Luận văn thạc sĩ về tác động của mạng Internet đến quyền học tập của trẻ em tại Việt Nam

Chuyên đề nghiên cứu Tác động của Internet đến quyền học tập của trẻ em tại Việt Nam, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho chuyên gia

• Tác giả: Vũ Thị Thùy Dung
• Người hướng dẫn: TS. Lã Khánh Tùng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp luật về Quyền con người
• Đề tài: Tác động của Internet đến quyền học tập của trẻ em tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ MẠNG INTERNET VÀ QUYỀN HỌC TẬP CỦA TRẺ EM
• 1.1. Khái quát Internet và tác động của mạng Internet đến quyền trẻ em
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG INTERNET CỦA TRẺ EM VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA MẠNG INTERNET ĐẾN QUYỀN HỌC TẬP CỦA TRẺ EM TẠI VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM QUYỀN HỌC TẬP CỦA TRẺ EM VIỆT NAM TRONG MỐI QUAN HỆ VỚI MẠNG INTERNET
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Khái quát Internet và tác động của mạng Internet đến quyền trẻ em

Mạng Internet đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của trẻ em tại Việt Nam. Tác động của Internet đến quyền học tập của trẻ em không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin mà còn mở ra nhiều cơ hội học tập mới. Theo thống kê, khoảng 2/3 trẻ em Việt Nam có khả năng tiếp cận thiết bị kết nối Internet, cho thấy sự phổ biến của giáo dục trực tuyến trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, Internet cũng mang đến nhiều thách thức cho quyền học tập của trẻ em, như việc trẻ dễ dàng tiếp cận các thông tin không đáng tin cậy và những nội dung độc hại. Như UNICEF đã chỉ ra, việc sử dụng Internet không đúng cách có thể dẫn đến những tác động tiêu cực đối với sự phát triển của trẻ em. Do đó, cần có sự quan tâm và hành động từ gia đình, nhà trường và xã hội để bảo vệ quyền học tập của trẻ em trong môi trường số.

1.1. Tác động tích cực của Internet đến quyền học tập của trẻ em

Internet cung cấp cho trẻ em nhiều cơ hội học tập và phát triển kỹ năng. Trẻ em có thể truy cập vào các nguồn tài liệu phong phú, tham gia các khóa học trực tuyến và kết nối với những người học khác trên toàn thế giới. Giáo dục trực tuyến đã giúp trẻ em ở vùng sâu, vùng xa có thể tiếp cận với kiến thức mà trước đây họ không thể có được. Hơn nữa, việc học tập từ xa cũng giúp trẻ em phát triển kỹ năng tự học, phát triển kỹ năng công nghệ thông tin, từ đó nâng cao phát triển kỹ năng cá nhân. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa những lợi ích này, trẻ em cần được hướng dẫn và hỗ trợ trong việc sử dụng Internet một cách an toàn và hiệu quả.

1.2. Tác động tiêu cực của Internet đến quyền học tập của trẻ em

Mặc dù Internet mang lại nhiều lợi ích, nhưng nó cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trẻ em có thể bị ảnh hưởng tiêu cực bởi nội dung không phù hợp hoặc bị bắt nạt trên mạng. Việc tiếp xúc với các thông tin sai lệch có thể làm trẻ mất phương hướng trong việc học tập. Thách thức giáo dục trong môi trường số ngày càng gia tăng, khi mà trẻ em có thể dễ dàng bị phân tâm bởi các hoạt động giải trí trên Internet thay vì tập trung vào việc học. Đặc biệt, trong bối cảnh đại dịch Covid-19, việc chuyển đổi sang học tập từ xa đã làm nổi bật những khoảng cách trong việc tiếp cận công nghệ và Internet giữa các nhóm trẻ em khác nhau, dẫn đến sự bất bình đẳng trong quyền học tập.

