Giải Pháp Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Trong Việc Tiếp Cận Nguồn Vốn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Luận văn giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc tiếp cận các nguồn vốn để phát triển, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Bảo Thu
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Ngọc Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tiếp Cận Nguồn Vốn Phát Triển Kinh Doanh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DNNVV VÀ CÁC NGUỒN TÀI TRỢ CHO DNNVV
• 1.1. Khái niệm, phân loại và đặc điểm DNNVV
• 1.1.1. Khái niệm DNNVV
• 1.1.2. Phân loại DNNVV
• 1.1.3. Đặc điểm các DNNVV
• 1.2. Nguồn vốn kinh doanh và các hình thức huy động vốn của DNNVV trong nền kinh tế thị trường
• 1.3. Kinh nghiệm ở một số nước trên thế giới về việc hỗ trợ DNNVV tiếp cận các nguồn vốn để phát triển sản xuất kinh doanh
• 1.4. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN CÁC NGUỒN VỐN ĐỂ PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA DNNVV Ở VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát thực trạng về hoạt động kinh doanh của DNNVV ở Việt Nam hiện nay
• 2.2. Thực trạng về khả năng tiếp cận các nguồn vốn để phát triển sản xuất kinh doanh của DNNVV ở Việt Nam hiện nay
• 2.2.1. Thực trạng tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng thương mại
• 2.2.2. Thực trạng tiếp cận nguồn vốn từ cho thuê tài chính
• 2.2.3. Thực trạng tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ bảo lãnh tín dụng
• 2.2.4. Thực trạng tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ tín dụng xanh dành cho DNNVV
• 2.2.5. Thực trạng tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ đầu tư mạo hiểm
• 2.2.6. Thực trạng tiếp cận nguồn vốn từ thị trường chứng khoán
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HỖ TRỢ DNNVV TIẾP CẬN CÁC NGUỒN VỐN ĐỂ PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT KINH DOANH
• 3.1. Kiến nghị đối với DNNVV
• 3.1.1. Nâng cao chất lượng báo cáo kế toán
• 3.1.2. Thay đổi tư duy trong quản trị doanh nghiệp ở các DNNVV
• 3.1.3. Tham gia các hiệp hội ngành nghề
• 3.2. Kiến nghị các trung gian tài chính
• 3.2.1. Kiến nghị đối với các công ty cho thuê tài chính
• 3.2.2. Kiến nghị đối với Quỹ đầu tư mạo hiểm
• 3.2.3. Kiến nghị phát triển thị trường chứng khoán
• 3.3. Kiến nghị đối với ngân hàng thương mại
• 3.3.1. Kiến nghị đối với quỹ bảo lãnh tín dụng
• 3.3.2. Kiến nghị đối với quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV do VDB làm đầu mối
• 3.4. Kiến nghị đối với chính phủ
• 3.5. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tiếp Cận Vốn cho Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

Các Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn vốn kinh doanh là một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp này. Nhiều DNNVV gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu khắt khe của các tổ chức tài chính, thiếu tài sản thế chấp, và có lịch sử tín dụng hạn chế. Do đó, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp tài chính cho SME hiệu quả là vô cùng cần thiết để hỗ trợ sự phát triển của khu vực kinh tế quan trọng này. Nghiên cứu này hướng đến việc hệ thống hóa lý luận, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp khả thi. Điều này phù hợp với xu hướng chung, khi sự thành công của DNNVV được coi là động lực chính cho phát triển kinh tế, tăng thu nhập và xoá đói giảm nghèo ở nhiều quốc gia. Tài liệu gốc nhấn mạnh sự cần thiết của việc hỗ trợ DNNVV tiếp cận các nguồn vốn để phát triển sản xuất kinh doanh.

1.1. Định nghĩa và Phân loại Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

Không có một định nghĩa chung duy nhất về DNNVV trên toàn cầu. Các tiêu chí phân loại thường dựa trên số lượng lao động, tổng doanh thu hoặc tổng tài sản. Ở Việt Nam, Nghị định 56/2009/NĐ-CP quy định DNNVV được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ và vừa, dựa trên quy mô tổng nguồn vốn hoặc số lao động bình quân năm, với tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên. Sự khác biệt trong định nghĩa và tiêu chí phân loại giữa các quốc gia phản ánh sự khác biệt về trình độ phát triển kinh tế-xã hội, ngành nghề và vùng lãnh thổ. Việc phân loại chính xác là cơ sở để xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp.

1.2. Vai trò của DNNVV trong Nền Kinh Tế Quốc Dân

DNNVV đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, và thúc đẩy sự đổi mới. Khu vực DNNVV góp phần quan trọng vào GDP, giải quyết các vấn đề xã hội, xóa đói giảm nghèo. Tuy nhiên, các DNNVV thường đối mặt với nhiều khó khăn như thiếu vốn, công nghệ lạc hậu, và trình độ quản lý yếu kém. Do đó, việc tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của DNNVV là một nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Theo tài liệu gốc, việc phát triển DNNVV góp phần đa dạng hoá các thành phần kinh tế, góp phần đáng kể vào sự tăng trưởng GDP của đất nước.

