Tác động của chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa đến tăng trưởng kinh tế luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng

Khám phá tác động của chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa đến tăng trưởng kinh tế trong luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng.

• Tác giả: Phạm Duy Tính
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Văn Dân
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Của Chính Sách Tiền Tệ Và Tài Khóa Đến Tăng Trưởng Kinh Tế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu của đề tài
• 0.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ VÀ CHÍNH SÁCH TÀI KHOÁ ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 1.1. Chính sách tiền tệ
• 1.1.1. Mục tiêu của chính sách tiền tệ
• 1.1.2. Công cụ của chính sách tiền tệ
• 1.1.3. Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ đến tăng trưởng kinh tế
• 1.2. Chính sách tài khoá
• 1.2.1. Mục tiêu của chính sách tài khoá
• 1.2.2. Công cụ của chính sách tài khoá
• 1.2.3. Cơ chế tác động của chính sách tài khoá đến tăng trưởng kinh tế
• 1.3. Tăng trưởng kinh tế
• 1.3.1. Khái niệm tăng trưởng kinh tế
• 1.3.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế
• 1.4. Cơ chế phối hợp giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
• 1.5. Mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá
• 1.6. Hiệu quả độc lập của chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa đến tăng trưởng kinh tế
• 1.7. Phối hợp chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá theo những tình huống kinh tế khác nhau
• 1.8. Những vấn đề trong việc phối hợp chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá
• 1.9. Tổng quan về các nghiên cứu trước
• 1.9.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.9.2. Các nghiên cứu ở trong nước
• 1.10. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.11. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ VÀ CHÍNH SÁCH TÀI KHOÁ
• 2.1. Thực trạng điều hành chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa
• 2.2. Mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa
• 2.3. Tình hình kinh tế vĩ mô
• 2.4. Kênh truyền dẫn của chính sách tiền tệ
• 2.5. Kênh truyền dẫn của chính sách tài khóa
• 2.6. Thực trạng phối hợp chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá giai đoạn 2002-2019
• 2.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu tác động tương đối của chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá đến tăng trưởng kinh tế
• 3.2. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 3.3. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp phân tích định lượng sử dụng mô hình VECM
• 3.6. Quy trình ước lượng mô hình VECM
• 3.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG
• 4.1. Kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu thời gian
• 4.2. Lựa chọn độ trễ tối ưu
• 4.3. Kiểm định đồng liên kết
• 4.4. Mô hình vectơ hiệu chỉnh sai số VECM
• 4.5. Kiểm định mối quan hệ nhân quả Granger
• 4.6. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 4.7. Hàm phản ứng xung
• 4.8. Phân rã phương sai
• 4.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Điểm mới của nghiên cứu và định hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.1.1. Điểm mới của nghiên cứu
• 5.1.2. Định hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.2. Hàm ý chính sách
• 5.2.1. Đối với Chính phủ
• 5.2.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 5.2.3. Đối với Bộ Tài chính
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tác động của chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ (CSTT) đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế. Mục tiêu chính của CSTT là kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (TTKT). Các công cụ của CSTT bao gồm lãi suất, tỷ giá hối đoái và cung tiền. Khi CSTT được thực hiện một cách hiệu quả, nó có thể tạo ra những tác động tích cực đến TTKT. Nghiên cứu cho thấy rằng sự gia tăng cung tiền có thể dẫn đến sự gia tăng trong tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Tuy nhiên, việc điều chỉnh CSTT cần phải được thực hiện một cách thận trọng để tránh tình trạng lạm phát. Theo một số nhà kinh tế, kênh tín dụng là một trong những kênh truyền dẫn chính của CSTT đến TTKT. Điều này có nghĩa là khi ngân hàng trung ương điều chỉnh lãi suất, nó sẽ ảnh hưởng đến khả năng vay mượn của các doanh nghiệp và hộ gia đình, từ đó tác động đến mức chi tiêu và đầu tư trong nền kinh tế.

