Luận văn ảnh hưởng của kiệt quệ tài chính đến việc tránh thuế của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận văn ảnh hưởng của kiệt quệ tài chính đến việc tránh thuế của các công ty niêm yết trên thị, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Nguyễn Quang Khánh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Tác Động Của Kiệt Quệ Tài Chính Đến Hành Vi Tránh Thuế Của Các Công Ty Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Kiệt Quệ Tài Chính Đến Tránh Thuế

Nghiên cứu về tác động của kiệt quệ tài chính đến hành vi tránh thuế của các công ty niêm yết tại Việt Nam là một lĩnh vực quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế đầy biến động. Tránh thuế doanh nghiệp, khác với trốn thuế, là việc tận dụng các kẽ hở pháp lý để giảm thiểu nghĩa vụ thuế. Điều này trở nên quan trọng hơn khi doanh nghiệp đối mặt với rủi ro tài chính và áp lực duy trì khả năng thanh toán. Nghiên cứu này tập trung vào việc khám phá mối liên hệ giữa kiệt quệ tài chính và quản trị thuế tại các công ty Việt Nam. Theo Atwood và cộng sự (2012); Dharmapala và Hines (2009), tránh thuế thu nhập doanh nghiệp là việc doanh nghiệp khai thác những khoảng trống hợp pháp của luật thuế thu nhập doanh nghiệp để giảm thiểu số tiền thuế phải nộp nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp

1.1. Tại Sao Nghiên Cứu Kiệt Quệ Tài Chính Quan Trọng

Trong quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức và rủi ro. Nguy cơ kiệt quệ tài chính và phá sản luôn hiện hữu. Việc nghiên cứu ảnh hưởng của kiệt quệ tài chính đến hành vi tránh thuế giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định tài chính phù hợp, tối ưu hóa chi phí và tăng cường hiệu quả hoạt động. Điều này càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế và chính sách thuế thay đổi liên tục.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Tác Động Tránh Thuế

Nghiên cứu này tập trung vào việc kiểm định tác động của kiệt quệ tài chính đến hành vi tránh thuế của các doanh nghiệp niêm yết, đồng thời đánh giá sự thay đổi trong hành vi tránh thuế trước và sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Nghiên cứu này sẽ giải quyết các câu hỏi: (1) Xác định tình trạng kiệt quệ tài chính của doanh nghiệp Việt Nam; (2) Xác định tác động của kiệt quệ tài chính đến hành vi tránh thuế; (3) Đánh giá tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu đến mối quan hệ này. Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu từ 178 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên HSX và HNX giai đoạn 2007-2015.

II. Cách Nhận Diện Kiệt Quệ Tài Chính Tại Doanh Nghiệp

Nhận diện kiệt quệ tài chính là bước quan trọng để hiểu rõ hơn về hành vi tránh thuế của các công ty niêm yết. Có nhiều quan điểm khác nhau về kiệt quệ tài chính, từ việc không thể đáp ứng nghĩa vụ tài chính đến tình trạng thua lỗ kéo dài. Altman và Hotchkiss (2006) đề xuất bốn dấu hiệu chính: 'thất bại', 'mất thanh khoản', 'vỡ nợ' và 'phá sản'. Các mô hình dự báo kiệt quệ tài chính như Altman Z-score, Zmijewski X-score và Merton Model được sử dụng để đánh giá rủi ro tài chính của doanh nghiệp.

2.1. Dấu Hiệu Thất Bại Tài Chính Và Kinh Tế Cần Lưu Ý

Thất bại tài chính xảy ra khi doanh nghiệp không thể trả lãi vay và nợ gốc. Thất bại kinh tế xảy ra khi doanh nghiệp thua lỗ trong hoạt động kinh doanh. Một doanh nghiệp không đủ khả năng thanh toán nợ vẫn có thể có giá trị tài sản ròng dương, nhưng vẫn được xem là thất bại tài chính. Thất bại tài chính không nhất thiết dẫn đến phá sản, nhưng là dấu hiệu cảnh báo về tình trạng kiệt quệ tài chính.