II. Thực trạng sử dụng Internet của trẻ em và tác động đến quyền học tập

Thực trạng sử dụng Internet của trẻ em tại Việt Nam hiện nay cho thấy một bức tranh đa chiều. Theo số liệu từ UNICEF, khoảng 82% trẻ em trong độ tuổi từ 12-13 sử dụng Internet, con số này tăng lên 93% ở độ tuổi từ 14-15. Điều này cho thấy quyền học tập của trẻ em đang ngày càng bị ảnh hưởng bởi sự phát triển nhanh chóng của công nghệ. Tuy nhiên, việc sử dụng Internet cũng không đồng đều giữa các vùng miền và các nhóm xã hội. Trẻ em ở thành phố thường có điều kiện tiếp cận Internet tốt hơn so với trẻ em ở nông thôn. Điều này dẫn đến sự gia tăng bình đẳng trong giáo dục, khi trẻ em không có khả năng tiếp cận Internet sẽ gặp khó khăn trong việc học tập và phát triển kỹ năng. Cần có những biện pháp cụ thể để đảm bảo rằng tất cả trẻ em đều có thể tiếp cận và sử dụng Internet một cách an toàn và hiệu quả.

2.1. Nguyên nhân tác động tiêu cực của Internet đến quyền học tập

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tác động tiêu cực của Internet đến quyền học tập của trẻ em. Một trong số đó là thiếu sự giám sát từ phụ huynh và giáo viên. Nhiều trẻ em không được hướng dẫn đúng cách về cách sử dụng Internet an toàn, dẫn đến việc tiếp xúc với nội dung không phù hợp. Bên cạnh đó, thiếu kỹ năng số cũng là một nguyên nhân chính, khi mà nhiều trẻ em không biết cách tìm kiếm thông tin một cách hiệu quả và an toàn. Hơn nữa, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ cũng khiến cho việc quản lý và giám sát các hoạt động trên Internet trở nên khó khăn hơn. Điều này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng để bảo vệ quyền học tập của trẻ em.

2.2. Giải pháp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của Internet

Để giảm thiểu tác động tiêu cực của Internet đến quyền học tập của trẻ em, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Đầu tiên, cần nâng cao nhận thức cho phụ huynh và giáo viên về vai trò của Internet trong việc học tập của trẻ em. Các chương trình đào tạo kỹ năng số cho trẻ em cũng cần được triển khai rộng rãi, giúp trẻ em biết cách sử dụng Internet một cách an toàn và hiệu quả. Ngoài ra, việc xây dựng các chính sách pháp luật phù hợp để bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng cũng là rất cần thiết. Các cơ quan chức năng cần tăng cường giám sát và quản lý nội dung trên Internet, đồng thời khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ trẻ em khỏi những rủi ro trên mạng.

III. Một số giải pháp bảo đảm quyền học tập của trẻ em trong môi trường Internet

Để bảo đảm quyền học tập của trẻ em trong môi trường Internet, cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ. Trước hết, cần tăng cường giáo dục kỹ năng số cho trẻ em, giúp các em nhận thức rõ về cách sử dụng Internet an toàn và hiệu quả. Các chương trình giáo dục cần bao gồm các nội dung về bảo mật thông tin, nhận diện thông tin sai lệch và các kỹ năng cần thiết để tìm kiếm thông tin. Thứ hai, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng trong việc giám sát và hỗ trợ trẻ em trong việc sử dụng Internet. Việc tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm về an toàn trên Internet cho phụ huynh và trẻ em cũng cần được thực hiện thường xuyên.

3.1. Thúc đẩy vai trò tích cực của Internet trong việc học tập

Internet không chỉ là nguồn thông tin mà còn là công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc học tập. Các nền tảng học trực tuyến, các khóa học mở MOOC, và các ứng dụng giáo dục giúp trẻ em có thể học tập mọi lúc, mọi nơi. Để phát huy tối đa lợi ích của Internet, các nhà giáo dục cần tích cực áp dụng công nghệ vào giảng dạy, tạo ra môi trường học tập sáng tạo và tương tác. Hơn nữa, việc khuyến khích trẻ em tham gia vào các hoạt động học tập trực tuyến sẽ giúp các em phát triển tư duy phản biện và khả năng tự học.

