trƣớc những sự thay đổi về dòng tiền. Các phát hiện trong bài nghiên cứu cho thấy rằng cả hai loại doanh nghiệp không niêm yết và niêm yết đều thể hiện một mối tƣơng quan âm giữa nguồn tài chính bên ngoài và dòng tiền. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài Trong xu thế hội nhập của nền kinh tế thế giới cùng với nhiều cơ hội và thách thức, một nền kinh tế năng động và đầy tính cạnh tranh, để bắt kịp xu hƣớng phát triển ấy, Việt Nam đƣợc biết đên là một quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, đang cố gắng mọi nỗ lực để xây dựng một nền tảng vững chắc trong thị trƣờng kinh tế thế giới.

Một trong những vấn đề cần phải chú trọng là nguồn tài trợ tài chính. Câu hỏi đặt ra ở đây một doanh nghiệp nên vay bao nhiêu. Nguồn vốn đóng một vai trò hết sức quan trọng đối với từng doanh nghiệp. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu về vốn các doanh nghiệp cũng gặp phải các hạn chế trong việc huy động nguồn vốn, chi phí phát sinh, chi phí đại diện hay hạn chế vay nợ.

Các doanh nghiệp Việt Nam hầu nhƣng đều gặp phải những khó khăn đó và phải thiết lập một cấu trúc vốn phù hợp. Theo Tổng cục thống kê tại Việt Nam, số doanh nghiệp thành lập mới cả nƣớc năm 2016 đạt mức 110.100 doanh nghiệp, tăng 16.2% so với năm 2015 với tổng số vốn đăng ký của doanh nghiệp đăng ký thành lập mới là 891. Số vốn đăng ký bình quân của một doanh nghiệp là 7.7 tỷ đồng, điều này là một hạn chế tác động lên việc duy trì việc hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên trong cùng năm tổng số doanh nghiệp ngừng hoạt động có đăng ký trên phạm vi cả nƣớc là 19.917 doanh nghiệp, tăng 27.3% so với năm 2015 và 12.478 doanh nghiệp hoàn thành thủ tục giải thể, tăng 31.

Nhƣ vậy, khó khăn phổ biến nhất mà các doanh nghiệp Việt Nam đang gặp phải đó chính là việc tiếp cận nguồn vốn. Vấn đề này xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Đầu tiên, để có thể vay đƣợc nguồn vốn, các doanh nghiệp phải thực hiện nhiều thủ tục phức tạp, mất thời gian và tiêu tốn nhiều phí phụ thu. Thứ hai, gần 40% số doanh nghiệp lo ngại về lãi suất cao mà các ngân hàng đƣa ra, do đó họ không vay vốn trong hoạt động kinh doanh, nói cách khác, số doanh nghiệp này chỉ dựa vào vốn tự có của mình để kinh doanh và không vay mƣợn từ các nguồn bên ngoài.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Với những điều trên, tôi lựa chọn đề tài: “PHÂN TÍCH SỰ TÁC ĐỘNG CỦA NGUỒN TÀI TRỢ BÊN NGOÀI VÀ DÒNG TIỀN CỦA DOANH NGHIỆP HẠN CHẾ VÀ KHÔNG HẠN CHẾ TÀI CHÍNH. BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2007-2016” 1.2 Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu là nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm dựa vào nghiên cứu định lƣợng xác định mối quan hệ giữa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền của doanh nghiệp, tác giả hy vọng. Bài nghiên cứu có ba mục tiêu nhƣ sau: Thứ nhất, phân loại thế nào là doanh nghiệp hạn chế tài chính và doanh nghiệp không hạn chế tài chính. Thứ hai, cung cấp đƣợc tổng quan về các giả thuyết nghiên cứu về hai yếu tố của bài nghiên cứu: nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền của doanh nghiệp.

Thứ ba, kiểm định mối tƣơng quan giữ nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền của doanh nghiệp hạn chế và không hạn chế tài chính tại Việt Nam. Thứ tư, phân tích vai trò của tài sản hữu hình đối với mối quan hệ giữa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền của doanh nghiệp bị hạn chế tài chính tại Việt Nam.3 Câu hỏi nghiên cứu Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu và làm rõ nội dung đề tài, bài nghiên cứu này đã đƣa ra những câu hỏi nghiên cứu sau: Thứ nhất, thế nào là doanh nghiệp hạn chế tài chính và doanh nghiệp không hạn chế tài chính. Thứ hai, biến động của tài trợ bên ngoài tác động thế nào đến dòng tiền của doanh nghiệp hạn chế tài chính. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Thứ ba, biến động của tài trợ bên ngoài tác động thế nào đến dòng tiền của doanh nghiệp không hạn chế tài chính.

