Luận văn thạc sĩ các yếu tố tài chính tác động đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp ngành sản xuất chế biến thực phẩm niêm yết trên sàn chứng khoán tphcm

Luận văn thạc sĩ phân tích các yếu tố tài chính ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp chế biến thực phẩm niêm yết tại TPHCM.

• Tác giả: Lê Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Quang Thu
• Trường học: Đại học Kinh tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các Yếu Tố Tài Chính Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp Ngành Thực Phẩm
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU – CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Lý do nghiên cứu
• Mục tiêu của đề tài
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 1.2. Một số nghiên cứu trên thế giới về các yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp
• 1.2.1. Nghiên cứu của Skandalis và Liargovas
• 1.2.2. Nghiên cứu của Weixu
• 1.2.3. Nghiên cứu của Safarova
• 1.2.4. Nghiên cứu của Prasetyantoko và Parmono
• 1.2.5. Nghiên cứu của Onaolapo & Kajola
• 1.3. Các yếu tố tài chính tác động đến hiệu quả hoạt động
• 1.3.1. Tính thanh khoản
• 1.3.2. Tỷ lệ tài sản cố định
• 1.3.3. Quy mô của doanh nghiệp
• 1.3.4. Tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp
• 1.3.5. Vòng quay tổng tài sản
• 2. CHƯƠNG 2: DỮ LIỆU, PHƯƠNG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mô tả dữ liệu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Các giả thiết và mô hình nghiên cứu
• 2.3.1. Biến nghiên cứu
• 2.3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thống kê mô tả các biến
• 3.2. Phân tích tương quan
• 3.3. Phân tích hồi quy
• 3.3.1. Kết quả hồi quy mô hình ROA
• 3.3.2. Kết quả hồi quy mô hình ROS
• 3.4. Kết luận về mô hình và các giả thiết
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GỢI Ý NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH SẢN XUẤT – CHẾ BIẾN THỰC PHẨM
• 4.1. Xây dựng cơ cấu vốn phù hợp với tình hình của công ty và diễn biến nền kinh tế
• 4.2. Duy trì tính thanh khoản hợp lý
• 4.2.1. Quản trị vốn lưu động
• 4.2.2. Nợ ngắn hạn
• 4.3. Điều chỉnh tỷ lệ tài sản cố định trong tổng tài sản
• 4.4. Tăng tốc độ tăng trưởng và vòng quay tổng tài sản
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH SẢN XUẤT – CHẾ BIẾN THỰC PHẨM THEO PHÂN NGÀNH CỦA SỞ GDCK TP. HCM
• PHỤ LỤC 2: SỐ LIỆU CHI TIẾT CÁC BIẾN TRONG NGHIÊN CỨU
• PHỤ LỤC 3: BIỂU ĐỒ THỐNG KÊ MÔ TẢ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH SẢN XUẤT – CHẾ BIẾN THỰC PHẨM
• PHỤ LỤC 4: KẾT QUẢ HỒI QUY ROA
• PHỤ LỤC 5: KẾT QUẢ HỒI QUY ROE
• PHỤ LỤC 6: KẾT QUẢ HỒI QUY ROS

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp Ngành Thực Phẩm

Hiệu quả hoạt động doanh nghiệp (HQHĐDN) ngành thực phẩm xuất phát từ khái niệm hiệu quả kinh doanh, phản ánh quan điểm của quản lý chiến lược. Các nghiên cứu về HQHĐDN đến từ lý thuyết tổ chức và quản trị chiến lược (Murphy, 1996). Theo đó, HQHĐDN được tiếp cận theo hai hướng: theo mục tiêu và theo hệ thống. Cách tiếp cận theo mục tiêu chia thành hiệu quả tài chính và phi tài chính. Đối với doanh nghiệp đặt mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, hiệu quả hoạt động được đo bằng các chỉ số tài chính như ROA, ROE, ROS (Skandalis, 2005). Cách tiếp cận theo hệ thống đo lường bằng hiệu quả của toàn bộ các bộ phận trong doanh nghiệp, bao gồm marketing, sale, chăm sóc khách hàng, quản lý…

1.1. Định Nghĩa Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp Thực Phẩm

Hiệu quả hoạt động doanh nghiệp trong ngành thực phẩm là khả năng một công ty sử dụng các nguồn lực của mình để đạt được các mục tiêu kinh doanh. Nó bao gồm việc tối ưu hóa các quy trình sản xuất, quản lý chi phí hiệu quả, và tạo ra lợi nhuận bền vững. Theo Venkatraman và Ramanujam (1986), hiệu quả hoạt động là một tập hợp con của hiệu quả tổ chức, liên quan đến cả hiệu quả tài chính và phi tài chính.

1.2. Các Phương Pháp Đo Lường Hiệu Quả Hoạt Động Ngành Thực Phẩm

Có nhiều phương pháp để đo lường hiệu quả hoạt động doanh nghiệp thực phẩm. Các chỉ số tài chính như tỷ suất sinh lời (ROA, ROE, ROS), khả năng thanh toán, và vòng quay vốn là những thước đo phổ biến. Ngoài ra, các chỉ số phi tài chính như sự hài lòng của khách hàng, chất lượng sản phẩm, và hiệu quả của chuỗi cung ứng cũng đóng vai trò quan trọng. Nghiên cứu sử dụng ROA, ROE, ROS để đánh giá do tính phổ biến và khả năng so sánh giữa các công ty.

