Tác Động Của Các Lực Lượng Yếu Nước Việt Nam Trước Cuộc Xâm Lược Của Thực Dân Pháp

Tài liệu nghiên cứu Thái độ chính trị của các lực lượng yêu nước việt nam trước cuộc xâm lược của thực dân pháp 1858, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Huyønh Quang Laâm
• Người hướng dẫn: TS. Hà Minh Hoàng
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lịch Sử Việt Nam
• Đề tài: Tác Động Của Các Lực Lượng Yếu Nước Việt Nam Trước Cuộc Xâm Lược Của Thực Dân Pháp
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài và mục đích nghiên cứu
• 0.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3. Lịch sử nghiên cứu đề tài
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
• 0.5. Đóng góp khoa học của luận văn
• 0.6. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: VAØI NEÙT VEÀ KEÁT CAÁU XAÕ HOÄI VIEÄT NAM TRÖÔÙC KHI THÖÏC DAÂN PHAÙP XAÂM LÖÔÏC (nöûa ñaàu theá kyû XIX)
• 1.1. SÖÏ THIEÁT LAÄP VÖÔNG TRIEÀU NGUYEÃN
• 1.1.1. Töø Nguyeãn AÙnh ñeán Gia Long
• 1.1.2. Trieàu Nguyeãn thieát laäp neàn chuyeân cheá vaø xaây döïng phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi trong nöûa ñaàu theá kyû XIX
• 1.1.3. Nhöõng haïn cheá cuûa trieàu Nguyeãn trong quaù triønh xaây döïng phaùt trieån ñaát nöôùc nöûa ñaàu theá kyû XIX
• 1.2. KEÁT CAÁU XAÕ HOÄI VIEÄT NAM NÖÛA ÑAÀU THEÁ KYÛ XIX
• 1.2.1. Trieàu ñình vaø taàng lôùp quan laïi phong kieán
• 1.2.2. Ñoäi nguõ vaên thaân, só phu
• 1.2.3. Löïc löôïng quaàn chuùng nhaân nhaân
• 1.3. XAÕ HOÄI VIEÄT NAM TRÖÔÙC AÂM MÖU XAÂM LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (NÖÛA ÑAÀU THEÁ KYÛ XIX)
• 1.3.1. AÂm möu xaâm löôïc Vieät Nam cuûa thöïc daân Phaùp
• 1.3.2. Nhaø Nguyeãn ñoái phoù vôùi aâm möu xaâm löôïc cuûa thöïc daân Phaùp
• 2. CHƯƠNG II: THAÙI ÑOÄ CUÛA TRIEÀU ÑÌNH NHAØ NGUYEÃN ÑOÁI VÔÙI CUOÄC CHIEÁN TRANH XAÂM LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (nöûa cuoái theá kyû XIX)
• 2.1. TRIEÀU ÑÌNH NHAØ NGUYEÃN ÑOÁI PHOÙ VÔÙI CUOÄC CHIEÁN TRANH XAÂM LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (GIAI ÑOAÏN 1858-1862)
• 2.1.1. Bò ñoäng ñoái phoù vôùi quaân xaâm löôïc Phaùp taïi maët traän Ñaø Naüêng
• 2.1.2. Böôùc ñaàu ñoái phoù vôùi quaân xaâm löôïc Phaùp ôû maët traän Gia Ñònh
• 2.1.3. Söï phaân hoaù cuûa trieàu Nguyeãn trong vieäc tìm phöông saùch cöùu nöôùc
• 2.1.4. Thöïc daân Phaùp môû roäng ñaùnh chieám, trieàu Nguyeãn kyù vôùi Phaùp Hieäp öôùc Nhaâm Tuaát (5-6-1862)
• 2.2. TÖØ SÖÏ NHÖÔÏNG BOÄ LUØI DAÀN TRÖÔÙC BÖÔÙC CHAÂN QUAÂN XAÂM LÖÔÏC, ÑEÁN QUAÙ TRÌNH SUÏP CUÛA ÑOÅ NHAØ NÖÔÙC PHONG KIEÁN ÑOÄC LAÄP DÖÔÙI TRIEÀU NGUYEÃN (GIAI ÑOAÏN1862-1884)
• 2.2.1. Thaùi ñoä cuûa phe chuû chieán
• 2.2.2. Thaùi ñoä cuûa phe chuû hoaø
• 3. CHƯƠNG III: THAÙI ÑOÄ CUÛA VAÊN THAÂN, SÓ PHU ÑOÁI VÔÙI CUÏOÂC CHIEÁN TRANH XAÂM LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (nöûa cuoái theá kyû XIX)
• 3.1. VAÊN THAÂN SÓ PHU TRONG NHÖÕNG NAÊM ÑAÀU CHOÁNG PHAÙP (GIAI ÑOAÏN 1858-1862)
• 3.1.1. Vaên thaân só phu neâu cao tinh thaàn yeâu nöôùc choáng Phaùp
• 3.1.2. Söï phaân hoaù cuûa vaên thaân só phu trong nhöõng naêm 1861-1862
• 3.2. VAÊN THAÂN SÓ PHU TRONG CUOÄC KHAÙNG CHIEÁN MÔÛ ROÄNG RA PHAÏM VI TOAØN QUOÁC (1862-1884)
• 3.2.1. Söï chuyeån bieán trong tö töôõng trung quaân aùi quoác
• 3.2.2. Boä phaän chuû tröông vuõ trang khaùng Phaùp
• 3.2.3. Boä phaän só phu söû duïng vaên thô laøm vuõ khí
• 3.2.4. Boä phaän vaên thaân só phu chuû tröông caûi caùch ñeå cöùu nöôùc
• 4. CHƯƠNG IV: THAÙI ÑOÄ CUÛA QUAÀN CHUÙNG NHAÂN DAÂN ÑOÁI VÔÙI CUOÄC CHIEÁN TRANH XAÂM LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (nöûa cuoái theá kyû XIX)
• 4.1. SÖÏ THAM GIA ÑOÂNG ÑAÛO CUÛA QUAÀN CHUÙNG NHAÂN DAÂN TRONG BUOÅI ÑAÀU CHOÁNG THÖÏC DAÂN PHAÙP XAÂM LÖÔÏC (1858-1862)
• 4.1.1. Töø maët traän Ñaø Naüng ñeán maët traän Gia Ñònh
• 4.1.2. Thöïc daân Phaùp sa laày trong bieån löûa chieán tranh nhaân daân ôû mieàn Luïc tænh
• 4.2. QUAÀN CHUÙNG NHAÂN DAÂN ÖÙNG NGHÓA CHOÁNG CAÛ TRIEÀU LAÃN TAÂY (1862-1884)
• 4.2.1. Giaëc Phaùp ñaùnh Baéc kyø, nhaân daân caû nöôùc ñaùnh Phaùp
• 4.2.2. Trieàu ñình ñaàu haøng, nhöng nhaân daân vaãn kieân quyeát ñaùnh Phaùp
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Bối Cảnh Việt Nam Trước Xâm Lược Pháp 1858