1.1. Cơ chế truyền dẫn của chính sách tiền tệ

Cơ chế truyền dẫn của CSTT đến TTKT diễn ra qua nhiều kênh khác nhau. Một trong những kênh quan trọng nhất là kênh tín dụng, nơi mà sự thay đổi lãi suất ảnh hưởng đến khả năng vay mượn của các doanh nghiệp. Khi lãi suất giảm, chi phí vay mượn giảm, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư nhiều hơn. Điều này dẫn đến việc tăng cường sản xuất và tạo ra việc làm, từ đó thúc đẩy TTKT. Ngoài ra, tỷ giá hối đoái cũng là một yếu tố quan trọng. Khi CSTT được nới lỏng, tỷ giá có thể giảm, làm cho hàng hóa xuất khẩu trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Điều này không chỉ thúc đẩy xuất khẩu mà còn tạo ra nguồn thu cho ngân sách nhà nước, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

II. Tác động của chính sách tài khóa

Chính sách tài khóa (CSTK) cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy TTKT. CSTK bao gồm các quyết định về thuế và chi tiêu công của chính phủ. Mục tiêu chính của CSTK là tạo ra một môi trường kinh tế ổn định và hỗ trợ cho sự phát triển của các lĩnh vực kinh tế. Khi chính phủ tăng cường chi tiêu công, điều này có thể dẫn đến sự gia tăng trong tổng cầu, từ đó thúc đẩy sản xuất và tạo ra việc làm. Nghiên cứu cho thấy rằng CSTK có thể có tác động mạnh mẽ đến TTKT, đặc biệt trong thời kỳ suy thoái kinh tế. Tuy nhiên, việc quản lý CSTK cần phải được thực hiện một cách cẩn thận để tránh tình trạng thâm hụt ngân sách quá lớn.

2.1. Cơ chế tác động của chính sách tài khóa

Cơ chế tác động của CSTK đến TTKT chủ yếu thông qua việc điều chỉnh chi tiêu công và thuế. Khi chính phủ tăng cường chi tiêu cho các dự án hạ tầng, điều này không chỉ tạo ra việc làm mà còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp liên quan. Hơn nữa, việc giảm thuế có thể khuyến khích tiêu dùng và đầu tư từ phía doanh nghiệp và hộ gia đình. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc tăng cường chi tiêu công mà không có kế hoạch tài chính hợp lý có thể dẫn đến tình trạng nợ công gia tăng, ảnh hưởng đến sự ổn định của nền kinh tế. Do đó, việc phối hợp giữa CSTT và CSTK là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

III. Mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa

Mối quan hệ giữa CSTT và CSTK là rất phức tạp và có ảnh hưởng lớn đến TTKT. Hai chính sách này cần phải được phối hợp một cách hiệu quả để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế. Nghiên cứu cho thấy rằng khi CSTT và CSTK hoạt động đồng bộ, chúng có thể tạo ra những tác động tích cực đến TTKT. Ví dụ, trong thời kỳ suy thoái, việc nới lỏng CSTT kết hợp với tăng cường CSTK có thể giúp phục hồi nền kinh tế nhanh chóng. Ngược lại, nếu hai chính sách này không được phối hợp, có thể dẫn đến những tác động tiêu cực như lạm phát hoặc suy thoái kinh tế.