3.2. Chính sách pháp luật bảo vệ quyền học tập của trẻ em

Chính phủ cần xây dựng và hoàn thiện các chính sách pháp luật nhằm bảo vệ quyền học tập của trẻ em trong môi trường Internet. Các quy định cần đảm bảo rằng trẻ em được bảo vệ khỏi các nội dung độc hại và các nguy cơ xâm hại trên mạng. Đồng thời, cần có các cơ chế giám sát và xử lý kịp thời các vi phạm liên quan đến quyền lợi của trẻ em. Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ cũng rất cần thiết để nâng cao hiệu quả trong việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, mạng Internet đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội, đặc biệt là đối với trẻ em. Tại Việt Nam, theo báo cáo của UNICEF, khoảng 82% trẻ em trong độ tuổi từ 12-13 và 93% trẻ em từ 14-15 tuổi sử dụng Internet, cho thấy mức độ tham gia của trẻ em vào không gian mạng là rất lớn. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn mà Internet mang lại cho quyền học tập của trẻ em, cũng tồn tại nhiều tác động tiêu cực như tiếp cận nội dung không phù hợp, mất tập trung, nghiện Internet và các nguy cơ về an toàn thông tin cá nhân.

Luận văn tập trung nghiên cứu tác động của mạng Internet đến quyền học tập của trẻ em Việt Nam trong giai đoạn 2018-2022 trên phạm vi toàn quốc. Mục tiêu chính là làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý về quyền học tập của trẻ em dưới tác động của Internet, phân tích thực trạng sử dụng Internet của trẻ em, đánh giá các tác động tích cực và tiêu cực, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm bảo vệ và thúc đẩy quyền học tập của trẻ em trong môi trường số. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách pháp luật, nâng cao nhận thức của gia đình, nhà trường và xã hội về việc sử dụng Internet an toàn, hiệu quả cho trẻ em, góp phần phát triển giáo dục hiện đại, công bằng và bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu sau:

• Lý thuyết phát triển tâm lý của Jean Piaget: Phân chia quá trình phát triển tâm lý của trẻ em thành bốn giai đoạn (đồng cảm, tự chủ, hoạt động, trừu tượng), giúp hiểu rõ đặc điểm nhận thức và hành vi của trẻ khi tiếp cận Internet và học tập trực tuyến.

• Lý thuyết quyền con người và quyền trẻ em: Dựa trên Công ước quốc tế về quyền trẻ em (CRC, 1989) và Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (ICESCR, 1966), làm cơ sở pháp lý và đạo đức cho việc bảo vệ quyền học tập của trẻ em trong môi trường Internet.

• Mô hình tác động của Internet đến quyền học tập: Phân tích các khía cạnh tích cực như mở rộng nguồn thông tin, đa phương thức học tập, tương tác xã hội trực tuyến; đồng thời đánh giá các tác động tiêu cực như nghiện Internet, tiếp cận nội dung không phù hợp, ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng tập trung.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: quyền học tập của trẻ em, quyền truy cập Internet, an toàn mạng, giáo dục hòa nhập, và tác động tích cực - tiêu cực của Internet.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp, bao gồm:

• Phân tích tổng hợp: Thu thập và đánh giá các tài liệu pháp luật, nghiên cứu khoa học, báo cáo quốc tế và trong nước liên quan đến quyền học tập của trẻ em và tác động của Internet.

• Phương pháp thống kê: Sử dụng số liệu từ các báo cáo của UNICEF, We Are Social, dự án Digital Kids Asia-Pacific (DKAP) và khảo sát thực tế để mô tả thực trạng sử dụng Internet của trẻ em Việt Nam.

• Phương pháp so sánh: So sánh các quy định pháp luật Việt Nam với một số quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế nhằm rút ra bài học kinh nghiệm.

• Khảo sát thực nghiệm: Tiến hành khảo sát trực tuyến qua Google Form từ tháng 11/2022 đến 02/2023 với cỡ mẫu 1.061 học sinh lớp 10 tại 5 tỉnh thành (Hà Nội, Lào Cai, Đà Nẵng, Cần Thơ, Lâm Đồng) nhằm thu thập dữ liệu về thói quen, hành vi sử dụng Internet và tác động đến học tập.

