Luận văn thạc sĩ tác động của bối cảnh đầu tư đến quyết định tài chính cá nhân trong điều kiện rủi ro

Nghiên cứu tác động của bối cảnh đầu tư đến quyết định tài chính cá nhân trong điều kiện rủi ro, cung cấp cái nhìn sâu sắc cho nhà đầu tư.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Bối Cảnh Đầu Tư Đến Quyết Định Tài Chính Cá Nhân
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỤC TIÊU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa của đề tài và bố cục luận văn
• 2. CÁC NGHIÊN CỨU LÝ THUYẾT VÀ THỰC NGHIỆM TRƯỚC ĐÂY VỀ TÁC ĐỘNG CỦA BỐI CẢNH ĐẾN QUYẾT ĐỊNH TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN RỦI RO
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về tài chính hành vi
• 2.2. Lý thuyết triển vọng
• 2.3. Những khía cạnh cơ bản của các hành vi được quan sát
• 2.4. Hàm giá trị
• 2.5. Những tấm vé số và bảo hiểm
• 2.6. Tâm lý dựa vào kinh nghiệm
• 2.7. Tình huống điển hình
• 2.8. Sự quá tự tin
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ TÁC ĐỘNG CỦA BỐI CẢNH ĐẾN QUYẾT ĐỊNH TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN RỦI RO
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Tình huống nghiên cứu 1
• 4.1.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.1.2. Đầu tư rủi ro
• 4.1.3. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.2. Tình huống nghiên cứu 2
• 4.2.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.2.2. Đầu tư rủi ro
• 4.2.3. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.3. Tình huống nghiên cứu 3
• 4.3.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.3.2. Đầu tư rủi ro
• 4.3.3. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.4. Kết luận chung kết quả nghiên cứu
• 4.5. Nhận xét ý nghĩa kết quả nghiên cứu
• 5. KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động bối cảnh đầu tư đến quyết định tài chính cá nhân

Bối cảnh đầu tư đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành quyết định tài chính cá nhân. Các yếu tố như tâm lý, môi trường kinh tế và các lựa chọn đầu tư có sẵn ảnh hưởng đến cách mà cá nhân đưa ra quyết định. Nghiên cứu cho thấy rằng sự thay đổi trong bối cảnh đầu tư có thể dẫn đến những thay đổi đáng kể trong hành vi tài chính của nhà đầu tư.

1.1. Bối cảnh đầu tư và quyết định tài chính cá nhân

Bối cảnh đầu tư không chỉ bao gồm các yếu tố kinh tế mà còn liên quan đến tâm lý của nhà đầu tư. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tâm lý e ngại rủi ro và sự ưa thích rủi ro có thể thay đổi tùy thuộc vào bối cảnh mà nhà đầu tư đang đối mặt.

1.2. Tác động của môi trường kinh tế đến quyết định đầu tư

Môi trường kinh tế có thể ảnh hưởng đến quyết định tài chính cá nhân thông qua các yếu tố như lãi suất, tỷ lệ thất nghiệp và tình hình thị trường chứng khoán. Những yếu tố này tạo ra bối cảnh mà trong đó nhà đầu tư đưa ra quyết định về việc tiết kiệm và đầu tư.

II. Vấn đề và thách thức trong quyết định tài chính cá nhân

Quyết định tài chính cá nhân thường gặp phải nhiều thách thức, đặc biệt là trong bối cảnh đầu tư không ổn định. Các nhà đầu tư phải đối mặt với rủi ro và không chắc chắn, điều này có thể dẫn đến những quyết định sai lầm. Việc hiểu rõ các vấn đề này là rất quan trọng để cải thiện khả năng ra quyết định.

2.1. Rủi ro đầu tư và tâm lý nhà đầu tư

Rủi ro đầu tư là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định tài chính. Tâm lý e ngại rủi ro có thể khiến nhà đầu tư từ chối những cơ hội đầu tư có lợi, trong khi sự tự tin quá mức có thể dẫn đến những quyết định đầu tư không hợp lý.

