Luận văn tốt nghiệp tác động của nhóm hiệp định hàng rào kỹ thuật wto đối với hoạt động xuất nhập khẩu tại việt nam bài học kinh nghiệm từ các nước đông nam á và khả năng áp dụng cho việt nam

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp tác động của nhóm hiệp định hàng rào kỹ thuật wto đối với hoạt động xuất nhập, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Tác Động Của Nhóm Hiệp Định Hàng Rào Kỹ Thuật WTO Đối Với Hoạt Động Xuất Nhập Khẩu Tại Việt Nam: Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Nước Đông Nam Á
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NHÓM HIỆP ĐỊNH HÀNG RÀO KỸ THUẬT WTO
• 1.1. Tổng quan về nhóm Hiệp định Hàng rào kỹ thuật WTO
• 1.1.1. Định nghĩa về Hiệp định trong WTO
• 1.1.1.1. Giới thiệu về WTO
• 1.2. Các hiệp định cơ bản của WTO
• 1.3. Nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật WTO
• 1.3.1. Hiệp định về các Hàng rào Kỹ thuật trong Thương mại (TBT)
• 1.3.1.1. Mục tiêu của Hiệp định TBT
• 1.3.2. Hiệp định về việc Áp dụng các Biện pháp Vệ sinh an toàn thực phẩm và Kiểm dịch động thực vật (SPS)
• 1.3.2.1. Mục tiêu của Hiệp định SPS
• 1.4. Yêu cầu của nhóm Hiệp định Hàng rào kỹ thuật
• 1.4.1. Yêu cầu của hiệp định TBT đối với các nước thành viên
• 1.4.2. Yêu cầu của Hiệp định SPS đối với các nước thành viên
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN TRIỂN KHAI NHÓM HIỆP ĐỊNH HÀNG RÀO KỸ THUẬT TẠI VIỆT NAM VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN Ở ĐÔNG NAM Á
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP GIÚP VIỆT NAM THỰC HIỆN TỐT CÁC CAM KẾT TRONG NHÓM HIỆP ĐỊNH HÀNG RÀO KỸ THUẬT WTO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Xu hướng hội nhập và toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ, trở thành một xu thế tất yếu trên thế giới. Sự xuất hiện của các tổ chức quốc tế và liên kết khu vực là minh chứng cho điều này. Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào ngày 11/1/2007, mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đối mặt với thách thức lớn. Hiệp định hàng rào kỹ thuật (TBT) và Hiệp định về An toàn Vệ sinh thực phẩm và Kiểm dịch động thực vật (SPS) là hai hiệp định quan trọng trong WTO, có thể trở thành rào cản thương mại trá hình. Các quốc gia nhập khẩu có thể lợi dụng những hiệp định này để áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật cao, gây khó khăn cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Do đó, việc nghiên cứu tác động của các hiệp định này đến hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam là cần thiết.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích quy định về những đối xử đặc biệt và khác biệt dành cho các nước đang phát triển trong nhóm hiệp định hàng rào kỹ thuật của WTO. Nghiên cứu sẽ học hỏi kinh nghiệm từ các nước Đông Nam Á trong việc tuân thủ các hiệp định TBT và SPS. Từ đó, đề xuất giải pháp giúp Việt Nam thực hiện tốt cam kết trong nhóm hiệp định này, tối ưu hóa các quy định trong S&D để thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu và phát triển kinh tế. Việc này không chỉ giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu bao gồm các vấn đề liên quan đến nhóm hiệp định hàng rào kỹ thuật và quy định về đối xử đặc biệt dành cho các nước đang phát triển. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong lĩnh vực thương mại và chính sách pháp lý của nhóm hiệp định này. Nghiên cứu sẽ tập trung vào thực trạng thực thi nhóm hiệp định tại Việt Nam và kinh nghiệm của một số nước đang phát triển ở Đông Nam Á. Điều này giúp xác định những thách thức và cơ hội mà Việt Nam đang gặp phải trong quá trình thực hiện các cam kết quốc tế.

