CHƯƠNG 1 Qua chương tổng quan nghiên cứu, có thể thấy việc phát triển lĩnh vực Mobile marketing tại Việt Nam là rất khả quan bởi những yếu tố hỗ trợ như lượng người dùng Smartphone, hệ thống hạ tầng công nghệ viễn thông cũng như nhu cầu phát triển một hình thức marketing mới trong bối cảnh hiện nay từ phía các doanh nghiệp để có thể tiếp cận người tiêu dùng một cách hiệu quả hơn. Phần tổng quan nghiên cứu cũng nêu bật sự cần thiết phải thực hiện nghiên cứu về Mobile marketing trong bối cảnh những dữ liệu nghiên cứu về lĩnh vực này tại Việt Nam còn rất hạn chế, vì vậy việc tham khảo và sàng lọc lý thuyết từ những nghiên cứu nước ngoài liên quan đến lĩnh vực này là cần thiết để đảm bảo cho việc nghiên cứu có tính khoa học dựa trên cơ sở lý thuyết vững chắc và tính thực tiễn. Ở chương 2, tác giả sẽ tiếp tục đi sâu phân tích cũng như nêu ra cơ sở lý thuyết nền tảng để phục vụ cho mô hình nghiên cứu của đề tài. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 8 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 2.1 Đặc điểm hành vi của người dùng Smartphone 2.1 Độ tuổi trẻ Người sử dụng Smartphone thường là những người trẻ, họ thích thể hiện mình và thường có xu hướng thích trải nghiệm những cái mới, độ tuổi có nhiều người sử dụng Smartphone nhất nằm trong khoảng 18-35 tuổi, và đây cũng là phân khúc rất tiềm năng cho lĩnh vực mua sắm trực tuyến cũng như phát triển các ứng dụng điện thoại.
Theo số liệu của Thegioididong.com thì vào đầu năm 2012, lượng Smartphone chiếm tỷ trọng 12% trong tổng số lượng điện thoại di động; cuối năm đã tăng lên gần 21% và tiếp tục tăng lên hơn 30% trong nửa đầu năm 2013 này với con số tuyệt đối trên 10 triệu chiếc, thuê bao 3G ước tính là 20 triệu thuê bao đang sử dụng, đa số người sử dụng trong độ tuổi từ 20-35 tuổi [1]. Cũng theo số liệu điều tra của InMobile 02/2013 cho thấy 35% người Việt cho rằng di động là kênh truyền thông ưa thích và có xu hướng phát triển mạnh hơn trong thời gian tới [4]. Sự tăng trưởng của thị trường di động được thúc đẩy mạnh mẽ bởi các công ty viễn thông, khi đầu tư rất nhiều tiền để xây dựng cơ sở hạ tầng và giữ được mức giá thấp cho người sử dụng. Điều này giúp cho Việt Nam được đánh giá là nước có dịch vụ di động và 3G tiềm năng nhất khu vực Đông Nam Á.2 Yêu công nghệ, thích trải nghiệm Ở Smartphone hội tụ rất nhiều những công nghệ hiện đại, đây được xem là công cụ hữu ích cho những người yêu công nghệ, thích trải nghiệm những công nghệ mới.