II. Thách Thức Đo Lường Hiệu Quả Tài Chính Doanh Nghiệp Thực Phẩm

Việc đo lường hiệu quả tài chính doanh nghiệp thực phẩm đối mặt với nhiều thách thức. Thứ nhất, ngành thực phẩm chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố bên ngoài như giá nguyên liệu, biến động thị trường, và chính sách của nhà nước. Thứ hai, các công ty thực phẩm thường có cấu trúc phức tạp với nhiều sản phẩm và kênh phân phối khác nhau, gây khó khăn cho việc phân tích và so sánh hiệu quả. Thứ ba, dữ liệu tài chính có thể bị ảnh hưởng bởi các phương pháp kế toán khác nhau, làm sai lệch kết quả đánh giá. Vì vậy cần có phương pháp tiếp cận thận trọng khi phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp thực phẩm.

2.1. Ảnh Hưởng Của Yếu Tố Vĩ Mô Đến Ngành Thực Phẩm

Các yếu tố vĩ mô ảnh hưởng ngành thực phẩm bao gồm lạm phát, lãi suất, và chính sách thuế. Lạm phát có thể làm tăng chi phí nguyên liệu và giá bán sản phẩm, ảnh hưởng đến lợi nhuận gộp. Lãi suất cao có thể làm tăng chi phí vay vốn, ảnh hưởng đến khả năng đầu tư và mở rộng. Chính sách thuế có thể tác động đến lợi nhuận ròng và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Cần phân tích kỹ lưỡng những yếu tố này khi đánh giá hiệu quả tài chính.

2.2. Phân Tích SWOT Ngành Thực Phẩm Để Đánh Giá Hiệu Quả

Phân tích SWOT ngành thực phẩm giúp đánh giá các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp. Điểm mạnh có thể là thương hiệu mạnh, sản phẩm chất lượng cao, hoặc mạng lưới phân phối rộng khắp. Điểm yếu có thể là chi phí sản xuất cao, quản lý hàng tồn kho kém, hoặc khả năng đổi mới hạn chế. Cơ hội có thể là sự tăng trưởng của thị trường, thay đổi trong thói quen tiêu dùng, hoặc sự phát triển của công nghệ mới. Thách thức có thể là cạnh tranh gay gắt, quy định pháp lý nghiêm ngặt, hoặc biến động kinh tế.

2.3. Rủi Ro Tài Chính Thường Gặp Trong Doanh Nghiệp Thực Phẩm

Doanh nghiệp thực phẩm đối mặt với nhiều rủi ro tài chính. Biến động giá nguyên liệu ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận gộp. Quản lý công nợ kém có thể dẫn đến dòng tiền hạn hẹp. Chi phí hoạt động cao ảnh hưởng đến lợi nhuận ròng. Cần có chiến lược quản trị rủi ro hiệu quả để bảo vệ hiệu quả hoạt động doanh nghiệp.

III. Cách Cải Thiện Quản Trị Tài Chính Doanh Nghiệp Thực Phẩm

Để cải thiện hiệu quả hoạt động doanh nghiệp thực phẩm, cần tập trung vào quản trị tài chính hiệu quả. Cần tối ưu hóa cơ cấu vốn, duy trì khả năng thanh toán hợp lý, và quản lý vốn lưu động một cách khoa học. Đồng thời, cần điều chỉnh tỷ lệ tài sản cố định trong tổng tài sản để đảm bảo hiệu quả đầu tư. Quản trị tài chính hiệu quả giúp doanh nghiệp ngành thực phẩm tăng trưởng bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh.

3.1. Tối Ưu Hóa Cơ Cấu Vốn Để Tăng Lợi Nhuận

Việc tối ưu hóa cơ cấu vốn là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp thực phẩm. Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc sử dụng vốn chủ sở hữu và vốn vay. Một cơ cấu vốn hợp lý sẽ giúp giảm chi phí vốn, tăng tỷ suất sinh lời, và giảm thiểu rủi ro tài chính. Nghiên cứu của Weixu (2005) cho thấy tỷ lệ nợ thấp tác động tích cực đến hiệu quả, nhưng tỷ lệ nợ cao có thể gây ảnh hưởng tiêu cực.

3.2. Quản Lý Vốn Lưu Động Hiệu Quả Để Đảm Bảo Thanh Khoản

Quản lý vốn lưu động hiệu quả là yếu tố quan trọng để đảm bảo khả năng thanh toán của doanh nghiệp thực phẩm. Doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ hàng tồn kho, quản lý công nợ một cách khoa học, và tối ưu hóa vòng quay vốn. Điều này giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền ổn định, đáp ứng các nghĩa vụ tài chính, và tận dụng các cơ hội đầu tư.

3.3. Kiểm Soát Chi Phí Hoạt Động Để Tăng Lợi Nhuận Ròng

Kiểm soát chi phí hoạt động là một biện pháp quan trọng để tăng lợi nhuận ròng. Các doanh nghiệp thực phẩm nên thường xuyên rà soát, tìm cách cắt giảm chi phí không cần thiết. Đầu tư vào công nghệ và cải tiến quy trình là biện pháp hữu hiệu để nâng cao năng suất và giảm chi phí trong dài hạn.

IV. Phân Tích Báo Cáo Tài Chính Ngành Thực Phẩm Hướng Dẫn Chi Tiết

Phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp thực phẩm là công cụ quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động. Cần tập trung vào phân tích cơ cấu vốn, khả năng thanh toán, tỷ suất sinh lời, và vòng quay vốn. So sánh các chỉ số này với trung bình ngành và các đối thủ cạnh tranh để xác định điểm mạnh, điểm yếu, và cơ hội cải thiện. Việc phân tích này giúp nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác và hiệu quả.

