Tác động của hiệp định thương mại tự do việt nam liên minh kinh tế á âu đến thương mại giữa việt nam và nga

Tài liệu nghiên cứu Tác động của hiệp định thương mại tự do việt nam liên minh kinh tế á âu đến thương mại giữa việt, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Bùi Quý Thuấn
• Người hướng dẫn: PGS. TS Bùi Huy Nhượng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế Quốc tế
• Đề tài: Tác động của hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh kinh tế Á - Âu đến thương mại giữa Việt Nam và Nga
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về VN EAEU FTA Cách Thúc Đẩy Thương Mại Nga Việt

Các lý thuyết thương mại và nghiên cứu thực nghiệm đều chỉ ra rằng tự do hóa thương mại mang lại lợi ích cho các quốc gia. Nó tạo ra môi trường cạnh tranh, phân bổ tối ưu nguồn lực, tăng năng suất, thúc đẩy đổi mới và chuyển giao công nghệ, đa dạng hóa chủng loại và nâng cao chất lượng hàng hóa. Thương mại tự do được hình thành dưới hai hình thức chính: toàn cầu (WTO) và song phương/đa phương (FTA). Việt Nam tham gia các FTA để thúc đẩy cải cách và hội nhập kinh tế quốc tế. Hiệp định thương mại tự do (FTA) xóa bỏ các rào cản thuế quan và phi thuế quan, tác động mạnh mẽ đến các thành viên và cả các quốc gia không phải thành viên. Lợi ích của FTA là khác nhau giữa các quốc gia, phụ thuộc vào tính bổ sung, cạnh tranh và mức độ bảo hộ thương mại. Các nước đang phát triển thường chịu nhiều sức ép cạnh tranh. Các FTA cũng tác động đến thị trường hàng hóa, yếu tố sản xuất, ngoại hối và cơ cấu nền kinh tế theo ngành và khu vực. Việt Nam bắt đầu mở cửa hội nhập từ cuối những năm 1990, đánh dấu bằng việc gia nhập ASEAN năm 1995 và AFTA năm 1996.

1.1. Vai trò của Liên Minh Kinh Tế Á Âu EAEU trong Thương Mại

Liên minh Kinh tế Á Âu (EAEU) là liên kết kinh tế khu vực SNG bao gồm các quốc gia thuộc Liên Xô cũ (Nga, Belarus, Kazakhstan, Armenia, Kyrgystan). Thành viên EAEU đều là đối tác truyền thống của Việt Nam, đặc biệt là Nga. Nga có tiềm lực và thế mạnh lớn trong lĩnh vực công nghệ hàng không, kỹ thuật khai thác mỏ, hệ thống đường sắt, tự động hóa và công nghệ sinh học. Nga là thị trường rộng lớn với gần 150 triệu dân và có GDP hơn 1,400 tỷ USD, là nền kinh tế lớn nhất và dẫn dắt các tiến trình hội nhập kinh tế ở khu vực. Nền kinh tế Nga chưa cởi mở và hội nhập sâu vào nền kinh tế toàn cầu như các quốc gia khác, điều này khiến Nga trở nên hấp dẫn với nhiều đối tác thương mại trên toàn cầu và đặc biệt là khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

1.2. Quan hệ Việt Nam Nga Đối tác Chiến Lược Trong VN EAEU FTA

Vị trí của Việt Nam trong chính sách đối ngoại của Nga đã được khẳng định. Nga khẳng định “Phát triển quan hệ nhiều mặt với Việt Nam là một trong những ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Nga ở Châu Á”. Quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Nga chưa tương xứng với tiềm năng, mặc dù là đối tác chiến lược toàn diện. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và cuộc khủng hoảng Ucraina đã gây ảnh hưởng lớn tới kinh tế Nga và khu vực. Nga đã thực hiện chủ trương hội nhập và liên kết kinh tế với các nước thành viên trong EAEU nói riêng, khu vực Châu Á - Thái Bình Dương nói chung. Việt Nam được coi là một đối tác quan trọng của Nga cả về khía cạnh chính trị và kinh tế.