2.2. Thách thức trong việc quản lý tài chính cá nhân

Quản lý tài chính cá nhân không chỉ đơn thuần là việc tiết kiệm và đầu tư. Nó còn bao gồm việc lập kế hoạch tài chính, theo dõi chi tiêu và điều chỉnh chiến lược đầu tư theo bối cảnh thị trường. Những thách thức này đòi hỏi nhà đầu tư phải có kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính tốt.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của bối cảnh đầu tư

Nghiên cứu về tác động của bối cảnh đầu tư đến quyết định tài chính cá nhân thường sử dụng các phương pháp thực nghiệm. Các nghiên cứu này giúp xác định cách mà các yếu tố bối cảnh ảnh hưởng đến hành vi đầu tư của cá nhân.

3.1. Phương pháp nghiên cứu tình huống

Phương pháp nghiên cứu tình huống cho phép các nhà nghiên cứu quan sát hành vi của nhà đầu tư trong các bối cảnh khác nhau. Điều này giúp hiểu rõ hơn về cách mà bối cảnh đầu tư ảnh hưởng đến quyết định tài chính.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả nghiên cứu

Sau khi thu thập dữ liệu từ các nghiên cứu tình huống, các nhà nghiên cứu sử dụng các phương pháp phân tích thống kê để xác định mối quan hệ giữa bối cảnh đầu tư và quyết định tài chính cá nhân. Kết quả nghiên cứu thường chỉ ra rằng bối cảnh đầu tư có tác động mạnh mẽ đến hành vi tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu về bối cảnh đầu tư

Kết quả từ các nghiên cứu về tác động của bối cảnh đầu tư có thể được áp dụng trong thực tiễn để cải thiện quyết định tài chính cá nhân. Các nhà đầu tư có thể sử dụng thông tin này để điều chỉnh chiến lược đầu tư của mình.

4.1. Cải thiện quyết định đầu tư thông qua thông tin

Việc cung cấp thông tin rõ ràng và minh bạch về các lựa chọn đầu tư có thể giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định tốt hơn. Các nhà đầu tư nên được khuyến khích tìm hiểu và phân tích thông tin trước khi đưa ra quyết định.

4.2. Tăng cường giáo dục tài chính cho nhà đầu tư

Giáo dục tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về bối cảnh đầu tư và các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tài chính. Các chương trình giáo dục tài chính có thể giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng quản lý tài chính cá nhân.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về bối cảnh đầu tư

Nghiên cứu về tác động của bối cảnh đầu tư đến quyết định tài chính cá nhân là một lĩnh vực quan trọng và đang phát triển. Các nhà nghiên cứu cần tiếp tục khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tài chính để cung cấp những giải pháp hiệu quả hơn cho nhà đầu tư.

5.1. Tương lai của nghiên cứu tài chính hành vi

Nghiên cứu tài chính hành vi sẽ tiếp tục phát triển, đặc biệt là trong bối cảnh công nghệ và thị trường tài chính ngày càng thay đổi. Các nhà nghiên cứu cần chú ý đến các yếu tố mới nổi ảnh hưởng đến quyết định tài chính.

