Khóa luận tốt nghiệp hoạt động sinh kế trong quá trình đô thị hóa của người dân xã đông hưng thành phố thanh hóa từ năm 2012 đến nay

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp hoạt động sinh kế trong quá trình đô thị hóa của người dân xã đông hưng thành phố thanh, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Thị Vân Chi
• Trường học: Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Việt Nam học
• Đề tài: Sinh Kế Và Đô Thị Hóa Tại Xã Đông Hưng, Thanh Hóa (2012 - Nay)
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Mục đích và nội dung nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ XÃ ĐÔNG HƯNG, THÀNH PHỐ THANH HÓA
• 1.1. Vị trí địa lý
• 1.2. Các nguồn tài nguyên
• 1.2.1. Tài nguyên đất
• 1.2.2. Tài nguyên nước
• 1.3. Lịch sử dân cư và sự thay đổi về đơn vị hành chính
• 1.3.1. Lịch sử hình thành xã Đông Hưng
• 1.3.2. Dân cư xã Đông Hưng, thành phố Thanh Hóa
• 1.3.3. Truyền thống yêu nước và cách mạng của nhân dân Đông Hưng
• 1.4. Các di tích lịch sử văn hóa và công trình kiến trúc tiêu biểu
• 1.5. Tình hình giáo dục và chăm lo đời sống cho người dân
• 1.6. Tôn giáo, tín ngưỡng, phong tục tập quán
• 1.7. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA VÀ HOẠT ĐỘNG SINH KẾ CỦA XÃ ĐÔNG HƯNG, THÀNH PHỐ THANH HÓA
• 2.1. Một số khái niệm liên quan
• 2.2. Khái niệm đô thị, đô thị hóa. Khái niệm sinh kế
• 2.3. Tình hình kinh tế và đặc điểm hoạt động sinh kế của người dân xã Đông Hưng trước năm 2012
• 2.3.1. Tình hình kinh tế ở Đông Hưng trước năm 1954
• 2.3.2. Thời kỳ hợp tác xã từ năm 1954 đến 1986
• 2.3.3. Thời kỳ từ sau đổi mới đến năm 2012
• 2.4. Quá trình đô thị hóa và tình hình hoạt động sinh kế của người dân xã Đông Hưng từ năm 2012 đến nay
• 2.4.1. Sự điều chỉnh địa giới hành chính vào năm 2012
• 2.4.2. Quá trình thu hồi đất và sự chuyển đổi mục đích sử dụng đất
• 2.4.3. Quá trình chuyển đổi cơ cấu lao động và cơ cấu kinh tế
• 2.4.4. Tình hình hoạt động sinh kế của người dân xã Đông Hưng
• 2.4.4.1. Sản xuất nông nghiệp
• 2.4.4.2. Các hoạt động sản xuất - kinh doanh công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp
• 2.4.4.3. Các hoạt động sinh kế khác
• 2.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG CỦA ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN HOẠT ĐỘNG SINH KẾ CỦA NGƯỜI DÂN XÃ ĐÔNG HƯNG, THÀNH PHỐ THANH HÓA TỪ NĂM 2012 ĐẾN NAY
• 3.1. Tác động đến nghề nghiệp, việc làm và mức thu nhập
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về xã Đông Hưng thành phố Thanh Hóa

Xã Đông Hưng, thuộc thành phố Thanh Hóa, có vị trí địa lý thuận lợi cho sự phát triển kinh tế. Với diện tích lớn và dân số đông, xã này đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ một xã nông thôn, Đông Hưng đã chuyển mình thành một khu vực đô thị hóa, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân. Các yếu tố như đô thị hóa, phát triển kinh tế và biến đổi xã hội đã tạo ra những thay đổi lớn trong đời sống của cư dân. Theo thống kê, dân số xã Đông Hưng đã tăng đáng kể, từ đó kéo theo nhu cầu về cơ sở hạ tầng và dịch vụ. Sự chuyển đổi này không chỉ mang lại cơ hội mà còn đặt ra thách thức cho người dân trong việc duy trì và phát triển ngành nghề truyền thống.