Theo báo cáo khảo sát thường niên về nhu cầu phát triển ở Việt Nam năm 2012 của Trung tâm nghiên cứu công nghệ truyền thông (The Pew Research Center, State of the News Media 2012) công bố năm 2013 cho thấy Việt Nam với dân số trẻ (độ tuổi dưới 30 chiếm gần 54%), trong số những người sử dụng Internet thì 73% là dưới 35 tuổi, yêu thích công nghệ mới cũng như các loại hình giao tiếp trực tuyến là những yếu tố khiến tỷ lệ người dùng Internet của Việt Nam cao hơn nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á [1]. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 9 Điển hình là trường hợp người dùng iPhone tại Việt Nam, họ thích trải nghiệm các tính năng trên Smartphone hơn nhiều so với thế giới (trung bình mỗi tháng 1 người dùng iPhone trên thế giới tải về 8 phần mềm/game, trong khi con số đó ở Việt Nam là 13), 30% hiện đang sử dụng điện thoại để lướt web (tăng 11% so với năm 2010), 15% hiện đang dùng smartphone để tham gia mạng xã hội và 83% có thói quen tìm kiếm thông tin mua bán qua mạng [8]. Việt Nam đang là một nước có dân số trẻ và bị hấp dẫn bởi các thay đổi công nghệ mới của thế giới, với việc bắt kịp các trào lưu di động này trong tương lai sẽ góp thêm một kênh chuyển tải hiệu quả, đưa doanh nghiệp tới gần hơn với người tiêu dùng trong tương lai.3 Thường xuyên sử dụng internet Theo thống kê mới nhất vào tháng 10/2012 của We Are Social thì Việt Nam có 31 triệu người dùng internet và có 19 triệu người dùng internet thông qua các thiết bị di động tương đương khoảng 61% [37]. Sự phát triển mạnh mẽ của Smartphone, máy tính bảng và hệ thống mạng 3G, 4G, đồng thời với hệ thống chính sách, quy định về vấn đề quảng cáo trên các thiết bị đi động đang dần được hoàn thiện là những nền tảng quan trọng cho việc phát triển quảng cáo trên các thiết bị di động ở nước ta.
Đó cũng là cơ sở để tin tưởng vào tiềm năng phát triển của Mobile marketing khi áp dụng trên các thiết bị di động trong môi trường internet, bởi người dùng ngày càng ưa thích sử dụng internet mọi lúc mọi nơi và các thiết bị di động là công cụ giúp thoả mãn nhu cầu đó của người dùng.4 Sở thích tham gia các cộng đồng mạng, xã hội ảo Mạng xã hội là một khái niệm đã trở nên quen thuộc với người dùng internet hiện nay, biểu hiện rõ nét nhất chính là sự gia tăng nhanh chóng các diễn đàn, trang mạng xã hội với số lượng thành viên đông đảo. Nắm bắt xu thế đó, những nhà phát triển ứng dụng đã phát triển và tích hợp sẵn cho người dùng tính năng truy cập các trang mạng xã hội, các diễn đàn cũng đã trang bị cho mình một nền tảng để người dùng có thể lướt web trên chính chiếc Smartphone nhỏ gọn của mình mọi lúc mọi nơi thay vì chiếc máy tính cồng kềnh vốn có. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 10 Mạng xã hội cũng đang tạo điều kiện cho người tiêu dùng kết nối với các công ty, nhãn hàng khi hiện nay có khoảng 79% người dùng Việt Nam tham gia fanpage của các công ty, nhãn hàng trên Facebook-trang mạng xã hội có số lượng thành viên đông đảo nhất hiện nay.5 Sở thích sử dụng các ứng dụng từ nhà phát triển ứng dụng trên thiết bị di động Đối với người dùng Smartphone, việc tải các ứng dụng để đáp ứng nhu cầu giải trí như chơi game, ứng dụng mua sắm, ứng dụng mạng xã hội… là hoạt động không thể thiếu, bởi đây là những ứng dụng rất tiện ích cho người sử dụng. Việt Nam được đánh giá là một thị trường tiềm năng, hấp dẫn và còn nhiều đất trống cho các doanh nghiệp phát triển các ứng dụng cho Smartphone.