IV. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu sử dụng trong luận văn bao gồm thống kê, mô tả và phân tích. Dữ liệu thứ cấp sẽ được thu thập từ các nguồn tài liệu, báo cáo và nghiên cứu trước đó. Phương pháp so sánh sẽ được áp dụng để đối chiếu thực trạng thực thi nhóm hiệp định hàng rào kỹ thuật tại Việt Nam với các nước Đông Nam Á. Qua đó, đánh giá tình hình thực thi và đề xuất giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện các cam kết trong nhóm hiệp định này.

V. Cấu trúc khóa luận

Luận văn được chia thành ba chương chính. Chương 1 sẽ trình bày cơ sở lý thuyết về nhóm hiệp định hàng rào kỹ thuật WTO. Chương 2 sẽ phân tích thực tiễn triển khai nhóm hiệp định tại Việt Nam và bài học kinh nghiệm từ các nước Đông Nam Á. Chương 3 sẽ đề xuất một số giải pháp giúp Việt Nam thực hiện tốt các cam kết trong nhóm hiệp định hàng rào kỹ thuật WTO. Cấu trúc này giúp người đọc dễ dàng theo dõi và hiểu rõ hơn về nội dung nghiên cứu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xu hướng hội nhập và toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn thế giới, tạo ra nhiều cơ hội cũng như thách thức cho các quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển như Việt Nam. Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) từ ngày 11/01/2007, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Sau hơn một thập kỷ tham gia WTO, Việt Nam đã tận dụng được nhiều cơ hội để phát triển xuất nhập khẩu, đồng thời phải đối mặt với các rào cản kỹ thuật và phi thuế quan, đặc biệt là nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật (Technical Barriers to Trade - TBT) và Hiệp định về Áp dụng các Biện pháp Vệ sinh An toàn Thực phẩm và Kiểm dịch Động thực vật (Sanitary and Phytosanitary Measures - SPS).

Nhóm Hiệp định này nhằm đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng hàng hóa xuất khẩu, bảo vệ sức khỏe con người và kiểm dịch động thực vật, nhưng cũng có thể được sử dụng như rào cản thương mại trá hình. Việt Nam, với nguồn lực hạn chế về vốn, nhân lực và trình độ khoa học kỹ thuật, gặp nhiều khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là các nước phát triển. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích tác động của nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật WTO đối với hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam, học hỏi kinh nghiệm từ các nước Đông Nam Á và đề xuất giải pháp phù hợp nhằm nâng cao năng lực tuân thủ và tận dụng các quy định về đối xử đặc biệt dành cho các nước đang phát triển.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào lĩnh vực thương mại và chính sách pháp lý liên quan đến nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo chính thức của WTO, Tổng cục Hải quan Việt Nam và các nghiên cứu thực tiễn tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết và mô hình nghiên cứu chính liên quan đến nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật của WTO:

1. Lý thuyết về Hiệp định Thương mại Đa phương (Multilateral Trade Agreements): Nhấn mạnh vai trò của các hiệp định trong việc thiết lập khung pháp lý cho thương mại quốc tế, đảm bảo các cam kết ràng buộc giữa các quốc gia thành viên, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại tự do và công bằng.

2. Mô hình Đối xử Đặc biệt và Khác biệt (Special and Differential Treatment - S&D): Phân tích các quy định về đối xử đặc biệt dành cho các nước đang phát triển và kém phát triển trong nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật, nhằm giảm nhẹ nghĩa vụ và tạo điều kiện thuận lợi cho các nước này trong quá trình thực thi các cam kết.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm: Hiệp định TBT, Hiệp định SPS, rào cản kỹ thuật trong thương mại, đối xử đặc biệt và khác biệt (S&D), đánh giá rủi ro, hài hòa tiêu chuẩn kỹ thuật, và trợ giúp kỹ thuật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu thống kê và mô tả dựa trên các nguồn dữ liệu thứ cấp từ WTO, Tổng cục Hải quan Việt Nam, các báo cáo ngành và các nghiên cứu học thuật liên quan. Phương pháp so sánh và phân tích đối chiếu được áp dụng để đánh giá thực trạng thực thi nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật tại Việt Nam và học hỏi kinh nghiệm từ các nước Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia và Indonesia.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các số liệu về kim ngạch xuất khẩu, số lượng lô hàng bị từ chối do không đáp ứng tiêu chuẩn TBT/SPS, các thông báo và mối quan ngại từ Ủy ban TBT và SPS của WTO trong giai đoạn 1995-2019. Phương pháp chọn mẫu dựa trên các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như thủy sản, nông sản, thép và vật liệu xây dựng.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2002 đến 2019, tập trung phân tích các biến động trong áp dụng và thực thi các biện pháp kỹ thuật, cũng như các chính sách hỗ trợ kỹ thuật và pháp lý của Việt Nam trong giai đoạn này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của Hiệp định TBT và SPS đến hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam: Trong giai đoạn 2002-2010, Việt Nam ghi nhận 3.443 lần lô hàng nông sản bị từ chối tại thị trường Hoa Kỳ, 613 lần tại EU và 563 lần tại Nhật Bản do không đáp ứng các tiêu chuẩn SPS. Tỷ lệ từ chối chủ yếu do nhiễm khuẩn (trên 20%), dư lượng thuốc thú y (đặc biệt cao ở Nhật Bản với 52,8%), và các vấn đề về dán nhãn, đóng gói.