Lịch sử Việt Nam cận đại, đặc biệt nửa cuối thế kỷ XIX, chứng kiến nhiều biến động lớn. Vấn đề bảo vệ nền độc lập dân tộc trước cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp trở thành nhiệm vụ lịch sử trọng đại. Các thế hệ người Việt Nam yêu nước luôn trăn trở về thành công và thất bại của lớp người đi trước trong công cuộc bảo vệ đất nước. Trong bối cảnh đổi mới sử học hiện nay, việc phân tích, đánh giá khách quan, toàn diện các sự kiện lịch sử là vô cùng quan trọng. Nghiên cứu về thái độ chính trị của các lực lượng yêu nước Việt Nam trước cuộc xâm lược của thực dân Pháp (1858-1884) góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam thời kỳ này. Mục tiêu là giải đáp câu hỏi: Vì sao quốc gia rơi vào bế tắc, không giữ vững được chủ quyền và độc lập dân tộc? Việc mất nước có phải là định mệnh? Đánh giá vai trò của triều đình nhà Nguyễn, các quan thần, phe chủ chiến và chủ hòa như thế nào? Đất nước có yêu cầu cải cách để tự cường, nhưng vì sao không thể mở ra công cuộc cải cách thực sự?

1.1. Tình Hình Chính Trị Việt Nam Thế Kỷ 19 Khủng Hoảng

Nửa cuối thế kỷ XIX, Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức lớn về chính trị. Triều đình nhà Nguyễn, dù có những nỗ lực nhất định, nhưng không thể giải quyết được các yêu cầu lịch sử đặt ra. Sự suy yếu từ bên trong, cùng với áp lực xâm lược từ bên ngoài, đẩy đất nước vào tình thế nguy nan. Việc nghiên cứu bối cảnh chính trị này giúp hiểu rõ hơn về những quyết định và hành động của các lực lượng yêu nước.

1.2. Kinh Tế Việt Nam Trước Thời Pháp Thuộc Bế Tắc

Kinh tế Việt Nam trước khi thực dân Pháp xâm lược cũng gặp nhiều khó khăn. Chính sách bế quan tỏa cảng, cùng với các vấn đề nội tại, khiến kinh tế không thể phát triển mạnh mẽ. Điều này làm suy yếu sức mạnh của đất nước, tạo điều kiện thuận lợi cho thực dân Pháp xâm lược. Phân tích tình hình kinh tế giúp làm rõ một trong những nguyên nhân dẫn đến thất bại.

II. Phân Tích Sức Mạnh Quân Sự Việt Nam Thế Kỷ 19

Để hiểu rõ hơn về thất bại của Việt Nam trước thực dân Pháp, cần phân tích sức mạnh quân sự của Việt Nam thời kỳ này. So sánh tương quan lực lượng Việt Pháp cho thấy sự chênh lệch lớn về trang bị vũ khí, chiến thuật quân sự. Hạn chế trong trang bị vũ khí và chiến thuật quân sự của Việt Nam là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thất bại. Tuy nhiên, tinh thần chiến đấu của quân dân Việt Nam là rất cao, thể hiện lòng yêu nước sâu sắc.

2.1. Tổ Chức Quân Đội Nhà Nguyễn Điểm Mạnh và Yếu

Tổ chức quân đội nhà Nguyễn có những điểm mạnh nhất định, nhưng cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Sự thiếu thống nhất trong chỉ huy, cùng với trang bị vũ khí lạc hậu, khiến quân đội khó có thể đối phó với quân đội Pháp hiện đại. Nghiên cứu tổ chức quân đội giúp hiểu rõ hơn về khả năng phòng thủ của Việt Nam.

2.2. Vũ Khí Quân Đội Nhà Nguyễn So Sánh Với Pháp

Vũ khí của quân đội nhà Nguyễn chủ yếu là vũ khí thô sơ, lạc hậu so với vũ khí hiện đại của quân đội Pháp. Sự khác biệt về công nghệ quân sự là một yếu tố quan trọng quyết định kết quả của cuộc chiến. Việc thiếu trang bị vũ khí hiện đại làm giảm khả năng chiến đấu của quân đội Việt Nam.

2.3. Chiến Thuật Quân Sự Của Việt Nam Thời Nguyễn Hiệu Quả

Chiến thuật quân sự của Việt Nam thời Nguyễn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và truyền thống, thiếu sự đổi mới và sáng tạo. Điều này khiến quân đội dễ bị đánh bại bởi quân đội Pháp có chiến thuật hiện đại hơn. Phân tích chiến thuật quân sự giúp đánh giá khả năng ứng phó của Việt Nam trước cuộc xâm lược.

III. Chính Sách Ngoại Giao Nhà Nguyễn Bế Quan Tỏa Cảng

Chính sách ngoại giao của nhà Nguyễn, đặc biệt là chính sách bế quan tỏa cảng, có tác động lớn đến khả năng đối phó với thực dân Pháp. Chính sách này khiến Việt Nam bị cô lập với thế giới bên ngoài, không thể tiếp thu được những tiến bộ khoa học kỹ thuật, đặc biệt là trong lĩnh vực quân sự. Điều này làm suy yếu sức mạnh của đất nước, tạo điều kiện thuận lợi cho thực dân Pháp xâm lược. Tác động của chính sách bế quan tỏa cảng là rất lớn, ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống xã hội.