Phương pháp chọn mẫu là mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các vùng miền khác nhau. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp mô tả thống kê và phân tích định tính để làm rõ các tác động của Internet đến quyền học tập của trẻ em.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng sử dụng Internet của trẻ em Việt Nam: Khoảng 38,9% học sinh sử dụng Internet từ 3-4 giờ/ngày, 14,7% sử dụng từ 5-6 giờ/ngày, và có những em sử dụng lên đến 8-10 giờ/ngày. Tỷ lệ học sinh bắt đầu sử dụng Internet từ 9-12 tuổi chiếm 42%, trong khi ở các đô thị lớn, 37% học sinh bắt đầu từ 5-9 tuổi.

2. Mục đích sử dụng Internet: 67% học sinh sử dụng Internet để tìm kiếm thông tin phục vụ học tập, 81,5% sử dụng mạng xã hội để giải trí và giao tiếp. Thời gian sử dụng Internet tăng lên đáng kể trong giai đoạn dịch Covid-19 do chuyển sang học trực tuyến.

3. Tác động tích cực: Internet giúp trẻ em tiếp cận kho tàng kiến thức phong phú, đa dạng phương thức học tập (video, bài giảng trực tuyến, diễn đàn trao đổi), nâng cao kỹ năng giao tiếp và tư duy sáng tạo. Việc học tập trực tuyến giúp duy trì quyền học tập trong bối cảnh gián đoạn do dịch bệnh.

4. Tác động tiêu cực: Trẻ em dễ tiếp cận các nội dung không phù hợp như bạo lực, khiêu dâm, thông tin sai lệch; nguy cơ nghiện Internet và mất tập trung trong học tập; ảnh hưởng đến sức khỏe như mất ngủ, đau đầu, rối loạn thần kinh. Khoảng 74% thanh thiếu niên nhận thức được nguy cơ bị lạm dụng tình dục trực tuyến.

Thảo luận kết quả

Các số liệu khảo sát cho thấy trẻ em Việt Nam sử dụng Internet với thời lượng lớn, đặc biệt trong bối cảnh học trực tuyến do dịch Covid-19. Điều này vừa tạo cơ hội tiếp cận giáo dục hiện đại, vừa đặt ra thách thức về quản lý và bảo vệ quyền học tập. So với các nghiên cứu quốc tế, mức độ sử dụng Internet của trẻ em Việt Nam tương đối cao, phản ánh xu hướng toàn cầu về sự phổ biến của công nghệ số.

Tác động tích cực của Internet được thể hiện rõ qua khả năng truy cập thông tin nhanh chóng, đa dạng và phương thức học tập linh hoạt, phù hợp với từng cá nhân. Tuy nhiên, các tác động tiêu cực cũng không thể xem nhẹ, đặc biệt là nguy cơ tiếp xúc với nội dung độc hại và ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần, thể chất của trẻ. Các biểu đồ phân bố thời gian sử dụng Internet và mục đích sử dụng có thể minh họa rõ nét sự cân bằng giữa lợi ích và rủi ro.

So sánh với các quốc gia phát triển, Việt Nam đã có những bước tiến trong việc xây dựng khung pháp lý bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc thực thi và giám sát. Việc giáo dục kỹ năng số và an toàn mạng cho trẻ em, cũng như nâng cao nhận thức của phụ huynh và nhà trường là rất cần thiết để giảm thiểu các tác động tiêu cực.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giáo dục kỹ năng số và an toàn Internet cho trẻ em: Triển khai các chương trình đào tạo kỹ năng sử dụng Internet an toàn, phù hợp với từng độ tuổi tại trường học và cộng đồng. Mục tiêu giảm thiểu 30% các trường hợp tiếp xúc nội dung không phù hợp trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các tổ chức xã hội.

2. Hoàn thiện chính sách pháp luật và cơ chế giám sát: Rà soát, bổ sung các quy định về bảo vệ quyền học tập và an toàn mạng cho trẻ em, tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Thiết lập hệ thống giám sát trực tuyến và báo cáo nhanh các nội dung độc hại. Thời gian thực hiện: 1-3 năm. Chủ thể: Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công an.

