Tác động chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu công ty niêm yết Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu của công ty niêm yết tại việt nam, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Lê Phương Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Phan Thị Diệu Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu của công ty niêm yết tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của đề tài
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 2.1. Tổng quan lý thuyết
• 2.2. Cổ tức và chính sách cổ tức
• 2.2.1. Khái niệm cổ tức
• 2.3. Lý thuyết về tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu
• 2.3.1. Lý thuyết giá cổ phiếu độc lập với cổ tức
• 2.3.2. Lý thuyết Bird in Hand
• 2.3.3. Lý thuyết phát tín hiệu
• 2.3.4. Lý thuyết chi phí đại diện
• 2.3.5. Lý thuyết hiệu ứng nhóm khách hàng
• 2.4. Các nghiên cứu về tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu
• 2.4.1. Nghiên cứu nước ngoài
• 2.4.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 2.4.3. Khoảng trống nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.4. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.5. Trình tự xử lý dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu và xem xét tính tương quan của các biến trong mô hình
• 4.1.1. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.1.2. Phân tích tương quan của các biến độc lập và biến phụ thuộc trong mô hình
• 4.2. Phân tích kết quả hồi quy
• 4.2.1. Kết quả hồi quy của các mô hình
• 4.2.2. So sánh sự phù hợp giữa mô hình hồi quy gộp Pooled OLS và mô hình tác động cố định FEM
• 4.2.3. So sánh sự phù hợp giữa mô hình tác động cố định FEM và tác động ngẫu nhiên REM
• 4.2.4. Kiểm định lựa chọn mô hình
• 4.2.5. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.2.6. Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi
• 4.2.7. Kiểm định tự tương quan
• 4.2.8. Khắc phục khuyết tật mô hình
• 4.2.9. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.2.9.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.2.9.2. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý chính sách
• 5.1.1. Đối với chính sách cổ tức
• 5.1.2. Đối với thu nhập trên mỗi cổ phiếu
• 5.1.3. Đối với kiểm soát lạm phát
• 5.2. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài
• 5.2.1. Hạn chế của đề tài
• 5.2.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu

Chính sách cổ tức là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá cổ phiếu, từ đó làm rõ những tác động mà chính sách này mang lại cho các nhà đầu tư và công ty. Việc hiểu rõ tác động của chính sách cổ tức không chỉ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác mà còn giúp các công ty xây dựng chiến lược phân phối lợi nhuận hợp lý.

1.1. Khái niệm và vai trò của chính sách cổ tức

Chính sách cổ tức là quyết định của công ty về việc phân phối lợi nhuận cho cổ đông. Vai trò của chính sách này không chỉ nằm ở việc cung cấp thu nhập cho cổ đông mà còn ảnh hưởng đến giá trị cổ phiếu trên thị trường. Các công ty có chính sách cổ tức rõ ràng thường thu hút được sự quan tâm của nhà đầu tư hơn.

1.2. Tình hình chính sách cổ tức tại Việt Nam

Tại Việt Nam, nhiều công ty niêm yết vẫn chưa có nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của chính sách cổ tức. Việc chậm chi trả cổ tức và nợ cổ tức vẫn diễn ra phổ biến, điều này ảnh hưởng đến lòng tin của nhà đầu tư và giá cổ phiếu của công ty.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách cổ tức

Mặc dù chính sách cổ tức có vai trò quan trọng, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức trong việc thực hiện chính sách này. Các công ty thường gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa việc chi trả cổ tức và tái đầu tư vào hoạt động kinh doanh.

2.1. Khó khăn trong việc xác định tỷ lệ chi trả cổ tức

Việc xác định tỷ lệ chi trả cổ tức phù hợp là một thách thức lớn đối với các công ty. Tỷ lệ này cần phải cân nhắc giữa lợi nhuận hiện tại và nhu cầu tái đầu tư để phát triển trong tương lai.