Thứ tư, tài sản hữu hình của doanh nghiệp ảnh hƣởng nhƣ thế nào đến hiệu ứng thay thế trong bài nghiên cứu.4 Phƣơng pháp nghiên cứu Tác giả dựa trên mô hình của bài nghiên cứu gốc “Sensitivity of external resources to cash flow under financial constraints” của tác giả José López-Gracia và Francisco Sogorb-Mira đƣợc đăng trên tạp chí International Business Review năm 2014 để phân tích mối quan hệ giữa nguồn tài trợ từ bên ngoài và dòng tiền của doanh nghiệp. Mẫu nghiên cứu đƣợc xây dựng từ dữ liệu của 195 công ty phi tài chính đƣợc niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh, sở giao dịch chứng khoán Hà Nội và sàn giao dịch Upcom. Các dữ liệu đƣợc thu thập từ các báo cáo tài chính đã đƣợc kiểm toán và có công bố chính thức. Bài nghiên cứu đƣợc thực hiện bằng cách ƣớc lƣợng hồi quy các phƣơng trình theo mô hình FEM và REM và kiểm định Hausman về sự phù hợp của hai mô hình, kết hợp với GMM để tìm ra mối quan hệ giữa nguồn tài trợ bên ngoài và dòng tiền của doanh nghiệp.5 Kết cấu bài nghiên cứu Bài nghiên cứu có tổng cộng 5 chƣơng và đƣợc trình bày theo cấu trúc nhƣ sau: Chƣơng 1: Giới thiệu tổng quan đề tài nghiên cứu: Ở chƣơng này sẽ trình bài lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, các câu hỏi nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu và kết cấu của bài nghiên cứu Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trƣớc đây: Ở chƣơng này sẽ trình bày các khung lý thuyết liên quan đến vấn đề cần nghiên cứu (cấu trúc vốn của doanh nghiệp) và các kết quả thực nghiệm của các nghiên cứu trƣớc đây để củng cố thêm cho kết quả nghiên cứu.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Chƣơng 3: Dữ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu: Ở chƣơng này sẽ trình bày về nguồn dữ liệu nghiên cứu đƣợc thu thập, các phƣơng pháp luận và các mô hình nghiên cứu liên quan và áp dụng nghiên cứu cho các doanh nghiệp tại Việt Nam. Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu: Ở chƣơng này sẽ trình bày kết quả thống kê mô tả và kết quả thực nghiệm về mối quan hệ của nguồn tài trợ tài chính từ bên ngoài và dòng tiền tại các doanh nghiệp Việt Nam. Chƣơng 5: Kết luận: Ở chƣơng này sẽ trình bày kết luận tổng quát về kết quả nghiên cứu và các hạn chế của bài nghiên cứu và đƣa ra những kiến nghị. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY 2.1 Cơ sở lý thuyết Các nguồn vốn nội bộ trong doanh nghiệp đƣợc xem là điểm cốt lõi trong các lý thuyết về cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp đang giai đoạn sinh lợi thƣờng tăng lƣợng tiền mặt đáng kể. Theo lý thuyết đánh đổi (trade-off), loại hình doanh nghiệp này sẽ tăng đòn bẩy để tận dụng lợi thế của tấm chắn thuế. Tuy nhiên, lý thuyết trật tự phân hạng dự đoán mối quan hệ ngƣợc chiều giữa đòn bẩy và dòng tiền do sự tồn tại của chi phí thông tin bất đối xứng dẫn đến việc lựa chọn các nguồn vốn nội bộ (lựa chọn đầu tiên) chứ không phải là nợ (lựa chọn thứ hai) và nguồn vốn đầu tƣ cổ phần (lựa chọn cuối cùng) (Frank & Goyal, 2008, chap 12, Shyam-Sunder & Myers, 1999). Nhƣ vậy, nền tảng lý thuyết cho nghiên cứu về cấu trúc vốn của một doanh nghiệp là Lý thuyết cấu trúc vốn của Modilligani và Miller: The cost of capital, coporation finance and the theory of investment” (1958, Franco Modigliani and Merton Miller).

MM đã đƣa ra một nghiên cứu với việc bỏ giả thuyết thuế thu nhập doanh nghiệp. Theo MM, việc vay nợ càng nhiều sẽ làm thuế thu nhập doanh nghiệp giảm do lãi suất thuế đƣợc khấu trừ khi tính thuế, và do đó một phần của thu nhập của doanh nghiệp vay nợ sẽ chuyển cho nhà đầu tƣ. Nhƣ vậy, theo mô hình MM thì cấu trúc vốn có liên quan đến giá trị của doanh nghiệp. Giá trị doanh nghiệp sẽ đạt tối đa khi doanh nghiệp có 100% vốn vay.

Để chứng minh cho giả thuyết khả thi, hai nhà kinh tế học đã đƣa ra một sô những giả định đơn giản hóa rất phổ biến trong lý thuyết về tài chính: thị trƣờng vốn hoàn hảo, không có các chi phí giao dịch và tỷ lệ vay giống nhƣ tỷ lệ cho vay và bằng tỷ lệ vay miễn phí, không có thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân. Lý thuyết đánh đổi – The trade-off theory, hiểu một cách đơn giản lý thuyết này nói về sự đánh đổi giữa việc sử dụng vốn vay và vốn đầu tƣ cổ phần (quyết định tỷ lệ vốn chủ sở hữu và vốn vay) với mỗi phần tram vốn vay tăng thêm thì chi phí kiệt quệ tài chính cũng tăng theo. Lý thuyết này giải thích tại sao doanh nghiệp hiếm khi có 100% vốn vay vì bên cạnh lợi ích từ tấm chắn thuế, việc sử dụng vốn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 vay cũng phát sinh chi phí (ví dụ: chi phí kiệt quệ tài chính).