II. Phân Tích Tác Động Hiệp Định VN EAEU FTA Đến Thương Mại

Ngày 29/05/2015, EAEU đã ký hiệp định thương mại tự do với Việt Nam, một quốc gia ngoài liên minh. Việt Nam cũng trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới tham gia hiệp định thương mại tự do với khu vực này. Hiệp định này có phạm vi điều chỉnh toàn diện, cam kết cao và cân bằng lợi ích, tạo điều kiện thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa Việt Nam với các nước của liên minh kinh tế Á - Âu, đặc biệt là đối tác chiến lược Nga. Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EAEU có hiệu lực từ ngày 05/10/2016 đã mở ra một cơ hội rất lớn cho thị trường xuất khẩu của Việt Nam, tạo động lực mở cửa thị trường hơn nữa theo chủ trương hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng và Nhà nước. Hiệp định yêu cầu các bên tham gia cắt giảm thuế quan theo lộ trình và các hàng rào thương mại.

2.1. Cam Kết Cắt Giảm Thuế Quan Trong Hiệp Định VN EAEU FTA

Đến năm 2026, mức thuế hải quan trung bình trong EAEU dành cho Việt Nam sẽ giảm từ 9,7% xuống còn 2%. Đối với Việt Nam, mức thuế dành cho các nước EAEU sẽ giảm từ 10% xuống còn 1%. Điều đó cho thấy, hiệp định là một khuôn khổ pháp lý quan trọng, tạo thuận lợi cho thương mại và thúc đẩy đầu tư giữa hai bên. Tuy nhiên, các nghiên cứu về tác động của hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EAEU đến lợi ích thương mại giữa Việt Nam và Nga sau khi có hiệp định thì vẫn còn chưa được xác định rõ, đầy đủ trên cả phương diện định tính và định lượng.

2.2. Đánh Giá Tác Động Của VN EAEU FTA Đến Thương Mại Việt Nam Nga

Việc phân tích và đánh giá tác động của hiệp định VN-EAEU FTA đến thương mại của hai quốc gia thành viên cũng như thương mại giữa một quốc gia với liên minh kinh tế là cần thiết. Mục tiêu là phát huy các tác động tích cực để thúc đẩy hơn nữa trao đổi thương mại giữa Việt Nam với các nước EAEU, đặc biệt giữa Việt Nam và Nga trong thời gian tới. Luận án tập trung vào việc phân tích và đánh giá tác động của hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh Kinh tế Á - Âu đến thương mại giữa Việt Nam và Nga.

III. Lợi Ích Thách Thức VN EAEU FTA Cho Doanh Nghiệp Việt Nga

Luận án hướng đến phân tích và đánh giá tác động của hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EAEU đến thương mại giữa Việt Nam và Nga, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy thương mại giữa hai quốc gia trong bối cảnh thực thi hiệp định thời gian tới. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và đề xuất khung nghiên cứu đánh giá tác động của hiệp định thương mại tự do đến thương mại giữa hai quốc gia thành viên. Thêm vào đó, phân tích và đánh giá tác động của hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EAEU đến thương mại giữa Việt Nam và Nga trước và sau khi có hiệp định.

3.1. Cơ Hội Xuất Khẩu Nông Sản Việt Nam Vào Thị Trường Nga

Việc phân tích bối cảnh, định hướng và đề xuất các giải pháp thúc đẩy thương mại Việt Nam và Nga trong bối cảnh thực hiện hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EAEU thời gian tới là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Do đó, luận án sẽ đánh giá tiềm năng và những khó khăn mà doanh nghiệp Việt Nam có thể gặp phải khi thâm nhập thị trường Nga, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản.