1.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế

Đông Hưng có điều kiện tự nhiên phong phú, với đất đai màu mỡ và nguồn nước dồi dào. Những yếu tố này đã tạo điều kiện thuận lợi cho nông nghiệp phát triển. Tuy nhiên, sự chuyển mình sang đô thị hóa đã làm thay đổi cơ cấu kinh tế. Người dân không chỉ phụ thuộc vào nông nghiệp mà còn chuyển sang các hoạt động sản xuất - kinh doanh khác. Sự chuyển đổi này đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới, nhưng cũng gây ra áp lực lên môi trường và tài nguyên. Theo một nghiên cứu, việc chuyển đổi này đã làm tăng tầng lớp dân số trong khu vực, dẫn đến sự cạnh tranh trong ngành nghề và dịch vụ.

II. Quá trình đô thị hóa và hoạt động sinh kế

Quá trình đô thị hóa tại xã Đông Hưng diễn ra mạnh mẽ từ năm 2012. Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến sinh kế mà còn đến tình hình kinh tế của người dân. Các chính sách phát triển kinh tế của địa phương đã được điều chỉnh để phù hợp với tiêu chuẩn đô thị. Người dân đã bắt đầu chuyển đổi từ nông nghiệp sang các hoạt động công nghiệp và dịch vụ. Điều này đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới, nhưng cũng làm gia tăng biến đổi xã hội. Một số người dân đã gặp khó khăn trong việc thích nghi với môi trường mới, dẫn đến sự mất cân bằng trong hoạt động sinh kế.

2.1. Tác động của đô thị hóa đến sinh kế

Đô thị hóa đã tạo ra nhiều cơ hội cho người dân xã Đông Hưng. Tuy nhiên, nó cũng mang lại những thách thức lớn. Nhiều người dân đã phải thay đổi ngành nghề truyền thống của mình để thích ứng với môi trường đô thị mới. Sự chuyển đổi này không chỉ ảnh hưởng đến mức thu nhập mà còn đến chất lượng cuộc sống. Theo một khảo sát, nhiều hộ gia đình đã phải đối mặt với áp lực tài chính do chi phí sinh hoạt tăng cao. Điều này đã dẫn đến sự gia tăng đói nghèo và khó khăn trong việc duy trì sinh kế ổn định.

III. Chính sách phát triển và tác động đến sinh kế

Chính sách phát triển của chính quyền địa phương đã có những tác động tích cực đến sinh kế của người dân xã Đông Hưng. Các chương trình hỗ trợ đầu tư vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ đã giúp cải thiện đời sống của cư dân. Tuy nhiên, không phải tất cả mọi người đều được hưởng lợi từ những chính sách này. Một số nhóm dân cư vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực và cơ hội. Điều này đã dẫn đến sự phân hóa trong tầng lớp dân số và tạo ra những mâu thuẫn trong hoạt động sinh kế.

3.1. Đánh giá hiệu quả chính sách

Đánh giá hiệu quả của các chính sách phát triển là rất cần thiết. Nhiều người dân đã bày tỏ sự hài lòng với các chương trình hỗ trợ, nhưng cũng có những ý kiến cho rằng chính sách chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu của họ. Việc thiếu thông tin và sự tham gia của người dân trong quá trình xây dựng chính sách đã dẫn đến những bất cập. Cần có những giải pháp để cải thiện tình hình, đảm bảo rằng mọi người dân đều có cơ hội phát triển và nâng cao sinh kế của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE XA ĐÔNG HUNG, THÀNH PHO THANH HOA 1. Điều kiện tự nhiên 1. Vi trí địa ly Đông Hưng là một xã đồng bằng, nằm ở phía Tây thành phố Thanh Hoa’, cách trung tâm thành phố Thanh Hóa 7 km về phía Bắc, gần ga Thanh Hóa, gần các bến xe nội tỉnh, ngoại tỉnh, gần trung tâm chính trị văn hóa của tỉnh Thanh Hóa. Tổng diện tích tự nhiên theo địa giới hành chính mà xã đang quản lí là 399.