4.1. Các Chỉ Số Tài Chính Quan Trọng Trong Ngành Thực Phẩm

Các chỉ số tài chính quan trọng trong ngành thực phẩm bao gồm ROA, ROE, ROS, vòng quay vốn, và khả năng thanh toán. ROA thể hiện khả năng sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận. ROE thể hiện lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu. ROS thể hiện lợi nhuận trên doanh thu. Vòng quay vốn thể hiện hiệu quả sử dụng vốn. Khả năng thanh toán thể hiện khả năng trả nợ ngắn hạn.

4.2. Cách Đọc Và Hiểu Báo Cáo Lưu Chuyển Tiền Tệ

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cung cấp thông tin quan trọng về dòng tiền vào và ra của doanh nghiệp. Nó giúp đánh giá khả năng thanh toán, khả năng đầu tư, và khả năng chi trả cổ tức. Phân tích kỹ báo cáo này giúp nhà quản lý nhận diện các vấn đề tiềm ẩn và đưa ra các biện pháp điều chỉnh phù hợp.

4.3. Sử Dụng Mô Hình Tài Chính Để Dự Báo Hiệu Quả

Sử dụng mô hình tài chính giúp dự báo hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Mô hình này cho phép mô phỏng các kịch bản khác nhau và đánh giá tác động của các yếu tố như giá nguyên liệu, doanh thu, và chi phí. Điều này giúp nhà quản lý đưa ra các quyết định chiến lược dựa trên cơ sở khoa học và giảm thiểu rủi ro.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Nâng Cao Hiệu Quả Doanh Nghiệp Thực Phẩm

Nghiên cứu về các yếu tố tài chính ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động có ý nghĩa thực tiễn lớn đối với các doanh nghiệp ngành thực phẩm. Kết quả nghiên cứu giúp doanh nghiệp xác định các yếu tố then chốt cần tập trung cải thiện. Đồng thời, cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chiến lược tài chính hiệu quả, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững. Nghiên cứu của Skandalis và Liargovas (2005) cũng nhấn mạnh vai trò của năng lực quản lý trong việc nâng cao hiệu quả.

5.1. Xây Dựng Chính Sách Tài Chính Phù Hợp Với Doanh Nghiệp

Chính sách tài chính cần phù hợp với đặc điểm và mục tiêu của doanh nghiệp. Chính sách này cần bao gồm các quy định về quản lý vốn, quản lý rủi ro, và phân bổ lợi nhuận. Cần thường xuyên rà soát và điều chỉnh chính sách để phù hợp với điều kiện thị trường và tình hình hoạt động của doanh nghiệp.

5.2. Đầu Tư Tài Chính Vào Các Dự Án Có Lợi Nhuận

Đầu tư tài chính vào các dự án có lợi nhuận cao là một cách hiệu quả để tăng hiệu quả hoạt động. Doanh nghiệp cần đánh giá kỹ lưỡng các dự án trước khi quyết định đầu tư, bao gồm phân tích rủi ro, dự báo dòng tiền, và so sánh với các cơ hội đầu tư khác. Cần ưu tiên các dự án có tính khả thi cao và phù hợp với chiến lược phát triển của doanh nghiệp.

5.3. So Sánh Với Các Doanh Nghiệp Đầu Ngành Để Tìm Ra Lợi Thế

Việc so sánh chỉ số tài chính với các doanh nghiệp đầu ngành là cách tốt để tìm ra lợi thế và điểm cần cải thiện. Học hỏi những bài học kinh nghiệm, áp dụng các phương pháp quản lý tiên tiến sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Hiệu Quả Doanh Nghiệp Thực Phẩm

Tóm lại, hiệu quả hoạt động doanh nghiệp thực phẩm chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố tài chính khác nhau. Quản trị tài chính hiệu quả là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững. Trong tương lai, với sự phát triển của công nghệ và sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng, các doanh nghiệp thực phẩm cần tiếp tục đổi mới và thích ứng để duy trì và nâng cao hiệu quả hoạt động.

6.1. Các Hướng Nghiên Cứu Mới Về Hiệu Quả Doanh Nghiệp

Các hướng nghiên cứu mới về hiệu quả doanh nghiệp tập trung vào các yếu tố phi tài chính như quản lý chuỗi cung ứng, đổi mới sản phẩm, và trách nhiệm xã hội. Nghiên cứu cũng chú trọng đến tác động của công nghệ mới và các yếu tố vĩ mô đến hiệu quả hoạt động.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Trị Rủi Ro Tài Chính

Quản trị rủi ro tài chính ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh thị trường biến động. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả để đối phó với các rủi ro như biến động giá nguyên liệu, lãi suất, và tỷ giá hối đoái. Việc này giúp bảo vệ lợi nhuận và đảm bảo sự ổn định tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành sản xuất và chế biến thực phẩm đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam khi đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP và đáp ứng nhu cầu thiết yếu của thị trường nội địa lẫn xuất khẩu. Tuy nhiên, giai đoạn 2009 - 2011 ghi nhận nhiều biến động kinh tế vĩ mô phức tạp sau khi gia nhập WTO, đặc biệt là áp lực lạm phát và lãi suất leo thang, đặt ra thách thức lớn đối với hiệu quả vận hành của các doanh nghiệp. Luận văn thạc sĩ kinh tế chuyên ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh đi sâu phân tích dữ liệu tài chính của 30 doanh nghiệp chế biến thực phẩm niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) với 90 quan sát thực nghiệm, nhằm giải đáp câu hỏi cốt lõi: Các yếu tố tài chính nào giữ vai trò quyết định đến năng lực sinh lời của doanh nghiệp trong giai đoạn bất ổn?