3.2. Thách Thức Cạnh Tranh Từ Các Quốc Gia EAEU Khác

Bên cạnh cơ hội, các doanh nghiệp Việt Nam cũng phải đối mặt với những thách thức cạnh tranh từ các quốc gia thành viên khác trong EAEU. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh, cải tiến chất lượng sản phẩm và tìm kiếm các giải pháp marketing hiệu quả.

IV. Giải Pháp Tối Ưu Thúc Đẩy Thương Mại Việt Nam Nga Sau FTA

Các lý thuyết thương mại và nghiên cứu thực nghiệm đã chỉ ra tự do hóa thương mại mang lại lợi ích cho các quốc gia. Thương mại tự do tạo ra môi trường cạnh tranh cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước, giúp phân bổ tối ưu các nguồn lực của nền kinh tế, tăng năng suất lao động, thúc đẩy đổi mới và chuyển giao công nghệ, đa dạng hóa chủng loại và nâng cao chất lượng hàng hóa, tối đa hóa hiệu quả không có sự biến dạng của thị trường. Thương mại tự do cũng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thương mại của thế giới, xét theo phạm vi thì thương mại tự do được hình thành dưới hai hình thức gồm (1) thương mại tự do trên phạm vi toàn cầu như Tổ chức thương mại thế giới (WTO) và (2) thương mại tự do giữa hai nước hay một nhóm nước được ký kết bởi hiệp định thương mại tự do (FTA).

4.1. Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Việt Nam Tiếp Cận Thị Trường Nga

Để tận dụng tối đa lợi ích từ VN-EAEU FTA, cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam trong việc nghiên cứu thị trường, tìm kiếm đối tác, xúc tiến thương mại và giải quyết các rào cản pháp lý. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, hiệp hội ngành nghề và cộng đồng doanh nghiệp.

4.2. Phát Triển Logistics Và Hạ Tầng Giao Thông Kết Nối Việt Nam Nga

Chi phí logistics cao là một trong những rào cản lớn đối với thương mại giữa Việt Nam và Nga. Do đó, cần đầu tư phát triển hệ thống logistics và hạ tầng giao thông vận tải hiệu quả, giảm thiểu chi phí và thời gian vận chuyển hàng hóa. Việc này bao gồm cả việc nâng cấp các tuyến đường biển, đường sắt và đường hàng không.

4.3. Tăng Cường Hợp Tác Trong Lĩnh Vực Đầu Tư Giữa Việt Nam Và Nga

Ngoài thương mại, hợp tác đầu tư cũng là một yếu tố quan trọng để thúc đẩy quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Nga. Cần khuyến khích các doanh nghiệp Nga đầu tư vào Việt Nam trong các lĩnh vực có thế mạnh như năng lượng, công nghệ cao và cơ sở hạ tầng. Đồng thời, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào Nga để khai thác tiềm năng thị trường và tiếp cận công nghệ mới.

V. Tương Lai Quan Hệ Định Hướng Phát Triển Thương Mại Việt Nga

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế có nhiều thay đổi trong phạm vi khu vực và trên thế giới, Việt Nam đã chủ động tham gia vào các hiệp định tự do nhằm khai thác các tiềm năng và lợi thế cho phát triển kinh tế. Liên minh kinh tế Á - Âu (EAEU) là liên kết kinh tế khu vực SNG bao gồm các quốc gia thuộc Liên Xô cũ (Nga, Belarus, Kazakhstan, Armenia, Kyrgystan), thành viên của liên minh kinh tế Á - Âu đều là những đối tác truyền thống của Việt Nam, đặc biệt là Nga, đối tác chiến lược toàn diện quan trọng của Việt Nam có tiềm lực và thế mạnh lớn trong lĩnh vực công nghệ hàng không, kỹ thuật khai thác mỏ, hệ thống đường sắt, tự động hóa và công nghệ sinh học.

5.1. Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Xuất Nhập Khẩu Giữa Việt Nam Và Nga

Cần tập trung vào việc đa dạng hóa cơ cấu sản phẩm xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Nga, giảm sự phụ thuộc vào một vài mặt hàng chủ lực. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải nghiên cứu thị trường, nắm bắt nhu cầu tiêu dùng và phát triển các sản phẩm mới có giá trị gia tăng cao.