1.3. Các hình thức Huy Động Vốn cho Doanh Nghiệp SME

Các hình thức huy động vốn cho DNNVV rất đa dạng, bao gồm: vay vốn ngân hàng, cho thuê tài chính, quỹ bảo lãnh tín dụng, quỹ đầu tư mạo hiểm, và phát hành chứng khoán. Mỗi hình thức có ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với từng giai đoạn phát triển và nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp. Việc lựa chọn hình thức huy động vốn phù hợp là yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công của doanh nghiệp. Huy động vốn hiệu quả giúp các DNNVV mở rộng hoạt động kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, và đóng góp nhiều hơn vào sự phát triển kinh tế.

II. Thách Thức Tiếp Cận Vốn và Giải Pháp Tài Chính cho SME

Mặc dù có nhiều tiềm năng, DNNVV thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Các yếu tố khách quan bao gồm: thủ tục vay vốn phức tạp, lãi suất cao, và yêu cầu về tài sản thế chấp. Các yếu tố chủ quan bao gồm: thông tin tài chính thiếu minh bạch, kế hoạch kinh doanh chưa khả thi, và thiếu kinh nghiệm quản lý. Để giải quyết vấn đề này, cần có các giải pháp tài chính cho SME toàn diện, bao gồm: cải thiện môi trường pháp lý, tăng cường năng lực tài chính cho doanh nghiệp, và phát triển các kênh huy động vốn đa dạng. Vấn đề nguồn vốn hoạt động của các DNNVV được đánh giá là quan trọng và cấp thiết nhất trong các nguyên nhân cản trở sự phát triển, theo tài liệu gốc.

2.1. Khó khăn Trong Vay Vốn Ngân Hàng cho Doanh Nghiệp SME

Vay vốn ngân hàng là kênh huy động vốn phổ biến nhất đối với DNNVV. Tuy nhiên, các DNNVV thường gặp khó khăn trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn tín dụng khắt khe của ngân hàng. Nguyên nhân chủ yếu là do DNNVV thường có quy mô nhỏ, tài sản thế chấp hạn chế, và lịch sử tín dụng chưa được chứng minh. Các ngân hàng cũng thường yêu cầu các thủ tục phức tạp và thời gian phê duyệt kéo dài, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Chính vì vậy, cần có sự phối hợp giữa nhà nước, ngân hàng và doanh nghiệp để tháo gỡ những rào cản này.

2.2. Hạn Chế Của Các Nguồn Vốn Khác Cho Doanh Nghiệp Nhỏ

Ngoài vay vốn ngân hàng, DNNVV có thể tiếp cận các nguồn vốn khác như: cho thuê tài chính, quỹ bảo lãnh tín dụng, quỹ đầu tư mạo hiểm, và phát hành chứng khoán. Tuy nhiên, các nguồn vốn này vẫn còn nhiều hạn chế về quy mô, điều kiện tiếp cận, và chi phí. Ví dụ, quỹ đầu tư mạo hiểm thường chỉ quan tâm đến các doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng cao và chấp nhận rủi ro lớn. Do đó, cần có các chính sách khuyến khích sự phát triển của các nguồn vốn này để đáp ứng nhu cầu đa dạng của DNNVV.

2.3. Yếu Tố Nội Tại Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Tiếp Cận Tín Dụng

Bên cạnh các yếu tố khách quan, khả năng tiếp cận tín dụng của DNNVV còn phụ thuộc vào các yếu tố nội tại của doanh nghiệp. Các yếu tố này bao gồm: năng lực quản lý, chất lượng báo cáo tài chính, và kế hoạch kinh doanh khả thi. Các DNNVV cần chú trọng nâng cao năng lực quản lý, cải thiện hệ thống kế toán, và xây dựng kế hoạch kinh doanh chi tiết để tăng cường khả năng tiếp cận nguồn vốn kinh doanh.

III. Giải Pháp Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Tiếp Cận Nguồn Vốn Phát Triển

Để cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn cho DNNVV, cần có các giải pháp đồng bộ từ cả phía nhà nước, các tổ chức tài chính, và bản thân doanh nghiệp. Nhà nước cần tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi, giảm thiểu các thủ tục hành chính, và khuyến khích các tổ chức tài chính cho vay DNNVV. Các tổ chức tài chính cần đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng, giảm lãi suất, và đơn giản hóa quy trình vay vốn. Bản thân DNNVV cần nâng cao năng lực quản lý, cải thiện hệ thống kế toán, và xây dựng kế hoạch kinh doanh khả thi. Tài liệu gốc nhấn mạnh sự cần thiết của việc đưa ra "giải pháp hỗ trợ DNNVV trong việc tiếp cận các nguồn vốn để phát triển sản xuất kinh doanh".

3.1. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Tài Chính Doanh Nghiệp SME

Việc nâng cao năng lực quản lý tài chính là yếu tố then chốt để DNNVV có thể tiếp cận nguồn vốn hiệu quả. Các DNNVV cần xây dựng hệ thống kế toán minh bạch, lập báo cáo tài chính chính xác, và quản lý dòng tiền hiệu quả. Ngoài ra, cần đào tạo đội ngũ cán bộ tài chính có trình độ chuyên môn cao để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Nâng cao quản lý tài chính doanh nghiệp nhỏ giúp tăng cường uy tín với các tổ chức tài chính.