Vị trí tiếp giáp như sau: phía Bắc giáp phường An Hoạch, TP Thanh Hóa; phía Nam giáp xã Đông Vinh, TP Thanh Hóa, xã Đông Quang huyện Đông Sơn; phía Đông giáp phường Đông Vệ, phường Quảng Thắng, TP Thanh Hóa; phía Tây giáp xã Đông Văn, huyện Đông Sơn và xã Đông Tân, TP Thanh Hóa (xem bản đồ phan Phụ lục). Xã có đường quốc lộ 45 chạy qua, đường sắt Bắc Nam cùng với đường liên xã nối với quốc lộ 45 tạo thành mạng lưới giao thông thuận lợi trong giao lưu kinh tế xã hội, văn hóa với các vùng, miễn. - Địa hình, địa chất, thổ nhưỡng Khi đến với bất cứ nơi đâu của Thanh Hóa, người ta cũng thường nói là “đến với thiên nhiên bao la hùng vĩ tươi dep.lam múi, nhiễu sông, hang động kỳ thú, biển cả bao la” [26, 13]. Đông Hưng cũng không nằm ngoài những địa điểm kỳ thú đó.

Đây là một xã đồng bằng nhưng đất đai không đồng đều, có các day núi đá đan xen lẫn nhau. Địa hình có độ nghiêng không lớn thuận lợi cho việc thâm canh các loại cây trồng và nuôi trồng thủy sản, ? Khi đọc các tài liệu, được biết; thành phố Thanh Hóa ngày nay được phát triển từ thị xã Thanh Hóa. Thị xã Thanh Hóa trước kia là một thị tran nhỏ nằm trên đất Đông Sơn. Trong quá khứ, vùng dat Đông Sơn luôn luôn là trung tâm, là thủ phủ của xứ Thanh.

11 xây dựng các hệ thống kênh mương, giao thông và các công trình xây dựng khác, cũng như là việc bố trí khu dân cư. Đông Hưng có sông Nhà Lê nằm ở phía Đông giáp danh giữa xã Đông Hưng và phường Quảng Thắng, được đào từ thế kỷ X [37, 23]. Khí hậu Thanh Hóa nói chung cũng như Đông Hưng nói riêng, là nơi nằm ở đồng bằng Bắc bộ trong khu vực nhiệt đới gió mùa do đó: - Về nhiệt độ: Những tháng có nhiệt độ cao là từ tháng 5 đến tháng 9, nhiệt độ trung bình năm từ 28 — 29C, ngày có nhiệt độ cao nhất chưa đến 40°C. Những tháng có nhiệt độ thấp nhất từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau; bình quân nhiệt độ là 16 — 17C, ngày có nhiệt độ thấp nhất chưa tới 5°C.

- Lượng mưa: lượng mưa trung bình năm khoảng 1. Mùa mưa kéo dài từ tháng 6 đến tháng 10, lượng mưa lớn nhất tập trung ở tháng 8, tháng 9. Trong các tháng này bão thường xuyên xảy ra ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp và đời sống của nhân dân. Thông thường có 2 hướng gió chính là hướng Đông Nam và Đông Bắc.

Ngoài 2 hướng gió chính đó vào mùa hè xuất hiện 5 -7 đợt gió Tây Nam khô nóng. Bão lụt thường xảy ra từ tháng 8 đến tháng 10 hằng năm kèm theo mưa lớn. Các nguén tài nguyên 1. Tài nguyên đất Đất đai là nguồn tài nguyên được thiên nhiên ưu đãi của xã Đông Hưng do được hình thành từ sự kiến tạo lắng đọng phù sa của hệ thống sông ngòi từ hàng ngàn năm về trước.

Đông Hưng là một trong những đơn vị hành chính có diện tích tự nhiên vào loại trung bình của huyện. 12 Về thời gian hình thành đây là đơn vị đất còn khá trẻ, chưa phân hóa rõ ràng và còn giữ được đặc trưng của đất phù sa như: đất thường, đất sét. Kết quả phân tích chung về các nguyên tố vi lượng cho thấy đất có hàm lượng Cu, Zn khá, con Mo và B nghèo. Dat là đơn vị đất tốt, dung tích hấp thu khá và có độ dày tầng đất lớn nên thích hợp với các loại cây trồng nông nghiệp như: ngô, lúa nước.