5.2. Khuyến nghị cho nhà đầu tư trong bối cảnh đầu tư hiện tại

Nhà đầu tư nên luôn cập nhật thông tin và điều chỉnh chiến lược đầu tư của mình theo bối cảnh thị trường. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tài chính sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra những lựa chọn tốt hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, quyết định tài chính cá nhân dưới điều kiện rủi ro ngày càng trở nên phức tạp và quan trọng. Theo ước tính, tỷ lệ tiết kiệm hưu trí và đầu tư rủi ro của nhà đầu tư cá nhân chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các yếu tố tâm lý và bối cảnh đầu tư. Luận văn tập trung nghiên cứu tác động của tập hợp các lựa chọn được thiết lập sẵn đến quyết định tài chính cá nhân, đặc biệt là lựa chọn giữa tiết kiệm hưu trí và đầu tư vào tài sản rủi ro. Mục tiêu chính là xác định phạm vi và thứ tự của các lựa chọn về tỷ lệ tiết kiệm và mức độ đầu tư rủi ro ảnh hưởng như thế nào đến hành vi đầu tư cá nhân trong các bối cảnh đầu tư khác nhau. Nghiên cứu được thực hiện trên nhóm nhân viên ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam tại tỉnh Đồng Nai trong năm 2014, sử dụng phương pháp khảo sát thực nghiệm với 318 người tham gia qua ba tình huống nghiên cứu. Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc thiết kế các sản phẩm tài chính và chính sách khuyến khích tiết kiệm, đầu tư phù hợp với hành vi thực tế của nhà đầu tư trong điều kiện rủi ro, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính cá nhân và phát triển thị trường tài chính bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính trong tài chính hành vi: Lý thuyết triển vọng và Tâm lý dựa vào kinh nghiệm. Lý thuyết triển vọng của Kahneman và Tversky (1979) mô tả hành vi ra quyết định trong điều kiện rủi ro, nhấn mạnh sự e ngại rủi ro trong miền lợi nhuận và ưa thích rủi ro trong miền thua lỗ, đồng thời chỉ ra rằng con người đánh giá các kết quả dựa trên điểm tham chiếu thay vì giá trị tuyệt đối. Hàm giá trị trong lý thuyết này có đặc điểm lõm trong miền lãi và lồi trong miền lỗ, thể hiện sự ghét mất mát hơn là thích được lợi ích tương đương. Tâm lý dựa vào kinh nghiệm giải thích hành vi đầu tư dựa trên các trải nghiệm cá nhân, bao gồm các hiện tượng như sự quá tự tin, hành vi bầy đàn và bám vào các giá trị đã thiết lập. Các mô hình này giúp giải thích tại sao nhà đầu tư có thể đưa ra các quyết định không hoàn toàn hợp lý theo lý thuyết tài chính truyền thống.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm với ba tình huống nghiên cứu được thiết kế dựa trên mô hình của Stewart và cộng sự (2003, 2007). Dữ liệu được thu thập từ 318 nhân viên ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam tại Đồng Nai, với cỡ mẫu lần lượt là 114 người cho tình huống 1 và 102 người cho mỗi tình huống 2 và 3. Phương pháp chọn mẫu là chọn ngẫu nhiên trong nhóm nhân viên có kinh nghiệm từ 3 năm trở lên. Các tình huống nghiên cứu mô phỏng các bối cảnh đầu tư khác nhau: bối cảnh đầy đủ, bối cảnh cao và bối cảnh thấp, cũng như các phân phối lệch dương và lệch âm của các lựa chọn tiết kiệm và đầu tư rủi ro. Dữ liệu được thu thập qua bảng khảo sát với 10 câu hỏi liên quan đến năm biến chính: tỷ lệ tiết kiệm, tỷ lệ đầu tư rủi ro, tuổi nghỉ hưu, thu nhập hưu trí dự kiến và biến đổi thu nhập hưu trí. Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS 20 với các phép phân tích phương sai (ANOVA) để kiểm định sự khác biệt giữa các nhóm và các điều kiện bối cảnh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của bối cảnh đến quyết định tiết kiệm: Trong tình huống nghiên cứu 1, tỷ lệ số lần lựa chọn các mức tiết kiệm khác nhau chịu ảnh hưởng rõ rệt bởi điều kiện bối cảnh. Ví dụ, tỷ lệ chọn mức tiết kiệm 21,6 triệu đồng trong điều kiện bối cảnh cao chỉ đạt 43%, thấp hơn đáng kể so với 76% trong điều kiện bối cảnh đầy đủ (t(74)=3, p<0.05). Điều này chứng tỏ nhà đầu tư bị ảnh hưởng bởi phạm vi và thứ tự của các lựa chọn có sẵn.