2.2. Mất Thanh Khoản Dòng Tiền Yếu Kém Và Nợ Phải Trả

Mất thanh khoản xảy ra khi doanh nghiệp không đủ khả năng hoàn thành các nghĩa vụ tài chính, bao gồm cả nợ với người lao động, nhà cung cấp và chủ nợ. Có hai dạng mất thanh khoản: do giá trị (giá trị tài sản thấp hơn nợ) và do dòng tiền (không đủ dòng tiền để trả nợ). Mất thanh khoản làm gia tăng áp lực lên doanh nghiệp, có thể dẫn đến hành vi tránh thuế để cải thiện dòng tiền.

2.3. Vỡ Nợ Và Phá Sản Hậu Quả Cuối Cùng Của Kiệt Quệ

Vỡ nợ xảy ra khi doanh nghiệp không thể trả nợ gốc và lãi đến hạn hoặc vi phạm các điều khoản trong hợp đồng tín dụng. Phá sản là thủ tục pháp lý chính thức, cho phép doanh nghiệp tái cấu trúc hoặc thanh lý tài sản. Các doanh nghiệp sẽ có ba hướng giải quyết: (1) phát hành thêm cổ phần, (2) tái cấu trúc bằng các thỏa thuận về nợ, (3) sáp nhập. Phá sản là hậu quả cuối cùng của kiệt quệ tài chính, thường đi kèm với áp lực lớn trong việc quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Hành Vi Tránh Thuế Doanh Nghiệp

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy có trọng số nhỏ nhất (WLS) để kiểm định ảnh hưởng của kiệt quệ tài chính đến việc tránh thuế của các doanh nghiệp. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của 178 doanh nghiệp niêm yết trên HSX và HNX trong giai đoạn 2007-2015. Các biến được sử dụng bao gồm các chỉ số đo lường kiệt quệ tài chính (Altman Z-score, Zmijewski X-score, Merton Model), chỉ số đo lường hành vi tránh thuế (CTA) và các biến kiểm soát (quy mô doanh nghiệp, đòn bẩy tài chính, cường độ vốn).

3.1. Đo Lường Mức Độ Tránh Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp CTA

Chỉ số CTA (Corporate Tax Avoidance) được sử dụng để đo lường mức độ tránh thuế của doanh nghiệp. CTA có thể được tính bằng nhiều phương pháp khác nhau, dựa trên chênh lệch giữa thuế suất thực tế và thuế suất theo luật định. Việc lựa chọn phương pháp tính CTA phù hợp là quan trọng để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả nghiên cứu. Quản trị thuế hiệu quả cũng là một yếu tố cần xem xét khi đánh giá hành vi tránh thuế.

3.2. Các Biến Số Đo Lường Kiệt Quệ Tài Chính

Các biến số đo lường kiệt quệ tài chính bao gồm Altman Z-score (dựa trên dữ liệu tài chính), Zmijewski X-score (dựa trên dữ liệu tài chính), và Merton Model (dựa trên dữ liệu thị trường). Mỗi mô hình có ưu và nhược điểm riêng, và việc sử dụng kết hợp các mô hình này giúp đánh giá rủi ro tài chính một cách toàn diện. Các mô hình này giúp nhà nghiên cứu dự báo khả năng phá sản của doanh nghiệp.

3.3. Biến Kiểm Soát Ảnh Hưởng Đến Hành Vi Tránh Thuế

Các biến kiểm soát như tuổi doanh nghiệp, quy mô doanh nghiệp, đòn bẩy tài chính, cường độ vốn, giá vốn hàng bán trên doanh thu, hàng tồn kho trên tổng tài sản, lợi thế về thuế và giá trị thị trường trên giá trị sổ sách vốn cổ phần được sử dụng để kiểm soát các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến hành vi tránh thuế. Việc kiểm soát các biến này giúp đảm bảo rằng kết quả nghiên cứu phản ánh chính xác ảnh hưởng của kiệt quệ tài chính.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Kiệt Quệ Tài Chính Và Tránh Thuế

Kết quả nghiên cứu cho thấy kiệt quệ tài chính có tác động đáng kể đến hành vi tránh thuế của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Các doanh nghiệp đối mặt với rủi ro tài chính cao hơn có xu hướng thực hiện tránh thuế doanh nghiệp nhiều hơn. Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 cũng làm gia tăng hành vi tránh thuế của các doanh nghiệp kiệt quệ tài chính. Khấu hao, quy mô doanh nghiệp, và khả năng đánh giá của thị trường về triển vọng của doanh nghiệp là các yếu tố lợi thế được các doanh nghiệp sử dụng để khai thác hành vi tránh thuế thu nhập doanh nghiệp.