3. Thúc đẩy bình đẳng tiếp cận Internet và giáo dục trực tuyến: Đầu tư hạ tầng mạng tại các vùng khó khăn, ưu tiên trẻ em dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa để đảm bảo mọi trẻ em đều có cơ hội học tập bình đẳng. Mục tiêu tăng 20% tỷ lệ tiếp cận Internet trong 3 năm. Chủ thể: Chính phủ, các địa phương.

4. Tăng cường vai trò của gia đình và nhà trường trong quản lý sử dụng Internet: Hướng dẫn phụ huynh, giáo viên cách giám sát, định hướng trẻ em sử dụng Internet hiệu quả, hạn chế thời gian giải trí không lành mạnh. Tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo định kỳ. Chủ thể: Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Sử dụng luận văn để hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng chính sách bảo vệ quyền học tập và an toàn mạng cho trẻ em.

2. Giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục: Áp dụng các kiến thức và giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả giáo dục trực tuyến, hướng dẫn học sinh sử dụng Internet an toàn.

3. Phụ huynh và gia đình: Nắm bắt các tác động của Internet đến trẻ em, từ đó có biện pháp giám sát, hỗ trợ con em trong việc học tập và sử dụng mạng xã hội lành mạnh.

4. Các tổ chức xã hội và phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực trẻ em: Tham khảo để xây dựng chương trình hỗ trợ, tư vấn và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Internet ảnh hưởng như thế nào đến quyền học tập của trẻ em?
   Internet mở rộng cơ hội tiếp cận kiến thức và phương pháp học tập đa dạng, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro như tiếp xúc nội dung không phù hợp, nghiện mạng, ảnh hưởng sức khỏe. Ví dụ, trẻ em có thể học trực tuyến hiệu quả nhưng cũng dễ bị phân tâm bởi mạng xã hội.

2. Trẻ em Việt Nam sử dụng Internet với mục đích gì chủ yếu?
   Theo khảo sát, 67% học sinh sử dụng Internet để tìm kiếm thông tin học tập, 81,5% dùng mạng xã hội để giải trí và giao tiếp. Mục đích học tập tăng lên rõ rệt trong thời gian dịch Covid-19.

3. Pháp luật Việt Nam đã có những quy định gì về bảo vệ quyền học tập của trẻ em trên Internet?
   Luật Trẻ em 2016, Luật Giáo dục 2019 và các nghị định liên quan quy định rõ quyền học tập của trẻ em, trách nhiệm của gia đình, nhà trường và cơ quan quản lý trong việc bảo vệ trẻ em, đồng thời xử lý các hành vi vi phạm.

4. Làm thế nào để giảm thiểu tác động tiêu cực của Internet đến trẻ em?
   Cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, giám sát sử dụng Internet, hoàn thiện chính sách pháp luật, và nâng cao nhận thức của phụ huynh, giáo viên. Ví dụ, tổ chức các khóa học về an toàn mạng cho học sinh và phụ huynh.

