BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH TRANG NGỌC YẾN VỸ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU NGHIÊN CỨU CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH NĂM 2014 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH TRANG NGỌC YẾN VỸ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU NGHIÊN CỨU CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60340201 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. PHAN THỊ BÍCH NGUYỆT TP HỒ CHÍ MINH NĂM 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ kinh tế “Tác động của chính sách cổ tức đến sự biến động giá cổ phiếu – nghiên cứu các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.
TS Phan Thị Bích Nguyệt. Nội dung của luận văn có tham khảo và sử dụng tài liệu, thông tin được đăng tải trên các tác phẩm, tạp chí tiếng Anh, tiếng Việt và các trang web theo danh mục tài liệu của luận văn. Tác giả luận văn Trang Ngọc Yến Vỹ MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các từ viết tắt Danh mục các bảng biểu Tóm tắt. TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU.
Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Nguồn dữ liệu nghiên cứu. Bố cục luận văn. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY.
Chính sách cổ tức. Các chính sách chi trả cổ tức. Cổ tức một cổ phần thường. Tỷ lệ chi trả cổ tức.
Tỷ suất cổ tức. Các nghiên cứu tổng quan về chính sách cổ tức. Các nghiên cứu chính sách cổ tức tác động đến biến động giá cổ phiếu 17 Baskin (1989). 17 Allen và Rachim (1996).
20 Nishat và Irfan (2004). 20 Rashid và Rahman (2008). 21 Nazir và cộng sự (2010). 22 Suleman và cộng sự (2011).
22 Okafor và cộng sự (2011). 22 Hussainey và cộng sự (2011). 23 Zakaria và cộng sự (2012). 24 Profilet và Bacon (2012).
25 Hashemijoo và cộng sự (2012). 25 Ilaboya và Aggreh (2013). 26 Irandoost và cộng sự (2013). 26 Sadiq và cộng sự (2013).
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp đo lường các biến. Biến động giá cổ phiếu (P.
Tỷ suất cổ tức (D. Tỷ lệ chi trả cổ tức (Payout). Quy mô công ty (Size). Biến động thu nhập (E.
Tốc độ tăng trưởng tài sản (Growth). Mẫu và dữ liệu. NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thống kê mô tả các biến.
Phân tích tương quan giữa các biến. Kết quả mô hình hồi quy. Thảo luận về kết quả nghiên cứu. Đóng góp của luận văn.
Những hạn chế của luận văn. Hướng nghiên cứu tiếp theo. 59 Tài liệu tham khảo Phụ lục DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DSE : Sàn giao dịch chứng khoán Dhaka - Banglades KSE : Sàn giao dịch chứng khoán Karachi - Pakistan NYSE : Sàn giao dịch chứng khoán New York - Mỹ OLS : Phương pháp bình phương bé nhất HNX : Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội HOSE : Sở Giao dịch Chứng khoán Tp HCM Tp HCM : Thành phố Hồ Chí Minh TTCK : Thị trường chứng khoán DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Tóm tắt các nghiên cứu trước đây Bảng 3.1: Kỳ vọng tương quan giữa các biến Bảng 3.2: Ký hiệu và đo lường các biến Bảng 4.1: Thống kê mô tả các biến Bảng 4.2: Ma trận hệ số tương quan giữa các biến Bảng 4.3: Kết quả hồi quy phương trình P.yieldj + b * Payoutj + c + €j Bảng 4.4: Kết quả kiểm định đa cộng tuyến Bảng 4.5: Kết quả hồi quy phương trình P.yieldj + b*Payoutj + c*Sizej + d*E.volj + e*Debtj + h*Growthj + €j Bảng 4.6: Kết quả hồi quy phương trình P.volj + d*Debtj + e*Growthj + €j Bảng 4.7: Kết quả hồi quy phương trình P.volj =a*Payoutj + b*Sizej + c*E.volj + d*Debtj + e*Growthj + €j 1 TÓM TẮT Luận văn nghiên cứu tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Mẫu nghiên cứu gồm 188 công ty niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội trong khoảng thời gian từ năm 2007 đến năm 2012.