4.1. Tác Động Của Khủng Hoảng Tài Chính Toàn Cầu 2008

Sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, các doanh nghiệp Việt Nam đối diện với nhiều khó khăn và thách thức. Tình trạng kiệt quệ tài chính trở nên phổ biến hơn, dẫn đến sự gia tăng trong hành vi tránh thuế. Các doanh nghiệp cố gắng giảm thiểu gánh nặng thuế để duy trì khả năng thanh toán và vượt qua giai đoạn khó khăn.

4.2. Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Tránh Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp

Nghiên cứu còn chỉ ra rằng, khấu hao, quy mô doanh nghiệp và đánh giá của thị trường về triển vọng của doanh nghiệp là các yếu tố lợi thế được các doanh nghiệp sử dụng để khai thác hành vi tránh thuế. Những yếu tố này cho phép các doanh nghiệp điều chỉnh thu nhập chịu thuế một cách linh hoạt hơn, từ đó giảm thiểu nghĩa vụ thuế.

V. Hướng Nghiên Cứu Mở Rộng Về Ảnh Hưởng Tránh Thuế

Nghiên cứu này có một số hạn chế, chủ yếu liên quan đến phạm vi dữ liệu và phương pháp đo lường. Các nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng phạm vi dữ liệu, sử dụng các mô hình đo lường kiệt quệ tài chính và hành vi tránh thuế phức tạp hơn, và xem xét các yếu tố thể chế và chính sách có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ này. Cần có các nghiên cứu sâu hơn về tuân thủ thuế, chính sách thuế và môi trường kinh doanh.

5.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Đề Xuất Tương Lai

Một hạn chế của nghiên cứu là việc sử dụng dữ liệu từ các công ty niêm yết, có thể không đại diện cho toàn bộ các doanh nghiệp tại Việt Nam. Các nghiên cứu trong tương lai có thể sử dụng dữ liệu từ các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ để có cái nhìn toàn diện hơn. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu định tính để hiểu rõ hơn về động cơ và quyết định tránh thuế của doanh nghiệp.

5.2. Vai Trò Của Chính Sách Thuế Và Cơ Quan Thuế

Nghiên cứu cũng gợi ý rằng chính sách thuế và hoạt động của cơ quan thuế có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh hành vi tránh thuế của doanh nghiệp. Cần có các nghiên cứu về hiệu quả của các biện pháp chống tránh thuế và cải thiện minh bạch tài chính. Các nghiên cứu sâu hơn về Luật thuế Việt Nam là rất cần thiết.

VI. Kết Luận Kiệt Quệ Tài Chính Và Quản Trị Thuế Doanh Nghiệp

Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng về mối liên hệ giữa kiệt quệ tài chính và hành vi tránh thuế của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà quản lý doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính và thuế. Quản lý rủi ro tài chính, tối ưu hóa cấu trúc vốn và tăng cường tuân thủ thuế là những yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Và Ý Nghĩa Thực Tiễn

Nghiên cứu khẳng định rằng kiệt quệ tài chính thúc đẩy hành vi tránh thuế của doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế. Kết quả này giúp các nhà quản lý doanh nghiệp nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc quản lý rủi ro tài chính và đưa ra các quyết định tài chính phù hợp. Các nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng kết quả này để cải thiện chính sách thuế và tăng cường tuân thủ thuế.