5. Tại sao việc tiếp cận Internet bình đẳng lại quan trọng đối với quyền học tập của trẻ em?
   Tiếp cận Internet bình đẳng giúp mọi trẻ em, đặc biệt là ở vùng khó khăn, có cơ hội học tập và phát triển kỹ năng số, tránh bị bỏ lại phía sau trong xã hội số hóa. Điều này góp phần giảm bất bình đẳng giáo dục và thúc đẩy phát triển bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý về quyền học tập của trẻ em dưới tác động của mạng Internet, đồng thời phân tích thực trạng sử dụng Internet của trẻ em Việt Nam trong giai đoạn 2018-2022.
• Nghiên cứu chỉ ra cả tác động tích cực như mở rộng nguồn học liệu, đa dạng phương thức học tập và tác động tiêu cực như tiếp cận nội dung không phù hợp, nghiện Internet, ảnh hưởng sức khỏe.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường giáo dục kỹ năng số, hoàn thiện chính sách pháp luật, thúc đẩy bình đẳng tiếp cận Internet và nâng cao vai trò của gia đình, nhà trường trong quản lý sử dụng Internet.
• Luận văn góp phần bổ sung kiến thức khoa học và thực tiễn cho lĩnh vực pháp luật về quyền con người, đặc biệt là quyền học tập của trẻ em trong thời đại số.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát thực hiện và nghiên cứu sâu hơn về tác động của Internet đến các quyền khác của trẻ em.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ và phát huy quyền học tập của trẻ em trong kỷ nguyên số!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VE MẠNG INTERNET VÀ QUYEN HỌC TAP CUA TRE EM 1. Khái quát Internet và tac động của mang Internet đến quyền trẻ em 1. Khái quát về Internet và tác động của mang Internet Thuật ngữ “Internet” xuất hiện lần đầu vào khoảng năm 1974 Internet đã ghi danh vào lich sử từ giữa thập niên 1980, khi Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF) thành lập mạng liên kết các trung tâm máy tính lớn với nhau, gọi là NSFNET (National Science Foundation Network) [49]. Với khả năng kết nối mở rộng, Internet đã trở thành một trong những mạng lớn nhất trên thế giới, đó là một mạng của các mạng và đã thâm nhập vào mọi lĩnh vực, bao gồm thương mại, chính tri, quân sự, nghiên cứu, giáo dục, văn hóa và xã hội.

Với sự chuyên đổi nhanh chóng từ môi trường in sang môi trường số, Internet đã trở thành nguồn thông tin quan trọng nhất và yêu cầu con người phải biết tìm kiếm và sử dụng thông tin dé phuc vu cho su phat triển kinh tế, văn hóa, xã hội va giáo dục. Nhờ Internet, con người đã bước vào một thời đại mới - thời đại của công nghệ thông tin. Có rất nhiều khái niệm về Internet thông qua các hoạt động nghiên cứu khác nhau. “Internet là một mạng viễn thông giống như một ha tang mang dùng bộ giao thức (TCP/IP) để kết nối các thiết bị trên toàn cầu, cho phép người dùng truy cập dữ liệu hoặc thông tin từ các máy tính khác.

Tất cả các máy tính tham gia mạng Internet đều dùng chung nghỉ thức: điều khiển truyền tin (TCP-Transmision Control Protocol) và nghi thức Internet (IP — Internet Protocol). Nghi thức điều khiển truyền tin (TCP) là một nghi thức trong đó các thông tin đã số hóa phân chia thành các gói dé truyền đi, sau đó các gói thông tin này được lắp ráp tại nơi nhận. Như vậy bất kỳ một máy tính nào tuân thủ các nghỉ thức TCP/IP đều có thể liên lạc được với nhau trong Internet. Mạng Internet đã tạo ra một cộng đồng bình đăng của những 10 người sử dụng, trong đó mọi người đều có thê gửi, nhận, hoặc tìm kiếm bat cứ thông tin nào mà họ muốn và được phép trên Internet.

Thông thường có 3 cách kết nối vào Internet: e Cách thứ nhất: máy tính của người sử dụng là thành viên của một mạng cục bộ va mạng cục bộ nay được kết nối Internet. e Cách thứ hai: máy tính của người sử dụng nối với một máy chủ đã được kết nối Internet. e Cách thứ ba: máy của người sử dụng được kết nối với một hệ thống của đơn vị cung cấp dịch vụ Internet chuyên nghiệp. Trong thế giới liên kết vô tận của Internet, phương thức truyền tải dữ liệu dựa trên gói tin đã trở thành một công nghệ không thé thiếu.