2. Ảnh hưởng của bối cảnh đến quyết định đầu tư rủi ro: Tương tự, tỷ lệ chọn mức đầu tư rủi ro 50% trong điều kiện bối cảnh cao là 47%, thấp hơn đáng kể so với 92% trong điều kiện bối cảnh đầy đủ (t(74)=5, p<0.01). Phân phối lựa chọn trong điều kiện bối cảnh thấp và đầy đủ tương tự nhau, trong khi điều kiện bối cảnh cao thiên về lựa chọn mức đầu tư thấp hơn.

3. Tác động của phân phối lệch dương và lệch âm: Trong tình huống nghiên cứu 2, không có sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ chọn mức tiết kiệm 12% giữa hai điều kiện phân phối lệch dương (30%) và lệch âm (33%) (t(100)=0.78, p>0.05). Tuy nhiên, sự phân bố lựa chọn tiết kiệm có xu hướng lệch về các giá trị trung tâm, cho thấy nhà đầu tư ưu tiên mức tiết kiệm vừa phải.

4. Tỷ trọng ảnh hưởng khác nhau giữa tiết kiệm và đầu tư rủi ro: Tình huống nghiên cứu 3 cho thấy mức độ ảnh hưởng của bối cảnh đến lựa chọn đầu tư rủi ro mạnh hơn so với tiết kiệm. Ví dụ, mức đầu tư rủi ro 50% được chọn nhiều hơn trong điều kiện phân phối lệch âm (thứ hạng 2) so với phân phối lệch dương (thứ hạng 6), cho thấy thứ hạng trong tập hợp lựa chọn ảnh hưởng đến quyết định đầu tư rủi ro.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng quyết định tài chính cá nhân trong điều kiện rủi ro không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố kinh tế mà còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ bối cảnh lựa chọn được trình bày. Hiệu ứng bối cảnh thể hiện qua việc nhà đầu tư có xu hướng lựa chọn các mức tiết kiệm và đầu tư rủi ro dựa trên phạm vi và thứ tự của các lựa chọn có sẵn, phù hợp với lý thuyết triển vọng và các mô hình tâm lý nhận thức. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả tương đồng với các phát hiện của Stewart và cộng sự (2003, 2007) và Birnbaum (1992), cho thấy sự phụ thuộc tương đối trong đánh giá rủi ro và lợi ích. Việc phân tích dữ liệu qua biểu đồ tần suất tích lũy và phân phối lựa chọn minh họa rõ ràng sự khác biệt giữa các điều kiện bối cảnh, giúp làm nổi bật vai trò của yếu tố tâm lý trong quyết định tài chính cá nhân. Những phát hiện này có ý nghĩa quan trọng trong việc thiết kế các sản phẩm tài chính và chính sách khuyến khích tiết kiệm, đầu tư phù hợp với hành vi thực tế của nhà đầu tư Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thiết kế sản phẩm tài chính linh hoạt: Các tổ chức tài chính nên xây dựng các sản phẩm tiết kiệm và đầu tư đa dạng với nhiều mức lựa chọn khác nhau, giúp nhà đầu tư dễ dàng tìm được phương án phù hợp với sở thích và mức độ chấp nhận rủi ro, đồng thời tránh giới hạn phạm vi lựa chọn gây ảnh hưởng tiêu cực đến quyết định.

2. Tăng cường truyền thông và giáo dục tài chính: Cần tổ chức các chương trình đào tạo, tư vấn nhằm nâng cao nhận thức của nhà đầu tư về rủi ro và lợi ích trong đầu tư, giúp họ hiểu rõ hơn về tác động của bối cảnh lựa chọn và cách đưa ra quyết định hợp lý.

