BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH VÕ HƢNG TRUNG TẤN TÁC ĐỘNG CỦA CẤU TRÚC VỐN ĐẾN RỦI RO TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ VÕ HƢNG TRUNG TẤN TÁC ĐỘNG CỦA CẤU TRÚC VỐN ĐẾN RỦI RO TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Mã số: 8 34 02 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.
NGÔ VI TRỌNG TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2021 i LỜI CAM ĐOAN Tôi tên: Võ Hƣng Trung Tấn Ngày sinh: 22/02/1990 Nơi sinh: Hà Lam, Thăng Bình, Quảng Nam CMND số: 205432669 Nơi cấp: Công an Quảng Nam Là học viên cao học khóa XX của Trường Đại học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh, chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng, đã thực hiện luận văn thạc sĩ: “Tác động của cấu trúc vốn đến rủi ro tài chính đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam” dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Ngô Vi Trọng.
Tôi cam đoan: Luận văn này chưa từng được trình nộp để lấy học vị thạc sĩ tại bất cứ một trường đại học nào. Luận văn này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã được công bố trước đây hoặc các nội dung do người khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn được dẫn nguồn đầy đủ trong luận văn. n n 15 t n 01 năm 2021 Ngƣời cam đoan Võ Hƣng Trung Tấn ii LỜI CẢM ƠN Tôi trân trọng cảm ơn TS. Ngô Vi Trọng đã tận tình hướng dẫn, hỗ trợ tôi hoàn thành luận văn này.
Đồng thời, tôi cũng trân trọng cảm ơn các thầy cô đã giảng dạy hoặc chưa bao giờ giảng dạy tôi trong suốt thời gian tôi được học tập và nghiên cứu tại Trường Đại học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh, cảm ơn các thầy cô đã truyền cho tôi vốn kiến thức, kinh nghiệm sống và đặc biệt là khai sáng cho tôi trong tư duy học thuật. Trân trọng cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên và hỗ trợ hết mình để tôi có điều kiện tham gia học tập và hoàn thành chương trình cao học tại Trường Đại học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh.
n n 15 t n 01năm 2021 Học vi n cao học Võ Hƣng Trung Tấn ii TÓM TẮT LUẬN VĂN 1. Ti u đề Tác động của cấu trúc vốn đến rủi ro tài chính đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam. Tóm tắt Tại Việt Nam, hoạt động quản trị tài chính doanh nghiệp ít được các doanh nghiệp quan tâm nên năng lực quản trị rủi ro tài chính của các doanh nghiệp vẫn đang khá yếu kém. Trong khi đó, hoạt động nghiên cứu khoa học liên quan đến chủ đề quản trị rủi ro tài chính của doanh nghiệp khá ít.
Vì vậy, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Tác động của cấu trúc vốn đến rủi ro tài chính đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam” cho luận văn thạc sĩ của mình. Luận văn đã dựa trên mô hình nghiên cứu các nhân tố tác động đến rủi ro tài chính để đánh giá sự tác động của cấu trúc vốn đến rủi ro tài chính của các doanh nghiệp tại Việt Nam với phương pháp phân tích hồi quy theo mô hình SGMM (System Generalized Method of Moments) và s d ng mô hình Bathory để đo lường rủi ro tài chính. Kết quả nghiên cứu phù hợp với giả thuyết nghiên cứu, c thể: mức độ s d ng đòn bẩy tài chính và mức độ s d ng nguồn vốn ngắn hạn có tác động cùng chiều và đáng kể với rủi ro tài chính và mức độ đầu tư tài sản cố định có tác động ngược chiều và đáng kể với rủi ro tài chính. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu cho thấy khả năng thanh toán, khả năng sinh lời, hiệu suất hoạt động đều có tác động ngược chiều và đáng kể với rủi ro tài chính.
Kết quả nghiên cứu là cơ s tham khảo cho các nhà quản trị tài chính tại Việt Nam trong việc ra quyết định cấu trúc vốn và nhận diện, kiểm soát rủi ro tài chính. Từ khóa Cấu trúc vốn, Rủi ro tài chính, Mô hình Bathory, Phương pháp hồi quy SGMM. Title The impact of capital structure on financial risk of firms in Vietnam. Abstract In Vietnam, the financial management has been received little attention so the financial risk management capacity of firms have been still quite weak.
Meanwhile, scientific research related to financial risk management of firms has been not much. Therefore, the author chose title: “The impact of capital structure on financial risk of firms in Vietnam” as the topic for the master thesis. The study has based on the model of factors affecting financial risk to research the impact of capital structure on financial risk of firms in Vietnam by using SGMM (System Generalized Method of Moments) in regression analysis and using Bathory model to measure the financial risk. The research results are consistent with the research hypothesis, specifically: level of financial leverage and short-term funding are found be positively and significantly related with financial risk and tangibility are found be negatively and significantly related with financial risk.
