BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ------------------ NGUYỄN THỊ THU HẰNG TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ KINH TẾ VĨ MÔ LÊN TỈ SUẤT SINH LỢI CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ------------------ NGUYỄN THỊ THU HẰNG TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ KINH TẾ VĨ MÔ LÊN TỈ SUẤT SINH LỢI CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. LÊ THỊ LANH TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 123doc i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ kinh tế “Tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô lên tỉ suất sinh lợi của Thị trường chứng khoán Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi với sự hướng dẫn của giảng viên theo sự phân công.
Những thông tin và dữ liệu trong Luận văn được trích dẫn rõ ràng, đầy đủ về nguồn gốc. Các kết quả nghiên cứu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Nguyễn Thị Thu Hằng 123doc ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Trường Đại Học Kinh Tế, Viện Đào Tạo Sau Đại Học, cùng toàn thể quý thầy cô đã giảng dạy tôi trong suốt thời gian tôi theo học Chương trình Đào tạo Thạc Sĩ tại trường. Xin cảm ơn Cô PGS.
Lê Thị Lanh đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi hoàn thành Luận văn này. Nguyễn Thị Thu Hằng 123doc iii MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU. Tính cấp thiết của đề tài:.
Vấn đề nghiên cứu:. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:. Đối tượng nghiên cứu:. Phạm vi nghiên cứu:.
Câu hỏi nghiên cứu và mục tiêu nghiên cứu:. Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây:. Phương pháp và dữ liệu nghiên cứu:. Mô hình nghiên cứu:.
Cơ sở lựa chọn mô hình nghiên cứu:. Mô hình nghiên cứu đề xuất:. Phương pháp nghiên cứu:. Thu thập và xử lý dữ liệu:.
Thu thập và mô tả dữ liệu:. Kiểm định tính dừng chuỗi dữ liệu – kiểm định ADF và lựa chọn độ trễ tối ưu:. Nội dung và kết quả nghiên cứu:. Kiểm định đồng liên kết:.
Ước lượng mô hình VECM:. Các kiểm định độ thích hợp của mô hình:. Thực hiện kiểm định Wald (kiểm định thừa biến):. Kiểm định phần dư (Residuals):.
Phân tích phân rã phương sai (Variance Decomposition) và hàm phản ứng đẩy (Impulse Response Function):. Phân tích phân rã phương sai:. Hàm phản ứng đẩy:. 44 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
50 Phụ lục 1: Dữ liệu sử dụng trong bài nghiên cứu. 54 123doc v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ADF Augmented Dickey – Phương pháp kiểm định tính dừng của tác Fuller giả Dickey và Fuller NHNN Ngân Hàng Nhà Nước TTCK Thị trường chứng khoán VECM Vector Error Mô hình Vector sai số hiệu chỉnh Correction Model 123doc vi DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ Tên bảng, biểu, sơ đồ .1: Mô hình nghiên cứu đề xuất .1: Mô tả các biến và nguồn thu thập.2: Mô tả thống kê các biến.3: Lựa chọn độ trễ tối ưu.4: Kết quả kiểm định tính dừng các biến ở giá trị gốc.5: Kết quả kiểm định tính dừng các biến ở sai phân bậc 1.1: Kết quả kiểm định đồng liên kết giữa các biến.2: Kết quả mô hình VECM.3: Kết quả mô hình hồi quy dài hạn từ kiểm định đồng liên kết.4: Kết quả kiểm định Wald.1: Kết quả kiểm định Histogram – Normality test.5: Kết quả kiểm định tương quan chuỗi.6: Kết quả kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi .7: Kết quả phân tích phân rã phương sai.2: Kết quả phân tích hàm phản ứng đẩy. 43 123doc 1 TÓM TẮT Đề tài này nhằm nghiên cứu tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô lên tỉ suất sinh lợi trên Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam. Thông qua việc sử dụng thủ tục kiểm định đồng liên kết Johansen và mô hình vector sai số hiệu chỉnh (VECM – Vector Error Correction Model), tác giả xem xét các tác động này cả trong ngắn hạn và dài hạn.
Dữ liệu sử dụng cho nghiên cứu này là dữ liệu thời gian theo tháng từ tháng 1 năm 2008 đến tháng 12 năm 2012. Tập hợp các biến kinh tế vĩ mô gồm lạm phát, lãi suất, tỉ giá, giá dầu thô thế giới và cung tiền. Kết quả nghiên cứu cho biết rằng có tồn tại quan hệ đồng liên kết giữa năm biến kinh tế vĩ mô và chỉ số giá chứng khoán trên TTCK Việt Nam. Cụ thể, trong ngắn hạn, ngoại trừ biến tỉ giá, các biến lạm phát, lãi suất, giá dầu thô thế giới và cung tiền đều tác động có ý nghĩa thống kê đến tỉ suất sinh lợi TTCK Việt Nam.
Trong dài hạn, TTCK chịu ảnh hưởng của tất cả các biến kinh tế vĩ mô trong mô hình. Cơ chế hiệu chỉnh sai số theo mô hình VECM cho thấy khoảng 61.22% các sai lệch của thị trường trong ngắn hạn được điều chỉnh về trạng thái cân bằng dài hạn ở mỗi tháng. Tính cấp thiết của đề tài: Ngày nay, sự phát triển và hội nhập nhanh chóng của nền kinh tế các quốc gia trên thế giới, đã cho thấy sự tăng trưởng kinh tế nhanh hay chậm hoặc suy thoái đều phụ thuộc rất nhiều vào chính sách cũng như cơ cấu của hệ thống tài chính mỗi quốc gia. TTCK là một trong những thị trường quan trọng của một nền kinh tế, đóng vai trò là kênh huy động vốn hiệu quả.