3. Ứng dụng công nghệ hỗ trợ quyết định: Phát triển các công cụ trực tuyến và ứng dụng di động hỗ trợ mô phỏng các kịch bản đầu tư, giúp nhà đầu tư nhận biết tác động của các lựa chọn khác nhau trong bối cảnh rủi ro, từ đó đưa ra quyết định chính xác hơn.

4. Chính sách khuyến khích tiết kiệm dài hạn: Các cơ quan quản lý nên xây dựng chính sách ưu đãi thuế và hỗ trợ tài chính nhằm khuyến khích người dân tăng tỷ lệ tiết kiệm hưu trí, đồng thời kiểm soát các rủi ro liên quan đến đầu tư tài sản rủi ro.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tài chính: Giúp hiểu rõ hơn về hành vi đầu tư cá nhân dưới điều kiện rủi ro, từ đó xây dựng các chính sách hỗ trợ tiết kiệm và đầu tư hiệu quả.

2. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế sản phẩm phù hợp với tâm lý và hành vi khách hàng, nâng cao hiệu quả kinh doanh và quản lý rủi ro.

3. Nhà nghiên cứu và học viên ngành tài chính – ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực nghiệm về tài chính hành vi, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực quyết định tài chính cá nhân.

4. Nhà đầu tư cá nhân: Hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của bản thân, từ đó có chiến lược đầu tư và tiết kiệm hợp lý, giảm thiểu rủi ro tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao bối cảnh lựa chọn lại ảnh hưởng đến quyết định tài chính cá nhân?
   Bối cảnh lựa chọn tạo ra các điểm tham chiếu tương đối, khiến nhà đầu tư đánh giá các lựa chọn không dựa trên giá trị tuyệt đối mà dựa trên sự so sánh trong tập hợp lựa chọn, dẫn đến sự thay đổi trong ưu tiên và quyết định.

2. Lý thuyết triển vọng giải thích gì về hành vi đầu tư?
   Lý thuyết này cho thấy con người e ngại rủi ro khi có lợi nhuận nhưng lại ưa thích rủi ro khi đối mặt với thua lỗ, đồng thời đánh giá các kết quả dựa trên điểm tham chiếu, không phải giá trị tuyệt đối, giúp giải thích các hành vi đầu tư phi lý.

3. Tại sao nhà đầu tư thường chọn mức đầu tư rủi ro thấp hơn?
   Phần lớn nhà đầu tư có xu hướng e ngại rủi ro, ưu tiên bảo toàn vốn và chọn mức đầu tư rủi ro thấp để giảm thiểu khả năng thua lỗ, đặc biệt trong bối cảnh không chắc chắn về thị trường.

4. Phân phối lệch dương và lệch âm ảnh hưởng thế nào đến quyết định?
   Phân phối lệch dương (nhiều lựa chọn giá trị thấp) và lệch âm (nhiều lựa chọn giá trị cao) tạo ra sự khác biệt trong thứ hạng lựa chọn, ảnh hưởng đến mức độ hấp dẫn của từng lựa chọn và quyết định cuối cùng của nhà đầu tư.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế?
   Các tổ chức tài chính có thể thiết kế các sản phẩm đa dạng, linh hoạt về mức lựa chọn; nhà đầu tư cần nâng cao nhận thức về tác động của bối cảnh; chính sách cần hỗ trợ khuyến khích tiết kiệm và đầu tư hợp lý dựa trên hành vi thực tế.