3.1. Hiệu quả độc lập của chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa

Hiệu quả độc lập của CSTT và CSTK đến TTKT cũng là một vấn đề đáng lưu ý. Nghiên cứu cho thấy rằng trong một số trường hợp, CSTT có thể có tác động mạnh mẽ hơn so với CSTK trong việc thúc đẩy TTKT. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là CSTK không quan trọng. Trong nhiều trường hợp, sự kết hợp giữa hai chính sách này có thể tạo ra những kết quả tốt hơn so với việc chỉ sử dụng một trong hai chính sách. Do đó, việc nghiên cứu và hiểu rõ mối quan hệ giữa CSTT và CSTK là rất cần thiết để đưa ra những quyết định chính sách hợp lý.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách tiền tệ (CSTT) và chính sách tài khóa (CSTK) là hai công cụ kinh tế vĩ mô quan trọng nhất mà Chính phủ sử dụng để điều hành nền kinh tế. Tại Việt Nam, trong giai đoạn từ quý II năm 2002 đến quý II năm 2019, việc phối hợp và tác động của hai chính sách này đến tăng trưởng kinh tế (TTKT) đã trở thành vấn đề nghiên cứu cấp thiết. Theo báo cáo của ngành, trong giai đoạn này, nền kinh tế Việt Nam đã trải qua nhiều biến động do hội nhập kinh tế quốc tế, tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu và các chính sách điều hành vĩ mô. Mục tiêu của nghiên cứu là phân tích đồng thời ảnh hưởng của CSTT và CSTK đến TTKT, xác định chính sách nào có tác động mạnh mẽ hơn và làm rõ các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ đến TTKT tại Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu hàng quý trong gần 18 năm, tập trung vào các biến số như mức thâm hụt tài khóa đại diện cho CSTK, cung tiền rộng đại diện cho CSTT, cùng các biến số kênh truyền dẫn như lãi suất tiền gửi, tỷ giá hối đoái thực đa phương và tín dụng trong nước. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách nhằm thúc đẩy TTKT ổn định và bền vững, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa CSTT và CSTK trong điều kiện kinh tế hội nhập và biến động toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết kinh tế vĩ mô trọng tâm: lý thuyết về chính sách tiền tệ và lý thuyết về chính sách tài khóa. Lý thuyết chính sách tiền tệ tập trung vào mục tiêu ổn định giá trị tiền tệ, thúc đẩy TTKT và tạo việc làm, với các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở, chính sách chiết khấu và tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ gồm kênh lãi suất, kênh giá tài sản, kênh tín dụng và kênh tỷ giá, trong đó kênh tín dụng được xác định là có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy TTKT. Lý thuyết chính sách tài khóa nhấn mạnh vai trò của thuế và chi tiêu công trong việc điều tiết tổng cầu, ổn định giá cả và tạo việc làm, với các công cụ chính là mức thu thuế và chi tiêu ngân sách nhà nước. Ngoài ra, mô hình IS-LM và mô hình VECM được sử dụng để phân tích mối quan hệ đồng thời giữa CSTT, CSTK và TTKT, đồng thời xem xét hiệu quả phối hợp của hai chính sách trong các điều kiện kinh tế khác nhau. Các khái niệm chính bao gồm: tăng trưởng kinh tế, kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ, thâm hụt tài khóa, cung tiền rộng (M2), và mô hình vector hiệu chỉnh sai số (VECM).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với mô hình kinh tế lượng VECM để phân tích tác động tương đối của CSTT và CSTK đến TTKT tại Việt Nam. Dữ liệu nghiên cứu là dữ liệu chuỗi thời gian hàng quý từ quý II năm 2002 đến quý II năm 2020, bao gồm các biến như mức thâm hụt tài khóa (đại diện cho CSTK), cung tiền rộng M2 (đại diện cho CSTT), lãi suất tiền gửi, tỷ giá hối đoái thực đa phương và tín dụng trong nước (đại diện cho các kênh truyền dẫn CSTT). Cỡ mẫu gồm 72 quan sát quý, được chọn nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả. Phương pháp chọn mẫu là lấy toàn bộ dữ liệu có sẵn trong giai đoạn nghiên cứu để phản ánh đầy đủ diễn biến kinh tế. Phân tích bao gồm kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu, kiểm định đồng liên kết Johansen để xác định mối quan hệ dài hạn giữa các biến, lựa chọn độ trễ tối ưu dựa trên tiêu chuẩn thông tin Akaike (AIC) và Hannan-Quinn (HQ), kiểm định nhân quả Granger để xác định quan hệ nguyên nhân giữa các biến, và kiểm định sự phù hợp của mô hình. Quy trình ước lượng mô hình VECM được thực hiện theo các bước chuẩn nhằm đảm bảo tính chính xác và khả năng dự báo của mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ đồng liên kết giữa CSTT, CSTK và TTKT: Kiểm định Johansen cho thấy tồn tại mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa mức thâm hụt tài khóa, cung tiền rộng và tổng sản phẩm quốc nội thực (GDP thực). Cụ thể, CSTK và CSTT mở rộng đều có tương quan cùng chiều với GDP thực trong cả ngắn hạn và dài hạn.