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào 3 trọng tâm chính: (1) Nhận diện và đo lường mức độ tác động của các nhân tố tài chính nội tại; (2) Xác định chiều hướng tương quan giữa đòn bẩy, thanh khoản, quy mô, tài sản cố định, tăng trưởng và vòng quay tài sản đối với khả năng sinh lời; (3) Đề xuất các giải pháp quản trị tài chính thực tiễn nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp ngành thực phẩm.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ 30 công ty chế biến thực phẩm thuộc mã phân ngành 10 niêm yết trên sàn HOSE trong khung thời gian 3 năm từ 2009 đến 2011. Ý nghĩa thực tiễn của công trình được định vị qua việc giải mã mối liên hệ giữa tỷ lệ nợ trung bình 52,2% với mức sinh lời trên tài sản (ROA) bình quân 6,9%, mang đến cơ sở khoa học đáng tin cậy cho ban lãnh đạo doanh nghiệp trong việc tái cấu trúc nguồn vốn và giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định phân bổ dòng tiền chuẩn xác.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của các lý thuyết tài chính và quản trị doanh nghiệp kinh điển:

• Lý thuyết cấu trúc vốn của Modigliani và Miller (1963) cùng Lý thuyết đánh đổi (Trade-off Theory): Giải thích mối quan hệ giữa việc sử dụng nợ vay và giá trị doanh nghiệp thông qua lợi ích của lá chắn thuế thu nhập doanh nghiệp, đồng thời chỉ ra điểm giới hạn nơi chi phí kiệt quệ tài chính và rủi ro phá sản vượt qua lợi ích từ nợ.
• Lý thuyết lợi thế kinh tế theo quy mô (Economies of Scale): Lý giải việc mở rộng quy mô tổng tài sản và sản lượng giúp phân bổ chi phí cố định, chuyên môn hóa lao động và tiết giảm chi phí bình quân trên mỗi đơn vị sản phẩm.
• Lý thuyết tiếp cận hiệu quả tổ chức theo Venkatraman và Ramanujam (1986): Định vị hiệu quả tài chính là thước đo cốt lõi của hiệu quả kinh doanh thông qua các chỉ tiêu kế toán lợi nhuận.

Khung mô hình nghiên cứu bao gồm 3 biến phụ thuộc đại diện cho hiệu quả hoạt động:

• ROA (Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản): Lợi nhuận sau thuế chia cho Tổng tài sản.
• ROE (Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu): Lợi nhuận sau thuế chia cho Vốn chủ sở hữu.
• ROS (Tỷ suất sinh lời trên doanh thu): Lợi nhuận sau thuế chia cho Tổng doanh thu thuần.

Hệ thống 6 biến độc lập tài chính tác động bao gồm:

• LEV (Đòn bẩy tài chính): Tổng nợ trên Tổng vốn.
• LIQ (Tính thanh khoản): Tài sản lưu động trên Nợ ngắn hạn.
• TANG (Tỷ lệ tài sản cố định): Tài sản cố định trên Tổng tài sản.
• SIZE (Quy mô doanh nghiệp): Logarit tự nhiên của Tổng tài sản.
• GROW (Tốc độ tăng trưởng): Tỷ lệ phần trăm tăng trưởng doanh thu so với năm trước.
• TURN (Vòng quay tổng tài sản): Tổng doanh thu trên Tổng tài sản.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất trực tiếp từ báo cáo tài chính kiểm toán năm và báo cáo quý của 30 công ty chế biến thực phẩm niêm yết trên HOSE giai đoạn 2009 - 2011, tạo thành tập dữ liệu bảng với 90 quan sát. Phương pháp chọn mẫu đồng nhất theo phân ngành C10 giúp loại bỏ các sai số nhiễu do khác biệt chu kỳ kinh doanh giữa các ngành nghề.

Quy trình phân tích định lượng được thực hiện trên phần mềm SPSS phiên bản 16.0 qua 3 giai đoạn:

1. Thống kê mô tả các biến số để đánh giá độ tập trung và phân tán của dữ liệu.
2. Phân tích ma trận tương quan Pearson để chọn lọc các biến có hệ số r trên 0,10 đưa vào mô hình hồi quy.
3. Hồi quy tuyến tính đa biến theo phương pháp Stepwise để tìm ra mô hình tối ưu, kết hợp kiểm định F-test đánh giá độ phù hợp tổng thể và kiểm định VIF dưới ngưỡng 2,0 nhằm loại bỏ hiện tượng đa cộng tuyến.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thống kê mô tả cho thấy bức tranh phân hóa mạnh mẽ về hiệu quả kinh doanh giữa các doanh nghiệp chế biến thực phẩm niêm yết:

• Chỉ số ROA đạt mức trung bình toàn ngành là 6,9%, dao động từ mức thấp nhất là âm 88,5% đến cao nhất là 30,5%.
• Chỉ số ROE trung bình đạt 16,5%, ghi nhận khoảng cách chênh lệch từ âm 86,9% đến 185,1%.
• Chỉ số ROS bình quân đạt 4,6%, với mức đáy âm 113,2% và mức đỉnh 34,2%.