5.2. Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực Cho Hoạt Động Thương Mại

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho hoạt động thương mại giữa Việt Nam và Nga. Điều này bao gồm việc đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về luật pháp quốc tế, kỹ năng đàm phán, marketing và quản lý chuỗi cung ứng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Các nghiên cứu lý thuyết về tự do hóa thương mại Các lý thuyết thương mại quốc tế đã chỉ ra tự do hóa thương mại mang lại lợi ích cho các quốc gia (Ricardo, 1817; Heckscher & Ohlin, 1991). Thương mại tự do tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, dịch vụ trong một nước và giữa các nước với nhau, giúp phân bổ tối ưu các nguồn lực của nền kinh tế, tăng năng suất lao động, thúc đẩy đối mới và chuyển giao công nghệ, đa dạng hóa chủng loại và tăng chất lượng của hàng hóa cho người tiêu dùng, tối đa hóa hiệu quả thị trường trong nước và trên thế giới không có sự biến dạng của thị trường. Các lý thuyết thương mại cũng chỉ rõ sự khác biệt về lợi thế của mỗi quốc gia như điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý và các yếu tố sản xuất (vốn và lao động) trong đó có cơ chế chính sách và môi trường kinh tế vĩ mô tác động đến thương mại.

Ngoài ra, các quốc gia có lợi thế kinh tế nhờ quy mô với sự tập trung sản xuất lớn, giảm chi phí sản xuất và lao động dồi dào sẽ có lợi thế trong trao đổi thương mại dưới tác động của thương mại tự do. Các nghiên cứu thực nghiệm cũng có bằng chứng tốt cho thấy tự do hóa thương mại tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế bằng cách tạo điều kiện cho tích lũy vốn, nâng cấp cơ cấu công nghiệp, tiến bộ công nghệ và tiến bộ thể chế. Cụ thể, việc tăng nhập khẩu vốn và các sản phẩm trung gian, các yếu tố này không có sẵn trong thị trường nội địa, có thể làm tăng năng suất của ngành sản xuất (Lee, 1995). Bằng việc tự do hóa thương mại, các quốc gia tham gia tích cực hơn vào thị trường quốc tế thông qua thúc đẩy xuất khẩu dẫn đến cạnh tranh gay gắt hơn và cải thiện năng suất (Wagner, 2007).

Ngoài ra, lợi ích của tự do hóa thương mại chủ yếu được tạo ra từ môi trường bên ngoài, chính sách thương mại phù hợp và cấu trúc của mô hình thương mại. Trước những năm 1960, các nghiên cứu về tác động thương mại chỉ giới hạn ở một số quốc gia cụ thể. Tuy nhiên, với sự phát triển của lý thuyết thương mại và kinh tế lượng, nhiều phương pháp phức tạp dựa trên một mô hình toán học đã được đưa ra để phân tích tác động tương tác giữa tự do hóa thương mại và tăng trưởng kinh tế. Cho đến nay, các cuộc thảo luận trong lĩnh vực này thường được chia thành hai nhánh.

Các nhà nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ nhân quả giữa tự do hóa thương mại và tăng trưởng kinh tế để xem xét liệu tăng trưởng kinh tế có được thúc đẩy bởi thương mại tự do hay ngược lại. Phần còn lại chủ yếu thảo luận về đóng góp của thương mại vào tăng trưởng kinh tế. 10 Maizels (1963) đã thảo luận về mối quan hệ tích cực giữa tự do hóa thương mại và phát triển kinh tế bằng phân tích thứ hạng tương quan giữa 7 nước phát triển. Kavoussi (1984), sau khi nghiên cứu 73 nước đang phát triển có thu nhập trung bình và thấp, phát hiện ra rằng tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn có tương quan chặt chẽ với tốc độ tăng xuất khẩu cao hơn.