Tài nguyên đá Trước đây, có nhiều loại tài nguyên đất đá. Có nguồn đá vôi đồi dào và phong phú với trữ lượng hàng triệu mẺ: đá đen, đá xanh (ở núi Nhi}, đá hồng núi Vức, đá vôi núi NAp.: tạo điều kiện phát triển ngành khai thác đá, chế tác đá hay sản xuất các vật liệu xây dựng: vôi, đá hộc, đá một hai, đá mạt, đá ốp lát.Hơn nữa, trên địa bàn Đông Hưng trước đây có nhiều đất sét tốt ở xóm Trung, xóm Nam, xóm Thắng Son, lang Vức, làng Nap. tạo điều kiện phát triển sớm ngành gốm sứ và gạch ngói. Tài nguyên nước Nước ngâm có 2 mạch chính: Mạch nước ở độ sâu 6 — 8m, hiện tại được nhân dân khai thác sinh hoạt qua hệ thống giếng khơi.

Sông Lý và sông nhà Lê” chảy dọc theo ranh giới phía Nam và phía Đông của xã giáp với xã Đông Quang và TP Thanh Hóa dài 5,2 km có tác dụng tiêu úng vào mùa mưa và tiêu nước thải dư thừa ở đồng ruộng. Ngoài ra còn có hệ thống kênh mương tưới tự chảy theo hệ thống thủy nông bao gồm: Kênh B20 qua xã dài 1,9km, hệ thống kênh tưới lấy nước từ kênh B20 và hệ 3 Núi Nhỏi nay thuộc phường An Hoạch, thành phố Thanh Hóa * Lê Thị Thảo trong “Nghề chạm khắc đá ở An Hoạch, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa (thời trung đại) có ghi sông nhà Lê là Hương Giang. Cụ thé: “Dưới chân dãy múi An Hoạch là dòng sông đào từ thé kỷ thứ X được đặt tên là Hương Giang. Sông Hương Giang nhà Lê trên đất Đông Sơn từ Hậu hiền chảy xuống Kẻ Ry, Kẻ Chè, Kẻ Bôn, chảy qua Bồ Vệ tới Quảng Xương rồi đồ ra biển °.

Cũng có thể người dân ở đây hay gọi tắt như vậy cho ngắn gọn. 13 thông mương tưới nội đông đủ nước cung câp cho cây trông và phục vụ nước cho hệ thống sinh hoạt. Lịch sử dân cư và sự thay đỗi về đơn vị hành chính 1. Lịch sử hình thành xã Đông Hưng Các tài liệu lịch sử đã cho thấy, từ rất xa xưa, Đông Hưng đã có cư dân đến sinh sống, định cư và lập nghiệp rồi dần hình thành các thôn làng ở đây.

Do địa hình bao quanh là những dãy núi đá vôi nên vô hình chung, những vùng quê lấy tên núi là tên làng, tên làng là tên núi, làng xen núi, núi lại xen làng. Con người và thiên nhiên sống hòa quyện với nhau và có sự liên hệ mật thiết. Di chỉ khảo cổ học khai quật ở núi Nấp đã tim thấy nhiều di vật của người Việt cô. Một minh chứng chính xác nhất cho thời kỳ phát triển rực rỡ của một nên văn minh - nên văn hóa Đông Sơn nôi tiêng thê giới.

Trước đây xã Đông Hưng theo Lịch sử Đảng bộ xã Đông Hưng trích từ “Quảng du địa chi” thì vào năm 280 - 420 vùng này có tên gọi là xã Yên Hoạch. Trước đây, xã Yên Hoạch gắn liên với tên của dãy núi Yên Hoạch. Trong thời kỳ Bắc thuộc, dưới thời nhà Tùy- Đường ( năm 603 — 618) [10, 29], xã có 6 thôn, quản lí 6 quả núi ở phía Tây mỗi làng: thôn Yên Hoạch (làng Thượng), thôn Đống (làng Đống), thôn Nhuệ (làng Nhỏi), thôn Quảng Nap (làng Nap), thôn Vy Giang (làng Vức), thôn Đồng Dué (làng Son). Trước cách mạng tháng Tám, dưới thời Pháp thuộc, Yên Hoạch gồm các thôn: Yên Hoạch hạ (làng Nhỏi ha), Quảng Nạp (làng Nap), làng Vức, làng Sơn, Đồng Dué [7, 45] thuộc tổng Quang Chiếu ”- Phủ Đông Sơn.