Kết luận

• Luận văn chứng minh rõ ràng tác động mạnh mẽ của bối cảnh lựa chọn đến quyết định tài chính cá nhân trong điều kiện rủi ro, đặc biệt là trong lựa chọn giữa tiết kiệm hưu trí và đầu tư rủi ro.
• Kết quả thực nghiệm trên nhóm nhân viên ngân hàng tại Đồng Nai cho thấy sự phụ thuộc tương đối trong đánh giá rủi ro và lợi ích, phù hợp với lý thuyết triển vọng và các mô hình tài chính hành vi.
• Phân phối và thứ tự của các lựa chọn trong tập hợp có ảnh hưởng đáng kể đến mức độ ưu tiên và quyết định của nhà đầu tư.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc thiết kế sản phẩm tài chính, chính sách khuyến khích tiết kiệm và đầu tư phù hợp với hành vi thực tế của nhà đầu tư Việt Nam.
• Các bước tiếp theo nên tập trung vào mở rộng phạm vi nghiên cứu, áp dụng công nghệ hỗ trợ quyết định và phát triển các chương trình giáo dục tài chính nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính cá nhân.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà hoạch định chính sách, tổ chức tài chính và nhà đầu tư cá nhân nên tham khảo kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chiến lược và chính sách, góp phần xây dựng thị trường tài chính phát triển bền vững và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ PHƯƠNG TRANG TÁC ĐỘNG CỦA BỐI CẢNH ĐẦU TƯ ĐẾN QUYẾT ĐỊNH TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN RỦI RO LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ PHƯƠNG TRANG TÁC ĐỘNG CỦA BỐI CẢNH ĐẦU TƯ ĐẾN QUYẾT ĐỊNH TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN RỦI RO Chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.

NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TP. Hồ Chí Minh - 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi được thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.Nguyễn Thị Liên Hoa. Luận văn là kết quả nghiên cứu độc lập không sao chép trái phép công trình của người khác. Các số liệu trong Luận văn nghiên cứu được tôi thu thập từ nhiều nguồn khác nhau và có dẫn chiếu đến nguồn tham khảo.

Nhơn Trạch, ngày tháng năm 2014 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Phương Trang TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC ĐỒ THỊ VÀ HÌNH TÓM TẮT 1. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Ý nghĩa của đề tài và bố cục luận văn. CÁC NGHIÊN CỨU LÝ THUYẾT VÀ THỰC NGHIỆM TRƢỚC ĐÂY VỀ TÁC ĐỘNG CỦA BỐI CẢNH ĐẾN QUYẾT ĐỊNH TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN RỦI RO.1 Cơ sở lý thuyết về tài chính hành vi.

Lý thuyết triển vọng. Những khía cạnh cơ bản của các hành vi được quan sát. Hàm giá trị. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Những tấm vé số và bảo hiểm. Tâm lý dựa vào kinh nghiệm. Tình huống điển hình. Sự quá tự tin.

Bám vào những giá trị đã thiết lập. Hành vi bầy đàn. Các nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm trƣớc đây. Một số kết quả nghiên cứu thực nghiệm trƣớc đây.

PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ TÁC ĐỘNG CỦA BỐI CẢNH ĐẾN QUYẾT ĐỊNH TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN RỦI RO. Phƣơng pháp nghiên cứu tình huống nghiên cứu 1. Kịch bản nghiên cứu. Giả thuyết tình huống nghiên cứu.

Người tham gia. Thiết kế tình huống nghiên cứu. Biện pháp thu thập dữ liệu. Phƣơng pháp nghiên cứu tình huống nghiên cứu 2.

Người tham gia. Thiết kế tình huống nghiên cứu và thu thập dữ liệu. Phƣơng pháp nghiên cứu tình huống nghiên cứu 3. Người tham gia.

Thiết kế tình huống nghiên cứu và thu thập dữ liệu. 32 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Tình huống nghiên cứu 1.

Kết quả nghiên cứu. Đầu tư rủi ro. Thảo luận kết quả nghiên cứu. Tình huống nghiên cứu 2.

Kết quả nghiên cứu. Đầu tư rủi ro. Thảo luận kết quả nghiên cứu. Tình huống nghiên cứu 3.

Kết quả nghiên cứu. Đầu tư rủi ro. Thảo luận kết quả nghiên cứu. Kết luận chung kết quả nghiên cứu.