Kết quả hồi quy mô hình ROA bằng phương pháp Stepwise đã xác lập phương trình hồi quy tuyến tính chuẩn hóa:

ROA = -0,626 LEV + 0,355 GROW + 0,175 TURN

Độ phù hợp của mô hình đạt hệ số xác định R2 hiệu chỉnh là 58,5% (R = 0,774) với mức ý nghĩa kiểm định F là 0,013 (nhỏ hơn 0,05). Các phát hiện cụ thể gồm:

• Đòn bẩy tài chính (LEV) tác động tiêu cực mạnh nhất: Hệ số Beta đạt âm 0,626 (p < 0,05). Cơ cấu vốn trung bình ngành có tỷ lệ nợ lên tới 52,2%. Đáng chú ý, doanh nghiệp có tỷ lệ nợ cao nhất là Công ty Cổ phần Chế biến và Xuất nhập khẩu Thủy sản Cadovimex (CAD) với tỷ lệ nợ 147,8% tổng vốn đã rơi vào tình trạng thua lỗ liên tục trong 3 năm.
• Tốc độ tăng trưởng doanh thu (GROW) thúc đẩy hiệu quả hoạt động: Hệ số Beta đạt dương 0,355 (p < 0,05). Tốc độ tăng trưởng doanh thu trung bình ngành đạt 19,7%, trải rộng từ âm 75,4% đến 150,3%.
• Vòng quay tổng tài sản (TURN) nâng cao tỷ suất sinh lời: Hệ số Beta đạt dương 0,175 (p < 0,05). Hiệu suất sử dụng tài sản trung bình đạt 1,38 vòng/năm, thấp hơn đáng kể so với mức tối đa 4,3 vòng/năm của các đơn vị dẫn đầu.

Đối với mô hình ROE, 3 biến độc lập LEV, LIQ và GROW giải thích 20,9% sự thay đổi của tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu, trong đó tính thanh khoản (LIQ) trung bình đạt 196,3% đóng vai trò củng cố độ an toàn tài chính.

Thảo luận kết quả

Mối tương quan nghịch chiều mạnh mẽ giữa cơ cấu vốn (LEV) và hiệu quả sinh lời hoàn toàn đồng thuận với kết quả nghiên cứu của Skandalis và Liargovas (2005) tại Hy Lạp cũng như Onaolapo và Kajola (2010) tại Nigeria. Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất cho vay tại Việt Nam giai đoạn 2009 - 2011 ở mức rất cao (18% - 22%/năm), gánh nặng chi phí lãi vay đã triệt tiêu hoàn toàn ưu thế của lá chắn thuế, đẩy các doanh nghiệp lạm dụng đòn bẩy nợ vào vòng xoáy sụt giảm lợi nhuận.

Khi trình bày dữ liệu thông qua biểu đồ phân tán và bảng ma trận tương quan, tính thanh khoản cao (LIQ trung bình 1,96 lần) chứng minh vai trò là lá chắn phòng vệ giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động trong giai đoạn thị trường thu hẹp, điển hình như trường hợp của Vinacafé Biên Hòa (VCF) với tỷ lệ thanh khoản đạt 153,4% và nợ vay tối thiểu đã duy trì mức sinh lời cao ổn định. Ngược lại, biến tỷ lệ tài sản cố định (TANG trung bình 28,9%) và quy mô (SIZE) không có ý nghĩa thống kê trong mô hình tối ưu, phản ánh thực tế việc đầu tư tài sản cố định dàn trải chưa tạo ra lợi thế quy mô rõ rệt mà còn làm phát sinh chi phí khấu hao lớn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng định lượng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất cho các doanh nghiệp chế biến thực phẩm:

• Tái cơ cấu đòn bẩy tài chính và hạ tỷ lệ nợ vay: Hội đồng Quản trị và Giám đốc Tài chính (CFO) cần chủ động cắt giảm tỷ lệ nợ trên tổng nguồn vốn (LEV) từ mức bình quân 52,2% xuống dưới ngưỡng an toàn 40% trong lộ trình 12 - 18 tháng. Doanh nghiệp nên ưu tiên giữ lại lợi nhuận tái đầu tư và phát hành thêm cổ phần để bổ sung vốn chủ sở hữu, tránh phụ thuộc vào các khoản vay thương mại ngắn hạn có lãi suất thả nổi.
• Tối ưu hóa quản trị vốn lưu động và kiểm soát thanh khoản: Phòng Kế toán - Tài chính thiết lập hạn mức thanh toán hiện hành (LIQ) mục tiêu trong biên độ 1,5 đến 2,0 lần, hoàn thành trong thời hạn 6 tháng. Kiểm soát chặt chẽ các khoản phải thu và lượng tiền mặt duy trì, đảm bảo quỹ tiền dự phòng chiếm khoảng 10% - 15% tổng tài sản để sẵn sàng ứng phó biến động nguyên vật liệu.
• Gia tăng hiệu suất khai thác tài sản và đẩy mạnh tốc độ luân chuyển: Bộ phận Vận hành sản xuất phối hợp cùng Khối Kinh doanh rà soát chuỗi cung ứng, cắt giảm thời gian lưu kho của nguyên liệu thực phẩm tươi sống, đặt mục tiêu nâng vòng quay tổng tài sản (TURN) từ 1,38 vòng lên tối thiểu 2,0 đến 2,5 vòng/năm trong giai đoạn 24 tháng tới.
• Thanh lý tài sản cố định kém hiệu quả và nâng cao công suất: Ban Điều hành tiến hành đánh giá hiệu suất của toàn bộ hệ thống máy móc, duy trì tỷ trọng tài sản cố định (TANG) ổn định ở mức 25% - 30% tổng tài sản trong vòng 12 tháng, kiên quyết thoái vốn khỏi các dự án đầu tư nhà xưởng dàn trải để tập trung nguồn lực phát triển sản phẩm giá trị gia tăng cao.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Tổng Giám đốc và Giám đốc Tài chính (CFO) ngành thực phẩm - đồ uống: Ứng dụng mô hình hồi quy đa biến để thiết lập cơ cấu vốn tối ưu, hoạch định chính sách vay nợ an toàn và xây dựng kế hoạch lưu chuyển tiền tệ chuẩn xác.
• Nhà đầu tư chứng khoán và chuyên viên phân tích tài chính cổ phiếu: Sử dụng bộ ba chỉ số LEV, GROW và TURN làm tiêu chí định lượng then chốt để sàng lọc, đánh giá chất lượng tăng trưởng của các mã cổ phiếu ngành F&B trên sàn HOSE.
• Chuyên viên thẩm định tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Khai thác các ngưỡng định lượng về tỷ lệ nợ (dưới 50%) và hệ số thanh khoản (trên 1,5 lần) làm căn cứ xếp hạng tín dụng và phê duyệt hạn mức cho vay đối với doanh nghiệp sản xuất.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Kế toán: Tiếp cận một nghiên cứu thực nghiệm hoàn chỉnh về phương pháp hồi quy tuyến tính Stepwise trên SPSS 16.0 để phát triển các đề tài nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao đòn bẩy tài chính (LEV) lại có tác động tiêu cực đến chỉ số ROA? Trong giai đoạn nghiên cứu 2009 - 2011, lãi suất vay ngân hàng duy trì ở mức rất cao, khiến chi phí tài chính gia tăng đột biến. Khi tỷ lệ nợ trung bình của ngành lên tới 52,2%, chi phí lãi vay đã triệt tiêu hoàn toàn lợi thế lá chắn thuế, dẫn đến hệ số tác động của LEV lên ROA mang giá trị âm sâu (-0,626).