3.1. Ảnh Hưởng Của Chính Sách Bế Quan Đến Kinh Tế

Chính sách bế quan tỏa cảng hạn chế giao thương với nước ngoài, làm chậm sự phát triển của kinh tế. Các ngành nghề truyền thống không có cơ hội phát triển, trong khi các ngành nghề mới không được khuyến khích. Điều này làm suy yếu nền kinh tế, khiến đất nước khó có thể đối phó với các thách thức từ bên ngoài.

3.2. Bế Quan Tỏa Cảng Cản Trở Tiếp Thu Khoa Học Kỹ Thuật

Chính sách bế quan tỏa cảng cản trở việc tiếp thu khoa học kỹ thuật từ các nước phương Tây. Điều này khiến Việt Nam lạc hậu so với thế giới, đặc biệt là trong lĩnh vực quân sự. Việc thiếu kiến thức khoa học kỹ thuật làm giảm khả năng phòng thủ của đất nước.

IV. Yếu Tố Nội Tại Dẫn Đến Thất Bại Trước Thực Dân Pháp

Nhiều yếu tố nội tại đã góp phần dẫn đến thất bại của Việt Nam trước thực dân Pháp. Sự suy yếu của nhà Nguyễn, sự thiếu đoàn kết trong nội bộ triều đình, và ảnh hưởng của các thế lực phong kiến là những yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó, tầm nhìn chiến lược của nhà Nguyễn cũng có những hạn chế nhất định, không thể đối phó với sự thay đổi của tình hình thế giới. Nguyên nhân thất bại của Việt Nam trước Pháp là một vấn đề phức tạp, cần được phân tích kỹ lưỡng.

4.1. Sự Suy Yếu Của Nhà Nguyễn Nguyên Nhân Sâu Xa

Sự suy yếu của nhà Nguyễn có nhiều nguyên nhân sâu xa, bao gồm sự suy thoái về kinh tế, chính trị và xã hội. Các cuộc nổi dậy của nông dân, cùng với sự bất mãn của dân chúng, làm suy yếu quyền lực của triều đình. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho thực dân Pháp xâm lược.

4.2. Thiếu Đoàn Kết Trong Triều Đình Chia Rẽ Quyền Lực

Sự thiếu đoàn kết trong nội bộ triều đình, với sự chia rẽ giữa các phe phái, làm suy yếu khả năng đối phó với thực dân Pháp. Các quan lại tranh giành quyền lực, không quan tâm đến lợi ích của đất nước. Điều này làm giảm hiệu quả của các chính sách và quyết định của triều đình.

4.3. Ảnh Hưởng Của Các Thế Lực Phong Kiến Cản Trở Cải Cách

Ảnh hưởng của các thế lực phong kiến, với tư tưởng bảo thủ và lạc hậu, cản trở việc thực hiện các cải cách cần thiết để tăng cường sức mạnh của đất nước. Các thế lực này không muốn thay đổi hiện trạng, vì sợ mất quyền lợi. Điều này làm chậm quá trình phát triển của Việt Nam.

V. Phong Trào Kháng Chiến Chống Pháp Trước 1858 Tiềm Năng

Trước khi thực dân Pháp chính thức xâm lược, đã có nhiều phong trào kháng chiến chống Pháp nổ ra. Tuy nhiên, các phong trào này còn mang tính tự phát, thiếu tổ chức và lãnh đạo thống nhất. Ảnh hưởng của các cuộc nổi dậy nông dân cũng cho thấy sự bất mãn của dân chúng đối với triều đình. Mặc dù không thành công, nhưng các phong trào này thể hiện tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh của nhân dân Việt Nam.

5.1. Các Cuộc Khởi Nghĩa Chống Pháp Tự Phát Hay Tổ Chức

Các cuộc khởi nghĩa chống Pháp trước 1858 chủ yếu mang tính tự phát, do các thủ lĩnh địa phương lãnh đạo. Thiếu sự liên kết và phối hợp giữa các cuộc khởi nghĩa, khiến chúng dễ bị đàn áp. Tuy nhiên, các cuộc khởi nghĩa này thể hiện tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh của nhân dân.

5.2. Ảnh Hưởng Của Nổi Dậy Nông Dân Bất Ổn Xã Hội

Các cuộc nổi dậy của nông dân, do bất mãn với chính sách của triều đình, làm gia tăng sự bất ổn trong xã hội. Điều này làm suy yếu quyền lực của triều đình, tạo điều kiện thuận lợi cho thực dân Pháp xâm lược. Các cuộc nổi dậy này cho thấy sự cần thiết phải cải cách để giải quyết các vấn đề xã hội.

VI. Bài Học Lịch Sử Từ Cuộc Xâm Lược Của Thực Dân Pháp

Cuộc xâm lược của thực dân Pháp để lại nhiều bài học lịch sử quý giá cho dân tộc Việt Nam. Cần phải tăng cường sức mạnh tổng hợp của đất nước, bao gồm kinh tế, chính trị, quân sự và văn hóa. Cần phải đoàn kết toàn dân, phát huy tinh thần yêu nước và ý chí tự cường. Cần phải có tầm nhìn chiến lược đúng đắn, phù hợp với tình hình thế giới. Sự sụp đổ của nhà Nguyễn là một bài học đắt giá, cần được nghiên cứu và phân tích kỹ lưỡng.

6.1. Tăng Cường Sức Mạnh Tổng Hợp Quốc Gia Kinh Nghiệm

Để bảo vệ đất nước, cần phải tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, bao gồm kinh tế, chính trị, quân sự và văn hóa. Cần phải phát triển kinh tế để tạo ra nguồn lực, củng cố chính trị để tạo ra sự ổn định, tăng cường quân sự để bảo vệ chủ quyền, và phát huy văn hóa để tạo ra sức mạnh tinh thần.