Bất kỳ một sự tác 123doc 2 động nào đến TTCK cũng sẽ tác động đến nền kinh tế theo những cơ chế khác nhau. Theo nhận định của Maysami, Hamzah (2004) trong lý thuyết về thị trường hiệu quả : Thị trường chứng khoán (thể hiện qua giá chứng khoán), điều chỉnh rất nhanh theo những thông tin tin cậy vì vậy thị trường chứng khoán sẽ phản ánh tất cả mọi thông tin về chứng khoán. Lý thuyết thị trường hiệu quả nhấn mạnh, cụ thể ở dạng mạnh của thị trường hiệu quả: giá chứng khoán hàm chứa một cách hiệu quả tất cả các thông tin có sẵn liên quan đến chính sách thị trường và những nhà môi giới chứng khoán trong những ngành nghề tương ứng. Trong chừng mực nào đó, mối quan hệ giữa giá chứng khoán và các chính sách vĩ mô sẽ được sử dụng trong việc tạo nên chính sách kinh tế vĩ mô của quốc gia.
Tỉ suất sinh lợi trên TTCK và các nỗ lực dự báo thành quả trên thị trường đã thu hút nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu học thuật, các chuyên gia phân tích tài chính và các nhà làm chính sách. Tương tự các quốc gia khác trên thế giới, TTCK Việt Nam cũng chịu sự tác động của các biến kinh tế vĩ mô, tuy nhiên do đặc thù là thị trường non trẻ và nền kinh tế có những nét đặc trưng riêng nên mức độ ảnh hưởng của các biến vĩ mô đến giá chứng khoán có khác biệt so với kết quả nghiên cứu ở các quốc gia khác. Chính vì lẽ đó, tác giả lựa chọn đề tài “Tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô lên tỉ suất sinh lợi của thị trường chứng khoán Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình với hy vọng rằng kết quả nghiên cứu sẽ đóng góp vào kho tài liệu nghiên cứu về TTCK Việt Nam để giúp cho những người quan tâm đến đề tài này có thêm những nhận định sâu sắc hơn cho quyết định của mình trên thị trường. Vấn đề nghiên cứu: 123doc 3 TTCK Việt Nam vẫn còn là thị trường non trẻ so với các thị trường khác trên thế giới.
Song, sự đóng góp của thị trường này cho sự phát triển kinh tế quốc gia là không thể phủ nhận. Thông qua kênh chứng khoán, nguồn vốn của nền kinh tế được lưu thông dễ dàng hơn và dẫn đến đúng địa chỉ cần vốn cho các dự án lớn. Qua hơn 10 năm phát triển, TTCK Việt Nam bộc lộ nhiều vấn đề cần được giải quyết như cơ sở hạ tầng, cơ sở pháp lý, tính minh bạch, cũng như biến động của thị trường… để có thể tạo nên một TTCK hiệu quả và cạnh tranh hơn. Một trong những vấn đề thu hút được rất nhiều sự quan tâm từ các giới đầu tư, nhà làm chính sách, nhà nghiên cứu… đó là các nhân tố kinh tế vĩ mô tác động như thế nào đến TTCK thông qua chỉ số chứng khoán đại diện cho thị trường Việt Nam, ở đây tác giả chọn chỉ số VN-index.
Trên thế giới đã có vô số công trình nghiên cứu về vấn đề này, tuy nhiên tập trung ở các thị trường phát triển như Mỹ, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc,…. Ở Việt Nam, cho đến thời điểm này chỉ có một vài công trình nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố vĩ mô lên TTCK như nghiên cứu của Hussainey, Khaled và Lê Khánh Ngọc (2009) đăng trên tạp chí Journal of Risk Finance về tác động của các nhân tố vĩ mô trong và ngoài nước tác động đến TTCK Việt Nam; tác giả Nguyễn Phú Hiếu (Trường đại học Mở thành phố Hồ Chí Minh), nghiên cứu “ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến chỉ số giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam”. Tuy nhiên trong công trình nghiên cứu, tác giả sử dụng ba biến vĩ mô đó là (tỷ giá USD/VND, lạm phát và lãi suất bình quân trên thị trường liên ngân hàng); tác giả Huỳnh Thanh Bình (Trường đại học Mở thành phố Hồ Chí Minh), nghiên cứu “Tác động của giá vàng, giá dầu và các chỉ số chứng khoán lớn trên thế giới đến chỉ số chứng khoán Việt Nam”. 123doc 4 Các nhân tố kinh tế vĩ mô được lựa chọn trong bài nghiên cứu này bao gồm lạm phát, tỉ giá, lãi suất, giá dầu thô thế giới và cung tiền.
Tỉ suất sinh lợi của TTCK được tính bằng logarit tự nhiên của chỉ số VN-index. Trên cơ sở kế thừa các nghiên cứu khác trên thế giới và trong nước, bài nghiên cứu này nhằm xác định sự tác động của các nhân tố vĩ mô lên tỉ suất sinh lợi TTCK ở Việt Nam trong ngắn hạn và dài hạn. Qua đó đề ra các khuyến nghị đối với chính sách kinh tế nhằm phát triển và nâng cao chất lượng hoạt động TTCK cũng như các chiến lược đầu tư hợp lý cho các nhà đầu tư tham khảo nhằm tăng tính hiệu quả trong đầu tư. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 1.