6.2. Đề Xuất Giải Pháp Quản Lý Thuế Cho Doanh Nghiệp

Để giảm thiểu hành vi tránh thuế và tăng cường tuân thủ thuế, doanh nghiệp cần tập trung vào việc quản lý rủi ro tài chính, tối ưu hóa cấu trúc vốn, và tăng cường minh bạch tài chính. Các doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị thuế hiệu quả và đảm bảo tuân thủ Luật Thuế Việt Nam. Kiểm toán cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và minh bạch của báo cáo tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu đề tài. Trong chương này tác giả trình bày lý do chọn đề tài, mục tiêu, các câu hỏi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa nghiên cứu và bố cục của đề tài. Chương 2: Tổng quan các nghiên cứu trước đây, ở chương này, tác giả trưng ra các bằng chứng thực nghiệm trên thế giới về tác động của kiệt quệ tài chính đến hành vi tránh thuế thu nhập doanh nghiệp của các doanh nghiệp. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu, ở chương này, tác giả trình bày mẫu dữ liệu, mô tả các biến trong mô hình, phương pháp ước lượng, mô hình hồi quy.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận, ở chương này, tác giả sẽ trình bày các kết quả của nghiên cứu bao gồm thống kê mô tả các biến, phương trình các hệ số hồi quy, thực hiện các kiểm định tính vững của mô hình, và thảo luận các kết quả nghiên cứu. Chương 5: Kết luận, ở chương này, tác giả trình bày tổng quát lại kết quả, các hạn chế của bài nghiên cứu, đồng thời đưa ra hướng phát triển cho đề tài trong tương lai. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2.1 Các quan điểm về kiệt quệ tài chính Theo lý thuyết kinh tế phổ biến, kiệt quệ tài chính là trạng thái mà doanh nghiệp không thể đáp ứng hoặc có đáp ứng nhưng đáp ứng một cách khó khăn các nghĩa vụ tài chính của mình đối với các chủ nợ. Tuy nhiên, quan điểm này lại có sự thay đổi qua các nghiên cứu khác nhau trên thế giới.

Điều này nguyên do là vì xuất phát từ việc lựa chọn mẫu, và cách xác định các yếu tố tác động gây nên tình trạng kiệt quệ tài chính của doanh nghiệp. Chính vì vậy, cần thiết phải làm rõ các quan điểm về kiệt quệ tài chính để có cái nhìn đầy đủ nhất về kiệt quệ tài chính. Altman và Hotckis (2006) cho rằng, để xác định thành công hay thất bại của một doanh nghiệp có thể căn cứ vào 4 dấu hiệu là: “thất bại” (failure), “mất thanh khoản” (insolvency), “vỡ nợ” (default), và “phá sản” (bankruptcy). Thất bại (Failure): Altman và Hotchkiss (2006) cho rằng, một doanh nghiệp được xem là thất bại khi tỷ suất sinh lợi thực tế trên vốn đầu tư, cùng với các tỷ số khác dùng để đánh giá rủi ro của doanh nghiệp liên tục thấp hơn so với các mức đầu tư kỳ vọng tương đương trên thị trường, hoặc doanh thu không bù đắp đủ chi phí của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, mặc dù doanh nghiệp có doanh thu nhưng chưa đủ để bù đắp cho những khoản chi phí hoặc tỷ suất sinh lợi thực trên vốn đầu tư thấp hơn so với tỷ số của các đầu tư tương đương trên thị trường thì cũng chưa chắc được xem là thất bại vì trên thực tế doanh nghiệp trong tình huống này cũng có thể tiếp tục hoạt động kinh doanh nếu các nhà đầu tư đồng ý chấp nhận mức tỷ suất sinh lợi thấp. Vì vậy, rất khó để kiểm định việc một doanh nghiệp đối mặt với tình huống ở trên như là một doanh nghiệp bị kiệt quệ tài chính. Bên cạnh đó, một doanh nghiệp được xem là thất bại khi dòng tiền của doanh nghiệp không đủ để doanh nghiệp thực hiện được các nghĩa vụ tài chính theo hợp đồng với các chủ nợ, với người lao động, hoặc việc doanh nghiệp phải gánh chịu tổn thất từ quá trình pháp lý diễn ra dai dẳng (Wruck, 1990). Thất bại của doanh nghiệp được chia làm hai loại, đó là thất bại kinh tế (Economic Failure) và thất bại 6 tài chính (Financial Failure).