2. Hiệu quả của CSTT vượt trội hơn CSTK trong dài hạn: Kết quả mô hình VECM cho thấy CSTT có tác động tích cực và mạnh mẽ hơn CSTK đến TTKT trong dài hạn, với mức tăng trưởng GDP thực được thúc đẩy rõ rệt khi cung tiền mở rộng. Ví dụ, khi cung tiền tăng 1%, GDP thực tăng khoảng 0,5% trong dài hạn, trong khi mức thâm hụt tài khóa tăng 1% chỉ làm GDP tăng khoảng 0,3%.

3. Vai trò quan trọng của kênh tín dụng trong truyền dẫn CSTT: Phân tích các kênh truyền dẫn cho thấy tín dụng trong nước đóng vai trò chủ đạo trong việc truyền tải tác động của CSTT đến TTKT. Tín dụng tăng 1% dẫn đến tăng trưởng GDP thực khoảng 0,4%, cao hơn so với các kênh lãi suất và tỷ giá.

4. Tác động ngắn hạn và dài hạn khác biệt: Trong ngắn hạn, cả CSTT và CSTK đều có ảnh hưởng tích cực đến TTKT, tuy nhiên mức độ tác động của CSTK có phần rõ nét hơn do chi tiêu công và chính sách thuế có thể kích thích tổng cầu nhanh chóng. Trong khi đó, CSTT cần thời gian để tác động qua các kênh truyền dẫn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân CSTT có hiệu quả cao hơn CSTK trong dài hạn có thể do CSTT tác động trực tiếp đến cung tiền và lãi suất, từ đó ảnh hưởng đến đầu tư và tiêu dùng trong nền kinh tế. Kênh tín dụng ngân hàng được xác định là kênh truyền dẫn quan trọng nhất, phù hợp với thực tế Việt Nam khi hệ thống ngân hàng đóng vai trò chủ đạo trong cung cấp vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này tương đồng với báo cáo của một số nghiên cứu gần đây cho thấy CSTT có tác động bền vững hơn CSTK trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, CSTK vẫn giữ vai trò quan trọng nhờ khả năng tác động nhanh qua chi tiêu công và thuế. Kết quả cũng cho thấy sự cần thiết của việc phối hợp linh hoạt giữa CSTT và CSTK để đạt hiệu quả tối ưu trong điều kiện kinh tế biến động và hội nhập sâu rộng. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phản ứng xung (impulse response) thể hiện tác động của các cú sốc CSTT và CSTK đến GDP thực, cũng như bảng phân rã phương sai để minh họa tỷ trọng đóng góp của từng chính sách vào biến động TTKT.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Điều tiết tín dụng ngân hàng phù hợp: Ngân hàng Nhà nước cần tăng cường quản lý và điều tiết tín dụng nhằm đảm bảo nguồn vốn được phân bổ hiệu quả, ưu tiên các lĩnh vực sản xuất kinh doanh có tiềm năng tăng trưởng cao, góp phần thúc đẩy TTKT bền vững trong vòng 1-2 năm tới.

2. Nâng cao hiệu quả chi tiêu công: Bộ Tài chính cần tập trung cải thiện hiệu quả và minh bạch trong chi tiêu ngân sách nhà nước, đặc biệt là đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và giáo dục, nhằm tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng dài hạn, với kế hoạch thực hiện trong 3-5 năm.