Nhận xét ý nghĩa kết quả nghiên cứu. 47 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3-1: Số liệu cho số tiền tiết kiệm (đồng); đầu tư rủi ro (%); tuổi nghỉ hưu trong ba điều kiện của tình huống nghiên cứu 1. Bảng 3-2: Một câu hỏi trong điều kiện bối cảnh đầy đủ, trong đó những người tham gia được yêu cầu chọn mức độ ưa thích rủi ro của mình. Bảng 3-3: Số liệu cho số tiền tiết kiệm (đồng); đầu tư rủi ro (%); tuổi nghỉ hưu trong ba điều kiện của tình huống nghiên cứu 2.

Bảng 3-4: Số liệu cho số tiền tiết kiệm (đồng); đầu tư rủi ro (%); tuổi nghỉ hưu trong ba điều kiện của tình huống nghiên cứu 3. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC ĐỒ THỊ VÀ HÌNH Hình 2-1: Hàm giá trị trong lý thuyết triển vọng. Đồ thị 3-1: Dự đoán về tần số tích lũy của sự lựa chọn, mà dự kiến nếu người tham gia có mức độ lo ngại rủi ro (a) cố định, và (b) tương đối Đồ thị 4-1: Tỷ lệ tích lũy số lần mỗi giá trị tiết kiệm được lựa chọn trong điều kiện bối cảnh đầy đủ, thấp và cao Đồ thị 4-2: Tỷ lệ tích lũy số lần mỗi giá trị đầu tư rủi ro được lựa chọn trong điều kiện bối cảnh đầy đủ, thấp và cao Đồ thị 4-3: Số lần mỗi giá trị tiết kiệm được lựa chọn trong điều kiện bối cảnh lệch dương và lệch âm trong tình huống 2 Đồ thị 4-4: Số lần mỗi giá trị đầu tư rủi ro được lựa chọn trong điều kiện bối cảnh lệch dương và lệch âm trong tình huống 2 Đồ thị 4-5: Số lần mỗi giá trị tiết kiệm được lựa chọn trong điều kiện bối cảnh lệch dương và lệch âm trong tình huống 3 Đồ thị 4-6: Số lần mỗi giá trị đầu tư rủi ro được lựa chọn trong điều kiện bối cảnh lệch dương và lệch âm trong tình huống 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TÓM TẮT Bài luận văn trình bày một nghiên cứu thực nghiệm về tác động của tập hợp các lựa chọn được thiết lập sẵn đến quyết định tài chính cá nhân trong điều kiện rủi ro, cụ thể là quyết định lựa chọn của nhà đầu tư liên quan đến tiết kiệm hưu trí và đầu tư rủi ro. Mục đích luận văn là xác định xem phạm vi và thứ tự của các lựa chọn về tỷ lệ tiết kiệm và mức độ đầu tư rủi ro trong tập hợp lựa chọn sẵn có thì tác động như thế nào đến quyết định đầu tư cá nhân thông qua ba tình huống nghiên cứu.

Ba tình huống nghiên cứu gồm điều kiện bối cảnh đầy đủ với tập hợp lựa chọn đầy đủ, điều kiện bối cảnh cao và thấp với tập hợp lựa chọn giới hạn được thiết lập từ tập hợp lựa chọn đầy đủ. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc ra quyết định tài chính của nhà đầu tư về tiết kiệm hưu trí và đầu tư rủi ro chịu ảnh hưởng mạnh bởi vị trí của mỗi tùy chọn trong tập hợp các lựa chọn có sẵn. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Giới thiệu Trong nghiên cứu về hành vi đầu tư của cá nhân, chúng ta thường đặt ra câu hỏi, liệu rằng có những lí do nào mà nhà đầu tư dựa vào để có thể đưa ra các quyết định về việc lựa chọn một khoản đầu tư khác nhau? Câu trả lời thuộc về lĩnh vực tài chính hành vi thì cho rằng các nhà đầu tư luôn cố gắng giảm thiểu rủi ro khi đưa ra quyết định đầu tư.