2. Khó khăn trong việc tuân thủ các biện pháp kỹ thuật: Khoảng 30% doanh nghiệp sản xuất thép tại Việt Nam sử dụng công nghệ lạc hậu, không đáp ứng được tiêu chuẩn kỹ thuật cao của các thị trường phát triển. Các rào cản phi thuế quan như quy trình cấp phép phức tạp tại các nước ASEAN làm tăng chi phí và thời gian xuất khẩu thép, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh.

3. Xu hướng áp dụng các biện pháp TBT/SPS trên thế giới: Từ năm 1995 đến tháng 4/2019, có hơn 24.369 thông báo TBT và 15.321 thông báo SPS được gửi đến Ủy ban WTO. Các nước đang phát triển ngày càng tích cực áp dụng và thông báo các biện pháp này, chiếm tới 80% số lượng thông báo TBT trong những năm gần đây.

4. Hiệu quả của các quy định về đối xử đặc biệt và khác biệt (S&D): Các nước đang phát triển được hưởng các ưu đãi như trợ giúp kỹ thuật, thời gian trì hoãn áp dụng các nghĩa vụ, và hỗ trợ trong việc theo dõi thông báo. Tuy nhiên, nguồn lực hạn chế và thiếu liên kết giữa các cơ quan quản lý tại Việt Nam vẫn là rào cản lớn trong việc tận dụng hiệu quả các quy định này.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến các khó khăn của Việt Nam trong việc tuân thủ nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật là do hạn chế về công nghệ, nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng. So với các nước Đông Nam Á như Thái Lan và Malaysia, Việt Nam còn thiếu sự đồng bộ trong quản lý và phối hợp giữa các cơ quan chức năng, dẫn đến việc thực thi các quy định TBT/SPS chưa hiệu quả.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả cho thấy Việt Nam cần tăng cường đầu tư vào công nghệ sản xuất, nâng cao năng lực quản lý và đào tạo nhân lực chất lượng cao để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Việc tham gia tích cực vào cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO cũng giúp Việt Nam học hỏi kinh nghiệm và bảo vệ lợi ích xuất khẩu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số lượng lô hàng bị từ chối theo từng thị trường, bảng phân tích tỷ lệ các nguyên nhân từ chối nhập khẩu, và biểu đồ xu hướng thông báo TBT/SPS qua các năm, giúp minh họa rõ nét tác động và sự phát triển của các biện pháp kỹ thuật trong thương mại quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư công nghệ và nâng cấp cơ sở hạ tầng sản xuất: Đẩy mạnh đổi mới công nghệ trong các ngành sản xuất chủ lực như thép và nông sản, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật cao của thị trường quốc tế. Mục tiêu nâng tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng công nghệ hiện đại lên trên 60% trong vòng 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, doanh nghiệp.

2. Xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực quản lý nhà nước: Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý về TBT/SPS, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao tính minh bạch trong việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật. Thời gian thực hiện: 2 năm. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ.

3. Đẩy mạnh chương trình đào tạo, nâng cao nhận thức và năng lực cho doanh nghiệp và cán bộ quản lý: Tổ chức các khóa đào tạo về tiêu chuẩn quốc tế, quy định WTO và kỹ năng đánh giá rủi ro cho doanh nghiệp xuất khẩu và cán bộ quản lý. Mục tiêu đào tạo ít nhất 1.000 người/năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương, các hiệp hội ngành nghề, tổ chức đào tạo.