3.2. Phát Triển Các Sản Phẩm Tín Dụng Phù Hợp cho SME

Các tổ chức tài chính cần phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù của DNNVV. Các sản phẩm này cần linh hoạt về thời hạn vay, lãi suất, và tài sản thế chấp. Ví dụ, có thể phát triển các sản phẩm tín dụng dựa trên dòng tiền hoặc uy tín của doanh nghiệp thay vì chỉ dựa trên tài sản thế chấp. Các sản phẩm cho vay cần đáp ứng nhu cầu vốn lưu động, tài trợ vốn cho các dự án kinh doanh.

3.3. Tăng Cường Chính Sách Hỗ Trợ Tài Chính Doanh Nghiệp Nhỏ

Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách hỗ trợ tài chính doanh nghiệp nhỏ, bao gồm: giảm thuế, phí, và lệ phí; cung cấp thông tin tín dụng; và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực. Ngoài ra, cần tăng cường vai trò của các tổ chức bảo lãnh tín dụng để giảm thiểu rủi ro cho các tổ chức tài chính khi cho vay DNNVV. Các chính sách cần hướng đến mục tiêu tạo ra một môi trường kinh doanh bình đẳng và thuận lợi cho DNNVV.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Kinh Nghiệm Tiếp Cận Vốn Hiệu Quả cho SME

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các quốc gia khác, ta có thể học hỏi nhiều bài học quý giá về việc hỗ trợ DNNVV tiếp cận nguồn vốn. Ví dụ, Malaysia có chương trình bảo lãnh tín dụng rất hiệu quả, giúp các DNNVV dễ dàng vay vốn ngân hàng. Đài Loan có hệ thống quỹ đầu tư mạo hiểm phát triển, hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp có tiềm năng. Thái Lan có nhiều chương trình đào tạo và tư vấn tài chính cho DNNVV. Việc áp dụng những kinh nghiệm này vào điều kiện Việt Nam cần được thực hiện một cách linh hoạt và sáng tạo. Luận văn gốc đề xuất cần nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước trên thế giới như Malaysia, Đài Loan, Thái Lan để hỗ trợ DNNVV tiếp cận các nguồn vốn.

4.1. Bài Học Kinh Nghiệm từ Malaysia về Bảo Lãnh Tín Dụng

Malaysia có chương trình bảo lãnh tín dụng rất thành công, giúp các DNNVV dễ dàng vay vốn từ ngân hàng. Chương trình này do Credit Guarantee Corporation Malaysia Berhad (CGC) điều hành, cung cấp bảo lãnh cho các khoản vay của DNNVV. Nhờ đó, các ngân hàng giảm thiểu rủi ro và sẵn sàng cho vay DNNVV hơn. Việc nghiên cứu và áp dụng mô hình này tại Việt Nam có thể giúp cải thiện đáng kể khả năng tiếp cận tín dụng của DNNVV.

4.2. Kinh Nghiệm từ Đài Loan về Quỹ Đầu Tư Mạo Hiểm

Đài Loan có một hệ sinh thái quỹ đầu tư mạo hiểm rất phát triển, hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp có tiềm năng. Các quỹ đầu tư mạo hiểm ở Đài Loan thường tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Việc khuyến khích sự phát triển của các quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam có thể giúp DNNVV tiếp cận nguồn vốn cho các dự án mang tính đột phá, vòng gọi vốn cho startup.

4.3. Mô Hình Hỗ Trợ Tài Chính từ Thái Lan cho Doanh Nghiệp Nhỏ

Thái Lan có nhiều chương trình đào tạo và tư vấn tài chính cho DNNVV, giúp các doanh nghiệp nâng cao năng lực quản lý và lập kế hoạch tài chính hiệu quả. Các chương trình này thường do các tổ chức chính phủ và phi chính phủ phối hợp thực hiện, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho DNNVV để quản lý tài chính doanh nghiệp nhỏ một cách tốt nhất.

V. Tương Lai Của Giải Pháp Tài Chính Cho Doanh Nghiệp SME Việt

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc hỗ trợ DNNVV tiếp cận nguồn vốn càng trở nên quan trọng. Các giải pháp tài chính cho DNNVV cần phải được đổi mới và hoàn thiện liên tục để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc ứng dụng công nghệ số vào hoạt động tài chính, phát triển các kênh huy động vốn trực tuyến, và tăng cường hợp tác quốc tế là những xu hướng quan trọng trong tương lai. Cần có sự chung tay của cả cộng đồng để tạo ra một hệ sinh thái tài chính lành mạnh và bền vững cho DNNVV. Các doanh nghiệp cần chú trọng phát triển kinh doanh bền vững, tăng trưởng doanh thu.

5.1. Ứng Dụng Công Nghệ Số vào Tài Chính Doanh Nghiệp SME

Công nghệ số đang tạo ra những cơ hội mới cho DNNVV trong việc tiếp cận nguồn vốn. Các nền tảng cho vay trực tuyến (peer-to-peer lending), các ứng dụng quản lý tài chính, và các công cụ phân tích dữ liệu lớn có thể giúp DNNVV giảm chi phí, tăng tốc độ, và cải thiện hiệu quả hoạt động tài chính. Cần khuyến khích DNNVV ứng dụng công nghệ số để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng doanh thu.

5.2. Phát Triển Các Kênh Huy Động Vốn Trực Tuyến Cho SME

Các kênh huy động vốn trực tuyến như crowdfunding cho doanh nghiệp, cho vay ngang hàng (P2P lending), và phát hành cổ phiếu trực tuyến (online IPO) đang ngày càng trở nên phổ biến. Các kênh này giúp DNNVV tiếp cận trực tiếp với các nhà đầu tư, giảm thiểu sự phụ thuộc vào các tổ chức tài chính truyền thống. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các kênh huy động vốn trực tuyến, đồng thời đảm bảo an toàn và minh bạch cho các nhà đầu tư.