Ông chỉ ra rằng mối tương quan thuận chiều giữa xuất khẩu và tăng trưởng phù hợp với cả các nước thu nhập trung bình và thấp, nhưng ảnh hưởng này có xu hướng giảm dần theo trình độ phát triển của nền kinh tế. Trong khi đó, Balassa (1986) và Dollar (1992) lập luận rằng các nền kinh tế đang phát triển thực hiện chiến lược định hướng xuất khẩu sẽ đạt được tốc độ tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với các nền kinh tế phát triển. Sachs và Warner (1995) cũng đã xây dựng một chỉ số chính sách để phân tích tốc độ tăng trưởng kinh tế với tự do hóa thương mại và nhận thấy rằng tốc độ tăng trưởng bình quân trong thời kỳ sau tự do hóa thương mại cao hơn đáng kể so với thời kỳ trước khi tự do hóa. Kraay (1997) đã điều tra xem liệu các công ty có “học hỏi” từ việc xuất khẩu bằng cách sử dụng dữ liệu bảng của 2105 doanh nghiệp công nghiệp Trung Quốc từ năm 1988 đến năm 1992 hay không, và nhận thấy tác động “học hỏi” rõ rệt nhất ở các nhà xuất khẩu đã thành lập.

Keller (2001) đã thảo luận rằng tự do hóa thương mại liên quan đến việc nhập khẩu hàng hóa trung gian có chất lượng cao góp phần vào việc phổ biến công nghệ. Frankel và Romer (1999) đã xây dựng các thước đo về khoảng cách địa lý của thương mại giữa các quốc gia và sử dụng các thước đo đó để có được các ước tính biến công cụ về tác động của thương mại tự do đối với thu nhập. Kết quả cho thấy tự do hóa thương mại có tác động tích cực về mặt số lượng và mạnh mẽ đối với thu nhập mặc dù nó chỉ có ý nghĩa thống kê vừa phải. Coe và Helpman (1995) đã nghiên cứu sự phổ biến của nghiên cứu và phát triển (R&D) quốc tế giữa 21 quốc gia OECD và Israel trong giai đoạn 1971-1990 và phát hiện ra rằng tự do hóa thương mại là một kênh chuyển giao công nghệ quan trọng.

Trong thực tiễn, thương mại tự do được tồn tại dưới hình thức phổ biến như (1) hiệp định thương mại tự do trên phạm vi toàn cầu, đại diện là Tổ chức thương mại thế giới (WTO) và (2) hiệp định thương mại tự do giữa hai nước hay một nhóm nước. Các quốc gia tham gia các hiệp định thương mại tự do nhằm thúc đẩy quá trình tự do hóa thương mại và hội nhập kinh tế quốc tế. Viner (1950) đã chỉ ra mối quan hệ của tự do hóa thương mại đến tăng trưởng kinh tế và tạo thuận lợi cho thương mại dựa vào 2 yếu tố sau: (1) tạo lập thương mại và (2) chuyển hướng thương mại. Bằng việc dỡ bỏ các hàng rào thương mại giữa các quốc gia, các thỏa thuận thương mại xóa bỏ sự phân biệt đối xử giữa các doanh nghiệp ở các nước thành viên và các doanh nghiệp trong nước 11 (Lloyd&MacLaren, 2004).

Nếu một quốc gia thành viên, thay vì tự sản xuất hàng hóa thì thông qua thỏa thuận thương mại tự do, bây giờ có thể nhập khẩu hàng hóa từ một nước thành viên khác và đó chính là tạo lập thương mại. Còn chuyển hướng thương mại sẽ xảy ra khi một quốc gia thành viên nhập hàng hóa từ một quốc gia thành viên khác thay vì nhập khẩu từ một nước có chi phí thấp hơn nhưng không phái là thành viên của thỏa thuận thương mại tự do. Các tác động này dẫn đến việc phân bổ các nguồn lực sản xuất hiệu quả hơn trong nền kinh tế, góp phần hình thành một cơ cấu kinh tế mới dựa vào các cam kết đã ký giữa các thành viên. Việc bảo hộ bằng các hàng rào thuế quan và phi thuế quan sẽ dẫn đến sự méo mó của thị trường hàng hóa kèm theo các tiêu cực đến phân bổ nguồn lực, tiền lương và việc làm trong nền kinh tế (Krueger, 1983), các ngành có mức độ bảo hộ cao sẽ hoạt động kém hiệu quả so với các ngành có sự bảo hộ thấp (Krueger và cộng sự, 1981).