2.2. Ảnh hưởng của thị trường đến chính sách cổ tức

Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn nhiều biến động, điều này ảnh hưởng đến quyết định chi trả cổ tức của các công ty. Các yếu tố như lạm phát, tăng trưởng kinh tế và tình hình tài chính của công ty đều có thể tác động đến chính sách cổ tức.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của chính sách cổ tức

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu. Các mô hình hồi quy sẽ được áp dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến số.

3.1. Mô hình hồi quy Pooled OLS

Mô hình Pooled OLS sẽ được sử dụng để phân tích dữ liệu từ nhiều công ty niêm yết. Mô hình này giúp xác định mối quan hệ tổng quát giữa chính sách cổ tức và giá cổ phiếu.

3.2. Mô hình tác động cố định và ngẫu nhiên

Mô hình tác động cố định (FEM) và tác động ngẫu nhiên (REM) sẽ được áp dụng để kiểm tra sự khác biệt giữa các công ty. Việc lựa chọn mô hình phù hợp sẽ giúp tăng độ chính xác của kết quả nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách cổ tức có tác động tích cực đến giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Các công ty có chính sách cổ tức rõ ràng thường có giá cổ phiếu ổn định hơn.

4.1. Tác động của cổ tức trên mỗi cổ phiếu

Cổ tức trên mỗi cổ phiếu có mối quan hệ tích cực với giá cổ phiếu. Các công ty chi trả cổ tức cao thường thu hút được nhiều nhà đầu tư hơn, từ đó làm tăng giá trị cổ phiếu.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các công ty niêm yết có thể sử dụng kết quả nghiên cứu này để điều chỉnh chính sách cổ tức của mình, nhằm tối ưu hóa giá trị cổ phiếu và thu hút nhà đầu tư.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách cổ tức

Chính sách cổ tức sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc định hình giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Các công ty cần nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của chính sách này để tối ưu hóa giá trị cổ phiếu.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chính sách cổ tức có tác động tích cực đến giá cổ phiếu. Các yếu tố như lợi nhuận sau thuế và thu nhập trên mỗi cổ phiếu cũng có ảnh hưởng đáng kể.

5.2. Triển vọng tương lai của chính sách cổ tức

Trong tương lai, các công ty niêm yết cần cải thiện chính sách cổ tức của mình để đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư và tối ưu hóa giá trị cổ phiếu. Việc này không chỉ giúp tăng cường lòng tin của nhà đầu tư mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ 2010 đến 2020, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ với sự tham gia của 171 công ty niêm yết trên sàn giao dịch. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá cổ phiếu vẫn còn nhiều tranh cãi và chưa có sự thống nhất rõ ràng. Nghiên cứu này nhằm làm rõ tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp giúp các doanh nghiệp duy trì giá cổ phiếu ổn định. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dữ liệu thứ cấp của 171 công ty niêm yết trong giai đoạn 2010-2020, giai đoạn có nhiều biến động kinh tế như khủng hoảng tài chính năm 2018 và đại dịch Covid-19. Mục tiêu chính là phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố như cổ tức trên mỗi cổ phiếu, tỷ lệ chi trả cổ tức, lợi nhuận sau thuế, thu nhập trên mỗi cổ phiếu, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu, tốc độ tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ lạm phát với giá cổ phiếu. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý công ty và nhà đầu tư trong việc ra quyết định liên quan đến chính sách cổ tức và đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh điển về chính sách cổ tức và giá cổ phiếu, bao gồm:

• Lý thuyết cổ tức không liên quan đến giá trị công ty (Miller và Modigliani, 1961): Cho rằng trong thị trường hoàn hảo, chính sách cổ tức không ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.
• Lý thuyết Bird in Hand (Lintner, 1956; Gordon, 1963): Nhà đầu tư ưa thích cổ tức hiện tại hơn lợi nhuận giữ lại do sự không chắc chắn của dòng tiền tương lai, từ đó cổ tức có tác động tích cực đến giá cổ phiếu.
• Lý thuyết phát tín hiệu (Bhattacharya, 1979): Cổ tức được xem như tín hiệu về dòng tiền dự kiến trong tương lai, ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.
• Lý thuyết chi phí đại diện (Jensen và Meckling, 1976): Cổ tức giúp giảm chi phí đại diện giữa cổ đông và nhà quản lý, từ đó ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.
• Lý thuyết hiệu ứng nhóm khách hàng: Các nhóm nhà đầu tư có sở thích khác nhau về cổ tức, ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu khi chính sách cổ tức thay đổi.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm: cổ tức trên mỗi cổ phiếu (DPS), tỷ lệ chi trả cổ tức (DPR), lợi nhuận sau thuế (EAT), thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS), tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE), tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) và tỷ lệ lạm phát (INF).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu bảng (panel data) thu thập từ 171 công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2010-2020. Phân tích hồi quy đa biến được thực hiện bằng các mô hình Pooled OLS, Fixed Effects Model (FEM) và Random Effects Model (REM). Kiểm định F-test và Hausman được sử dụng để lựa chọn mô hình phù hợp nhất. Để khắc phục hiện tượng tự tương quan và phương sai sai số thay đổi, phương pháp Feasible Generalized Least Squares (FGLS) được áp dụng. Cỡ mẫu 171 công ty được chọn do có số liệu đầy đủ và đại diện cho thị trường Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu. Phần mềm STATA 14.0 hỗ trợ xử lý và phân tích dữ liệu. Quy trình nghiên cứu bao gồm thống kê mô tả, phân tích tương quan, kiểm định đa cộng tuyến, tự tương quan và phương sai thay đổi nhằm đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Lợi nhuận sau thuế (EAT), thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) và cổ tức trên mỗi cổ phiếu (DPS) có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến giá cổ phiếu. Cụ thể, các biến này đều có hệ số hồi quy dương, cho thấy khi các chỉ tiêu này tăng 1%, giá cổ phiếu tăng tương ứng khoảng từ 0.3% đến 0.5%.
2. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và tỷ lệ lạm phát (INF) có tác động tiêu cực và có ý nghĩa thống kê đến giá cổ phiếu. Hệ số hồi quy âm cho thấy khi ROE hoặc lạm phát tăng 1%, giá cổ phiếu giảm khoảng 0.2% đến 0.4%.
3. Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) và tỷ lệ chi trả cổ tức (DPR) không có ý nghĩa thống kê trong mô hình hồi quy, cho thấy không ảnh hưởng rõ ràng đến giá cổ phiếu trong giai đoạn nghiên cứu.
4. Mô hình FGLS được lựa chọn là phù hợp nhất sau khi kiểm định các hiện tượng tự tương quan và phương sai thay đổi, đảm bảo kết quả hồi quy có độ tin cậy cao.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy lợi nhuận sau thuế và thu nhập trên mỗi cổ phiếu là những yếu tố quan trọng phản ánh hiệu quả kinh doanh và khả năng sinh lời của công ty, từ đó tác động tích cực đến giá cổ phiếu. Cổ tức trên mỗi cổ phiếu cũng đóng vai trò như một tín hiệu tích cực đối với nhà đầu tư, phù hợp với lý thuyết Bird in Hand và lý thuyết phát tín hiệu. Ngược lại, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu có tác động tiêu cực, có thể do các nhà đầu tư lo ngại về khả năng sử dụng vốn hiệu quả hoặc kỳ vọng lợi nhuận giữ lại cao hơn. Tỷ lệ lạm phát ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu do làm giảm sức mua và làm tăng chi phí hoạt động của doanh nghiệp. Việc tốc độ tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ chi trả cổ tức không có ý nghĩa thống kê có thể do các yếu tố vĩ mô và chính sách cổ tức chưa được phản ánh đầy đủ trong giai đoạn nghiên cứu hoặc do đặc thù thị trường Việt Nam còn nhiều hạn chế về minh bạch và phát triển. Kết quả này tương đồng với một số nghiên cứu trong nước và quốc tế, đồng thời được minh họa rõ qua các biểu đồ hồi quy và ma trận tương quan trong luận văn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và tối ưu hóa lợi nhuận sau thuế: Các công ty cần tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh để gia tăng lợi nhuận sau thuế, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho giá cổ phiếu tăng trưởng bền vững. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo công ty.
2. Xây dựng chính sách cổ tức rõ ràng và ổn định: Khuyến khích các công ty duy trì hoặc tăng cổ tức trên mỗi cổ phiếu nhằm tạo niềm tin cho nhà đầu tư, đồng thời sử dụng cổ tức như một công cụ phát tín hiệu tích cực trên thị trường. Thời gian thực hiện: hàng năm; Chủ thể: Hội đồng quản trị.
3. Kiểm soát và giảm thiểu tác động tiêu cực của lạm phát: Các công ty cần có chiến lược tài chính linh hoạt để ứng phó với biến động lạm phát, bảo vệ giá trị cổ phiếu và lợi ích cổ đông. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Ban tài chính và kế toán.
4. Nâng cao minh bạch và công bố thông tin: Tăng cường công bố thông tin tài chính minh bạch, chính xác để giảm bất cân xứng thông tin, giúp nhà đầu tư đánh giá đúng giá trị cổ phiếu. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Ban kiểm soát và bộ phận quan hệ nhà đầu tư.
5. Đào tạo và nâng cao nhận thức về chính sách cổ tức: Tổ chức các khóa đào tạo cho nhà quản lý và cổ đông về tầm quan trọng của chính sách cổ tức trong việc duy trì giá cổ phiếu ổn định. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; Chủ thể: Các tổ chức đào tạo và hiệp hội doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý công ty niêm yết: Giúp hiểu rõ tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp nhằm tối đa hóa giá trị công ty.
2. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Cung cấp cơ sở để lựa chọn cổ phiếu có chính sách cổ tức ổn định và hiệu quả, giúp tối ưu hóa lợi nhuận đầu tư.
3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo khoa học về mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá cổ phiếu trong bối cảnh thị trường Việt Nam.
4. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và các tổ chức chính sách: Hỗ trợ xây dựng các quy định và chính sách nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách cổ tức ảnh hưởng như thế nào đến giá cổ phiếu?
   Chính sách cổ tức tác động tích cực đến giá cổ phiếu khi cổ tức trên mỗi cổ phiếu tăng, tạo tín hiệu tốt cho nhà đầu tư về hiệu quả kinh doanh và khả năng sinh lời của công ty.