4. Tận dụng hiệu quả các quy định về đối xử đặc biệt và khác biệt (S&D): Chủ động đề xuất các chương trình hỗ trợ kỹ thuật từ WTO và các tổ chức quốc tế, đồng thời xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính, kỹ thuật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc tuân thủ các tiêu chuẩn TBT/SPS. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tuân thủ các cam kết WTO, nâng cao năng lực quản lý và phát triển kinh tế quốc gia.

2. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đặc biệt trong các ngành nông sản, thủy sản và thép: Giúp hiểu rõ các yêu cầu kỹ thuật, rào cản thương mại và cách thức ứng phó hiệu quả, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

3. Các tổ chức đào tạo và nghiên cứu khoa học: Cung cấp tài liệu tham khảo về các lý thuyết, mô hình và thực tiễn áp dụng nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật, phục vụ cho công tác giảng dạy và nghiên cứu chuyên sâu.

4. Các tổ chức quốc tế và đối tác phát triển: Hỗ trợ trong việc thiết kế các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo và hợp tác phát triển nhằm nâng cao năng lực cho các nước đang phát triển, đặc biệt là Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật WTO gồm những hiệp định nào?
   Nhóm này bao gồm Hiệp định về các Hàng rào Kỹ thuật trong Thương mại (TBT) và Hiệp định về Áp dụng các Biện pháp Vệ sinh An toàn Thực phẩm và Kiểm dịch Động thực vật (SPS). Hai hiệp định này điều chỉnh các tiêu chuẩn kỹ thuật và biện pháp vệ sinh nhằm bảo vệ sức khỏe con người, động thực vật và môi trường.

2. Tại sao các biện pháp TBT/SPS lại được coi là rào cản thương mại phi thuế quan?
   Mặc dù nhằm mục đích bảo vệ tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn, các biện pháp này có thể được sử dụng để hạn chế nhập khẩu thông qua các quy định phức tạp, tiêu chuẩn cao hoặc thủ tục kiểm tra nghiêm ngặt, gây khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là các nước đang phát triển.

3. Việt Nam gặp những khó khăn gì khi thực thi các hiệp định TBT/SPS?
   Việt Nam còn hạn chế về công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao và cơ sở hạ tầng, cùng với sự thiếu đồng bộ trong quản lý nhà nước và nhận thức của doanh nghiệp về các quy định quốc tế, dẫn đến nhiều lô hàng bị từ chối nhập khẩu do không đáp ứng tiêu chuẩn.

4. Các nước đang phát triển được hưởng những ưu đãi gì theo quy định về đối xử đặc biệt và khác biệt (S&D)?
   Các nước này được hưởng trợ giúp kỹ thuật, thời gian trì hoãn áp dụng nghĩa vụ, miễn trừ một số nghĩa vụ trong khoảng thời gian nhất định và được hỗ trợ trong việc theo dõi các thông báo của WTO nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc thực thi các cam kết.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao khả năng tuân thủ các biện pháp TBT/SPS?
   Doanh nghiệp cần đầu tư nâng cao công nghệ, đào tạo nhân lực, chủ động cập nhật thông tin về tiêu chuẩn quốc tế, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý và tận dụng các chương trình hỗ trợ kỹ thuật từ nhà nước và các tổ chức quốc tế.