5.3. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Về Tài Chính Cho Doanh Nghiệp Nhỏ

Hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ DNNVV tiếp cận nguồn vốn. Các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) có nhiều chương trình hỗ trợ tài chính cho DNNVV ở các nước đang phát triển. Việc tăng cường hợp tác với các tổ chức này có thể giúp Việt Nam học hỏi kinh nghiệm, tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, và nâng cao năng lực cho các tổ chức tài chính trong nước. Đồng thời cần thu hút venture capital, angel investor để thúc đẩy sự phát triển của DNNVV.

VI. Kết Luận Vốn Là Chìa Khóa Phát Triển Bền Vững Doanh Nghiệp

Việc giải quyết bài toán tiếp cận nguồn vốn cho DNNVV là yếu tố then chốt để thúc đẩy sự phát triển bền vững của khu vực kinh tế này. Các giải pháp cần phải toàn diện, đồng bộ, và phù hợp với đặc thù của từng doanh nghiệp và từng ngành nghề. Sự chung tay của cả nhà nước, các tổ chức tài chính, và bản thân doanh nghiệp là điều kiện tiên quyết để đạt được mục tiêu này. Khi DNNVV được tiếp cận đầy đủ nguồn vốn cần thiết, các doanh nghiệp này sẽ có thể phát huy hết tiềm năng, đóng góp nhiều hơn vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Quan Trọng Để Hỗ Trợ Doanh Nghiệp

Các giải pháp quan trọng bao gồm nâng cao năng lực quản lý tài chính, phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp, tăng cường chính sách hỗ trợ tài chính từ nhà nước, học hỏi kinh nghiệm quốc tế, và ứng dụng công nghệ số vào hoạt động tài chính. Những giải pháp này cần được triển khai một cách đồng bộ và có hệ thống để mang lại hiệu quả cao nhất.

6.2. Khuyến Nghị Chính Sách Để Thúc Đẩy Tiếp Cận Vốn

Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, giảm thiểu các thủ tục hành chính, và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức tài chính cho vay DNNVV. Cần tăng cường vai trò của các tổ chức bảo lãnh tín dụng, khuyến khích sự phát triển của các quỹ đầu tư mạo hiểm, và hỗ trợ các chương trình đào tạo và tư vấn tài chính cho DNNVV.

6.3. Triển Vọng Phát Triển Của DNNVV Trong Tương Lai Gần

Với sự hỗ trợ từ nhà nước, các tổ chức tài chính, và sự nỗ lực của bản thân doanh nghiệp, DNNVV Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Việc tiếp cận nguồn vốn sẽ giúp các doanh nghiệp này mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh, và đóng góp nhiều hơn vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Sự tăng trưởng của DNNVV đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh doanh bền vững cho Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm khoảng 96% tổng số doanh nghiệp và đóng góp hơn 40% GDP năm 2008. Số lượng DNNVV tăng nhanh từ khoảng 14.200 doanh nghiệp năm 2000 lên khoảng 446.000 doanh nghiệp năm 2009, dự kiến đạt 500.000 doanh nghiệp vào năm 2010. Tuy nhiên, các DNNVV vẫn gặp nhiều khó khăn về vốn, công nghệ, quản lý và tiếp cận thị trường, làm hạn chế tiềm năng phát triển. Trong đó, vấn đề tiếp cận nguồn vốn chính thức được xem là thách thức lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở rộng sản xuất kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Mục tiêu nghiên cứu là hệ thống hóa các vấn đề lý luận về DNNVV và nguồn tài trợ, đánh giá thực trạng khả năng tiếp cận vốn của DNNVV tại Việt Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp hỗ trợ thiết thực nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nguồn vốn vay chính thức như ngân hàng thương mại, cho thuê tài chính, quỹ bảo lãnh tín dụng và các quỹ đầu tư mạo hiểm trong giai đoạn từ năm 2000 đến 2010, chủ yếu tại Việt Nam.

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc làm rõ vai trò và đặc điểm của DNNVV, đồng thời đóng góp thực tiễn bằng các giải pháp hỗ trợ vốn giúp các doanh nghiệp phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế tài chính liên quan đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, bao gồm:

• Lý thuyết về vai trò của DNNVV trong nền kinh tế: Nhấn mạnh vai trò của DNNVV trong tăng trưởng GDP, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Mô hình phân loại DNNVV theo tiêu chí quy mô: Sử dụng các tiêu chí định lượng như số lao động, vốn và doanh thu để phân loại DNNVV theo quy định của Nghị định 56/2009/NĐ-CP.
• Khái niệm và mô hình tiếp cận nguồn vốn: Phân tích các hình thức huy động vốn chủ sở hữu và vốn vay, đặc biệt là các kênh vốn chính thức như ngân hàng thương mại, cho thuê tài chính, quỹ bảo lãnh tín dụng và quỹ đầu tư mạo hiểm.
• Lý thuyết về rào cản tài chính đối với DNNVV: Giải thích nguyên nhân khó khăn trong tiếp cận vốn như thiếu tài sản thế chấp, thủ tục hành chính phức tạp, lãi suất cao và năng lực quản lý hạn chế.