2. Hệ số thanh khoản hiện hành (LIQ) bao nhiêu là tối ưu cho doanh nghiệp chế biến thực phẩm? Doanh nghiệp nên duy trì hệ số thanh khoản hiện hành trong khoảng 1,5 đến 2,0 lần. Mức trung bình của ngành trong nghiên cứu là 1,96 lần (196,3%). Hệ số dưới 1,0 lần cảnh báo nguy cơ mất khả năng chi trả ngắn hạn, trong khi vượt quá 3,0 lần phản ánh tình trạng ứ đọng vốn lưu động kém hiệu quả.

3. Vòng quay tổng tài sản (TURN) đóng góp thế nào vào tăng trưởng lợi nhuận? Vòng quay tài sản phản ánh năng lực tạo doanh thu từ tài sản đầu tư. Nghiên cứu xác định hệ số tác động dương của TURN lên ROA là 0,175. Với mức trung bình ngành mới đạt 1,38 vòng/năm, việc cải thiện tốc độ luân chuyển tài sản sẽ trực tiếp gia tăng biên lợi nhuận ròng của doanh nghiệp.

4. Vì sao biến quy mô doanh nghiệp (SIZE) không có ý nghĩa thống kê trong mô hình ROA? Dù lý thuyết chỉ ra lợi thế kinh tế theo quy mô, thực tế tại 30 doanh nghiệp khảo sát cho thấy quy mô tài sản lớn thường đi kèm bộ máy cồng kềnh và chi phí quản lý doanh nghiệp cao, làm suy giảm tính linh hoạt khi thị trường biến động và khiến biến SIZE không tham gia vào mô hình hồi quy tối ưu.

5. Cỡ mẫu 30 doanh nghiệp với 90 quan sát có đảm bảo tính đại diện khoa học? Mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ các doanh nghiệp ngành chế biến thực phẩm niêm yết trên HOSE thời điểm khảo sát. Với 90 quan sát cho 6 biến độc lập, mẫu hoàn toàn thỏa mãn tiêu chuẩn kiểm định kinh tế lượng (yêu cầu tối thiểu N > 50 + 8m = 98 quan sát hoặc tỷ lệ 10 quan sát/biến), đồng thời đạt mức ý nghĩa thống kê p < 0,05 trong các kiểm định F-test.

Kết luận

• Luận văn đã định lượng thành công mức độ tác động nghịch chiều mạnh mẽ của đòn bẩy tài chính (hệ số Beta = -0,626) đến hiệu quả sinh lời ROA của các doanh nghiệp thực phẩm niêm yết.
• Xác lập vai trò động lực cốt lõi của tốc độ tăng trưởng doanh thu (Beta = 0,355) và vòng quay tổng tài sản (Beta = 0,175), giải thích 58,5% sự biến thiên của chỉ số ROA toàn ngành.
• Cung cấp dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác về bức tranh tài chính của 30 doanh nghiệp ngành chế biến thực phẩm niêm yết trên HOSE qua 90 quan sát trong giai đoạn biến động kinh tế vĩ mô.
• Đóng góp hệ thống khuyến nghị thực tiễn về việc tái cơ cấu tỷ lệ nợ dưới 40%, duy trì thanh khoản từ 1,5 - 2,0 lần và tối ưu hóa vòng quay tài sản đạt trên 2,0 vòng/năm.
• Mở ra định hướng phát triển nghiên cứu tiếp theo bằng việc áp dụng các mô hình dữ liệu bảng nâng cao (FEM, REM, GMM) trên cả hai sàn HOSE và HNX cho các giai đoạn kinh tế mới.