Tính linh hoạt của phương pháp này giúp cho việc truyền tải thông tin trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn bao giờ hết, đem lại sự thuận tiện và tiết kiệm thời gian cho người dùng. Với chỉ một thiết bị điện tử thông minh kết nối Internet như máy tính, điện thoại hay máy tính bảng, người dùng có thé dé dàng truy cập đến hàng triệu tác phẩm nghệ thuật, sách báo, video và nhiều nội dung khác chỉ băng vài thao tác trên các công cụ trực tuyến như gmail, facebook, hay instagram. Thậm chí, việc tìm kiếm thông tin trực tuyến cũng không còn là van dé với sự trợ giúp của các trình duyệt tìm kiếm hàng đầu như Google, Cốc Céc.Déng thời, trình duyệt tìm kiếm trực tuyến, như Google và Cốc Cốc, cung cấp cho người dùng khả năng truy cập thông tin trực tuyến một cách hiệu qua và nhanh chóng hơn bao giờ hết. Bang cách tận dụng phương thức chuyên gói đữ liệu và các công cụ kết nối trực tuyến, người dùng có thê tìm kiếm thông tin, đọc tin tức, xem phim, nghe nhạc, chơi game và thậm chí là học tập trực tuyến một cách dễ dàng và thuận tiện.

Đây là một tiễn bộ đáng kinh ngạc trong việc chia sẻ kiến thức và truyền tải thông tin một cách nhanh chóng và rộng rãi hơn bao giờ hết. 11 Không thé thiếu trong cuộc sông hàng ngày với một lượng dir liệu không lồ và sự tiếp cận vô cùng dé dàng cho tat ca mọi người ở bat kỳ độ tuổi nào. Trong số đó, thanh thiếu niên là những người sử dụng Internet nhiều nhất. Vào năm 2010, nhóm thanh thiếu niên ở Mỹ sử dụng các thiết bị điện tử trung bình 8.5 tiếng một ngày, tăng 2 tiếng sau 4 năm.

Một phan ba thời gian các em sử dụng nhiều hơn một thiết bị điện tử, dẫn tới tổng thời gian tiếp xúc với công nghệ là 11.5 tiếng một ngày [50]. Con số này đã tăng lên đáng kể và được dự đoán sẽ tiếp tục tăng do sự phát triển mạnh mẽ và phổ biến của công nghệ thông tin. Một số thuật ngữ được dùng dé chỉ tới những người trẻ trong thời đại này, ví dụ như: “thế hệ kỹ thuật số, thế hệ Internet, thế hệ Google hoặc thế hệ thời đại mới” [14]. Tất ca những thuật ngữ nay đều nhấn mạnh tầm quan trọng và sự phổ biến của công nghệ mới và mang Internet trong cuộc sống của những người trẻ.

Greenfield (2014) định nghĩa “thế hệ kỹ thuật số” là thế hệ “không biết gì khác ngoài văn hóa Internet, máy tính xách tay và điện thoại di động”. Đối lập với thế hệ “dân bản địa” trong thời đại kỹ thuật số là những người “dân nhập cư”, những người được sinh ra trước năm 1980 và vẫn đang học hỏi những tiềm năng khổng lồ của công nghệ. Hiện nay, giáo viên được coi là nhóm “dân nhập cư” còn sinh viên được coi là “dan ban dia” trong xã hội công nghệ hiện đại, những người không cùng chung một loại ngôn ngữ [4]. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội thì ngày càng khang định vai trò, vi trí của Internet nói chung.

Khi nói đến “tác động” 9 thi phải có chủ thể tác động và đối tượng bị tác động. Các tác động đó có thé là một chiều từ chủ thể đến đối tượng hoặc tác động tương hỗ qua lại và đôi vị trí cho nhau giữa hai hoặc nhiều chủ thé. Có thé chủ thé trong một tác động nay lại chính là đôi tượng tiép nhận tác động trong một môi quan hệ khác. Nêu con người 12 hay sự vật đứng im, không có mối liên hệ cụ thê với nhau thì sẽ không xảy ra những tác động với nhau.