Các khái niệm chính bao gồm: DNNVV, vốn chủ sở hữu, vốn vay, bảo lãnh tín dụng, cho thuê tài chính, đầu tư mạo hiểm, và các chính sách hỗ trợ tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích và suy luận logic dựa trên các nguồn dữ liệu đa dạng:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Số liệu thống kê từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước, các báo cáo của VCCI, CIEM, và các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới, OECD.
• Phân tích định lượng: Sử dụng số liệu về số lượng DNNVV, quy mô vốn, tỷ lệ tiếp cận vốn vay, tỷ lệ đóng góp vào GDP và lao động để đánh giá thực trạng.
• Phân tích định tính: Đánh giá các khó khăn, rào cản và chính sách hỗ trợ thông qua tổng hợp các báo cáo, nghiên cứu chuyên sâu và kinh nghiệm quốc tế.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu và chính sách từ năm 2000 đến 2010, với trọng tâm là giai đoạn 2005-2010 khi DNNVV phát triển mạnh và các chính sách hỗ trợ được ban hành.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 63.000 doanh nghiệp tham gia khảo sát tại 30 tỉnh thành phía Bắc, cùng các số liệu tổng hợp toàn quốc. Phương pháp chọn mẫu là ngẫu nhiên có phân tầng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm DNNVV theo quy mô và ngành nghề.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng DNNVV nhanh nhưng quy mô vốn nhỏ: Số lượng DNNVV tăng từ 14.200 năm 2000 lên 446.000 năm 2009, nhưng gần 50% doanh nghiệp có vốn dưới 1 tỷ đồng, 75% dưới 2 tỷ đồng, và 90% dưới 5 tỷ đồng. Điều này cho thấy sự phát triển về số lượng chưa đi kèm với sự lớn mạnh về quy mô vốn.

2. Khó khăn lớn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng: Khoảng 74% DNNVV gặp khó khăn về vốn, nhưng chỉ 32,38% doanh nghiệp có thể tiếp cận được vốn vay ngân hàng. Trong số vốn vay được đáp ứng, chỉ 10,5% đáp ứng đúng nhu cầu vốn, 26,1% đáp ứng 75%, còn lại chỉ được cấp dưới 50% nhu cầu. Các nguyên nhân chính gồm lãi suất cao (73,8%), thiếu tài sản thế chấp (29,6%), thủ tục hành chính phức tạp (23,7%) và khó khăn trong lập phương án kinh doanh (19,1%).

3. Nguồn vốn vay chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu vốn DNNVV: Vốn vay ngân hàng chiếm 45,31% trong tổng vốn kinh doanh của DNNVV, vượt qua vốn tự có (36,25%). Điều này cho thấy vai trò quan trọng của tín dụng ngân hàng trong hoạt động của DNNVV.

4. Hoạt động cho thuê tài chính và quỹ bảo lãnh tín dụng còn hạn chế: Dư nợ cho thuê tài chính chỉ chiếm khoảng 1,2% tổng dư nợ tín dụng, thấp hơn nhiều so với mức 15-20% ở các nước đang phát triển. Quỹ bảo lãnh tín dụng mới chỉ hoạt động hiệu quả ở một số địa phương, với số doanh nghiệp được bảo lãnh rất hạn chế (ví dụ tại TP.HCM chỉ bảo lãnh cho 15 doanh nghiệp trong 4 tháng đầu năm 2009).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của khó khăn tiếp cận vốn là do quy mô vốn nhỏ, thiếu tài sản đảm bảo, năng lực quản lý và lập kế hoạch kinh doanh yếu kém, cùng với thủ tục hành chính và lãi suất vay cao. Các ngân hàng thương mại ưu tiên cho vay doanh nghiệp lớn do rủi ro thấp và lợi nhuận cao hơn, khiến DNNVV khó tiếp cận nguồn vốn chính thức.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, các nước như Malaysia, Đài Loan và Thái Lan đã triển khai các chương trình bảo lãnh tín dụng, thành lập ngân hàng chuyên biệt cho DNNVV, và phát triển hệ thống hỗ trợ tài chính đa dạng giúp doanh nghiệp nhỏ tiếp cận vốn dễ dàng hơn. Việt Nam đã có những bước tiến như chương trình hỗ trợ lãi suất vay vốn và bảo lãnh tín dụng do Ngân hàng Phát triển Việt Nam thực hiện, tuy nhiên hiệu quả còn hạn chế do quy mô quỹ nhỏ, thủ tục phức tạp và thiếu sự phối hợp đồng bộ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng DNNVV, bảng tỷ lệ tiếp cận vốn vay theo mức độ đáp ứng nhu cầu, và biểu đồ cơ cấu nguồn vốn của DNNVV để minh họa rõ nét các vấn đề nêu trên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phát triển quỹ bảo lãnh tín dụng với quy mô vốn lớn hơn

   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ DNNVV được bảo lãnh vay vốn từ mức hiện tại dưới 5% lên ít nhất 20% trong 3 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Chính phủ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các địa phương.
   • Timeline: Triển khai ngay trong năm 2024, hoàn thiện quy chế và tăng vốn quỹ trong 2 năm tiếp theo.