Trong 3 đến 6 tháng tới, các doanh nghiệp chế biến thực phẩm cần khẩn trương rà soát lại cấu trúc nguồn vốn và định mức lưu chuyển dòng tiền theo các khuyến nghị trên. Quý độc giả, nhà quản trị và các nhà nghiên cứu có thể khai thác toàn văn luận văn thạc sĩ để ứng dụng các mô hình định lượng chi tiết vào thực tiễn quản trị tài chính doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Hiệu quả hoạt động doanh nghiệp xuất phát từ khái niệm hiệu quả kinh doanh, phản ánh quan điểm của quản lý chiến lược, là một tập hợp con của hiệu quả tổ chức (Venkatraman và Ramanujam, 1986). Như vậy, các nghiên cứu về hiệu quả hoạt động đến từ lý thuyết tổ chức và quản trị chiến lược (Murphy, 1996).

Theo lý thuyết tổ chức và quản trị doanh nghiệp, khái niệm hiệu quả hoạt động được tiếp cận theo hai hướng: theo mục tiêu và theo hệ thống. Thứ nhất là tiếp cận theo mục tiêu. Tùy vào mục tiêu của tổ chức mà hiệu quả hoạt động được hiểu là hiệu quả tài chính hay hiệu quả phi tài chính.  Đối với các doanh nghiệp có mục tiêu là tối đa hóa lợi nhuận thì hiệu quả hoạt động doanh nghiệp được đo lường bằng các chỉ số tài chính, hay hiệu quả hoạt động doanh nghiệp cũng là hiệu quả tài chính.

Hiệu quả tài chính được đo lường bằng hai cách. Cách truyền thống là đo bằng các chỉ tiêu kế toán về lợi nhuận như: lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA), lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), lợi nhuận trên doanh thu (ROS),… (Skandalis, 2005). Ngoài ra, ở các nước có thị trường chứng khoán phát triển mạnh thì hiệu quả tài chính được đo bằng các chỉ số thị trường như: chỉ số giá mỗi cổ phần trên thu nhập mỗi cổ phần (P/E), tỷ số giá thị trường của vốn chủ sở hữu trên giá trị sổ sách của vốn chủ sở hữu (MBVR), và chỉ số Tobin’s Q (Zeitun & Tian, 2007).  Đối với các doanh nghiệp không đặt mục tiêu lợi nhuận lên trên hết thì hiệu quả hoạt động doanh nghiệp được đo bằng các yếu tố phi tài chính như hiệu quả quản lý, hiệu quả xã hội (trường hợp các công ty phi chính phủ, phi lợi nhuận,…).

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Thứ hai là cách tiếp cận theo hệ thống. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là hiệu quả của toàn bộ hệ thống, được đo lường bằng hiệu quả của tất cả các bộ phận trong doanh nghiệp gộp lại, bao gồm: bộ phận marketing, sale, chăm sóc khách hàng, bộ phận quản lý,… Theo cách tiếp cận này, có nhiều mô hình đã được đề xuất nhằm nhằm đo lường hiệu quả hoạt động doanh nghiệp như: bảng điểm cân bằng của Kaplan và Norton, lăng kính hiệu suất của Kennerly và Neely, ma trận đo lường hiệu suất của Keegan và cộng sự, kim tự tháp SMART của Lynch và Cross,… (Neely, 2008). Tóm lại, hiệu quả hoạt động doanh nghiệp là một khái niệm rộng, ta có thể tóm tắt như sau: Hiệu quả tài chính theo chỉ số kế toán Hiệu quả tài chính Hiệu quả tài chính Hiệu quả theo mục tiêu theo chỉ số thị trường Hiệu quả phi tài chính Hiệu quả hoạt động doanh nghiệp Hiệu quả theo hệ thống Hình 1. Tóm tắt các định nghĩa về hiệu quả hoạt động doanh nghiệp Trong luận văn này, với mục tiêu xác định các yếu tố tài chính tác động đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán TP.

HCM, học viên chọn cách đo lường hiệu quả hoạt động doanh nghiệp cũng là đo lường TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 hiệu quả tài chính, vì đối với các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán, đạt được hiệu quả về tài chính, hay đạt được lợi nhuận tối ưu là mục tiêu lớn nhất. Do thị trường chứng khoán Việt Nam còn trong giai đoạn thử nghiệm, nên việc đo lường hiệu quả tài chính theo các chỉ số thị trường không cho kết quả tốt. Vì vậy, học viên chọn phương pháp đo lường hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp theo các chỉ số kế toán về lợi nhuận như: ROA, ROE, ROS. ROA chứng minh khả năng sử dụng tài sản của một công ty, ROE thể hiện nhà đầu tư kiếm được gì từ khoản đầu tư của mình, ROS cho thấy một công ty có được bao nhiêu lợi nhuận từ doanh số bán được.

Doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả khi tối ưu hóa các chỉ số này. Một số nghiên cứu trên thế giới về các yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Nghiên cứu của Skandalis và Liargovas Skandalis và Liargovas thực hiện nghiên cứu “Các yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp: trường hợp của Hy Lạp” vào năm 2005. Trong nghiên cứu này, hai ông đã khảo sát 102 công ty thuộc 15 ngành công nghiệp trên sàn chứng khoán Athens.

Hiệu quả hoạt động doanh nghiệp được đo bằng ROA, ROE, ROS. Các yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp được chia làm hai loại: các yếu tố tài chính và các yếu tố phi tài chính. Các yếu tố tài chính gồm: - Cơ cấu vốn (Leverage): được đo bằng tỉ lệ tổng nợ trên tổng tài sản. Cơ cấu vốn tác động dương hoặc âm đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp.