Cụ thể, theo thuyết triển vọng của Kahneman và Tversky (1979) cho rằng, con người có xu hướng e ngại rủi ro khi nói đến lợi nhuận (lời), và ngược lại thì thích rủi ro hơn khi nói đến thiệt hại (lỗ). Bên cạnh đó, một số nghiên cứu thực nghiệm gần đây phát hiện ra rằng sở thích của nhà đầu tư cũng chịu một sự phụ thuộc đáng kể trên một tập hợp các lựa chọn có sẵn. Bài luận văn trình bày một nghiên cứu thực nghiệm về tác động của tập hợp các lựa chọn sẵn có khi yêu cầu nhà đầu tư đưa ra các quyết định lựa chọn của họ liên quan đến tiết kiệm hưu trí và đầu tư rủi ro trong các điều kiện bối cảnh đầu tư khác nhau. Các câu hỏi thực tế quan trọng là làm thế nào để người đầu tư có thể đưa ra quyết định đầu tư tốt hơn, bằng cách trình bày các thông tin tài chính theo cách mà làm cho nhà đầu tư có động lực để tiết kiệm nhiều hơn và khuyến khích tăng tỷ lệ đầu tư vào các danh mục tài sản rủi ro.

Các thiết kế tình huống và phương pháp nghiên cứu của bài luận văn dựa theo bài nghiên cứu “Triển vọng tương đối: Cách đưa ra các quyết định lựa chọn trong điều kiện rủi ro” (Stewart và các cộng sự, 2003) và “hiệu ứng phụ thuộc thứ hạng” ((Birnbaum, 1992). Kết quả của hai nghiên cứu này đều thể hiện sự phụ thuộc về sở thích của nhà đầu tư vào tập hợp các lựa chọn được thiết lập sẵn trong quá trình đưa ra quyết định tài chính của mình trong điều kiện rủi ro. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu 1. Mục tiêu nghiên cứu TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Mục tiêu luận văn là tiến hành khảo sát các nhà đầu tư cá nhân Việt Nam, kiểm chứng sự ảnh hưởng của tập hợp các lựa chọn được thiết lập sẵn trong các bối cảnh đầu tư khác nhau đến quyết định của nhà đầu tư giữa tiết kiệm và đầu tư rủi ro.

Câu hỏi nghiên cứu Trong bài luận văn này đặt ra các câu hỏi nghiên cứu sau: (i) Tập hợp các lựa chọn được thiết lập sẵn trong các bối cảnh đầu tư có thể ảnh hưởng đến việc ra quyết định lựa chọn đầu tư của nhà đầu tư hay không? (ii) Và một khi chịu sự tác động mạnh của tập hợp lựa chọn sẵn thì nhà đầu tư sẽ có quyết định đầu tư nhằm giảm thiểu rủi ro hay không? 1. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu là hành vi ra quyết định chọn lựa của các nhà đầu tư giữa tiết kiệm và đầu tư vào tài sản rủi ro dưới tác động của tập hợp các lựa chọn được thiết lập sẵn trong các bối cảnh đầu tư khác nhau. Phạm vi nghiên cứu là các nhà đầu tư cá nhân, cụ thể, các nhân viên đang làm việc tại hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn này chủ yếu sử dụng bảng điều tra khảo sát các nhà đầu tư cá nhân để xác định có hay không sự tác động của tập hợp các lựa chọn được thiết lập sẵn có trong các bối cảnh đầu tư trong sự lựa chọn giữa tiết kiệm và đầu tư vào tài sản rủi ro.

Dữ liệu sau khi thu thập sẽ được xử lý và thực hiện các phân tích thống kê bằng phần mềm SPSS 20. Và tác giả sử dụng các phép phân tích phương sai để phân tích sự khác biệt giữa các nhóm đầu tư về tác động của bối cảnh đầu tư đến quyết định đầu tư của các nhóm.