Thủ tục Kiểm toán Tài sản Cố định của Deloitte tại Công ty ABC và XYZ

Tìm hiểu quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Deloitte, áp dụng cho các công ty ABC & XYZ. Nghiên cứu chuyên sâu về kế toán, kiểm toán tài sản.

• Tác giả: Dinh Thi Nhu Thuan
• Người hướng dẫn: Ma. Truong Thi Hanh Dung
• Trường học: University Of Economics And Law
• Chuyên ngành: Accounting And Auditing
• Đề tài: Audit Procedures For Fixed Assets By Deloitte At Abc And Xyz Company
• Loại tài liệu: Bachelor Thesis
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLWDGEMENTS
• CONTENTS
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION TO DELOITTE VIETNAM
• 1.1. Introduction to Deloitte Vietnam
• 1.2. Organizational Structure of Deloitte Vietnam HCM Brach
• 2. CHAPTER 2: GENERAL AUDIT PROCEDURES AT DELOITTE VIETNAM AND AUDIT PROCEDURES FOR FIXED ASSETS AT ABC COMPANY AND XYZ COMPANY
• 2.1. General audit procedures for financial statements at Deloitte Vietnam
• 2.2. General fixed asset process
• 2.3. Audit procedures for fixed asset by Deloitte at ABC and XYZ Company
• 2.3.1. General information about ABC and XYZ Company
• 2.3.3. Audit risk assessment
• 2.3.4. Finish the audit
• 3. CHAPTER 3: COMMENTS AND RECOMMENDATIONS
• 3.1. Comment on the audit procedures for fixed assets at Deloitte Vietnam
• 3.2. Solutions to completeness the fixed assets procedure in auditing financial statement
• 3.3. The strengths and weaknesses of the graduation thesis

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Deloitte

Tài sản cố định đóng vai trò không thể thiếu trong hoạt động của bất kỳ công ty nào, cho phép sản xuất hàng hóa và dịch vụ tạo ra thu nhập cho doanh nghiệp. Do đó, những tài sản không lưu động này chiếm phần lớn trong tổng tài sản trên bảng cân đối kế toán của hầu hết các công ty, đặc biệt là các công ty sản xuất. Hơn nữa, chi phí khấu hao và phân bổ hàng năm có tầm quan trọng hàng đầu vì chúng có thể ảnh hưởng đến cách các kế toán viên tính toán thu nhập ròng cho kỳ tài chính. Ngoài ra, chi phí khấu hao và phân bổ được coi là mang mức độ rủi ro cao, vì vậy chúng được quản lý chặt chẽ bởi Bộ Tài chính. Do tầm quan trọng của tài khoản tài sản cố định và chi phí khấu hao đối với doanh nghiệp, chủ đề “Quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Deloitte” được chọn cho báo cáo thực tập.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu quy trình kiểm toán tài sản cố định

Nghiên cứu này nhằm mục đích mô tả quy trình kiểm toán chung tại Deloitte Việt Nam, mô tả quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Công ty ABC, phân tích và đánh giá quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Deloitte Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quy trình tài sản cố định, với dữ liệu được trích xuất chủ yếu từ sổ cái chung và sổ cái chi tiết của khách hàng trong năm tài chính 2020. Do Deloitte phải tuân thủ thỏa thuận bảo mật với khách hàng về bảo vệ dữ liệu, dữ liệu được cung cấp chỉ mang tính chất minh họa.

1.2. Cấu trúc báo cáo kiểm toán tài sản cố định của Deloitte

Cấu trúc báo cáo này bao gồm: Chương tổng quan; Chương 1: Thông tin chung về Công ty TNHH Deloitte Việt Nam; Chương 2: Quy trình kiểm toán chung và quy trình kiểm toán tài sản cố định; Chương 3: Kết luận và khuyến nghị.