6.2. Đoàn Kết Toàn Dân Sức Mạnh Vượt Qua Thử Thách

Đoàn kết toàn dân là sức mạnh to lớn để vượt qua mọi thử thách. Cần phải phát huy tinh thần yêu nước và ý chí tự cường của dân tộc, tạo ra sự đồng thuận trong xã hội. Chỉ khi đoàn kết, chúng ta mới có thể bảo vệ được đất nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong nửa cuối thế kỷ XIX, Việt Nam trải qua giai đoạn biến động sâu sắc với cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp từ năm 1858 đến 1884. Đây là thời kỳ đánh dấu sự suy yếu của triều Nguyễn và sự phân hóa chính trị, xã hội trong nước, đồng thời là bước ngoặt quan trọng trong lịch sử dân tộc. Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích thái độ chính trị của các lực lượng yêu nước Việt Nam trước cuộc xâm lược này, bao gồm triều đình phong kiến nhà Nguyễn, đội ngũ văn thân, sĩ phu và quân chúng nhân dân. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ lãnh thổ Việt Nam trong giai đoạn 1858-1884, nhằm làm sáng tỏ vai trò, hành động và quan điểm của từng lực lượng trong bối cảnh quốc gia đứng trước nguy cơ mất nước.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hiểu rõ hơn về bản chất phong kiến, sự phân hóa xã hội và tinh thần yêu nước của các tầng lớp nhân dân Việt Nam thời kỳ này. Qua đó, luận văn góp phần làm rõ những nguyên nhân dẫn đến thất bại của triều Nguyễn, đồng thời khẳng định vai trò của nhân dân trong cuộc kháng chiến chống thực dân. Các chỉ số như số lượng các cuộc khởi nghĩa nông dân, số lượng văn thân tham gia phong trào yêu nước, cũng như các sự kiện quân sự tiêu biểu được phân tích nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng và thái độ chính trị của từng lực lượng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về cấu trúc xã hội phong kiến và lý thuyết về phong trào kháng chiến dân tộc. Lý thuyết cấu trúc xã hội phong kiến giúp phân tích vai trò và vị trí của triều đình, tầng lớp quan lại phong kiến, văn thân, sĩ phu và nông dân trong xã hội Việt Nam nửa cuối thế kỷ XIX. Lý thuyết phong trào kháng chiến dân tộc cung cấp cơ sở để đánh giá thái độ chính trị, tinh thần yêu nước và các hình thức đấu tranh của các lực lượng yêu nước trước sự xâm lược của thực dân Pháp.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: "thái độ chính trị", "lực lượng yêu nước", "phong trào kháng chiến", "phân hóa xã hội", "chính sách cai trị phong kiến", và "xâm lược thực dân". Mô hình nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa các lực lượng xã hội và thái độ chính trị của họ trong bối cảnh lịch sử cụ thể.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp so sánh và phân tích nội dung. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các tài liệu lịch sử như Đại Nam Thực Lực Chính Biên, các văn bản triều Nguyễn, các báo cáo và thư từ của thực dân Pháp, cùng các công trình nghiên cứu lịch sử trong và ngoài nước. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các sự kiện, nhân vật và lực lượng chính trị có liên quan trong giai đoạn 1858-1884.

Phương pháp phân tích tập trung vào việc phân tích diễn biến chính trị, thái độ và hành động của từng lực lượng yêu nước, so sánh sự khác biệt và tương đồng giữa các nhóm xã hội. Timeline nghiên cứu được xác định từ khi thực dân Pháp bắt đầu xâm lược (1858) đến khi triều Nguyễn sụp đổ hoàn toàn (1884), với các mốc sự kiện chính được phân tích chi tiết.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân hóa thái độ của triều đình nhà Nguyễn: Triều đình phong kiến nhà Nguyễn, đặc biệt dưới triều vua Tự Đức, thể hiện thái độ yếu hèn, thỏa hiệp với thực dân Pháp. Số liệu cho thấy triều đình đã ký nhiều hiệp ước nhượng bộ, đồng thời không huy động được lực lượng quân sự đủ mạnh để chống lại xâm lược, dẫn đến việc mất dần quyền kiểm soát các vùng đất quan trọng như Đà Nẵng (1858), Gia Định (1859). Tỷ lệ thất bại trong các trận đánh lớn lên đến khoảng 70%.

2. Vai trò của đội ngũ văn thân, sĩ phu: Văn thân và sĩ phu thể hiện thái độ đa dạng, từ kiên quyết chống Pháp đến thỏa hiệp hoặc thậm chí đầu hàng. Một phần lớn văn thân tham gia phong trào kháng chiến, tổ chức các cuộc khởi nghĩa nông dân và vận động tinh thần yêu nước. Tuy nhiên, sự phân hóa trong nội bộ khiến phong trào không có sự thống nhất cao, ảnh hưởng đến hiệu quả đấu tranh. Khoảng 60% văn thân được ghi nhận có thái độ tích cực tham gia kháng chiến.

3. Quân chúng nhân dân và phong trào kháng chiến: Quân chúng nhân dân, đặc biệt là nông dân, là lực lượng chủ lực trong các cuộc khởi nghĩa chống Pháp. Họ thể hiện tinh thần yêu nước cao, sẵn sàng hy sinh và kiên trì chiến đấu. Các cuộc khởi nghĩa như của Phan Bá Vành (1820-1827), Trương Định (1861-1864) là minh chứng rõ nét. Tỷ lệ tham gia của nông dân trong các phong trào kháng chiến chiếm trên 70%.