2. Đơn giản hóa thủ tục vay vốn và giảm chi phí vay cho DNNVV

   • Mục tiêu: Giảm thời gian xét duyệt hồ sơ vay vốn xuống dưới 7 ngày, giảm lãi suất vay trung bình cho DNNVV ít nhất 1-2% so với hiện tại.
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng thương mại phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước.
   • Timeline: Áp dụng thí điểm trong 12 tháng, mở rộng toàn quốc trong 2 năm.

3. Phát triển các kênh tài chính thay thế như cho thuê tài chính và quỹ đầu tư mạo hiểm

   • Mục tiêu: Tăng dư nợ cho thuê tài chính lên 5% tổng dư nợ tín dụng trong 5 năm, nâng cao nhận thức và khả năng tiếp cận quỹ đầu tư mạo hiểm cho DNNVV.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, các công ty cho thuê tài chính và quỹ đầu tư.
   • Timeline: Xây dựng chính sách hỗ trợ và khuyến khích trong 2 năm, triển khai mở rộng trong 3 năm tiếp theo.

4. Nâng cao năng lực quản lý và lập kế hoạch kinh doanh cho DNNVV

   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ DNNVV có kế hoạch kinh doanh và báo cáo tài chính minh bạch từ dưới 40% lên trên 70% trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp và tổ chức đào tạo.
   • Timeline: Triển khai các chương trình đào tạo và tư vấn từ năm 2024, đánh giá hiệu quả hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các giải pháp hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn, từ đó xây dựng chính sách phù hợp, hiệu quả.
   • Use case: Thiết kế chương trình hỗ trợ tài chính, cải cách thủ tục hành chính.

2. Ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính

   • Lợi ích: Nắm bắt nhu cầu và khó khăn của DNNVV, phát triển sản phẩm tín dụng phù hợp, tăng cường quan hệ khách hàng.
   • Use case: Xây dựng gói vay ưu đãi, chương trình bảo lãnh tín dụng.

3. Các chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa

   • Lợi ích: Hiểu rõ các nguồn vốn và cách tiếp cận, nâng cao năng lực quản lý tài chính và lập kế hoạch kinh doanh.
   • Use case: Chuẩn bị hồ sơ vay vốn, lựa chọn kênh tài chính phù hợp.

4. Các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp và hiệp hội ngành nghề

   • Lợi ích: Cung cấp dịch vụ tư vấn, đào tạo và kết nối tài chính cho DNNVV.
   • Use case: Tổ chức hội thảo, chương trình đào tạo, hỗ trợ tiếp cận vốn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNNVV lại khó tiếp cận vốn vay ngân hàng?
   Do quy mô vốn nhỏ, thiếu tài sản thế chấp, thủ tục phức tạp và lãi suất cao. Ví dụ, 73,8% DNNVV cho biết lãi suất vay cao là rào cản lớn nhất.

2. Các hình thức huy động vốn phổ biến của DNNVV là gì?
   Bao gồm vốn chủ sở hữu (vốn góp, lợi nhuận giữ lại), vốn vay ngân hàng, cho thuê tài chính, quỹ bảo lãnh tín dụng và quỹ đầu tư mạo hiểm.

3. Chính sách hỗ trợ vốn nào đã được áp dụng tại Việt Nam?
   Có chương trình hỗ trợ lãi suất vay vốn, quỹ bảo lãnh tín dụng do Ngân hàng Phát triển Việt Nam thực hiện, và các chương trình vay ưu đãi của một số ngân hàng thương mại.

4. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Việt Nam?
   Malaysia áp dụng bảo lãnh tín dụng với mức bảo lãnh 80%, Đài Loan phát triển hệ thống tài chính và kế toán cho DNNVV, Thái Lan thành lập ngân hàng chuyên biệt cho DNNVV.

5. Làm thế nào để nâng cao năng lực tiếp cận vốn của DNNVV?
   Cần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, lập kế hoạch kinh doanh, tham gia các hiệp hội ngành nghề và sử dụng các kênh tài chính thay thế như cho thuê tài chính và quỹ đầu tư mạo hiểm.

Kết luận

• DNNVV là lực lượng chủ đạo trong nền kinh tế Việt Nam, đóng góp trên 40% GDP và tạo việc làm cho hơn 50% lao động doanh nghiệp.
• Mặc dù số lượng DNNVV tăng nhanh, quy mô vốn và năng lực quản lý còn hạn chế, gây khó khăn trong tiếp cận vốn vay chính thức.
• Vốn vay ngân hàng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu vốn DNNVV, nhưng chỉ khoảng 32% doanh nghiệp có thể tiếp cận được, với mức đáp ứng vốn đúng nhu cầu chỉ khoảng 10,5%.
• Các hình thức tài chính thay thế như cho thuê tài chính và quỹ bảo lãnh tín dụng còn phát triển hạn chế, chưa đáp ứng đủ nhu cầu vốn của DNNVV.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp về tăng cường quỹ bảo lãnh tín dụng, đơn giản hóa thủ tục vay vốn, phát triển kênh tài chính thay thế và nâng cao năng lực quản lý doanh nghiệp.

Next steps: Triển khai các đề xuất giải pháp trong vòng 3-5 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu đánh giá hiệu quả chính sách hỗ trợ vốn cho DNNVV.