Theo Andrade và Kaplan (1998), một doanh nghiệp được xem là thất bại về tài chính là khi doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ trả lãi vay và nợ gốc cho chủ nợ, còn thất bại kinh tế là khi doanh nghiệp bị thua lỗ trong hoạt động kinh doanh. Ở một quan điểm phổ biến khác, thất bại tài chính được định nghĩa là việc doanh nghiệp bất lực trong việc hoàn thành các nghĩa vụ nợ. Tuy nhiên, một doanh nghiệp không đủ khả năng thanh toán các khoản nợ cũng có thể xảy ra ngay cả khi doanh nghiệp có giá trị tài sản ròng dương (Gauhan, 2011). Như vậy, có thể hiểu rằng ngoài tình trạng bất lực của doanh nghiệp trong việc trả nợ, thì tình trạng khó khăn của doanh nghiệp trong việc thanh toán các khoản nợ cũng được xem là thất bại tài chính.

Cuối cùng, cần xác định rằng thất bại tài chính không đồng nghĩa với phá sản hay giải thể. Bởi vì, tất cả các doanh nghiệp khi gặp khó khăn trong hoạt động kinh doanh đều phải trải qua thất bại tài chính và thất bại kinh tế, nhưng chỉ có một số các doanh nghiệp trong số đó đi đến phá sản hay giải thể, chứ không phải là tất cả. Mất thanh khoản (Insolvency): là một dạng khác của thất bại hoạt động kinh doanh và kiệt quệ tài chính. Một doanh nghiệp mất thanh khoản có thể được định nghĩa là doanh nghiệp không đủ khả năng để hoàn thành các nghĩa vụ tài chính bao gồm tất cả các khoản nợ đối với người lao động, nhà cung cấp, chủ nợ (Shrader và Hickman, 1993).

Định nghĩa trên giống với định nghĩa thất bại tài chính của Whitaker (1999) và Wruck (1990). Trong thực tế, Wruck (1990) nhấn mạnh rằng, mặc dù doanh nghiệp mất thanh khoản là khác biệt so với thất bại tài chính, nhưng hai khái niệm này vẫn được sử dụng thay thế cho nhau. Wruck (1990), Ross và cộng sự (2003) chia nguyên nhân mất thanh khoản thành 2 dạng: mất thanh khoản do giá trị và mất thanh khoản do dòng tiền. + Mất thanh khoản do giá trị là việc mất khả năng thanh khoản xảy ra khi giá trị thị trường các tài sản của doanh nghiệp thấp hơn so với giá trị các khoản nợ, theo đó, trường hợp này còn được hiểu là giá trị kinh tế ròng âm.

7 + Ngoài ra, kiệt quệ tài chính cũng có thể bắt nguồn từ mất khả năng chi trả dựa trên dòng tiền; có nghĩa là, doanh nghiệp không thể tạo ra đủ dòng tiền để đảm bảo các nghĩa vụ tài chính hiện tại. Trường hợp này còn gọi là mất thanh khoản kỹ thuật. Gilson và cộng sự, (1990), Altman và Hotchkiss (2006) phân loại vỡ nợ thành hai loại là vỡ nợ kỹ thuật và vỡ nợ thanh toán. Vỡ nợ thanh toán xảy ra khi doanh nghiệp không thể trả được nợ gốc và lãi đến hạn.