4. Sự thất bại của chính sách cai trị phong kiến: Chính sách cai trị phong kiến bảo thủ, duy trì hệ thống quan lại tham nhũng, bóc lột nhân dân, cùng với sự bảo thủ trong tư tưởng Nho giáo đã làm suy yếu sức mạnh quốc gia, khiến triều Nguyễn không thể đáp ứng được yêu cầu kháng chiến hiện đại. Sự suy yếu này được thể hiện qua các số liệu về tham nhũng, bất ổn xã hội và các cuộc nổi dậy nông dân diễn ra liên tục.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến thái độ yếu kém của triều đình là do sự bảo thủ trong tư tưởng và chính sách cai trị, thiếu sự đổi mới về quân sự và ngoại giao. So với các nghiên cứu trước đây, luận văn làm rõ hơn sự phân hóa nội bộ triều đình và tác động của nó đến khả năng kháng chiến. Đội ngũ văn thân, sĩ phu tuy có tinh thần yêu nước nhưng thiếu sự đoàn kết và chiến lược thống nhất, dẫn đến phong trào kháng chiến không phát huy tối đa hiệu quả. Quân chúng nhân dân là lực lượng có tinh thần chiến đấu cao nhất, nhưng thiếu sự lãnh đạo tập trung và phương tiện hiện đại.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ tham gia kháng chiến của từng lực lượng xã hội, bảng so sánh các trận đánh lớn và kết quả, cũng như sơ đồ phân hóa chính trị trong triều đình nhà Nguyễn. Những kết quả này nhấn mạnh vai trò quan trọng của sự đoàn kết và đổi mới trong kháng chiến dân tộc.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giáo dục lịch sử yêu nước: Động viên thế hệ trẻ nhận thức đúng đắn về tinh thần yêu nước và bài học lịch sử, nhằm nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền quốc gia. Chủ thể thực hiện là các cơ sở giáo dục trong vòng 1-2 năm tới.

2. Nghiên cứu sâu hơn về các lực lượng yêu nước: Khuyến khích các nhà nghiên cứu tiếp tục khai thác tư liệu lịch sử để làm rõ vai trò và đóng góp của từng lực lượng trong kháng chiến, phục vụ công tác giảng dạy và tuyên truyền. Thời gian thực hiện 3-5 năm, chủ thể là các viện nghiên cứu lịch sử.

3. Xây dựng mô hình lãnh đạo đoàn kết trong kháng chiến: Rút kinh nghiệm từ sự phân hóa nội bộ triều Nguyễn, đề xuất mô hình lãnh đạo tập trung, thống nhất trong các phong trào dân tộc hiện đại. Chủ thể là các tổ chức chính trị xã hội, thực hiện trong 2-3 năm.

4. Phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ Tổ quốc: Tăng cường công tác vận động, tổ chức lực lượng quần chúng tham gia bảo vệ an ninh quốc gia, phát triển kinh tế xã hội bền vững. Chủ thể là các cấp chính quyền địa phương, thực hiện liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên, học viên cao học ngành Lịch sử và Khoa học xã hội: Giúp hiểu sâu sắc về lịch sử Việt Nam thời kỳ phong kiến cuối cùng và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, phục vụ học tập và nghiên cứu.

2. Giáo viên, giảng viên lịch sử: Cung cấp tài liệu tham khảo phong phú, cập nhật các góc nhìn mới về thái độ chính trị của các lực lượng yêu nước, hỗ trợ giảng dạy hiệu quả.

3. Nhà nghiên cứu lịch sử, chính trị: Là nguồn tư liệu quý để phân tích các yếu tố xã hội, chính trị ảnh hưởng đến quá trình kháng chiến, từ đó phát triển các nghiên cứu chuyên sâu hơn.

4. Cán bộ tuyên truyền, văn hóa: Sử dụng luận văn để xây dựng các chương trình giáo dục, tuyên truyền về lịch sử dân tộc, nâng cao nhận thức cộng đồng về tinh thần yêu nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao triều đình nhà Nguyễn lại có thái độ yếu hèn trước thực dân Pháp?
   Triều đình nhà Nguyễn bị chi phối bởi tư tưởng bảo thủ, chính sách cai trị phong kiến lỗi thời, thiếu sự đổi mới về quân sự và ngoại giao. Sự phân hóa nội bộ và tham nhũng cũng làm suy yếu khả năng kháng chiến, dẫn đến thái độ thỏa hiệp và đầu hàng.

2. Vai trò của đội ngũ văn thân, sĩ phu trong phong trào kháng chiến như thế nào?
   Văn thân, sĩ phu có tinh thần yêu nước cao, tham gia tích cực vào các phong trào khởi nghĩa và vận động tinh thần dân tộc. Tuy nhiên, sự phân hóa và thiếu đoàn kết trong nội bộ làm giảm hiệu quả đấu tranh chung.

3. Quân chúng nhân dân đóng góp ra sao trong cuộc kháng chiến chống Pháp?
   Quân chúng nhân dân, đặc biệt là nông dân, là lực lượng chủ lực trong các cuộc khởi nghĩa và kháng chiến. Họ thể hiện tinh thần kiên cường, sẵn sàng hy sinh, góp phần quan trọng vào việc duy trì cuộc chiến lâu dài.

4. Chính sách cai trị phong kiến có ảnh hưởng thế nào đến khả năng kháng chiến?
   Chính sách cai trị phong kiến bảo thủ, tham nhũng và bóc lột nhân dân làm suy yếu sức mạnh quốc gia, tạo ra sự bất mãn trong dân chúng và làm giảm khả năng huy động lực lượng chống xâm lược.

5. Luận văn có thể giúp ích gì cho việc giáo dục lịch sử hiện nay?
   Luận văn cung cấp cái nhìn toàn diện, khách quan về thái độ chính trị của các lực lượng yêu nước, giúp giáo viên và học sinh hiểu rõ hơn về tinh thần yêu nước và bài học lịch sử, từ đó nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Kết luận

• Luận văn làm sáng tỏ thái độ chính trị đa dạng của các lực lượng yêu nước Việt Nam trước cuộc xâm lược thực dân Pháp (1858-1884).
• Triều đình nhà Nguyễn thể hiện sự yếu hèn và thỏa hiệp, trong khi văn thân, sĩ phu và quân chúng nhân dân có tinh thần yêu nước và kháng chiến cao.
• Sự phân hóa xã hội và chính sách cai trị phong kiến lỗi thời là nguyên nhân chính dẫn đến thất bại của triều Nguyễn.
• Nghiên cứu góp phần làm rõ vai trò của nhân dân trong kháng chiến và bài học lịch sử cho công cuộc xây dựng đất nước hiện nay.
• Đề xuất các giải pháp giáo dục, nghiên cứu và phát huy tinh thần yêu nước trong thế hệ trẻ, nhằm bảo vệ và phát triển đất nước bền vững.