Nhìn chung thì tác động của Internet có thể đánh giá trên một số phương diện cụ thé. Dưới đây là một số tác động chính của Internet: e Internet thay đổi các thức giao tiếp: Hang tỷ người trên thé giới có thé truy cập Internet cùng một lúc và tham gia vào những cuộc gặp gỡ điện tử theo thời gian thực tế, có thé tiếp nhận tin tức hàng ngày, tiến hành các giao dịch thương mại hoặc trò chuyện với bạn bè, người thân trên khắp thế giới. e Internet thay đổi cách thức sử dung thông tin: Ai cũng đều có thê tiếp cận, yêu cầu hoặc sao chép mọi cuốn sách, tạp chí, bài báo, dữ liệu hoặc tài liệu tham khảo băng bất kỳ ngôn ngữ nào chỉ bằng một động tác bam chuột, chạm vào màn hình, nói với máy tính hoặc đơn giản chỉ cần gật đầu đồng ý. Cũng nhờ các công cụ mạng và phần mềm, ta có thể lựa chọn phương thức trình bày theo ý mình: số liệu, văn bản, hình ảnh và âm thanh.

e Internet thay đổi cách thức học tập: Bat ctr cá nhân nào cũng có thê tham dự mọi chương trình học tập trên mạng, bất chấp vị trí địa lý, tuổi tác, những hạn chế về thé chất hoặc thời gian biểu của mỗi cá nhân. Mọi người đều có thé tiếp cận những kho tang tài liệu giáo dục, dễ dàng tìm lại những bài học đã qua, cập nhật các kỹ năng và lựa chọn cho mình một phương pháp hiệu quả nhất trong số rất nhiều các phương pháp dạy học khác nhau; các chương trình giáo dục có thể sửa đổi cho phù hợp với từng các nhân. Đây là điều mang lại lợi ích vô cùng to lớn phục vụ đắc lực và hiệu quả cho việc học tập của học sinh hiện nay. 13 e Internet thay đổi bản chất thương mại: Người tiêu dùng có thê yêu cầu những mặt hàng, những dịch vụ hoặc giá cả phù hợp nhất một cách thuận lợi từ nhà riêng, khách sạn hay văn phòng.

Việc mua bán điện tử sẽ được thực hiện an toàn, cho phép nhà cung cấp và người bán lẻ nhận được tiền bán hàng ngay lập tức, còn người tiêu dùng nhận được hóa đơn online chỉ tiết việc mua bán. e Internet thay đổi tinh chất công việc: Nơi làm việc không còn bị hạn chế ở vị trí địa lý nhất định vì có thé dé dàng nhận nhiệm vụ và tiếp xúc với đồng nghiệp mặc dù dang ở bat kỳ nơi nào. Mọi người còn có thể lựa chọn những công việc làm trực tuyến tại nhà mà không cần phải đến tận trụ sở công ty. e Internet thay đổi cách thức chăm sóc y tế: Internet được ứng dụng trong chữa bệnh từ xa.

Các chuyên gia sẽ sử dụng phương pháp hội ý qua hình ảnh để khám chữa bệnh. Phẫu thuật với sự trợ giúp của máy tính cùng với hình ảnh truyền qua Internet sẽ cho phép những người khác quan sát được quá trình phẫu thuật. Việc kết nối này sẽ giúp cho người bệnh dé dang tiếp cận với đội ngũ y bác sĩ có trình độ chuyên môn cao và giảm thiêu các chi phí khác. Tóm lại, Internet đã thay đổi cách thức chúng ta làm việc, học tập, liên lạc và mua sắm.

Nó đã tạo ra nhiều cơ hội mới và làm cho kiến thức và thông tin dễ dàng tiếp cận hơn. Tuy nhiên, nó cũng có thể có ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sông con người nhân loại qua từng giờ, từng phút. Tác động của mạng Internet đến tré em, quyền trẻ em * Khái niệm Theo Công ước quốc tế về Quyền trẻ em thì “trẻ em là những người dưới 18 tuổi”. Trẻ em cũng là một con người, là công dân của một quốc gia nên có đây đủ các quyên co bản của con người, nhung“la còn non not về thé chat và 14 trí tuệ, cần được bảo vệ va chăm sóc đặc biệt, kế cả sự bảo vệ thích hợp về mặt pháp lý, trước cũng như sau khi ra đời”.

Pháp luật quốc tế hiện nay có khoảng hơn 80 văn kiện quốc tế (Công ước, tuyên ngôn, chương trình.) trực tiếp hoặc gián tiếp quy định hoặc có liên quan đến việc bảo vệ quyền trẻ em [19].