2. Tại sao tỷ lệ chi trả cổ tức không ảnh hưởng rõ ràng đến giá cổ phiếu?
   Tỷ lệ chi trả cổ tức có thể không ảnh hưởng rõ ràng do sự khác biệt trong kỳ vọng của nhà đầu tư và đặc thù thị trường Việt Nam còn nhiều hạn chế về minh bạch và phát triển.

3. Lợi nhuận sau thuế có vai trò gì trong việc định giá cổ phiếu?
   Lợi nhuận sau thuế phản ánh hiệu quả hoạt động kinh doanh thực tế, là cơ sở để đánh giá khả năng chi trả cổ tức và tăng trưởng giá cổ phiếu.

4. Tại sao tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu lại có tác động tiêu cực đến giá cổ phiếu?
   Có thể do nhà đầu tư lo ngại về việc công ty sử dụng vốn không hiệu quả hoặc kỳ vọng lợi nhuận giữ lại cao hơn, dẫn đến giảm giá cổ phiếu.

5. Làm thế nào để khắc phục hiện tượng tự tương quan và phương sai thay đổi trong phân tích hồi quy?
   Sử dụng phương pháp Feasible Generalized Least Squares (FGLS) giúp khắc phục các hiện tượng này, đảm bảo kết quả hồi quy chính xác và tin cậy hơn.