3. Phối hợp linh hoạt giữa CSTT và CSTK: Chính phủ và các cơ quan liên quan cần xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa CSTT và CSTK, điều chỉnh chính sách theo từng giai đoạn kinh tế nhằm cân bằng mục tiêu tăng trưởng và kiểm soát lạm phát, áp dụng trong từng quý và năm tài chính.

4. Tăng cường giám sát và dự báo kinh tế: Cần nâng cao năng lực dự báo và giám sát các biến số kinh tế vĩ mô để kịp thời điều chỉnh chính sách, giảm thiểu rủi ro và tận dụng cơ hội từ biến động kinh tế toàn cầu, thực hiện liên tục trong các kỳ báo cáo kinh tế hàng quý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách: Giúp hiểu rõ tác động tương đối của CSTT và CSTK, từ đó xây dựng các chính sách kinh tế vĩ mô hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập và biến động kinh tế toàn cầu.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế: Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp phân tích hiện đại như mô hình VECM, giúp nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa chính sách kinh tế và tăng trưởng.

3. Ngân hàng Trung ương và Bộ Tài chính: Hỗ trợ trong việc điều chỉnh công cụ chính sách tiền tệ và tài khóa, nâng cao hiệu quả phối hợp nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu rõ tác động của chính sách vĩ mô đến môi trường kinh doanh và thị trường tài chính, từ đó đưa ra quyết định đầu tư và kinh doanh phù hợp với xu hướng chính sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa khác nhau như thế nào?
   Chính sách tiền tệ do Ngân hàng Nhà nước điều hành, tập trung vào điều chỉnh cung tiền và lãi suất để ổn định giá trị tiền tệ và thúc đẩy tăng trưởng. Chính sách tài khóa do Bộ Tài chính quản lý, sử dụng thuế và chi tiêu công để điều tiết tổng cầu và phân phối thu nhập.

2. Tại sao chính sách tiền tệ có hiệu quả hơn trong dài hạn?
   Vì CSTT tác động trực tiếp đến cung tiền và lãi suất, ảnh hưởng đến đầu tư và tiêu dùng qua các kênh truyền dẫn như tín dụng ngân hàng, giúp điều chỉnh nền kinh tế một cách bền vững hơn so với CSTK vốn phụ thuộc nhiều vào chi tiêu công và thuế.

3. Kênh tín dụng ảnh hưởng thế nào đến tăng trưởng kinh tế?
   Kênh tín dụng giúp cung cấp vốn cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, thúc đẩy đầu tư và sản xuất. Khi tín dụng tăng, đầu tư tăng theo, từ đó làm tăng tổng sản lượng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

4. Làm thế nào để phối hợp hiệu quả giữa CSTT và CSTK?
   Cần xây dựng cơ chế phối hợp linh hoạt, điều chỉnh chính sách theo từng giai đoạn kinh tế, đảm bảo CSTT và CSTK hỗ trợ lẫn nhau trong việc kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các quốc gia khác không?
   Mặc dù nghiên cứu tập trung vào Việt Nam, các phương pháp và kết quả có thể tham khảo cho các quốc gia đang phát triển có cơ cấu kinh tế và hệ thống tài chính tương tự, tuy nhiên cần điều chỉnh phù hợp với đặc thù từng quốc gia.

Kết luận

• Nghiên cứu xác nhận mối quan hệ đồng liên kết giữa CSTT, CSTK và TTKT tại Việt Nam trong giai đoạn 2002-2019.
• CSTT có tác động mạnh mẽ và bền vững hơn CSTK trong dài hạn đối với tăng trưởng kinh tế.
• Kênh tín dụng ngân hàng là kênh truyền dẫn quan trọng nhất của CSTT đến TTKT.
• Phối hợp linh hoạt giữa CSTT và CSTK là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu tăng trưởng ổn định và bền vững.
• Đề xuất các giải pháp điều tiết tín dụng, nâng cao hiệu quả chi tiêu công và tăng cường giám sát kinh tế nhằm hỗ trợ chính sách vĩ mô hiệu quả trong tương lai.

Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các khuyến nghị chính sách, theo dõi và đánh giá tác động thực tiễn, đồng thời mở rộng nghiên cứu về phối hợp chính sách trong bối cảnh biến động kinh tế toàn cầu. Đề nghị các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu tiếp tục quan tâm và ứng dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả điều hành kinh tế vĩ mô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. THỰC TRẠNG ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ VÀ CHÍNH SÁCH TÀI KHOÁ. Thực trạng điều hành chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa. Mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa.

Tình hình kinh tế vĩ mô. Kênh truyền dẫn của chính sách tiền tệ. Kênh truyền dẫn của chính sách tài khóa. Thực trạng phối hợp chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá giai đoạn 2002- 2019.

86 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mô hình nghiên cứu tác động tương đối của chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá đến tăng trưởng kinh tế. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu.

Dữ liệu nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp phân tích định lượng sử dụng mô hình VECM. Quy trình ước lượng mô hình VECM.

98 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG. Kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu thời gian. Lựa chọn độ trễ tối ưu.

Kiểm định đồng liên kết. Mô hình vectơ hiệu chỉnh sai số VECM. Kiểm định mối quan hệ nhân quả Granger. Kiểm định sự phù hợp của mô hình.

Hàm phản ứng xung. Phân rã phương sai. 127 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH.

Điểm mới của nghiên cứu và định hướng nghiên cứu tiếp theo. Điểm mới của nghiên cứu. Định hướng nghiên cứu tiếp theo. Hàm ý chính sách.

Đối với Chính phủ. Đối với Ngân hàng Nhà nước. Đối với Bộ Tài chính. 136 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC viii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt ACF Auto Correlation Function Hàm tự tương quan ADF Augmented Dickey Fuller AEG Augmented Engle Granger AIC Akaike Information Tiêu chuẩn thông tin Akaike Criterion ARDL Autoregressive Distributed Mô hình phân phối trễ tự hồi quy Lag CCTT Công cụ tiền tệ CSTK Fiscal Policy Chính sách tài khóa CSTT Monetary Policy Chính sách tiền tệ ECM Error Correction Model Mô hình hiệu chỉnh sai số GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội HQ Hannan-Quinn Tiêu chuẩn thông tin Hannan-Quinn Information Criterion NHNN Ngân hàng Nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại NHTW Ngân hàng Trung Ương NSNN Ngân sách nhà nước OLS Ordinary Least Square Phương pháp ước lượng bình phương nhỏ nhất SC Schwarz Information Tiêu chuẩn thông tin Schwarz Criterion SVAR Structural Vector Mô hình vector tự hồi quy dạng cấu Autoregression trúc TTKT Tăng trưởng kinh tế VAR Vector Autoregression Mô hình vector tự hồi quy VECM Vector Error Correction Mô hình vector hiệu chỉnh sai số Model ix DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1 Hiệu quả độc lập của chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa đến tăng trưởng kinh tế .1 Mục tiêu tăng trưởng kinh tế và lạm phát Việt Nam giai đoạn 2002-2019 .2 Lãi suất tái cấp vốn và lãi suất chiết khấu giai đoạn 2002-2019 .3 Tỷ lệ dự trữ bắt buộc giai đoạn 2002-2019 .4 Biên độ dao động tỷ giá VND/USD giai đoạn 2002-2019 .5 Kế hoạch và thực hiện tăng trưởng tín dụng giai đoạn 2011-2019 .6 Ma trận trạng thái vĩ mô nền kinh tế .1 Chiều hướng tác động kỳ vọng của các biến trong mô hình hồi quy .2 Đặc điểm dữ liệu của các biến được thu thập .3 Giả thuyết kiểm định đồng liên kết Johansen .1 Kiểm định tính dừng chuỗi dữ liệu thời gian.2 Kết quả lựa chọn độ trễ tối ưu mô hình 1 .3 Kết quả lựa chọn độ trễ tối ưu mô hình 2 .4 Kết quả kiểm định số lượng vector đồng liên kết mô hình 1 .5 Kết quả kiểm định số lượng vector đồng liên kết mô hình 2 .6 Phương trình đồng liên kết mô hình 1 .7 Phương trình đồng liên kết mô hình 2 .8 Kiểm định nhân quả Granger mô hình 1 .9 Kiểm định nhân quả Granger mô hình 2 .10 Kiểm định tính ổn định của mô hình 1 .11 Kiểm định tự tương quan phần dư: Portmanteau mô hình 1 .12 Kiểm định phân phối chuẩn phần dư mô hình 1.13 Kiểm định tính ổn định của mô hình 2 .14 Kiểm định tự tương quan phần dư: Portmanteau mô hình 2 .15 Kiểm định phân phối chuẩn phần dư mô hình 2.16 Phản ứng của tăng trưởng kinh tế trước cú sốc của CSTT và CSTK .17 Phản ứng của tăng trưởng kinh tế trước cú sốc của kênh truyền dẫn CSTT .18 Phân rã phương sai mô hình 1 .19 Phân rã phương sai mô hình 2 .128 xi DANH MỤC HÌNH Hình 1.1 Chính sách tài khóa mở rộng và thu hẹp .2 Chính sách tiền tệ mở rộng và thắt chặt .3 Mô hình IS – LM.4 Hiệu quả của chính sách tài khóa trong chế độ tỷ giá cố định .5 Hiệu quả của chính sách tiền tệ trong chế độ tỷ giá cố định .6 Hiệu quả của chính sách tài khóa trong chế độ tỷ giá thả nổi .7 Hiệu quả của chính sách tiền tệ trong chế độ tỷ giá thả nổi.8 Phối hợp chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa .9 Mục tiêu điều hành chính sách khác nhau .10 Mô hình kinh tế khác nhau .11 Dự báo nền kinh tế khác nhau .1 Quy trình ước lượng mô hình VECM .98 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1 Tốc độ tăng trưởng GDP thực và lạm phát giai đoạn 2002-2019 .2 Cơ cấu vốn đầu tư phát triển toàn xã hội phân theo thành phần kinh tế .3 Tỷ giá VND/USD bình quân năm giai đoạn 2002-2019 .4 Tăng trưởng tín dụng giai đoạn 2002-2010 .5 Tình trạng ngân sách nhà nước 2002-2019 .6 Thực trạng phối hợp chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa .1 Hệ thống mục tiêu chính sách sách tiền tệ .2 Các kênh truyền dẫn của chính sách tiền tệ .3 Các nhân tố tác động đến tăng trưởng kinh tế.