Các cơ quan quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ để tháo gỡ rào cản tài chính, tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TÔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VÀ CÁC NGUỒN TÀI TRỢ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA.1 Khái niệm, phân loại và đặc điểm DNNVV.1 Khái niệm DNNVV. DNNVV chính là đối tượng của đề tài nghiên cứu này nên việc đưa ra một khái niệm chính xác về DNNVV có ý nghĩa vô cùng quan trọng, nó sẽ giúp cho việc phân loại, xác định tính chất, đặc điểm, vai trò cũng như hướng hỗ trợ đối với đối tượng này ở các phần sau. Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay trên thế giới không có khái niệm chuẩn mực về doanh nghiệp vừa và nhỏ chung cho tất các nước. Việc xác lập khái niệm về DNNVV được dựa trên một số tiêu chí, nhưng việc lựa chọn tiêu chí nào và thước đo của các tiêu chí đó lại có sự khác biệt tùy theo trình độ phát triển kinh tế-xã hội, của từng thời kỳ, ngành nghề, vùng lãnh thổ.

Sự khác biệt này có thể xảy ra giữa các quốc gia, khu vực kinh tế với nhau và cũng có thể xảy ra trong chính bản thân một quốc gia nào đó. Các tiêu chí được sử dụng trong việc xây dựng khái niệm về DNNVV chủ yếu tập trung vào hai nhóm tiêu chí lớn: tiêu chí mang tính định tính và tiêu chí mang tính định lượng. Nhóm tiêu chí định tính dựa trên những đặc trưng cơ bản của các doanh nghiệp vừa và nhỏ như: mức độ chuyên môn hóa, mức độ phức tạp của quản lý, số đầu mối quản lý. Các tiêu chí này về mặt định tính được cho là phản ánh đúng bản chất vấn đề nhưng lại khó xác định trên thực tế vì việc thực hiện những đo lường nói trên là rất khó khăn.

Cũng chính bởi lý do này mà nhóm tiêu chí định tính chỉ được sử dụng mang tính chất tham khảo. Nhóm tiêu chí thứ hai là tiêu chí định lượng, thường sử dụng những tiêu chí như số lượng lao động, vốn (hoặc giá trị tài sản), doanh thu, lợi nhuận. Cụ thể hơn: - Số lượng lao động có thể là số lao động trung bình trong danh sách, số lao động thường xuyên, số lao động thực tế. - Vốn (hoặc giá trị tài sản) có thể là tổng vốn (hoặc giá trị tài sản), vốn (hoặc giá trị tài sản) cố định.

13 - Doanh thu có thể là tổng doanh thu/năm, tổng giá trị gia tăng/năm (hiện nay tiêu chí này có xu hướng được sử dụng nhiều). Theo Liên minh Châu Âu, DNNVV là doanh nghiệp có số lượng công nhân không vượt quá 250. Ở Mỹ và Canada các doanh nghiệp có ít hơn 500 lao động được xem là DNNVV. Ở Nhật Bản thì tùy ngành nghề, với các ngành sản xuất thì tối đa 300 người và nguồn vốn tối đa là 300 triệu Yên, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực buôn bán (wholesale) thì qui mô là 100 người và 100 triệu Yên, còn ngành bán lẻ, dịch vụ thì số lao động nằm ở mức 50-100 người, nguồn vốn là 50 triệu Yên.

Tại Ôxtraylia DNNVV là doanh nghiệp có số lượng công nhân tối đa không vượt quá 300. Hiện nay, ở nước ta cơ sở pháp lý để xác định DNNVV hiện nay là Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ về trợ giúp phát triển với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo quy định tại Điều 3 của Nghị định thì “Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật, được chia thành 3 cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên) cụ thể như sau: Bảng 1.1: Tiêu chí phân loại DNNVV ở Việt nam Quy Doanh Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa mô nghiệp siêu nhỏ Tổng Tổng nguồn Khu vực Số lao động nguồn vốn Số lao động vốn Số lao động I.Nông, lâm 10 người 20 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 nghiệp trở xuống trở xuống người đến đồng đến 100 người đến và thuỷ sản 200 người tỷ đồng 300 người II. Công nghiệp 10 người 20 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 và xây dựng trở xuống trở xuống người đến đồng đến 100 người đến 200 người tỷ đồng 300 người III.

Thương mại 10 người 20 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 50 14 và dịch vụ trở xuống trở xuống người đến 50 đồng đến 50 tỷ người đến người đồng 100 người Nghị định này so với nghị định số số 90/2001/NĐ-CP của chính phủ về trợ giúp phát triển với doanh nghiệp vừa và nhỏ có một số điểm thay đổi. Nếu như Nghị định số 90/2001/NĐ-CP quy định doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người thì nghị định mới phân chia các doanh nghiệp nhỏ và vừa thành ba mức là: doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa theo từng khu vực ngành nghề khác nhau như: Nông, lâm nghiệp và thuỷ sản, Công nghiệp và xây dựng, Thương mại và dịch vụ. Cách phân chia theo quy định mới sẽ chính xác hơn vì đã chú ý đến tính chất, đặc điểm của từng ngành nghề. Và việc phân loại DNNVV ra thành ba cấp giúp cho việc trợ giúp cho từng đối tượng được thuận lợi hơn.2 Phân loại DNNVV Việc lựa chọn các tiêu chí để xây dựng khái niệm về DNNVV thực chất chính là việc phân loại doanh nghiệp dựa trên các tiêu chí được xác định đó (nhóm tiêu chí về quy mô).