Kết luận

• Lợi nhuận sau thuế, thu nhập trên mỗi cổ phiếu và cổ tức trên mỗi cổ phiếu có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam.
• Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu và tỷ lệ lạm phát có tác động tiêu cực đến giá cổ phiếu, phản ánh những thách thức trong quản lý tài chính và môi trường kinh tế vĩ mô.
• Tốc độ tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ chi trả cổ tức không có ảnh hưởng rõ ràng đến giá cổ phiếu trong giai đoạn nghiên cứu.
• Mô hình hồi quy FGLS được lựa chọn là phù hợp nhất để phân tích dữ liệu bảng, đảm bảo kết quả nghiên cứu có độ tin cậy cao.
• Các đề xuất chính sách nhằm nâng cao hiệu quả quản lý lợi nhuận, xây dựng chính sách cổ tức ổn định và kiểm soát lạm phát sẽ góp phần duy trì giá cổ phiếu ổn định và bền vững.

Tiếp theo, các nhà quản lý công ty và nhà đầu tư nên áp dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu để tối ưu hóa chiến lược tài chính và đầu tư. Để hiểu sâu hơn về tác động của chính sách cổ tức, độc giả có thể tham khảo toàn bộ luận văn và các tài liệu liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề và nêu lên tính cấp thiết của vấn đề cần phải nghiên cứu. Từ đó, tác giả định ra mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu tương ứng cần phải hoàn thành. Nhằm để giải quyết được vấn đề nghiên cứu thì tác giả đã xem xét các đối tượng nghiên cứu cũng như thu thập số liệu và giai đoạn nghiên cứu. đồng thời, trong chương này đã trình bày phương pháp nghiên cứu mà tác giả sẽ tiếp cận để đạt được kết quả nghiên cứu 8 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM 2.

Tổng quan lý thuyết 2. Cổ tức và chính sách cổ tức 2. Khái niệm cổ tức Cổ tức là phần lợi nhuận sau thuế của công ty dành để chi trả cho các cổ đông (chủ sở hữu công ty). Cổ tức còn được gọi là lợi tức cổ phần.

Cổ tức được phân loại theo các phương thức chi trả như sau: Cổ tức tiền mặt: là số đơn vị tiền mặt mà công ty thanh toán cho các chủ sở hữu tính trên một đơn vị cổ phần hoặc theo tỷ lệ phần trăm so với mệnh giá cổ phiếu. Hầu hết cổ tức sẽ được chi trả dưới dạng tiền mặt, điều này sẽ có lợi cho cổ đông, vì đây là nguồn thu nhập ngay trong hiện tại mà họ có thể sử dụng mà không tốn chi phí giao dịch bán cổ phiếu để thu về tiền mặt. Tuy nhiên, khi trả cổ tức bằng tiền mặt thì công ty sẽ giảm đi một lượng tiền mặt điều này làm giảm tài sản trên bảng cân đối kế toán, giảm lợi nhuận chưa phân phối tức là sẽ giảm vốn chủ sở hữu. Cổ tức bằng cổ phiếu: đây là hình thức mà các công ty sẽ chi trả thêm cổ phần thường cho các cổ đông đang nắm giữ cổ phần thường theo một tỷ lệ nhất định và không nhận về bất cứ khoản thanh toán nào từ phía cổ đông.

Khi thực hiện việc chi trả này thì trong công ty sẽ không có sự thay đổi nào về vốn cổ đông cũng như tài sản công ty. Việc chi trả cổ tức bằng cổ phiếu thường giống như chia tách cổ phiếu. Hai trường hợp này đều làm gia tăng số lượng cổ phiếu trong công ty và làm giảm giá cố phiếu. Việc trả cổ tức bằng cổ phiếu làm gia tăng vốn chủ hữu tuy nhiên lại làm cho thu nhập trên cổ phiếu giảm xuống, trong khi đó tách cổ phiếu sẽ làm giảm mệnh giá của cổ phiếu.

9 Cổ tức trả bằng tài sản: đối với hình thức này thì công ty sẽ tiến hành trả cho cổ đông bằng thành phẩm, hàng bán, bất động sản hay cổ phiếu của công ty khác mà mình sở hữu. Chính sách cổ tức là sự ấn định mức lợi nhuận sau thuế của công ty đem phân phối với tỷ lệ phù hợp để giữ lại cho các hoạt động tái đầu tư và chi trả cổ tức cho cổ đông. Lợi nhuận giữ lại được dùng để tái đầu tư, bổ sung nguồn vốn kinh doanh và kích thích sự tăng trưởng cho công ty do đó có thể ảnh hưởng đến giá trị cổ phần trong tương lai, mặt khác, cổ tức thì được xem là phần lợi nhuận hữu hình hiện tại của cổ đông và có thể không phát sinh gì thêm nếu cổ đông không tái đầu tư. Chính sách cổ tức luôn bao hàm hai nội dung đó là tỷ lệ chia cổ tức và thời gian chi trả.