Kết luận

• Việt Nam đã tận dụng được nhiều cơ hội từ việc gia nhập WTO nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức từ nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật, đặc biệt là các biện pháp TBT và SPS.
• Các khó khăn chủ yếu đến từ hạn chế về công nghệ, nguồn nhân lực và sự phối hợp quản lý chưa đồng bộ giữa các cơ quan chức năng.
• Việc học hỏi kinh nghiệm từ các nước Đông Nam Á và áp dụng các quy định về đối xử đặc biệt giúp Việt Nam có cơ hội nâng cao năng lực tuân thủ và phát triển xuất khẩu bền vững.
• Đề xuất các giải pháp tập trung vào nâng cấp công nghệ, hoàn thiện khung pháp lý, đào tạo nhân lực và tận dụng hiệu quả các ưu đãi S&D.
• Các bước tiếp theo cần triển khai đồng bộ các giải pháp đề xuất, tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp để phát huy tối đa lợi ích từ các hiệp định WTO.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao năng lực xuất khẩu và bảo vệ lợi ích quốc gia trong thương mại quốc tế!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về nhóm Hiệp định Hàng rào kỹ thuật WTO 3 Luan van Chương 2: Thực tiễn triển khai nhóm Hiệp định Hàng rào kỹ thuật tại Việt Nam và bài học kinh nghiệm của một số nước đang phát triển ở Đông Nam Á Chương 3: Một số đề xuất giải pháp giúp Việt Nam thực hiện tốt các cam kết trong nhóm Hiệp định Hàng rào kỹ thuật WTO 4 Luan van CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NHÓM HIỆP ĐỊNH HÀNG RÀO KỸ THUẬT WTO 1. Tổng quan về nhóm Hiệp định Hàng rào kỹ thuật WTO 1. Định nghĩa về Hiệp định trong WTO 1. Giới thiệu về WTO Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) hoạt động từ ngày 01/01/1995 với mụcttiêu thiết lập và duy trì một nềntthương mại toàn cầu tự do, thuận lợi và minh bạch.

Tổ chức kếtthừa và phát huy các quy định, thựcttiễn thực thi Hiệp định chung về Thương mại và Thuế quan – GATT 1947 (ở thươngtmại hàng hoá). WTO là tổ chức đặc trưng bởi hệtthống các Hiệp định. Hầu hết các Hiệp định trongtkhuôn khổ WTO là kết quả của Vòngtđàm phán Uruguay (1986 – 1994), ký kết tại Hội nghị Bộttrưởng Marrakesh tháng 4 năm 1994. Văn kiện cuối cùng là kết quả bao trùm về Thương mại đa biên.

Đầu tiên phải kể đến Hiệp định Thành lập Tổ chức Thương mai Thế giới, hiệp định khái quát này bao gồm rất nhiều quy định được sắp xếp theo hệtthống nhất định. Các vấn đề cụ thể được nêu tại các phụtlục về hàng hóa, dịch vụ, và sởthữu trí tuệ; phụ lục về giải quyếtttranh chấp, cơ cơ chế rà soát chínhtsách thương mại và phụ lục về các hiệp định nhiều bên. Tính đến ngày 29/07/2016, tổ chức WTO có 164 thành viên. Thành viên của WTO là các quốc gia như Việt Nam hoặc các vùng lãnh thổ tự trị về quan hệ ngoại thương (EU, Đài Loan,.

Việt Nam gia nhập WTO vào ngày 07/11/2006 và ngày 11/01/2007 tại Geneva, Việt Nam được công nhận là thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại Thế giới. Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của WTO. Việc gia nhập WTO được coi làtmột bước ngoặt trọng đại, mở ra cơ hội lớn cho hàng hoá và dịch vụ của Việt Nam vươn ra tầm cỡ quốc tế. Các hiệp định cơ bản của WTO  Định nghĩa về Hiệp định Theo các định nghĩa cơ bản Hiệp định được hiểu là bản giao ước do hai hay nhiều nước ký kếttnhằm thoả thuận hoặc giải quyết vấn đề quan trọng như chính trị, kinh tế, quân sự, văn hoá,.

Ví dụ: Hiệp định Genève 1954, Hiệp định Paris 1973, Hiệp định chung về Thương Mại và Thuế quan (GATT) 1947.  Định nghĩa về Hiệp định thương mại đa phương Trong WTO, thuật ngữ về “hiệp định” dẫn chiếu tới các hiệp định và các văn kiện pháp lý đi kèm của Hiệp định Marrakesh thành lập Tổ chức Thương mại thế giới. Các hiệp định thương mại đatphương được ví là trái tim của hệ thống thương mại đa phương. Các hiệp định này được các quốc gia thành viên đưa ra đàm phán, ký kết và thông qua; tạo nềnttảng pháp lý cho hoạt động thương mại quốc tế, đảm bảo các quyền quan trọng liên quan đến thươngtmại của các thành viên; đồng thời cũng là những cam kết ràngtbuộc chính phủ các nước thành viên áptdụng các chính sách thương mại trong phạmtvi đã thống nhất.