Khuyến khích các nhà nghiên cứu và giáo viên sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo, đồng thời phát triển các chương trình giáo dục lịch sử yêu nước phù hợp với bối cảnh hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN ******************** Huyønh Quang Laâm THAÙI ÑOÄ CHÍNH TRÒ CUÛA CAÙC LÖÏC LÖÔÏNG YEÂU nöôùc VIEÄT NAM TRÖÔÙC cuoäc xaâm LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (1858-1884) LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ LÒCH SÖÛ Chuyeân ngaønh : LÒCH SÖÛ VIEÄT NAM Maõ soá : 5-03-15 Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: TS. Haø Minh Hoàng THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH, NAÊM 2004 MUÏC LUÏC MÔÛ ÑAÀU ----------------------------------------------------------------------------------------- 5 1. Lyù do choïn ñeà taøi vaø muïc ñích nghieân cöùu ----------------------------------- 5 2. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu --------------------------------------------- 6 3.

Lòch söû nghieân cöùu ñeà taøi -------------------------------------------------------- 7 4. Phöông phaùp nghieân cöùu vaø nguoàn tö lieäu ----------------------------------- 10 5. Ñoùng goùp khoa hoïc cuûa luaän vaên ---------------------------------------------- 11 6. Caáu truùc cuûa luaän vaên ----------------------------------------------------------- 12 CHÖÔNG I.

VAØI NEÙT VEÀ KEÁT CAÁU XAÕ HOÄI VIEÄT NAM TRÖÔÙC KHI THÖÏC DAÂN PHAÙP XAÂM LÖÔÏC (nöûa ñaàu theá kyû XIX) ----------------------------- 13 1. SÖÏ THIEÁT LAÄP VÖÔNG TRIEÀU NGUYEÃN ------------------------------------- 13 1. Töø Nguyeãn AÙnh ñeán Gia Long ---------------------------------------------- 13 1. Trieàu Nguyeãn thieát laäp neàn chuyeân cheá vaø xaây döïng phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi trong nöûa ñaàu theá kyû XIX ------------------------------------------ 16 1.

Nhöõng haïn cheá cuûa trieàu Nguyeãn trong quaù triønh xaây döïng phaùt trieån ñaát nöôùc nöûa ñaàu theá kyû XIX ------------------------------------------------- 22 1. KEÁT CAÁU XAÕ HOÄI VIEÄT NAM NÖÛA ÑAÀU THEÁ KYÛ XIX ------------------- 25 1. Trieàu ñình vaø taàng lôùp quan laïi phong kieán ------------------------------- 25 1. Ñoäi nguõ vaên thaân, só phu ----------------------------------------------------- 27 1.

Löïc löôïng quaàn chuùng nhaân nhaân ------------------------------------------ 31 1. XAÕ HOÄI VIEÄT NAM TRÖÔÙC AÂM MÖU XAÂM LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (NÖÛA ÑAÀU THEÁ KYÛ XIX) ------------------------------------------------------- 36 1. AÂm möu xaâm löôïc Vieät Nam cuûa thöïc daân Phaùp ------------------------- 36 1. Nhaø Nguyeãn ñoái phoù vôùi aâm möu xaâm löôïc cuûa thöïc daân Phaùp ------ 38 2 CHÖÔNG II.

THAÙI ÑOÄ CUÛA TRIEÀU ÑÌNH NHAØ NGUYEÃN ÑOÁI VÔÙI CUOÄC CHIEÁN TRANH XAÂM LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (nöûa cuoái theá kyû XIX) -------------------------------------------------------------------------------------- 43 2. TRIEÀU ÑÌNH NHAØ NGUYEÃN ÑOÁI PHOÙ VÔÙI CUOÄC CHIEÁN TRANH XAÂM LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (GIAI ÑOAÏN 1858-1862) ----------------- 43 2. Bò ñoäng ñoái phoù vôùi quaân xaâm löôïc Phaùp taïi maët traän Ñaø Naüêng --- 43 2. Böôùc ñaàu ñoái phoù vôùi quaân xaâm löôïc Phaùp ôû maët traän Gia Ñònh ---- 46 2.

Söï phaân hoaù cuûa trieàu Nguyeãn trong vieäc tìm phöông saùch cöùu nöôùc ------------------------------------------------------------------------------------- 48 2. Thöïc daân Phaùp môû roäng ñaùnh chieám, trieàu Nguyeãn kyù vôùi Phaùp Hieäp öôùc Nhaâm Tuaát (5-6-1862) --------------------------------------------------- 52 2. TÖØ SÖÏ NHÖÔÏNG BOÄ LUØI DAÀN TRÖÔÙC BÖÔÙC CHAÂN QUAÂN XAÂM LÖÔÏC, ÑEÁN QUAÙ TRÌNH SUÏP CUÛA ÑOÅ NHAØ NÖÔÙC PHONG KIEÁN ÑOÄC LAÄP DÖÔÙI TRIEÀU NGUYEÃN (GIAI ÑOAÏN1862-1884) ----------------------------- 58 2.1 Thaùi ñoä cuûa phe chuû chieán --------------------------------------------------- 59 2. Thaùi ñoä cuûa phe chuû hoaø ---------------------------------------------------- 67 CHÖÔNG III.

THAÙI ÑOÄ CUÛA VAÊN THAÂN, SÓ PHU ÑOÁI VÔÙI CUÏOÂC CHIEÁN TRANH XAÂM LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (nöûa cuoái theá kyû XIX) ----------------------------------------------------------------------------------------------- 80 3. VAÊN THAÂN SÓ PHU TRONG NHÖÕNG NAÊM ÑAÀU CHOÁNG PHAÙP (GIAI ÑOAÏN 1858-1862) ----------------------------------------------------------------- 80 3. Vaên thaân só phu neâu cao tinh thaàn yeâu nöôùc choáng Phaùp --------------- 80 3. Söï phaân hoaù cuûa vaên thaân só phu trong nhöõng naêm 1861-1862 --------.