Tính cấp thiết của đề tài Đối với mỗi quốc gia, việc duy trì nền kinh tế vĩ mô ổn định là nhiệm vụ hàng đầu mà Chính phủ phải thực hiện. Trong đó, CSTT và CSTK là những công cụ đắc lực hỗ trợ Chính phủ thực thi các nhiệm vụ đã đề ra. Trên thế giới, Chính phủ có thể sở hữu trong tay cả hai công cụ này hoặc chỉ sở hữu CSTK để điều hành nền kinh tế tuỳ vào thể chế chính trị được xây dựng. Tại Việt Nam, với mô hình thể chế quy định Ngân hàng Nhà nước (Cơ quan điều hành CSTT) là cơ quan ngang Bộ nên Chính phủ sở hữu cả hai công cụ này.

Về CSTT, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ thực hiện các nghiệp vụ làm thay đổi cung tiền, lãi suất, tỷ giá trên thị trường nhằm đạt được mục tiêu cuối cùng đã đặt ra của mình. Về CSTK, Bộ tài chính quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) thông qua việc ban hành biểu thuế suất nhằm tạo nguồn thu và đề xuất chi tiêu cho các lĩnh vực trong nền kinh tế. Như vậy, hai công cụ này hiện nay do hai cơ quan độc lập điều hành dưới sự chỉ đạo của Chính phủ. Mục tiêu cuối cùng là kiểm soát lạm phát, TTKT và tạo việc làm cho người dân.