Hiệp định Chung về Thuế quan và Thương mại (GATT) được ký kết vào năm 1947 có thể coi là hiệp định Thương mại đa phương đầu tiên. Dưới đây là bảng các hiệp định của WTO: 6 Luan van Bảng 1. Tổng quan về các nhóm Hiệp định chính trong WTO Bao trùm HIỆP ĐỊNH WTO Sở hữu trí tuệ Hàng hoá Dịch vụ (Intellectual (Goods) (Services) property) Nguyên tắc GATT GATS TRIPS cơ bản Phụ lục 1C Phụ lục 1A Phụ lục 1B Hiệp định về Phụ các Hiệp định Hiệp định các Khía cạnh lục 4 Chi tiết đa phương về chung về liên quan đến Nhóm Thương mại Thương mại Thương mại của hiệp Hàng hoá Dịch vụ Quyền Sở hữu định trí tuệ nhiều Biểu cam kết bên Cam kết Biểu cam kết riêng của các thị trƣờng của các nước nước (và miễn trừ MFN) Giải quyết Phụ lục 2 – Thoả thuận về các quy tắc và tranh chấp thủ tục giải quyết tranh chấp (DSU) Tính minh Phụ lục 3 - Cơ chế rà soát Chính sách Thương mại bạch (TPRM) (Nguồn: Understanding the WTO: Agreements (Overview), wto.org) 7 Luan van 1. Nhóm Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật WTO Ở bảng 1.1, phụ lục 1A là một trong những phần quan trọng thể hiện Hệ thống các Hiệp định đatphương về Thương mại hàng hoá.

13 hiệp định chính được chia vào các nhóm nhỏ như bảng 1. Nhóm các Hiệp định trong phụ lục 1A về Thƣơng mại Hàng hoá WTO Hiệp định Chung về Thuế quan và Thƣơng mại (GATT 1994) Hiệp định về các Hàng rào Kỹ thuật trong Thương mại (TBT) Nhóm Hàng Hiệp định về việc Áp dụng các Biện pháp vệ rào Kỹ thuật sinh an toàn thực phẩm và Kiểm dịch động thực vật (SPS) Phụ lục Hiệp định về các Thủ tục cấp phép nhập khẩu 1A Nhóm Quản lý (ILP) Hệ Nhập khẩu Hiệp định về Quy tắc Xuất xứ (ROO) thống Hiệp định về Giám định trước khi gửi hàng Hiệp Nhóm (PSI) định Hải quan Hiệp định Xác định Trị giá Hải quan (ACV) Thƣơng Hiệp định Chống bán Phá giá (ADP) mại Nhóm Biện Hiệp định về Trợ cấp và các Biện pháp đối Hàng pháp kháng (SCM) hoá tự vệ Hiệp định về các Biện pháp Tự vệ (ASG) Hiệp định Nông nghiệp (AOA) Nhóm Hiệp định về hàng Dệt may và May mặc Chuyên ngành (ATC) Hiệp định về các Biện pháp đầu tư liên quan Nhóm Đầu tƣ đến Thương mại (TRIMS) (Nguồn: Understanding the WTO: Agreements (Overview), wto.org) 8 Luan van Bảng 1.2 đã đề cập nhóm hiệp định Hàng rào kỹ thuật WTO bao gồm 2 hiệp định chính là Hiệptđịnh về các Hàng rào Kỹ thuật trong Thươngtmại và Hiệp định về việc Áp dụng các biện pháp Vệtsinh an toàn thực phẩm và Kiểm dịch động thực vật. Hiệp định về các Hàng rào Kỹ thuật trong Thương mại (TBT) Trong tài liệu chính thức của WTO cung cấp, Hiệp định về biện pháp kỹ thuật trong thƣơng mại (tên đầy đủ theo tiếng Anh là Agreement on Technical Barriers to Trade), được viết tắt là hiệp định TBT, đưa ra các nguyên tắc và điều kiện mà các nướctthành viên WTO phải tuân thủ khi ban hành và áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình đánh giá hợp chuẩn, hợp quy của hàng hoá. Đó là những nội dung về quy chuẩn/ tiêu chuẩn kỹtthuật bao gồm: các đặc tính của sản phẩm (bao gồm cả đặc tính về chất lượng); các quy trình và phương pháp sản xuấttcó ảnh hưởng/ tác động đến đặc tính của sản phẩm; các thuậttngữ, ký hiệu; các yêu cầu về đóng gói, ghi nhãn mác áp dụng cho sản phẩm,.