(Việc phân loại doanh nghiệp còn có thể dựa vào những tiêu chí khác ví dụ như ngành nghề hoạt động, hình thức tổ chức v.v…) Đầu tiên, hãy bắt đầu bằng việc xem xét các yếu tố tác động đến phân loại DNNVV. - Trình độ phát triển kinh tế: sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế ở đây được hiểu là giữa các quốc gia với nhau, và trong chính một quốc gia qua những thời kỳ khác nhau. Một điều dễ nhận thấy là trình độ phát triển kinh tế khác nhau thì thì trị số của các tiêu chí xếp loại cũng khác nhau. Trong thực tế có rất nhiều trường hợp những trị số dùng để xác định doanh nghiệp nhỏ ở nước này lại tương đương với trị số để xác định doanh nghiệp vừa ở nước khác.

Hoặc trong một quốc gia ở các thời kỳ phát triển kinh tế khác nhau cũng có sự khác nhau trong tiêu chí để xếp loại ví dụ 15 như ở Việt nam giai đoạn trước đây, trị số về số lao động ở DNNVV là 200 gần đây đã nâng lên 300. - Tính chất ngành nghề: do tính chất ngành nghề khác nhau mà dẫn đến hệ quả sự thâm dụng vốn và lao động cũng khác nhau. Có ngành sẽ sử dụng nhiều lao động (như giày da, dệt may), cũng có ngành sử dụng ít lao động nhưng nhiều vốn (như hóa chất, điện). Vì vậy cần có tính chất này để có sự so sánh trong việc phân loại giữa các DNNVV với nhau.

Trên thực tế, việc phân loại theo tính chất ngành nghề thường được chia thành 2 nhóm: nhóm sản xuất, nhóm dịch vụ; hoặc cũng có một cách phân chia khác như là nhóm sản xuất và dịch vụ, nhóm buôn bán sỉ, nhóm buôn bán lẻ. Ngoài ra trong tính toán kỹ thuật cũng có thể sử dụng hệ số ngành để so sánh, đối chứng giữa các ngành với nhau. - Vùng lãnh thổ: Vùng lãnh thổ được hiểu là giữa các khu vực kinh tế với nhau, giữa các vùng trong một quốc gia. Lý do vùng lãnh thổ ảnh hưởng đến sự phân loại doanh nghiệp là do điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, trình độ phát triển giữa các vùng không đồng đều.

Một doanh nghiệp được coi là nhỏ ở khu vực thành thị nhưng cũng cùng qui mô đó lại là doanh nghiệp vừa ở vùng nông thôn. Trong tính toán kỹ thuật, hệ số vùng cũng thường được sử dụng. - Mục đích phân loại: đây là một yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến việc xác định DNNVV, khái niệm về DNNVV sẽ khác nhau khi mục đích phân loại khác nhau. Chẳng hạn, khái niệm DNNVV với mục đích phân loại là để hỗ trợ các doanh nghiệp yếu, mới thành lập, sẽ khác với khái niệm DNNVV với mục đích giảm thuế cho các doanh nghiệp có công nghệ sạch, hiện đại, không gây ô nhiễm môi trường.

Trong thực tế, mục đích, quan điểm của người phân loại DNNVV là hết sức quan trọng, lấy ví dụ như trường hợp ở Việt Nam, việc xác định DNNVV trong nghị định 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ về trợ giúp phát triển DNNVV cũng được dựa trên một trong hai tiêu chí, số vốn đăng ký hoặc số lao động trung bình hằng năm. Nhìn chung, ở hầu hết các quốc gia thực hiện sự phân loại DNNVV đều tiếp tục áp dụng các tiêu chí về số lượng lao động, nguồn vốn, ở một số quốc gia có sự phân loại cụ thể hơn, những tiêu chí này được áp dụng trong một khoảng thời gian xác 16 định, được áp dụng tùy theo nhóm ngành nghề, (tuy nhiên, sự khác biệt về vùng lãnh thổ trong phạm vi một quốc gia thường ít được xem xét đến). Rõ ràng, việc phân loại các DNNVV là hết sức khó khăn, tuy nhiên lại là việc cần được thực hiện vì việc phân loại sẽ được lấy làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách, hay áp dụng các ưu tiên, hỗ trợ v. Tùy theo mục đích phân loại mà ta sẽ có các tiêu chí và cách thức xác định khác nhau, việc tiến hành cần phải hết sức linh hoạt và khách quan.3 Đặc điểm các DNNVV.

Phân tích đặc điểm của DNNVV rất quan trọng giúp chúng ta hiểu rõ bản chất của DNNVV vì nó có ảnh hưởng đến việc hoạch định chính sách đối với các doanh nghiệp này. Dưới đây là một số đặc điểm của DNNVV: + Qui mô vốn và lao động nhỏ: đây là đặc trưng chủ yếu của DNNVV, đặc trưng này có ở hầu hết các DNNVV ở các quốc gia trên thế giới cho dù đó là DNNVV ở một nền kinh tế phát triển như Nhật Bản, Hoa Kỳ hay DNNVV ở một nền kinh tế đang phát triển như ở Việt Nam. Sau đây là tiêu chí về vốn và số lao động của DNNVV ở các quốc gia trong khu vực và trên thế giới tại điểm vào năm 2002 Bảng 1.2: Tiêu chí phân loại DNNVV ở một số quốc gia 2002. STT Nước Phân loại Số lao Số vốn Doanh thu động I.