Trong công ty cổ phần, việc quyết định phân chia cổ tức không chỉ là việc chia lợi nhuận cho các cổ đông mà nó còn liên quan đến chiến lược hoạt động và công tác quản lý tài chính cho công ty, do đó đây là công việc cực kì quan trọng. Chính sách cổ tức ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của các cổ đông. Cổ tức được xem là nguồn thu nhập thường xuyên và duy nhất khi họ đầu tư vào công ty. Công ty duy trì tỷ lệ hay thời gian chi trả ổn định hay bất ổn định, đều đặn hay thất thường sẽ ảnh hưởng rất lớn và trực tiếp vào quan điểm của các cổ đông điều này sẽ dẫn đến diễn biến giá trị cổ phiếu của công ty trên thị trường thay đổi theo hướng tích cực hay tiêu cực.

Mặt khác, chính sách này có liên quan mật thiết đến nguồn tài trợ của công ty. Do chính sách cổ tức sẽ quyết định luôn chính sách tài trợ vì lợi nhuận giữ lại là nguồn quan trọng trong việc tài trợ bằng vốn cổ phần. Vì vậy, chính sách cổ tức sẽ ảnh hưởng rất lớn đến số lượng cổ phần thường trong cấu trúc vốn và ảnh hưởng đến chi phí sử dụng vốn của công ty. Cuối cùng, chính sách đầu tư của công ty phụ thuộc nhiều vào chính sách cổ tức vì lợi nhuận được giữ lại được xem là nguồn tài trợ có chi phí sử dụng thấp và không mất thời gian huy động, công ty có thể sử dụng nguồn vốn này đầu tư vào các dự án có suất sinh lời một cách linh hoạt.

Do đó, nguồn vốn từ lợi nhuận giữ lại bổ sung có thể kích thích được tăng trưởng và ảnh hưởng đến giá trị cổ phần cũng như giá trị công ty trong tương lai. Chính sách cổ tức Chính sách cổ tức (Dividend Policy) thể hiện quyết định giữa việc chi trả dòng tiền sau thuế từ các hoạt động trong năm cho những người sở hữu cổ phiếu so với việc sẽ giữ lại dòng tiền này để tái đầu tư. Căn cứ vào tình hình hoạt động của công ty trong năm và chính sách cổ tức đã được thông qua bởi các cổ đông, những người chủ doanh nghiệp sẽ thông qua đó để quyết định việc chi trả trong năm đó và năm tiếp theo. Như vậy, cổ tức là một phần lợi nhuận sau thuế sẽ được chi trả cho cổ đông bằng nhiều hình thức khác nhau như: trả cổ tức bằng tiền mặt, bằng cổ phiếu hay mua lại cổ phần,.

Do đó, chúng ta có thể nhận xét rằng thông qua việc chi trả cổ tức sẽ thể hiện rõ hơn về hiệu quả hoạt động của công ty. Vì thế vấn đề tăng hay giảm cổ tức của công ty đều có ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu của công ty đó trên thị trường. Mặt khác, nếu như tỷ lệ tái đầu tư của công ty cao, nhưng công ty vẫn có thể duy trì được mức sinh lợi trên mỗi đồng vốn thì điều này sẽ gia tăng thu nhập và chi trả cổ tức cho các cổ đông hiện hành và ngược lại. Những vấn đề nêu trên đã cho ta thấy được rằng mục tiêu của chính sách cổ tức đó chính là tối đa hóa lợi ích cho cổ đông.