Mô hình hồi quy chính biến động giá cổ phiếu được hồi quy dựa vào hai biến độc lập chính là tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, sau đó mở rộng bằng cách thêm các biến kiểm soát gồm quy mô công ty, biến động thu nhập, đòn bẩy nợ và tốc độ tăng trưởng tài sản. Sau khi phân tích tương quan giữa các biến, kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến, kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi; bài nghiên cứu áp dụng phương pháp bình phương bé nhất cho hồi quy đa biến với sự hỗ trợ của phần mềm Stata phiên bản 11.1 để kiểm định mối quan hệ giữa biến động giá cổ phiếu và chính sách cổ tức tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối tương quan âm đáng kể giữa biến động giá cổ phiếu với tỷ suất cổ tức ở thị trường chứng khoán Việt Nam. Mối tương quan âm giữa biến động giá cổ phiếu và tỷ suất cổ tức cung cấp bằng chứng thực nghiệm ủng hộ cho hiệu ứng thời gian, hiệu ứng tỷ suất sinh lợi, hiệu ứng kinh doanh chênh lệch giá và hiệu ứng thông tin.
Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu cho thấy có mối tương quan dương đáng kể giữa biến động thu nhập và biến động giá cổ phiếu. Trong bài nghiên cứu đã không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào về mối quan hệ giữa tỷ lệ chi trả cổ tức và biến động giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Lý do chọn đề tài Chính sách cổ tức là một trong những chủ đề hấp dẫn và quan trọng trong lĩnh vực tài chính.
Nó là một trong ba quyết định tài chính quan trọng của doanh nghiệp mà bất kỳ nhà quản lý nào cũng phải đối diện bên cạnh quyết định đầu tư và quyết định tài trợ. Lãnh đạo doanh nghiệp luôn cân nhắc thận trọng về chính sách này vì nó phải đáp ứng đồng thời ba mục tiêu: làm hài lòng các nhà đầu tư qua việc trả cổ tức định kỳ, đảm bảo luôn có tái đầu tư để phát triển doanh nghiệp, mức trả cổ tức phải ổn định để dự phòng cho cả những năm kinh doanh không như mong đợi. Có rất nhiều nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm về chính sách cổ tức, trong đó có một khía cạnh của chính sách cổ tức là mối liên hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Biến động giá cổ phiếu thường là một tiêu chuẩn để đo lường rủi ro, và đại diện cho tốc độ thay đổi của giá chứng khoán trong một thời gian nhất định.
Giá cổ phiếu biến động đáng kể ngụ ý rằng khả năng tăng hoặc giảm giá cổ phiếu cao hơn trong ngắn hạn. Vì vậy, nếu một cổ phiếu được đánh giá là biến động mạnh, không ổn định, giá của nó sẽ rất khác nhau theo thời gian, và rất khó khăn để xác định giá của cổ phiếu đó trong tương lai. Ưu tiên của các nhà đầu tư là ít rủi ro. Càng ít rủi ro , tức càng ít biến động trong giá cổ phiếu, thì càng tốt cho đầu tư (Kinder, 2002).
Việc trả cổ tức cao làm giảm rủi ro và do đó ảnh hưởng đến giá cổ phiếu (Gordon, 1963). Một số cơ sở lý thuyết cho rằng tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức có tác động âm đến sự biến động giá cổ phiếu. Nhiều nhà nghiên cứu đã tiến hành nghiên cứu thực nghiệm về tác động của chính sách cổ tức đến sự biến động giá cổ phiếu ở các thời điểm khác nhau. Tuy nhiên kết quả nghiên cứu của họ khá mâu thuẫn nhau và đến nay vẫn còn sự không đồng thuận giữa các nhà nghiên cứu về vấn đề này.
Nghiên cứu tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu ở Việt Nam nhằm giúp các công ty có nhận thức đúng mức tầm quan trọng về mức độ ảnh 3 hưởng của chính sách cổ tức tác động lên biến động giá cổ phiếu của công ty. Từ lý do trên tác giả thực hiện nghiên cứu “TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU – NGHIÊN CỨU CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM” 1. Mục tiêu nghiên cứu Những nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trên thế giới về mối quan hệ giữa chính sách cổ tức với biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết đã đưa ra những kết luận khác nhau, không có sự đồng thuận, vì các nhà nghiên cứu tiếp cận theo các phương pháp khác nhau, mẫu nghiên cứu khác nhau… Vì vậy mục tiêu nghiên cứu của luận văn nhằm xem xét tác động của chính sách cổ tức đến sự biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu Để đạt được mục tiêu nghiên cứu trên, luận văn làm sáng tỏ mối quan hệ giữa biến động giá cổ phiếu với hai phép đo chính của chính sách cổ tức là tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, cụ thể câu hỏi nghiên cứu của luận văn là: - Có mối quan hệ giữa tỷ suất cổ tức với biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam hay không? - Có mối quan hệ giữa tỷ lệ chi trả cổ tức với biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam hay không? - Còn có nhân tố nào tác động đến sự biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam? 4 1.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn là các công ty niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh và sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội từ năm 2007 đến năm 2012.