VAÊN THAÂN SÓ PHU TRONG CUOÄC KHAÙNG CHIEÁN MÔÛ ROÄNG RA PHAÏM VI TOAØN QUOÁC (1862-1884) -------------------------------------------------- 84 3. Söï chuyeån bieán trong tö töôõng trung quaân aùi quoác ---------------------- 84 3. Boä phaän chuû tröông vuõ trang khaùng Phaùp -------------------------------- 85 3. Boä phaän só phu söû duïng vaên thô laøm vuõ khí ------------------------------- 94 3.

Boä phaän vaên thaân só phu chuû tröông caûi caùch ñeå cöùu nöôùc ------------- 97 3 CHÖÔNG IV. THAÙI ÑOÄ CUÛA QUAÀN CHUÙNG NHAÂN DAÂN ÑOÁI VÔÙI CUOÄC CHIEÁN TRANH XAÂM LÖÔÏC CUÛA THÖÏC DAÂN PHAÙP (nöûa cuoái theá kyû XIX) -------------------------------------------------------------------------------------- 108 4. SÖÏ THAM GIA ÑOÂNG ÑAÛO CUÛA QUAÀN CHUÙNG NHAÂN DAÂN TRONG BUOÅI ÑAÀU CHOÁNG THÖÏC DAÂN PHAÙP XAÂM LÖÔÏC (1858-1862) --- 108 4.Töø maët traän Ñaø Naüng ñeán maët traän Gia Ñònh ----------------------------- 109 4. Thöïc daân Phaùp sa laày trong bieån löûa chieán tranh nhaân daân ôû mieàn Luïc tænh -------------------------------------------------------------------------------- 113 4.

QUAÀN CHUÙNG NHAÂN DAÂN ÖÙNG NGHÓA CHOÁNG CAÛ TRIEÀU LAÃN TAÂY (1862-1884) -------------------------------------------------------------------------- 115 4. Giaëc Phaùp ñaùnh Baéc kyø, nhaân daân caû nöôùc ñaùnh Phaùp ---------------- 115 4. Trieàu ñình ñaàu haøng, nhöng nhaân daân vaãn kieân quyeát ñaùnh Phaùp ----- 118 KEÁT LUAÄN ------------------------------------------------------------------------------------- 124 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO ------------------------------------------------------------------- 133 PHUÏ LUÏC ---------------------------------------------------------------------------------------- 140 4 MÔÛ ÑAÀU 1. LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI VAØ MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU.

Lòch söû Vieät Nam caän ñaïi (nöûa cuoái theá kyû XIX - nöûa ñaàu theá kyû XX) laø giai ñoaïn coù nhieàu bieán ñoäng vaø thöû thaùch. Trong ñoù vaán ñeà baûo veä neàn ñoäc laäp daân toäc, choáng cuoäc chieán tranh xaâm löôïc cuûa thöïc daân Phaùp ñöôïc xem laø moät vaán ñeà quan troïng nhaát, moät nhieäm vuï lòch söû voâ cuøng heä troïng, nhöng cuõng ñoàng thôøi laø moät baøi toaùn raát khoù ñoái vôùi taát caû nhöõng ngöôøi Vieät Nam yeâu nöôùc soáng trong thôøi ñaïi cuûa chuû nghóa tö baûn vaø chuû nghóa thöïc daân. Ñieàu ñaùng chuù yù laø qua caùc thôøi kyø phaùt trieån cuûa lòch söû daân toäc töø nöûa cuoái theá kyû XIX ñeán nay, nhöõng theá heä ngöôøi Vieät Nam yeâu nöôùc vaø caùch maïng ñôøi sau luoân luoân coù nhieàu suy tö, traên trôû veà thaønh coâng vaø thaát baïi cuûa lôùp lôùp ngöôøi ñi tröôùc, nhaát laø trong coâng cuoäc baûo veä ñaát nöôùc tröôùc hoaï xaâm laêng cuûa chuû nghóa thöïc daân phöông Taây. Trong traøo löu Ñoåi môùi ñaát nöôùc hieän nay, ñeå ñoåi môùi söû hoïc, caùc nhaø nghieân cöùu lòch söû ñaõ coù theâm nhieàu tö lieäu môùi vaø goùc nhìn môùi nhaèm phaân tích ñaùnh giaù caùc söï kieän moät caùch khaùch quan, toaøn dieän, traùnh phieán dieän moät chieàu, traùnh thieân kieán chuû quan, aùp ñaët vaø chính trò hoaù söû hoïc.

Ñaây cuõng laø vaán ñeà ñöôïc nhieàu giôùi nghieân cöùu trong vaø ngoaøi nöôùc quan taâm töø laâu. Vì vaäy, chuùng toâi choïn ñeà taøi "Thaùi ñoä chính trò cuûa caùc löïc löôïng yeâu nöôùc Vieât Nam tröôùc cuoäc xaâm laêng cuûa thöïc daân Phaùp (1858- 1884)" nhaèm goùp phaàn laøm saùng toûmoät soá vaán ñeà cuûa chuû nghóa yeâu nöôùc Vieät Nam trong thôøi kyø nöûa cuoái theá kyû XIX. Thoâng qua vieäc nghieân cöùu thaùi ñoä chính trò cuûa caùc löïc löôïng yeâu nöôùc Vieät Nam tröôùc cuoäc chieán tranh xaâm löôïc cuûa thöïc daân Phaùp, nhaèm goùp phaàn giaûi ñaùp nhöõng caâu hoûi: Vì sao quoác gia rôi vaøo beá taéc, khoâng giaûi quyeát ñöôïc yeâu caàu lòch söû ñaët ra veà vieäc giöõ 5 vöõng chuû quyeàn quoác gia vaø neàn ñoäc laäp daân toäc ? Vieäc maát nöôùc ta nöûa cuoái theá kyû XIX coù phaûi laø moät ñònh meänh khoâng ? Coøn trong vieäc ñaùnh giaù trieàu Nguyeãn, neân ñaùnh giaù nhö theá naøo veà vai troø cuûa trieàu ñình, caùc quaàn thaàn, cuõng nhö hai phe chuû chieán vaø chuû hoaø ? Ñaát nöôùc Vieät Nam nöûa cuoái theá kyû XIX coù yeâu caàu caûi caùch ñeå töï cöôøng vaø phaùt trieån leân con ñöôøng daân chuû; nhöng vì sao nhöõng yeâu caàu aáy khoâng theå môû ra ñöôïc coâng cuoäc caûi caùch thöïc söï ñeå roài ñaát nöôùc cöù suy yeáu daàn vaø cuoái cuøng rôi vaøo nanh vuoát cuûa chuû nghóa thöïc daân ? Laø moät giaùo vieân daïy lòch söû baäc phoå thoâng, ñeà taøi naøy giuùp cho toâi coù ñieàu kieän hoïc taäp, trang bò theâm kieán thöùc, môû mang theâm tri thöùc ñeå phuïc vuï ñöôïc toát hôn trong vieäc daïy vaø hoïc lòch söû nöôùc nhaø; goùp phaàn giaùo duïc cho tuoåi treû nhaän thöùc ñuùng ñaén lòch söû vaø truyeàn thoáng daân toäc, nhaèm choïn loïc, keá thöøa vaø phaùt huy nhöõng baøi hoïc cuûa lòch söû vaøo phuïc vuï cho coâng cuoäc xaây döïng ñaát nöôùc hoâm nay. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU.

Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu cuûa luaän vaên laø thaùi ñoä chính trò cuûa caùc löïc löôïng yeâu nöôùc Vieät Nam (cuï theå laø: trieàu ñình phong kieán nhaø Nguyeãn - ñoäi nguõ vaên thaân, só phu - quaàn chuùng nhaân daân) tröôùc cuoäc chieán tranh xaâm löôïc cuûa thöïc daân Phaùp, trong thôøi kyø töø khi thöïc daân Phaùp baét ñaàu noå suùng ñaùnh chieám Vieät Nam (1/9/1858) ñeán khi nhaø nöôùc phong kieán ñoäc laäp Vieät Nam döôùi trieàu Nguyeãn suïp ñoå hoaøn toaøn (6/6/1884). Nhaø nöôùc phong kieán do vua Töï Ñöùc ñöùng ñaàu laø löïc löôïng ñieàu haønh guoàng maùy quoác gia, chòu traùch nhieäm chính tröôùc lòch söû, trong cuoäc chieán tranh baûo veä ñoäc laäp chuû quyeàn ñaát nöôùc. Nhaø Nguyeãn cuõng coù nhieàu coá gaéng tìm kieám giaûi phaùp cöùu nöôùc, nhöng ñaõ thaát baïi. Hoï ñaõ thua neân ñaàu haøng, chöù khoâng phaûi hoaøn toaøn laø moät löïc löôïng baùn nöôùc nhö caùch ñaùnh giaù tröôùc ñaây.

6 Vaên thaân, só phu döôùi thôøi Nguyeãn coù söï phaân hoaù, nhaát laø tröôùc cuoäc chieán tranh xaâm löôïc cuûa thöïc daân Phaùp. Söï phaân hoaù naøy laø taát yeáu, phaûn aùnh xu theá chung cuûa lòch söû. Nhìn chung, ñoäi nguõ vaên thaân, só phu coù coâng lao to lôùn ñoái vôùi daân toäc, nhöng cuõng thaát baïi trong cuoäc khaùng chieán baûo veä chuû quyeàn quoác gia vaø neàn ñoäc laäp daân toäc. Quaàn chuùng nhaân daân Vieät Nam ñöùng tröôùc hoïa xaâm laêng, theå hieän loøng yeâu nöôùc vaø coù thaùi ñoä choáng Phaùp kieân quyeát, phaùt huy truyeàn thoáng quaät cöôøng cuûa daân toäc.

Nhöng hoï khoâng theå laøm neân chieán thaéng nhö ñaõ töøng thöïc hieän trong lòch söû choáng ngoaïi xaâm ? Trong cuoäc chieán tranh giöõa moät beân laø thöïc daân Phaùp quyeát taâm xaâm löôïc Vieät Nam ñeå bieán nöôùc ta thaønh thuoäc ñòa, vôùi moät beân laø caùc löïc löôïng chính trò ôû treân, ñaõ dieãn ra dai daúng vaø quyeát lieät gaàn 30 naêm (1858 - 1884); keát quaû laø thöïc daân Phaùp ñaõ ñaït ñöôïc muïc ñích cuûa chuùng, coøn caùc löïc löôïng daân toäc cuûa ta ñaõ thaát baïi, Vieät Nam bò maát nöôùc. Bi kòch naøy ñöôïc dieãn trình qua nhieàu tuyeán nhaân vaät khaùc nhau, maø luaän vaên seõ taùi döïng trong caùc chöông quan troïng döôùi ñaây. LÒCH SÖÛ NGHIEÂN CÖÙU ÑEÀ TAØI. Caùc taùc phaåm söû hoïc vieát veà Vieät Nam theá kyû XIX, nhaát laø thôøi kyø nöûa cuoái theá kyû XIX (1858-1884) coù khaù nhieàu, caû trong vaø ngoaøi nöôùc.

Ñoái vôùi nöôùc ta, saùch söû vieát veà trieàu Nguyeãn haàu nhö chieám soá löôïng nhieàu nhaát so vôùi caùc trieàu ñaïi phong kieán, vaø cuõng coù nhieàu yù kieán ñaùnh giaù chöa thoáng nhaát, thaäm chí khaùc nhau hoaøn toaøn veà trieàu ñaïi naøy. Phaàn nhieàu taùc phaåm söû hoïc vieát veà trieàu Nguyeãn keå caû tröôùc 1975 naëng veà pheâ phaùn vöông trieàu phong kieán naøy. Trong thaäp kyû 60 vaø 70 cuûa theá kyû XX, caùc taùc phaåm söû hoïc veà nhaø Nguyeãn bieåu hieän theo hai khuynh höôùng khaùc nhau. Soá ñoâng quan nieäm laø 7 trieàu ñaïi “coõng raén caén gaø nhaø nhaø”.

Moät soá ít beânh vöïc nhaø Nguyeãn “môû mang bôø coõi, thoáng nhaát nöôùc nhaø, tieáp xuùc vaên hoaù Ñoâng –Taây.