In addition, the study shows that solvency, profitability, and performance are found be negatively and significantly related with financial risk. The research results are the reference for Chief Financial Officer (CFO) in Vietnam in making capital structure decisions and identifying and controlling financial risk. Keyword Capital structure, Financial risk, Bathory model, System Generalized Method of Moments. v DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT Ký hiệu Từ viết tắt Ghi chú 2SLS Two-Stage Least Squares Mô hình hồi quy hai giai đoạn Difference Generalized Method Phương pháp Mô men tổng quát DGMM of Moments sai phân FEM Fixed Effects Model Mô hình các tác động cố định Generalized Method of GMM Phương pháp Mô men tổng quát Moments MDA Multiple Discriminant Analysis Phương pháp phân tích đa biệt số Phương pháp bình phương nhỏ OLS Ordinary Least Squares nhất REM Random Effects Model Mô hình các tác động ngẫu nhiên System Generalized Method of Phương pháp Mô men tổng quát hệ SGMM Moments thống VIF Variance Inflation Factor Hệ số phóng đại phương sai vi MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii T M TẮT LUẬN VĂN.iii DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT.vi DANH MỤC BẢNG.ix DANH MỤC HÌNH.x CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục ti u nghi n cứu. M c tiêu tổng quát. Câu hỏi nghi n cứu.
Đối tƣợng và phạm vi nghi n cứu. Phƣơng pháp nghi n cứu. Đóng góp của đề tài. Cấu trúc của luận văn.5 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ SỰ TÁC ĐỘNG CỦA CẤU TRÚC VỐN ĐẾN RỦI RO TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP.
Cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Khái niệm cấu trúc vốn. Các thành phần của cấu trúc vốn. Rủi ro tài chính của doanh nghiệp.
Khái niệm rủi ro tài chính. Phân loại rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Các nhân tố bên trong tác động đến rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Các nhân tố bên ngoài tác động đến rủi ro tài chính của doanh nghiệp.
Một số ch tiêu nhận diện rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Một số mô hình đo lường rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Cơ sở lý thuyết về sự tác động của cấu trúc vốn đến rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Lý thuyết đánh đổi (Trade - off Theory).
Lý thuyết trật tự phân hạng (Peaking Order Theory). Lý thuyết cấu trúc kỳ hạn của lãi suất. Các nghi n cứu thực nghiệm về sự tác động của cấu trúc vốn đến rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Các nghiên cứu liên quan đến nhận diện rủi ro tài chính.
Các nghiên cứu liên quan đến mô hình Z-score của Atlman. Các nghiên cứu liên quan đến mô hình O-score của Ohlson. Các nghiên cứu liên quan đến mô hình Bathory. Khoảng trống nghi n cứu.34 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Mô hình nghi n cứu. Các biến nghi n cứu. Biến ph thuộc - Rủi ro tài chính. Biến độc lập - Cấu trúc vốn.
Biến kiểm soát. Dữ liệu nghi n cứu. Phƣơng pháp nghi n cứu. Thống kê mô tả và phân tích tương quan.
Phân tích hồi quy. Kiểm định các khuyết tật mô hình hồi quy tuyến tính. Kiểm định tính phù hợp của mô hình SGMM. Kiểm định tính vững của mô hình SGMM.
Quy trình nghi n cứu.49 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Kết quả thống k mô tả - ma trận tƣơng quan. Thống kê mô tả. Ma trận tương quan.
Kết quả phân tích hồi quy. Kiểm định các khuyết tật mô hình hồi quy tuyến tính. Kết quả phân tích hồi quy SGMM. Kết quả kiểm định sự phù hợp của mô hình SGMM.
Kết quả kiểm định tính vững của mô hình SGMM. Thảo luận kết quả nghi n cứu. Tác động của cấu trúc vốn đến rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Tác động của khả năng thanh toán đến rủi ro tài chính của doanh nghiệp.
Tác động của khả năng sinh lời đến rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Tác động của hiệu suất hoạt động đến rủi ro tài chính của doanh nghiệp.62 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý. Gợi ý cho các nhà quản trị doanh nghiệp tại việt nam. Gợi ý hƣớng nghi n cứu trong tƣơng lai.67 TÀI LIỆU THAM KHẢO.vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
: Thành phần của cấu trúc vốn theo nguồn hình thành.2: Ch tiêu đo lường cấu trúc vốn căn cứ vào nguồn hình thành.3: Phân biệt nguồn tài trợ ngắn hạn và nguồn tài trợ dài hạn.4: Ch tiêu đo lường cấu trúc vốn căn cứ theo thời gian hoàn trả.5: Các ch tiêu đo lường rủi ro tài chính của doanh nghiệp.6: Các ch số tài chính theo mô hình Z-score.7: Các ch số tài chính theo mô hình Bathory.8: Các ch số tài chính theo mô hình O-score.9: Tổng hợp kết quả khảo cứu các phương pháp đo lường rủi ro tài chính. 0: Tổng hợp kết quả khảo cứu các phương pháp tiếp cận cấu trúc vốn. : Tổng hợp các biến nghiên cứu.2: Tổng hợp mẫu nghiên cứu. : Kết quả phân tích thống kê mô tả.2: Ma trận tương quan.3: Kết quả kiểm định các khuyết tật mô hình hồi quy tuyến tính.4: Kết quả phân tích hồi quy SGMM.5: Kết quả phân tích hồi quy theo mô hình SGMM và 2SLS.57 x DANH MỤC HÌNH Hình 2.
: Trạng thái cân bằng tài chính lý tư ng. : Thiết kế mô hình nghiên cứu.39 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận với thị trường thế giới và ứng d ng khoa học công nghệ hiện đại trong sản xuất và quản lý, trong đó có thể tiếp cận và s d ng các kiến thức và kinh nghiệm trong hoạt động quản trị tài chính.