Ngoài ra, việc nền tảng 3G đang được các nhà mạng triển khai rộng khắp với các gói cước rẻ hơn, nhắm vào đa số người sử dụng ở độ tuổi 18-35… Việt Nam hội tụ đủ điều kiện và thời điểm thích hợp để phát triển ngành công nghiệp ứng dụng trên điện thoại nói chung và trên Smartphone nói riêng [9].6 Thường xuyên tìm kiếm các thông tin về mua sắm trên di động Phần lớn người dùng Smartphone tại Việt Nam có xu hướng tham khảo thông tin và mua sắm thông qua các thiết bị di động. Thông điệp quảng cáo thông qua các thiết bị di động có tác động rất lớn tới quyết định mua sắm của đông đảo khách hàng. Kết quả khảo sát về mức độ tiếp nhận truyền thông qua di động của Inmobile 02/2013 cho thấy 75% người được khảo sát tiếp nhận thông tin về sản phẩm mới thông qua thiết bị di động, 59% những người sử dụng di động để lướt web dễ dàng chấp nhận quảng cáo trên di động như cách họ chấp nhận quảng cáo trên TV hay trên Internet, và 80% người tiêu dùng có ý định mua sắm qua kênh di động trong 12 tháng tới [4]. Nắm bắt được hiệu quả của việc quảng cáo thông qua di động, tại Việt Nam, không ít doanh nghiệp và nhãn hàng nổi tiếng như Ford, Heineken, Tiger, Vietnam Airlines, VietjetAir, Sony, Piaggio, Sanyo, VPBank, Vietinbank… đã lựa chọn hình thức quảng cáo này.
Chừng ấy nhân tố đã dồn dập thúc đẩy một TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 11 phần ngân sách cho việc quảng cáo trực tuyến trên máy tính để bàn và Laptop đang dịch chuyển sang cho quảng cáo trên các thiết bị di động.2 Tổng quan về Mobile marketing 2.1 Định nghĩa về Mobile marketing Mobile marketing theo khái niệm được đưa ra vào năm 2004 và được cập nhật, điều chỉnh, bổ sung năm 2009 của hiệp hội Mobile marketing toàn cầu (MMA Global) định nghĩa: “Mobile marketing là việc sử dụng điện thoại di động như một kênh thông tin, truyền thông, giải trí kết nối giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng. Mobile marketing là một kênh Marketing có tính chất tự động, trực tiếp, tương tác, hướng đối tượng vào bất kỳ lúc nào, bất kỳ đâu” [32]. Đây là khái niệm tiếp cận từ góc độ nghiên cứu Marketing và cũng là khái niệm được sử dụng phổ biến nhất trong các nghiên cứu đối với Mobile marketing. Nội dung của khái niệm khẳng định và giới hạn chỉ những hoạt động Marketing nào được thực hiện qua điện thoại di động mới được coi là Mobile marketing.
Trong đó hoạt động Martketing thực hiện qua điện thoại di động được cụ thể hóa bằng việc cung cấp thông tin, truyền thông, các chương trình giải trí để từ đó tạo ra cầu nối giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng sản phẩm, dịch vụ của họ. Bên cạnh đó, khái niệm cũng nhấn mạnh những tính năng vượt trội mang tính đặc trưng của kênh Marketing này như tính tự động, trực tiếp, tương tác, hướng đối tượng và bất kỳ ở đâu, bất kỳ lúc nào. Từ góc tiếp cận mang nhiều tính công nghệ hơn, Dickinger - Haghirian (2004) quan niệm: “Mobile marketing là việc sử dụng phương tiện truyền thông tương tác không dây để cung cấp cho khách hàng những thông tin đã được cá nhân hóa với mục tiêu xúc tiến hoạt động bán hàng hóa, dịch vụ và mang lại giá trị cho các cổ đông” [22]. Trong khái niệm trên, khác với quan niệm coi Mobile marketing là một kênh Marketing hai chiều như MMA Global, Dickinger - Haghirian lại cho rằng Mobile marketing chỉ đơn thuần là hoạt động cung cấp thông tin về sản phẩm, TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 12 dịch vụ cho người tiêu dùng nhằm mục tiêu xúc tiến bán hàng.
Tóm lại, dù các khái niệm trên có sự khác biệt về câu chữ cũng như góc độ và thời điểm tiếp cận, nhưng tựu trung lại Mobile marketing bao gồm ba nội dung chính: + Mobile marketing là việc sử dụng điện thoại di động làm công cụ thực hiện các chương trình Marketing với khách hàng hiện tại và thu hút khách hàng mới.