Toàn cầu hoá nền kinh tế là một quá trình tất yếu và đã tạo ra nhiều cơ hội để các quốc gia đang phát triển như Việt Nam hội nhập vào nền kinh tế thế giới. Toàn cầu hoá làm cho quá trình tiếp cận với khoa học công nghệ, kỹ thuật sản xuất tiên tiến trên thế giới diễn ra ngày càng mạnh mẽ nên đã giúp cho việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh chóng. Tuy nhiên, quá trình toàn cầu hoá cũng đem lại nhiều khó khăn đối với các nước đang phát triển như thất nghiệp, nền kinh tế trở nên lạc hậu do không thích nghi với môi trường cạnh tranh gay gắt. Với xu thế tất yếu của toàn cầu hoá, Việt Nam đã hoà mình vào các tổ chức thúc đẩy thương mại thế giới như ASEAN (Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, 1995), ASEM (Diễn đàn hợp tác kinh tế Á – Âu, 1996), APEC (Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương, 1998), WTO (Tổ chức thương mại thế giới, 2007), CPTPP (Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, 2018).

2 Với tiến trình hội nhập kinh tế thì sự biến động của nền kinh tế thế giới sẽ có tác động mạnh mẽ đối với các quốc gia tham gia, đặc biệt là sự biến động của các nền kinh tế lớn trên thế giới. Lịch sử cho thấy với sự biến động mạnh mẽ của nền kinh tế Hoa Kỳ trong giai đoạn 2007-2008 đã gây nên cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới hay nguy cơ vỡ nợ bắt đầu xuất hiện năm 2010 của các quốc gia Châu Âu có khả năng dẫn đến khủng hoảng kinh tế. Hiện nay, Mỹ và Trung Quốc đang diễn ra chiến tranh thương mại với các đòn đánh thuế lên hàng hoá nhập khẩu của nhau ngày càng kịch liệt. Để giảm thiểu tác hại của việc gia tăng thuế nhập khẩu này, cả Trung Quốc và Mỹ đều đang thực thi chính sách phá giá tiền tệ để kích thích xuất khẩu trong nước.

Về dài hạn, nếu cuộc chiến tranh này không dừng lại mà còn leo thang sẽ làm cho nền kinh tế cả hai quốc gia suy thoái và đe doạ đến khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Trước tình hình trên, Chính phủ mỗi quốc gia cần có những giải pháp trong việc điều hành nền kinh tế vĩ mô của mình nhằm tận dụng được cơ hội mà cuộc chiến thương mại đem lại cũng như tránh được những hậu quả của nó. Tại đây, vai trò của CSTT và CSTK tiếp tục được đề cao để Chính phủ có được những quyết định đúng đắn nhằm thúc đẩy nền kinh tế mình phát triển và hạn chế được tổn thất nếu khủng hoảng kinh tế toàn cầu diễn ra trong tương lai. Như vậy, việc nghiên cứu tác động của CSTT và CSTK đến nền kinh tế vĩ mô mang tính cấp thiết.

Chính vì lý do này mà tác giả đã chọn đề tài: “Tác động của chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá đến tăng trưởng kinh tế” để làm luận văn thạc sĩ của mình. Mục tiêu của đề tài Mục tiêu tổng quát: Luận văn được thực hiện để nghiên cứu tác động của CSTT và CSTK đến TTKT của Việt Nam trong giai đoạn 2002-2019. Thông qua đó mà tác giả có cơ sở khoa học để đưa ra những khuyến nghị mang tính thực tiễn cho Chính phủ trong việc điều hành CSTT và CSTK để thúc đẩy kinh tế nước nhà phát triển. 3 Mục tiêu cụ thể: Để đạt được mục tiêu tổng quát trên, luận văn cần phải đạt được những mục tiêu cụ thể sau: Nghiên cứu thực tế điều hành CSTT và CSTK ở Việt Nam giai đoạn 2002- 2019.

Nghiên cứu tác động của CSTT và CSTK đến TTKT ở Việt Nam.