Krueger (1983) đã kiểm định mối quan hệ của tự do hóa thương mại và quá trình điều chỉnh cơ cấu giữa các ngành công nghiệp định hướng xuất khẩu và các ngành thay thế nhập khẩu ở 10 quốc gia đang phát triển giai đoạn 1970 - 1980, phát hiện từ nghiên cứu cho thấy việc tự do hóa thương mại và chính sách công nghiệp hóa trong quá trình cắt giảm hàng rào thuế quan sẽ nâng cao hiệu quả cho phát triển các ngành công nghiệp có lợi thế so sánh của quốc gia. Cho đến nay, có rất nhiều các nghiên cứu dựa trên các dữ liệu thực chứng về tác động của tự do hóa thương mại đến tăng trưởng kinh tế và thương mại của một quốc gia trên nhiều góc độ khác nhau. Có sự thống nhất chung rằng tự do hóa thương mại sẽ tạo thuận lợi cho dòng thương mại hàng hóa và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thay vì sử dụng các hàng rào thuế quan để bảo hộ (Winters, 2004; Ching, Hsiao, Wan&Wang, 2011). Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra các minh chứng cụ thể về tác động tích cực của tự do hóa thương mại đến các quốc gia phát triển (Greenaway, Morgan&Wright, 2002; Wacziarg&Welch, 2008).

Tóm lại, hầu hết các nghiên cứu đều chỉ ra những tác động tích cực của tự do hóa thương mại đối với thương mại hàng hóa và tăng trưởng kinh tế. Từ các tài liệu nghiên cứu tổng hợp, có thể tìm thấy cả lợi ích tĩnh và động từ tự do hóa thương mại. Lợi ích tĩnh từ tự do hóa thương mại đề cập liên quan đến sự cải thiện về sản lượng hoặc phúc lợi xã hội với lượng đầu vào hoặc nguồn cung cấp cố định từ các đối tác. Còn lợi ích động của tự do hóa thương mại mang lại chủ yếu là kết quả từ việc cải thiện năng suất, tăng dự trữ ngoại hối và phúc lợi quốc gia.

Tự do hóa thương mại với các quốc gia bên ngoài sẽ mang lại cơ hội trao đổi theo giá quốc tế hơn là giá trong nước. Cơ hội này 12 mang lại lợi ích từ trao đổi, vì người tiêu dùng trong nước có thể mua hàng hóa nhập khẩu rẻ hơn và các nhà sản xuất có thể xuất khẩu hàng hóa với giá nước ngoài cao hơn. Hơn nữa, có một lợi ích khác đó là chuyên môn hóa. Thương mại tự do khuyến khích các ngành phân bổ lại sản xuất từ hàng hóa mà nền kinh tế đóng cửa đang sản xuất với chi phí tương đối cao (bất lợi so sánh) sang hàng hóa mà nó đang sản xuất với chi phí tương đối thấp (lợi thế so sánh).

Bằng cách tận dụng lợi thế so sánh của mình trong thương mại quốc tế, một quốc gia có thể tăng tổng sản lượng và phúc lợi xã hội. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của hiệp định tự do thương mại Dựa trên cơ sở lý thuyết về tự do hóa thương mại, tác giả tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của hiệp định thương mại tự do đến các quốc gia, nhóm ngành và các phương pháp đánh giá tác động của hiệp định tới thương mại của hai quốc gia.