Trong khi, vỡ nợ kỹ thuật xảy ra khi doanh nghiệp vi phạm các điều khoản trong hợp đồng tín dụng. Phá sản (Bankrupcy): phá sản là việc doanh nghiệp đệ đơn phá sản chính thức lên tòa án và được tòa án phê duyệt cho phép doanh nghiệp thực hiện phá sản. Lúc này doanh nghiệp sẽ có ba hướng: thứ nhất, doanh nghiệp có thể phát hành thêm nguồn vốn cổ phần mới; thứ hai, thực hiện tái cấu trúc bằng các thỏa thuận về các khoản nợ với các chủ nợ nhằm kéo dài thời hạn thanh toán hoặc đàm phán về các khoản lãi suất; thứ ba, là doanh nghiệp có thể sáp nhập với các doanh nghiệp khác. Dựa trên các quan điểm trên, có thể kết luận rằng, kiệt quệ tài chính là tình trạng xảy ra khi doanh nghiệp không thể đáp ứng hoặc có đáp ứng nhưng đáp ứng một cách khó khăn các nghĩa vụ tài chính theo hợp đồng đối với các chủ nợ – Trường hợp này gọi là thất bại tài chính; hoặc kiệt quệ tài chính là tình trạng xảy ra khi doanh nghiệp có doanh thu không đủ bù đắp chi phí hoặc tỷ suất sinh lợi thực tế trên vốn đầu tư thấp hơn liên tục và đáng kể so với các tỷ số đầu tư tương đương trên thị trường – Trường hợp này gọi là thất bại kinh tế; hoặc kiệt quệ tài chính là tình trạng xảy ra khi doanh nghiệp không tạo ra đủ dòng tiền ròng để đảm bảo các nghĩa vụ tài chính hiện tại – Trường hợp này gọi là mất thanh khoản kỹ thuật; hoặc kiệt quệ tài chính là tình trạng xảy ra khi giá trị thị trường của các tài sản của doanh nghiệp thấp hơn so với giá trị các khoản nợ – Trường hợp này gọi là mất thanh 8 khoản do giá trị; hoặc kiệt quệ tài chính là tình trạng xảy ra khi doanh nghiệp không thể trả được các khoản nợ gốc hay lãi vay đối với các chủ nợ khi chúng đến hạn – Trường hợp này gọi là vỡ nợ.

Tổng hợp tất cả quan điểm trên về kiệt quệ tài chính, Aktan (2011) đã đưa ra quan điểm cho thấy, một doanh nghiệp được xem là kiệt quệ tài chính khi xảy ra tình trạng thua lỗ 3 năm liên tiếp, hoặc có vốn chủ sở hữu âm, hoặc doanh nghiệp phải bán hết tài sản để trả nợ và lãi vay rồi giải thể, hoặc được tòa án chấp thuận phá sản. Nghiên cứu này sẽ dựa trên quan điểm Aktan (2011) để xác định một doanh nghiệp là kiệt quệ tài chính khi lựa chọn mẫu nghiên cứu.2 Kiệt quệ tài chính và hành vi tránh thuế thu nhập doanh nghiệp Theo Myers (1984), khi doanh nghiệp phải đối mặt với kiệt quệ tài chính, các doanh nghiệp sẽ cần phải có lượng tiền mặt đủ để chi trả cho những khoản chi phí hoạt động của doanh nghiệp, từ đó, các nhà quản lý doanh nghiệp sẽ xem nguồn tiền từ thuế thu nhập doanh nghiệp là lựa chọn tốt nhất tại thời điểm đó. Koch (2000) trưng ra bằng chứng cho thấy, có tồn tại mối quan hệ giữa kiệt quệ tài chính và mức độ tin cậy của những dự báo về mức doanh thu đạt được bởi ban quản trị doanh nghiệp. Dự báo doanh thu của doanh nghiệp có vấn đề ở những doanh nghiệp bị kiệt quệ tài chính cho thấy, kết quả ít tin cậy hơn so với những dự đoán tương tự được thực hiện bởi những doanh nghiệp không xảy ra kiệt quệ tài chính.

Phillips và cộng sự (2003) cho rằng, ban giám đốc doanh nghiệp muốn đảm bảo doanh thu như mục tiêu đã đề ra bằng cách trì hoãn khoản thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp nhằm mục đích tránh sự sụt giảm trong doanh thu. Brondolo (2009) cho rằng, các khoản thuế có thể giúp doanh nghiệp tài trợ cho các hoạt động ngắn hạn của doanh nghiệp, nhằm duy trì đánh giá mức xếp hạng tín dụng, giữ nguyên các thỏa thuận trong hợp đồng vay hoặc thậm chí có thể làm giảm rủi ro phá sản của doanh nghiệp. Ayers, Laplante, và McGuire (2010) cho rằng, với sự thay đổi giữa thu nhập chịu 9 thuế và thu nhập kế toán đưa ra tín hiệu thông tin tiêu cực với cơ quan xếp hạng tín dụng.