Thế ” Theo “Tên làng xã Việt Nam đâu thé ky XIX, thuộc các tỉnh từ Nghệ An trở rđ”,tỗng Quang Chiếu có 33 xã, thôn , trang 112. Theo Đại Việt dia dư toàn biên, vào thời kỳ đầu Công nguyên, huyện Đông Sơn (Đời xưa là huyện Đông Dương), được gọi là huyện Đông Cương. Đến đời Trần, Đông Cương đổi thành Đông Sơn [31, 203], đến đời Lê tên gọi van theo như thế. Sang đầu thế ky XIX, Đông Son gồm có 6 tổng: Thọ Hạc, Thạch Khê, Đại Bối, Vận Qui, Quang Chiếu, Lê Nguyễn.

14 nhưng trong Đồng Khánh dư địa chí lại có ghi chép những thôn vùng Yên Hoạch này thuộc Tông Quảng Chiếu, không phải Quang Chiếu. [52, 1105 - 1 106] Sau cach mang thang Tam 1945, dé thuận tiện cho việc quản lí, tháng 3/1946, phủ Đông Sơn giải thể 7 tổng chia thành 22 xã”. Lúc này xã Yên Hoạch đổi tên thành xã Hưng Yên, gồm có các thôn làng sau: thôn Yên Hoạch, thôn Đống (làng Đống), Nhuệ Thôn (làng Nhỏi), thôn Quảng Nạp (làng Nấp), thôn Vy Giang (làng Vức), thôn Đồng Dué (làng Son)Ÿ, Ap Han Tiệp (Thắng Sơn). Đến tháng 11/1947 ghép 2 xã Hưng Yên và Lông Giang thành xã Đông Hưng thuộc bộ phận của huyện Đông Sơn.

Tháng 10/1953, xã Đông Hưng tách thành 2 xã là xã Đông Tân và xã Đông Hưng. Lúc này xã Đông Hưng có các thôn: Nhuệ Thôn (làng Nhỏi) nay thuộc phường An Hoạch; thôn Quảng Nap (làng Nap) nay là Thôn Quang (lang Nap) thuộc xã Đông Hưng ngày nay; Ấp Hàn Tiệp nay là thôn Thắng Sơn (làng Thắng Sơn) thuộc xã Đông Hưng hiện nay; thôn Vi Giang (Làng Vức: xóm Trần; xóm Hưng, xóm Nam Hưng thuộc xã Đông Hưng hiện nay); thôn Đồng Duệ (làng Son) thuộc xóm Tiên hiện nay. Đến tháng tháng 6/1959, để thuận tiện cho việc xây dựng các hợp tác xã nông nghiệp cấp thấp quy mô xóm, Đông Hưng tổ chức thành 9 xóm gồm: Xóm Bắc, xóm Trung, xóm Nam, xóm Quang, xóm Trần, xóm Hưng, xóm Thắng Sơn, xóm Toản xóm Tiến, sau thành lập thêm 2 xóm là xóm Tây Hưng và xóm Nam Hưng. Năm 1977, các xã hữu ngạn sông Chu thuộc huyện Thiệu Hóa sáp nhập với huyện Đông Sơn thành huyện Đông Thiệu, xã Đông Hưng thuộc huyện Đông Thiệu.

Năm 1982 huyện Đông Thiệu đổi lại là huyện Đông Sơn, xã Đông Hưng lại thuộc huyện Đông Sơn. Tháng 6/2006 thực hiện Nghị 7 Sau cách mạng tháng Tám, chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa bỏ cấp phủ và cấp tổng, chỉ còn tỉnh — xã — thôn (xóm). * Ở trong Dia chí huyện Đông Sơn viết thôn Đông Dué sau gọi là làng Tiến. định 40/CP của Chính phủ về việc chia tách xã Đông Hưng ra thành 2 đơn vị hành chính: Thị Tran Nhỏi và xã Đông Hưng, huyện Đông Son’.

Tháng 6/2012, Đông Hưng sáp nhập vào đơn vị hành chính của thành phố Hà Nội. Đến nay, xã Đông Hưng có 7 thôn gồm: thôn Thắng Sơn (làng Thắng Sơn); thôn Quang (làng Nấp); thôn Trần (làng Vức); thôn Hưng (làng Vức); thôn Nam Hưng; thôn Tiến (làng Son); thôn Toản (làng Son).