- Tính thanh khoản (Liquidity): được đo bằng tỉ lệ tài sản lưu động trên nợ ngắn hạn. Tính thanh khoản tác động âm hoặc dương đến hiệu quả hoạt động. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 - Tỉ lệ vốn (Capitalization): được đo bằng tỉ lệ tài sản cố định trên tổng tài sản. Tỉ lệ vốn tác động âm đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp - Đầu tư ròng (Net_investment): được đo bằng tỉ lệ đầu tư ròng trên tổng tài sản.

Đầu tư ròng được tính bằng cách lấy đầu tư cho tài sản cố định mới trừ cho tài sản đã thanh lý. Đầu tư ròng tác động dương đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Các yếu tố phi tài chính gồm: - Quy mô của doanh nghiệp (Size): được đo bằng số lượng nhân viên trong công ty. Quy mô có tác động âm hoặc dương đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

- Tuổi của doanh nghiệp (Age): được đo bằng số năm thành lập công ty. Tuổi doanh nghiệp có tác động âm hoặc dương đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. - Vị trí của công ty (Location): là biến giả, nếu doanh nghiệp nằm ở 2 thành phố lớn của Hy Lạp là Athens và Thessalonica thì có giá trị là 1, nếu nằm ngoài thì có giá trị là 0. - Tình hình xuất khẩu (Export): là biến giả, nếu công ty có xuất khẩu thì giá trị là 1, nếu không xuất khẩu thì giá trị là 0.

Ngoài ra, còn một yếu tố gắn kết giữa yếu tố tài chính và phi tài chính là yếu tố quản trị, được đo bằng chỉ số năng lực quản lý (management competence index), với: Lợi nhuận Mc index = Số chuyên gia TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Mối quan hệ của các yếu tố với hiệu quả hoạt động cụ thể như sau: HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP ROA ROE ROS YẾU TỐ TÀI CHÍNH YẾU TỐ PHI TÀI CHÍNH Cơ cấu Tính thanh Tỷ lệ tài Đầu tư Tuổi DN Quy mô Xuất khẩu Vị trí vốn khoản sản cố định ròng Năng lực quản lý Hình 1.2: Mối quan hệ của các yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động. Mô hình của Skandalis và Liargovas: Kết quả nghiên cứu cho thấy, cơ cấu vốn, hoạt động xuất khẩu, vị trí, kích thước, đầu tư ròng và chỉ số năng lực quản lý có mối tương quan với hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Điều này cho thấy các công ty hoạt động hiệu quả của Hy Lạp là các công ty lớn, trẻ, có hoạt động xuất khẩu, có năng lực quản lý cạnh tranh, có tỉ lệ nợ trên vốn tối ưu và đầu tư hợp lý. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 Cách tiếp cận của ông có thể được sử dụng như một công cụ hữu ích để tìm hiểu thực tế phát sinh khi nhà quản trị xem xét các chiến lược để cải thiện hiệu quả hoạt động doanh nghiệp.

Nghiên cứu của Weixu. Weixu thực hiện nghiên cứu “Mối quan hệ giữa cơ cấu vốn và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp” vào năm 2005. Nghiên cứu được thực hiện trên các công ty được niêm yết ở sàn chứng khoán Thượng Hải năm 2001. Biến phụ thuộc, đại diện cho hiệu quả hoạt động doanh nghiệp là ROE.

Biến độc lập là cơ cấu vốn (D) Biến kiểm soát là tốc độ tăng trưởng (Growth) và quy mô của doanh nghiệp (Size). Ông xây dựng 3 mô hình : - Mô hình 1 : thể hiện quan hệ tuyến tính giữa hiệu quả hoạt động doanh nghiệp và các yếu tố tác động. - Mô hình 2 : thể hiện quan hệ phi tuyến bậc 2 giữa hiệu quả hoạt động doanh nghiệp và cơ cấu vốn. - Mô hình 3 : thể hiện quan hệ phi tuyến bậc 3 giữa hiệu quả hoạt động doanh nghiệp và cơ cấu vốn.

Kết quả nghiên cứu cho thấy : TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 - Biến cơ cấu vốn tác động dương đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp khi tỷ lệ nợ thấp và tác động âm đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp khi tỷ lệ nợ cao. - Biến quy mô doanh nghiệp tác động dương đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp ở mô hình tuyến tính. - Biến tốc độ tăng trưởng không có tác động đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Nghiên cứu của Safarova Safarova thực hiện nghiên cứu “Các yếu tố xác định hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán New Zealand” vào năm 2008.

Nghiên cứu này được thực hiện trên 76 công ty niêm yết trên sàn chứng khoán New Zealand. Hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp được đo bằng hiệu quả mở (Operating performance) gồm : lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA), lợi nhuận kinh tế (EP) và chỉ số Tobin’s Q (Q). Trong đó, chỉ số EP được đo bằng lợi nhuận giữ lại, chỉ số Q được đo bằng giá trị thị trường chia cho giá trị sổ sách của doanh nghiệp. Có 8 yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, cụ thể là : - Tốc độ tăng trưởng (G) : được đo bằng logarith của doanh thu.

- Chi phí quảng cáo, marketing, R&D (E) : được đo bằng tài sản cố định vô hình. - Cơ cấu nợ (L) : đo bằng tỉ lệ nợ trên tổng tài sản. - Rủi ro của doanh nghiệp (R) : được đo bằng chỉ số . - Quy mô doanh nghiệp (S) : được đo bằng khối lượng vốn hóa thị trường.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.