 Mục tiêu của Hiệp định TBT Mục tiêu chính của hiệp định TBT là nhằm đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng đới với mặtthàng xuất khẩu, tránh những hành vi gian lận. Ủy ban TBT, bao gồm tất cả các thành viên WTO, là diễn đàn đa phương duy nhất cho việc thảotluận các tiêu chuẩn và các quy định liêntquan đến thương mại. Trong vòng 20tnăm trở lại đây, nó đã phát triển theo hướng tiếp cận ba mục tiêu trọng tâm về thông báo, các mối quan ngại trong thương mại và hợpttác thương mại giữa các nước. Việc thông qua hiệp định TBT trong khuôn khổ WTO là nhằm thừa nhận sự cần thiết của các biệntpháp kỹ thuật đồng thời kiểm soát các biệntpháp này sao cho chúng được các nước thành viên sửtdụng đúng mục đích và không trở thành công cụ bảo hộ.

Nhằm đảm bảo các yêu cầu đó khôngtgây ra những cản trở không cần thiết cho thươngtmại, hiệp định TBT quy định chúng phải được áp dụng nhằm 9 Luan van các mục đích chính đáng. Các mục tiêu cơ bản mà cáctquốc gia có thể áp dụng các quy định kỹtthuật theo hiệp định TBT bao gồm:  Đảm bảo an ninh quốc phòng  Ngăn chặn hành vi lừa đảo, gian lận. Cụ thể: Hiệp định TBT tìm cách để đảm bảo rằng các kết quả đàm phàn và tiêu chuẩn kỹ thuật, cũng như là quy trình kiểm tra và cấp giấy phép không tạo ra những rào cản không cần thiết đối với thương mại, các nước thành viên khuyến khích sự phát triển của các tiêu chuẩn quốc tế và hệ thống đánh giá tính phù hợp để phòng chống và ngăn ngừa tình trạng gian lận.  Tiêu chuẩn hoá chuyển giao công nghệ từ các nước phát triển sang các nước đang phát triển  Hài hoà sự khác biệt trong tiêu chuẩn khác nhau của các nước.

Cụ thể: Hiệp định TBT “hài hoà hoá” bằng các nguyên tắc chung mà các nước phải tuân thủ khi thông qua và thực thi các biện pháp kỹ thuật đối với hàng hoá, khuyến khích các nước thành viên tham gia hoàn thiện hơn các tiêu chuẩn và sử dụng các tiêu chuẩn đã được chấp thuận chung làm cơ sở cho các biện pháp kỹ thuật nội địa của mình.  Bảo vệ sức khoẻ và tính mạng con người  Bảo vệ môi trường  Và các mục tiêu khác 1. Hiệp định về việc Áp dụng các Biện pháp Vệ sinh an toàn thực phẩm và Kiểm dịch động thực vật (SPS) Hiệp định về việc Áp dụng các Biện pháp Vệ sinh an toàn thực phẩm và Kiểm dịch động thực vật (tên đầy đủ theo tiếng Anh là Agreement on Sanitary and Phytosanitary Measures), được viết tắt là hiệp định SPS, được xây dựng nhằm tạo khung pháp lý điều chỉnh việc áp dụng các biện pháp bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật liên quan đến các mặt hàng nông sản thuộc đối tượng của thương mại giữa các nước thành viên 10 Luan van WTO. Cùng với các hiệp định đa phương khác, hiện định SPS được ban hành nhằm thực hiện mục tiêu tự do hoá thương mại trên cơ sở cạnh tranh công bằng và bình đẳng.

 Mục tiêu của Hiệp định SPS Nhằm thi hành các biện pháp bảo vệ sức khoẻ, cuộc sống con người, động thực vật, với yêu cầu là các biệntpháp đó không được áp dụng theo cách thức có thể tạo ra sự phântbiệt đối xử giữa các thành viên có điều kiện giống nhau hoặc như một rào cản thương mại tráthình. Nhằm xây dựng các nguyên tắc, luật lệ làm chuẩn mực chung để hướng dẫn các thành viên xâytdựng, lựa chọn và áp dụng các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật.