Luận văn thạc sĩ tác động của đòn bẩy tài chính đến đầu tư doanh nghiệp

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu tác động của đòn bẩy tài chính đến đầu tư doanh nghiệp, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Trần Thị Thùy Dung
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Đòn Bẩy Tài Chính Đến Đầu Tư Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Tác động của đòn bẫy tài chính đến quyết định đầu tư
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 3. PHẦN 3: DỮ LIỆU - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Mô hình nghiên cứu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, THẢO LUẬN TÁC ĐỘNG CỦA ĐÒN BẪY TÀI CHÍNH ĐẾN ĐẦU TƯ DOANH NGHIỆP
• 4.1. Phương pháp kiểm định mô hình
• 4.1.1. Ma trận tương quan giữa các biến
• 4.1.2. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến
• 4.1.3. Kiểm định hiện tượng tự tương quan
• 4.1.4. Xác định mô hình hồi quy phù hợp
• 4.2. Thống kê mô tả
• 4.3. Kết quả mô hình hồi quy
• 4.3.1. Kết quả hồi quy của tất cả mẫu nghiên cứu
• 4.3.2. Cơ hội tăng trưởng và vai trò của đòn bẩy
• 4.3.3. Kết quả hồi quy của mô hình đầu tư - công ty có sở hữu nhà nước
• 4.3.4. Kết quả hồi quy của mô hình đầu tư - công ty không có sở hữu nhà nước
• 4.4. Giải thích mô hình hồi quy bằng biến công cụ
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN – HẠN CHẾ – HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• 5.1. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của đòn bẩy tài chính đến đầu tư doanh nghiệp

Đòn bẩy tài chính là một yếu tố quan trọng trong quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Nó không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tài chính mà còn tác động đến chiến lược đầu tư và quản lý rủi ro. Nghiên cứu cho thấy rằng đòn bẩy tài chính có thể tạo ra cả cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp. Việc sử dụng nợ có thể gia tăng lợi nhuận, nhưng cũng có thể dẫn đến rủi ro tài chính cao hơn. Do đó, việc hiểu rõ tác động của đòn bẩy tài chính là rất cần thiết cho các nhà quản lý doanh nghiệp.

1.1. Định nghĩa và vai trò của đòn bẩy tài chính

Đòn bẩy tài chính được định nghĩa là tỷ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu trong cấu trúc tài chính của doanh nghiệp. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc xác định khả năng sinh lời và rủi ro của doanh nghiệp. Sử dụng đòn bẩy tài chính hợp lý có thể giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và tăng trưởng.

1.2. Mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và đầu tư

Mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và đầu tư là một chủ đề được nghiên cứu nhiều trong tài chính doanh nghiệp. Nghiên cứu cho thấy rằng đòn bẩy tài chính có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp, tùy thuộc vào tình hình tài chính và chiến lược đầu tư của từng công ty.

II. Vấn đề và thách thức khi sử dụng đòn bẩy tài chính

Mặc dù đòn bẩy tài chính có thể mang lại lợi ích, nhưng cũng đi kèm với nhiều thách thức. Rủi ro tài chính gia tăng khi doanh nghiệp sử dụng nợ quá mức, có thể dẫn đến khủng hoảng tài chính. Các nhà quản lý cần phải cân nhắc kỹ lưỡng khi quyết định mức độ đòn bẩy tài chính để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững.

2.1. Rủi ro tài chính và ảnh hưởng đến đầu tư

Rủi ro tài chính là một trong những vấn đề lớn nhất mà doanh nghiệp phải đối mặt khi sử dụng đòn bẩy tài chính. Khi nợ tăng cao, áp lực trả nợ có thể làm giảm khả năng đầu tư vào các dự án mới, dẫn đến mất cơ hội tăng trưởng.

2.2. Chi phí lãi vay và ảnh hưởng đến lợi nhuận

Chi phí lãi vay là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Khi lãi suất tăng, chi phí vay mượn cũng tăng theo, điều này có thể làm giảm lợi nhuận và khả năng đầu tư của doanh nghiệp.

III. Phương pháp tối ưu hóa đòn bẩy tài chính trong đầu tư

Để tối ưu hóa đòn bẩy tài chính, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp quản lý tài chính hiệu quả. Việc phân tích rủi ro và lợi ích của việc sử dụng nợ là rất quan trọng. Các doanh nghiệp nên xây dựng chiến lược tài chính rõ ràng để đảm bảo rằng đòn bẩy tài chính được sử dụng một cách hợp lý.

3.1. Chiến lược quản lý nợ hiệu quả

Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược quản lý nợ hiệu quả để tối ưu hóa chi phí lãi vay và giảm thiểu rủi ro tài chính. Việc theo dõi và điều chỉnh tỷ lệ nợ trong cấu trúc vốn là rất cần thiết.

3.2. Đánh giá cơ hội đầu tư và rủi ro

Đánh giá cơ hội đầu tư và rủi ro là một phần quan trọng trong việc quyết định mức độ đòn bẩy tài chính. Doanh nghiệp cần phân tích kỹ lưỡng các dự án đầu tư để đảm bảo rằng các quyết định đầu tư là hợp lý và có lợi cho sự phát triển bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn của đòn bẩy tài chính trong đầu tư doanh nghiệp

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng đòn bẩy tài chính có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Các công ty có đòn bẩy tài chính cao thường gặp khó khăn trong việc đầu tư vào các dự án mới, trong khi các công ty có đòn bẩy thấp có thể tận dụng tốt hơn các cơ hội đầu tư.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các công ty niêm yết

Nghiên cứu cho thấy rằng các công ty niêm yết có đòn bẩy tài chính cao thường có xu hướng đầu tư ít hơn so với các công ty có đòn bẩy thấp. Điều này cho thấy rằng đòn bẩy tài chính có thể hạn chế khả năng đầu tư của doanh nghiệp.

4.2. Các trường hợp thành công và thất bại

Có nhiều trường hợp doanh nghiệp thành công nhờ vào việc sử dụng đòn bẩy tài chính hợp lý, nhưng cũng có nhiều trường hợp thất bại do nợ quá mức. Việc phân tích các trường hợp này giúp các doanh nghiệp rút ra bài học quý giá trong việc quản lý đòn bẩy tài chính.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tiếp theo về đòn bẩy tài chính

Tác động của đòn bẩy tài chính đến đầu tư doanh nghiệp là một vấn đề phức tạp và cần được nghiên cứu sâu hơn. Các nhà nghiên cứu cần tiếp tục khám phá mối quan hệ này để đưa ra những khuyến nghị hữu ích cho doanh nghiệp. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng đòn bẩy tài chính trong các ngành khác nhau.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng đòn bẩy tài chính có tác động nghịch chiều đến đầu tư doanh nghiệp, đặc biệt là đối với các công ty tăng trưởng thấp. Điều này cho thấy rằng việc quản lý đòn bẩy tài chính là rất quan trọng.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích tác động của đòn bẩy tài chính trong các ngành khác nhau và tìm hiểu cách mà các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển mạnh mẽ từ năm 2004 đến năm 2012, việc nghiên cứu tác động của đòn bẩy tài chính đến đầu tư doanh nghiệp trở thành vấn đề trọng tâm trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp. Theo số liệu thu thập từ 1669 quan sát của các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, đòn bẩy tài chính được xem là một trong những nguồn tài trợ quan trọng cho hoạt động đầu tư. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và đầu tư doanh nghiệp vẫn còn nhiều tranh luận, đặc biệt là sự khác biệt tác động giữa các nhóm công ty tăng trưởng cao và thấp, cũng như giữa công ty có sở hữu nhà nước và không có sở hữu nhà nước.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm kiểm định tác động của đòn bẩy tài chính đến quyết định đầu tư của các công ty niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn 2004-2012, đồng thời phân tích sự khác biệt tác động này theo đặc điểm tăng trưởng và sở hữu. Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy ảnh hưởng cố định (Fixed Effects Model) trên dữ liệu bảng không cân bằng, nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm cụ thể cho thị trường Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý và nhà đầu tư hiểu rõ hơn về vai trò của đòn bẩy tài chính trong chính sách đầu tư, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và gia tăng giá trị doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình tài chính doanh nghiệp kinh điển, trong đó có:

• Lý thuyết Modigliani-Miller (1958, 1961): Cho rằng trong thị trường vốn hoàn hảo, cấu trúc vốn và giá trị doanh nghiệp là độc lập, do đó đòn bẩy tài chính không ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.
• Lý thuyết xung đột lợi ích (Myers, 1977; Jensen, 1986; Stulz, 1990): Đòn bẩy tài chính có thể tạo ra xung đột giữa nhà quản lý, cổ đông và chủ nợ, dẫn đến hiện tượng đầu tư dưới mức hoặc đầu tư quá mức. Đòn bẩy có vai trò kỷ luật, hạn chế đầu tư quá mức ở các công ty tăng trưởng thấp.
• Mô hình Tobin’s Q: Sử dụng chỉ số Tobin’s Q làm đại diện cho cơ hội tăng trưởng của công ty, ảnh hưởng thuận chiều đến quyết định đầu tư.
• Các khái niệm chính: Đòn bẩy tài chính (Leverage), đầu tư thuần (Investment), dòng tiền (Cash flow), tỷ suất sinh lợi trên tài sản (ROA), thanh khoản (Liquidity), doanh thu thuần trên tài sản cố định (SALE).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là các báo cáo tài chính đã kiểm toán của 1669 quan sát thuộc các công ty niêm yết trên HSX và HNX trong giai đoạn 2004-2012. Các công ty tài chính và công ty công ích được loại trừ do đặc thù tài chính khác biệt. Dữ liệu giá thị trường cổ phiếu được thu thập từ hệ thống cơ sở dữ liệu của hai sở giao dịch.

Phương pháp phân tích sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng không cân bằng với mô hình ảnh hưởng cố định (FEM), được lựa chọn dựa trên kiểm định Hausman với mức ý nghĩa 5%. Các bước phân tích bao gồm:

• Phân tích tương quan Pearson giữa các biến độc lập để đánh giá mức độ liên quan tuyến tính.
• Kiểm định đa cộng tuyến bằng hệ số phóng đại phương sai (VIF), kết quả cho thấy VIF thấp, không có hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng.
• Kiểm định hiện tượng tự tương quan bằng kiểm định Breusch-Godfrey (BG), kết quả không phát hiện tự tương quan.
• Mô hình hồi quy bao gồm các biến: đầu tư thuần (I), dòng tiền (CF), Tobin’s Q (Q), đòn bẩy tài chính (LEV), doanh thu thuần trên tài sản cố định (SALE), tỷ suất sinh lợi trên tài sản (ROA), và thanh khoản (LIQ).

Thời gian nghiên cứu kéo dài 9 năm, từ 2004 đến 2012, tập trung vào các công ty đại diện cho nhiều ngành nghề khác nhau trên thị trường Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ nghịch chiều giữa đòn bẩy tài chính và đầu tư doanh nghiệp: Kết quả hồi quy cho thấy đòn bẩy tài chính có tác động tiêu cực và có ý nghĩa thống kê đến đầu tư, đặc biệt rõ rệt ở các công ty tăng trưởng thấp. Ví dụ, hệ số hồi quy đòn bẩy trong mẫu công ty tăng trưởng thấp là âm và có ý nghĩa với mức p < 0.05, trong khi ở công ty tăng trưởng cao, tác động này không rõ ràng hoặc không có ý nghĩa thống kê.

2. Dòng tiền tác động thuận chiều đến đầu tư: Dòng tiền nội bộ có ảnh hưởng tích cực đến quyết định đầu tư với hệ số hồi quy dương, phản ánh rằng các công ty có dòng tiền mạnh thường đầu tư nhiều hơn. Hệ số tương quan dòng tiền và đầu tư đạt khoảng 0.6 trong mẫu tổng thể.

3. Cơ hội tăng trưởng (Tobin’s Q) thúc đẩy đầu tư: Các công ty có chỉ số Tobin’s Q lớn hơn 1 có xu hướng đầu tư nhiều hơn, phù hợp với giả thuyết cơ hội tăng trưởng tác động thuận chiều đến đầu tư. Hệ số tương quan giữa Tobin’s Q và đầu tư đạt khoảng 0.5.

4. Ảnh hưởng khác biệt theo sở hữu nhà nước: Đối với công ty có sở hữu nhà nước, tác động của đòn bẩy đến đầu tư có xu hướng yếu hơn so với công ty không có sở hữu nhà nước, cho thấy vai trò kỷ luật của đòn bẩy bị giảm sút trong các doanh nghiệp nhà nước.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân mối quan hệ nghịch chiều giữa đòn bẩy và đầu tư ở các công ty tăng trưởng thấp có thể được giải thích bởi lý thuyết xung đột lợi ích, trong đó đòn bẩy tài chính hạn chế dòng tiền tự do, từ đó ngăn chặn các nhà quản lý đầu tư vào các dự án không hiệu quả hoặc rủi ro cao. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu thực nghiệm trước đây tại các thị trường phát triển và đang phát triển.

Sự khác biệt tác động giữa công ty có và không có sở hữu nhà nước phản ánh đặc thù quản trị và chính sách tài chính tại Việt Nam, nơi các doanh nghiệp nhà nước thường chịu ảnh hưởng chính trị và có thể không bị áp lực kỷ luật tài chính nghiêm ngặt như doanh nghiệp tư nhân.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh hệ số hồi quy đòn bẩy giữa các nhóm công ty, hoặc bảng thống kê tương quan giữa các biến chính để minh họa mức độ ảnh hưởng và sự khác biệt theo nhóm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và kiểm soát đòn bẩy tài chính: Các doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm công ty tăng trưởng thấp, cần xây dựng chính sách sử dụng đòn bẩy hợp lý nhằm hạn chế rủi ro tài chính và tránh đầu tư không hiệu quả. Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ trên tổng tài sản xuống dưới mức khoảng 40% trong vòng 2 năm tới.

2. Khuyến khích sử dụng dòng tiền nội bộ cho đầu tư hiệu quả: Do dòng tiền nội bộ có tác động tích cực đến đầu tư, doanh nghiệp nên tối ưu hóa quản lý dòng tiền và tăng cường khả năng tạo dòng tiền từ hoạt động kinh doanh. Các biện pháp này nên được thực hiện liên tục và đánh giá hàng quý.

3. Phân biệt chính sách tài chính theo đặc điểm tăng trưởng và sở hữu: Nhà quản lý cần áp dụng các chính sách tài chính linh hoạt, phù hợp với từng nhóm công ty, đặc biệt chú trọng đến các doanh nghiệp nhà nước để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và giảm thiểu sự can thiệp chính trị không cần thiết.

4. Nâng cao năng lực quản trị tài chính và minh bạch thông tin: Các công ty cần cải thiện hệ thống quản trị tài chính, tăng cường minh bạch báo cáo tài chính để thu hút nguồn vốn đầu tư và giảm chi phí vốn. Khuyến nghị triển khai các khóa đào tạo quản trị tài chính trong vòng 1 năm tới cho đội ngũ quản lý cấp trung và cao.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ tác động của đòn bẩy tài chính đến quyết định đầu tư, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp nhằm tối ưu hóa giá trị doanh nghiệp.

2. Nhà đầu tư và phân tích tài chính: Cung cấp cơ sở để đánh giá rủi ro và tiềm năng đầu tư dựa trên cấu trúc vốn và chính sách đầu tư của doanh nghiệp.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo thực nghiệm về mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và đầu tư trong bối cảnh thị trường Việt Nam, hỗ trợ phát triển các nghiên cứu tiếp theo.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Giúp hiểu rõ hơn về vai trò của đòn bẩy tài chính trong phát triển doanh nghiệp, từ đó xây dựng các chính sách hỗ trợ và điều tiết thị trường vốn hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Đòn bẩy tài chính là gì và tại sao nó quan trọng đối với đầu tư doanh nghiệp?
   Đòn bẩy tài chính là tỷ lệ nợ trên tổng tài sản hoặc vốn của doanh nghiệp, phản ánh mức độ sử dụng nợ để tài trợ cho hoạt động kinh doanh. Nó quan trọng vì ảnh hưởng đến chi phí vốn, rủi ro tài chính và khả năng đầu tư của doanh nghiệp.

2. Mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và đầu tư doanh nghiệp như thế nào?
   Nghiên cứu cho thấy mối quan hệ nghịch chiều, tức là đòn bẩy cao có thể hạn chế đầu tư, đặc biệt ở các công ty tăng trưởng thấp do áp lực trả nợ và rủi ro tài chính.

3. Tại sao tác động của đòn bẩy đến đầu tư lại khác nhau giữa công ty tăng trưởng cao và thấp?
   Công ty tăng trưởng cao thường có nhiều cơ hội đầu tư sinh lời, nên đòn bẩy không ảnh hưởng tiêu cực nhiều. Ngược lại, công ty tăng trưởng thấp có ít cơ hội, đòn bẩy cao làm hạn chế đầu tư do rủi ro và chi phí nợ tăng.

4. Ảnh hưởng của sở hữu nhà nước đến mối quan hệ đòn bẩy – đầu tư là gì?
   Doanh nghiệp nhà nước thường chịu sự can thiệp chính trị và có thể không bị áp lực kỷ luật tài chính nghiêm ngặt, làm giảm vai trò hạn chế đầu tư của đòn bẩy so với doanh nghiệp tư nhân.

5. Làm thế nào doanh nghiệp có thể tối ưu hóa việc sử dụng đòn bẩy tài chính?
   Doanh nghiệp cần cân đối tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu, quản lý dòng tiền hiệu quả, đồng thời xây dựng chính sách đầu tư phù hợp với đặc điểm tăng trưởng và sở hữu để giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa giá trị.

Kết luận

• Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ nghịch chiều giữa đòn bẩy tài chính và đầu tư doanh nghiệp tại Việt Nam trong giai đoạn 2004-2012.
• Tác động tiêu cực của đòn bẩy rõ rệt hơn ở các công ty tăng trưởng thấp và công ty không có sở hữu nhà nước.
• Dòng tiền nội bộ và cơ hội tăng trưởng (Tobin’s Q) có ảnh hưởng thuận chiều và tích cực đến quyết định đầu tư.
• Kết quả nghiên cứu hỗ trợ các lý thuyết về xung đột lợi ích và vai trò kỷ luật của đòn bẩy trong tài chính doanh nghiệp.
• Đề xuất các giải pháp quản lý đòn bẩy, nâng cao quản trị tài chính và phân biệt chính sách theo đặc điểm doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và giá trị doanh nghiệp trong tương lai.

Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các khuyến nghị chính sách, mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và đa dạng ngành nghề, đồng thời áp dụng mô hình phân tích nâng cao để kiểm định các yếu tố ảnh hưởng khác. Độc giả và nhà nghiên cứu được khuyến khích tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu để phát triển các chiến lược tài chính hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ----  ---- TRẦN THỊ THUỲ DUNG TÁC ĐỘNG CỦA ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH ĐẾN ĐẦU TƯ DOANH NGHIỆP LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh - Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ----  ---- TRẦN THỊ THUỲ DUNG TÁC ĐỘNG CỦA ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH ĐẾN ĐẦU TƯ DOANH NGHIỆP Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG TP.Hồ Chí Minh - Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bài luận văn thạc sĩ kinh tế “TÁC ĐỘNG CỦA ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH ĐẾN ĐẦU TƯ DOANH NGHIỆP” là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang. Nguồn dữ liệu sử dụng để phân tích trong đề tài này là báo cáo tài chính của các công ty niêm yết lấy từ trang web của các công ty chứng khoán. Tôi cam đoan nội dung luận văn là độc lập, không sao chép từ bất kỳ một công trình nào khác.

Người viết Trần Thị Thùy Dung Học viên cao học Khóa 21 Trường Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt LEV Leverage : Đòn bẩy TD Total liabilities : Tổng nợ LD Long term debt : Nợ dài hạn I Investment : Đầu tư thuần K Net fixed Assets : Tài sản cố định thuần CF Cash flow : Dòng tiền Q Tobin’s Q : Cơ hội tăng trưởng SALE Net sales : Doanh thu thuần ROA Profitability : Tỷ suất sinh lợi trên tài sản LIQ Liquidity : Thanh khoản HOSE : Thị trường chứng khoán TPHCM HNX : Thị trường chứng khoán Hà Nội FEM Fixed Effects Model : Mô hình ảnh hưởng cố định REM Random Effects Model : Mô hình ảnh hưởng ngẫu nhiên TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 Tổng hợp các nghiên cứu trước: Bảng 3.2: Mô tả số công ty và số mẫu quan sát từ năm 2004 đến năm 2012 Bảng 3.3: Bảng tổng hợp các biến sử dụng trong mô hình nghiên cứu và giả thiết nghiên cứu: Bảng 4.4: Tương quan giữa các biến độc lập – Tất cả mẫu nghiên cứu Bảng 4.5: Tương quan giữa các biến độc lập – Công ty tăng trưởng cao Bảng 4.6: Tương quan giữa các biến độc lập – Công ty tăng trưởng thấp Bảng 4.7: Tương quan giữa các biến độc lập – Công ty có sở hữu nhà nước: Bảng 4.8: Tương quan giữa các biến độc lập – Công ty không có sở hữu nhà nước: Bảng 4.9: Kết quả kiểm định BG Bảng 4.10: Kết quả kiểm định Hausman – Tất cả mẫu nghiên cứu Bảng 4.11: Kết quả kiểm định Hausman – Công ty tăng trưởng cao Bảng 4.12: Kết quả kiểm định Hausman – Công ty tăng trưởng thấp Bảng 4.13: Kết quả kiểm định Hausman – Công ty có sở hữu nhà nước Bảng 4.14: Kết quả kiểm định Hausman – Công ty không có sở hữu nhà nước Bảng 4.15: Thống kê mô tả Bảng 4.16: Bảng kết quả kiểm định hồi quy của mô hình đầu tư theo phương pháp ảnh hưởng cố định – Tất cả mẫu nghiên cứu Bảng 4.17: Bảng kết quả kiểm định hồi quy của mô hình đầu tư theo phương pháp ảnh hưởng cố định - Công ty tăng trưởng cao TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.18: Bảng kết quả kiểm định hồi quy của mô hình đầu tư theo phương pháp ảnh hưởng cố định - Công ty tăng trưởng thấp Bảng 4.19: Bảng kết quả kiểm định hồi quy của mô hình đầu tư theo phương pháp ảnh hưởng cố định - Công ty có sở hữu nhà nước Bảng 4.20: Bảng kết quả kiểm định hồi quy của mô hình đầu tư theo phương pháp ảnh hưởng cố định - Công ty không có sở hữu nhà nước Bảng 4.21: Tương quan giữa cơ hội đầu tư, tổng nợ và tài sản hữu hình Bảng 4.22: Kết quả hồi quy mô hình 2SLS - Công ty có sở hữu nhà nước Bảng 4.23: Kết quả hồi quy mô hình 2SLS - Công ty tăng trưởng thấp TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục bảng TÓM TẮT .1 PHẦN 1: GIỚI THIỆU: .2 PHẦN 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM: .5 PHẦN 3: DỮ LIỆU - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: .1 Dữ liệu nghiên cứu:.2 Phương pháp nghiên cứu: .3 Mô hình nghiên cứu:. 23 PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, THẢO LUẬN TÁC ĐỘNG CỦA ĐÒN BẪY TÀI CHÍNH ĐẾN ĐẦU TƯ DOANH NGHIỆP: .1 Phương pháp kiểm định mô hình: .1 Ma trận tương quan giữa các biến:.2 Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến: .3 Kiểm định hiện tượng tự tương quan: .4 Xác định mô hình hồi quy phù hợp:.2 Thống kê mô tả: .3 Kết quả mô hình hồi quy:.1 Kết quả hồi quy của tất cả mẫu nghiên cứu: .2 Cơ hội tăng trưởng và vai trò của đòn bẩy: .3 Kết quả hồi quy của mô hình đầu tư - công ty có sở hữu nhà nước:.4 Kết quả hồi quy của mô hình đầu tư - công ty không có sở hữu nhà nước:…………………….3 Giải thích mô hình hồi quy bằng biến công cụ:. 59 PHẦN 5: KẾT LUẬN – HẠN CHẾ – HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO:.2 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo:….64 Tài liệu tham khảo TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 0 MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục bảng TÓM TẮT. 1 PHẦN 1: GIỚI THIỆU:.

2 PHẦN 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM:. 5 PHẦN 3: DỮ LIỆU - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: .1 Dữ liệu nghiên cứu: .2 Phương pháp nghiên cứu: .3 Mô hình nghiên cứu:. 23 PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, THẢO LUẬN TÁC ĐỘNG CỦA ĐÒN BẪY TÀI CHÍNH ĐẾN ĐẦU TƯ DOANH NGHIỆP: .1 Phương pháp kiểm định mô hình: .1 Ma trận tương quan giữa các biến: .2 Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến: .3 Kiểm định hiện tượng tự tương quan: .4 Xác định mô hình hồi quy phù hợp: .2 Thống kê mô tả:.3 Kết quả mô hình hồi quy: .1 Kết quả hồi quy của tất cả mẫu nghiên cứu: .2 Cơ hội tăng trưởng và vai trò của đòn bẩy: .3 Kết quả hồi quy của mô hình đầu tư - công ty có sở hữu nhà nước: .4 Kết quả hồi quy của mô hình đầu tư - công ty không có sở hữu nhà nước: .3 Giải thích mô hình hồi quy bằng biến công cụ:. 59 PHẦN 5: KẾT LUẬN – HẠN CHẾ – HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO:.