Tức là lựa chọn phương án phân chia cổ tức để đảm bảo tối đa hóa được tỉ lệ tăng trưởng của các cổ đông và làm giảm thiểu rủi ro đối với họ. Chính sách lợi nhuận giữ lại thụ động Chính sách này xác nhận công ty nên giữ lại lợi nhuận khi công ty có các cơ hội đầu tư hứa hẹn các tỷ suất sinh lời cao hơn tỷ suất sinh lời mong đợi mà các cổ đông đòi hỏi. Nói cách khác, chính sách lợi nhuận giữ lại thụ động ngụ ý việc chi trả cổ tức của công ty là nên thay đổi từ năm này sang năm khác tuỳ thuộc vào các cơ hội đầu tư có sẵn. Tuy nhiên hầy hết các công ty thường cố gắng duy trì một mức cổ tức ổn định theo thời gian.

Điều này không có nghĩa các công ty đã bỏ qua 11 nguyên lý về chính sách lợi nhuận giữ lại thụ động mà vì cổ tức được duy trì ổn định hàng năm theo hai cách: Thứ nhất, các công ty có thể giữ lại lợi nhuận với tỷ lệ khá cao trong những năm có vốn nhu cầu cao. Nếu các đơn vị tiếp tục tăng trưởng, các chủ công ty có thể tiếp tục thực hiện chiến lược này mà không nhất thiết phải giảm cổ tức. Thứ hai, công ty có thể đi vay vốn đáp ứng các nhu cầu đầu tư do đó tăng tỷ lệ nợ trên vốn cổ phần một cách tạm thời để tạm thời tránh giảm cổ tức. Nếu công ty có nhiều cơ hội đầu tư trong suốt một năm nào đó thì chính sách vay nợ sẽ thích hợp hơn để cắt giảm cổ tức.

Sau đó, trong những năm tiếp theo doanh nghiệp cần giữ lại lợi nhuận để đẩy tỷ số nợ trên vốn cổ phần về lại mức thích hợp. Chính sách cổ tức tiền mặt cố định Đa số các công ty và cổ đông đều thích chính sách cổ tức tương đối ổn định. Tính ổn định được đặc trưng bằng một sự miễn cưỡng trong việc giảm lượng tiền mặt chi trả cổ tức từ kỳ này sang kỳ khác. Chính sách cổ tức ổn định luôn được ưu tiên vì các lý do như sau: - Các nhà đầu tư luôn cho rằng việc thay đổi chính sách cổ tức có nội dung hàm chứa thông tin – họ đánh đồng các thay đổi trong mức cổ tức của công ty với mức sinh lợi.

Cắt giảm cổ tức được xem là một dấu hiệu cho thấy công ty đang sụt giảm sự tăng trưởng hay ngược lại đó là sự gia tăng cho lợi nhuận. - Nhiều cổ đông lệ thuộc vào dòng cổ tức không đổi như nhu cầu nhận lợi nhuận của mình. Mặc dù có thể bán bớt cổ phần của mình nhưng do chi phí giao dịch và việc bán đơn lẻ vẫn không có lợi hơn việc nhận cổ tức đều đặn. - Các chủ công ty cho rằng các nhà đầu tư sẽ trả một cái giá cao hơn cho cổ phần công ty nếu tình hình chi trả cổ tức ổn định, do đó sẽ làm giảm chi phí sử dụng vốn cổ phần của công ty.

12 Tuy nhiên đối với chính sách chi trả cổ tức ổn định này sẽ tạo ra thói quen được nhận sự ổn định cho các cổ đông hoặc nếu trong trường hợp cổ tức đang được chi trả rất cao nhưng thời gian sau đó tài chính khó khăn thì các công ty sẽ rất áp lực khi có kế hoạch trì hoãn cổ tức hoặc phải có lợi nhuận tương lai đủ cao để thoả mãn được cổ đông. Các tỷ số thể hiện chính sách cổ tức Cổ tức trên một cổ phần thường Cổ tức trên một cổ phần thường thể hiện mức thu nhập thực tế mà mỗi cổ phần được nhận từ kết quả hoạt động kinh doanh.