64 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Nghiên cứu tác động của đòn bẩy tài chính đến đầu tư doanh nghiệp sử dụng số liệu của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong khoảng thời gian từ năm 2004 đến năm 2012. Với mô hình ước lượng dành riêng cho dữ liệu bảng: mô hình ảnh hưởng cố định. Nghiên cứu đóng góp thêm bằng chứng thực nghiệm về tác động của đòn bẩy tài chính đến đầu tư doanh nghiệp. Kết quả cho thấy mối quan hệ nghịch chiều giữa đòn bẩy tài chính và đầu tư doanh nghiệp, đặc biệt là đối với các công ty tăng trưởng thấp.

Kết quả này phù hợp với lý thuyết đòn bẩy có vai trò hạn chế đầu tư quá mức đối với các công ty tăng trưởng thấp. Từ khoá: Đòn bẩy tài chính, đầu tư doanh nghiệp, FEM TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 PHẦN 1: GIỚI THIỆU: Tác động của đòn bẫy tài chính đến quyết định đầu tư luôn là vấn đề trọng tâm trong tài chính doanh nghiệp. Ngoài nguồn tài trợ từ bên ngoài và lợi nhuận giữ lại thì đòn bẩy là một trong số nguồn tài trợ quan trọng cho đầu tư của doanh nghiệp. Trong kinh doanh nếu các nhà quản lý có thể tận dụng tốt đòn bẩy thì có thể làm gia tăng giá trị cổ đông, ngược lại nếu đòn bẩy vượt quả kiểm soát của các nhà quản lý thì áp lực chi phí lãi vay và rủi do tín dụng có thể phá huỷ giá trị cổ đông.

Miller (1958) cho rằng trong thị trường vốn hoàn hảo cấu trúc vốn và giá trị doanh nghiệp là độc lập, thì đòn bẩy tài chính và đầu tư công ty là quyết định độc lập. Tuy nhiên, các nghiên cứu sau đó cho rằng đòn bẩy tài chính và đầu tư có mối quan hệ khá phức tạp như: Myers (1977) chứng minh rằng các công ty tăng trưởng cao với các dự án được tài trợ bằng nợ, các nhà quản lý vì lợi ích của cổ đông có thể từ bỏ các dự án được tài trợ bằng nợ có NPV dương bởi vì lợi ích của các dự án này sẽ ít nhất một phần thuộc về chủ nợ nên dẫn đến đầu tư dưới mức. Jensen (1986) và Stulz (1990 ) lập luận rằng trong các công ty tăng trưởng thấp với dòng tiền tự do lớn, đòn bẫy có thể được sử dụng như là một biện pháp xử lý vì nó không khuyến khích các nhà quản lý đầu tư quá mức đối với các dự án rủi ro. Các mô hình thể hiện rõ xung đột lợi ích giữa các nhà quản lý, các cổ đông và chủ nợ, trong đầu tư sẽ xuất hiện đầu tư dưới mức và đầu tư vượt mức, đòn bẩy tài chính và quyết định đầu tư trở nên liên quan mật thiết với nhau.

Mc Connell and Servaes (1995) and Lang et al (1996) đã khám phá ra tác động của đòn bẩy lên quyết định đầu tư, Aivazian et al. (2005a), thấy rằng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 đòn bẫy có tác động nghịch chiều đến đầu tư đặc biệt là ở các công ty tăng trưởng thấp, Mohun Prasadising Odit, Chitto (2008) thấy rằng đòn bẩy có tác động nghịch chiều đến đầu tư ở các công ty tăng trưởng thấp. Các nghiên cứu nói trên nghiên cứu tác động của đòn bẩy tài chính đến đầu tư công ty. Do đó, một câu hỏi quan trọng là làm thế nào đòn bẩy tài chính tác động đến đầu tư công ty? Để trả lời vấn đề này người viết tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của đòn bẩy tài chính đến đầu tư doanh nghiệp bằng cách sử dụng mô hình hồi quy ảnh hưởng cố định với mẫu dữ liệu bảng của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam từ năm 2004 đến năm 2012.

Mục tiêu của bài viết này là kiểm định tác động của đòn bẫy tài chính đến đầu tư doanh nghiệp trường hợp các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Cụ thể với mục đích giải quyết các câu hỏi sau đây: 1.