II. Giới thiệu Deloitte Việt Nam Kiểm toán Tư vấn hàng đầu

Deloitte Listed Company là công ty đầu tiên hoạt động trong lĩnh vực tư vấn và dịch vụ kiểm toán với 30 năm kinh nghiệm tại thị trường Việt Nam, là thành viên của Deloitte Global. Deloitte Việt Nam có hơn 1000 nhân viên tại cả văn phòng Hà Nội và TP.HCM. Hầu hết nhân viên của Deloitte Việt Nam đều hiểu rõ về môi trường pháp lý cũng như kinh doanh tại Việt Nam, và am hiểu về sức mạnh của Deloitte Châu Á Thái Bình Dương. Deloitte luôn hướng đến việc cung cấp dịch vụ tốt nhất cho khách hàng đồng thời tạo ra một môi trường nuôi dưỡng tính hòa nhập và hỗ trợ lẫn nhau, làm việc cùng nhau với sự chính trực, đam mê và cùng nhau xây dựng những ảnh hưởng tích cực để đóng góp cho cộng đồng.

2.1. Lịch sử phát triển của Deloitte Việt Nam

Deloitte Việt Nam được thành lập ngày 13 tháng 5 năm 1991. Tháng 4 năm 1994, VACO được thành lập bởi Bộ trưởng Bộ Tài chính theo Quyết định số 165 TC/QĐ/TCCB. Ngày 01/11/2007, VACO hợp tác với Deloitte Touche Tohmatsu.

2.2. Giá trị cốt lõi của Deloitte Chính trực và Sáng tạo

Các giá trị cốt lõi của Deloitte là: Dẫn đầu; Phục vụ với sự chính trực; Quan tâm lẫn nhau; Nuôi dưỡng sự hòa nhập; Hợp tác để tạo ra tác động có thể đo lường được. Deloitte tiếp cận công việc với tư duy hợp tác, phối hợp giữa các doanh nghiệp, địa lý và kỹ năng để mang lại tác động rõ ràng, có thể đo lường được. Vì vậy, việc đo lường thành công của Deloitte không chỉ bằng các số liệu mà còn bằng sức mạnh của các mối quan hệ được xây dựng, mức độ đổi mới có thể mang lại để giải quyết các vấn đề.

2.3. Các dịch vụ chính của Deloitte Việt Nam

Các dịch vụ của Deloitte Việt Nam bao gồm: Kiểm toán và Đảm bảo (Kiểm toán độc lập, cung cấp dịch vụ soát xét cho Báo cáo tài chính); Tư vấn Tài chính (Tư vấn tài chính doanh nghiệp, định giá, tái cấu trúc, tư vấn điều tra pháp lý và giải quyết tranh chấp/phân tích); Tư vấn Rủi ro (Tư vấn chiến lược kinh doanh và rủi ro, kiểm soát, đánh giá rủi ro trên không gian mạng, hệ thống thông tin); Thuế (Thuế doanh nghiệp, thuế gián thu, dịch vụ thuế liên quan đến chuyên gia nước ngoài làm việc tại Việt Nam, dịch vụ liên quan đến giá chuyển nhượng); Các dịch vụ khác liên quan đến đào tạo giáo dục. Kiểm toán và Đảm bảo là một trong những tỷ trọng doanh thu cao nhất của Deloitte Việt Nam.

III. Quy trình kiểm toán Báo cáo tài chính chung tại Deloitte Việt Nam

Deloitte thiết kế phần mềm Hệ thống Quản lý Cam kết (EMS) làm nền tảng cho tất cả các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính của Deloitte trên toàn thế giới với 4 phần chính: 1. Các hoạt động cam kết sơ bộ 2. Hiểu và lập kế hoạch 3. Thực hiện và đánh giá 4. Kết luận. Mỗi phần trong hướng dẫn kiểm toán của Deloitte Việt Nam được phát triển dựa trên các yêu cầu của Chuẩn mực Kiểm toán Quốc tế.

3.1. Các bước thực hiện kiểm toán Báo cáo tài chính theo EMS

Các bước cụ thể trong quy trình kiểm toán của công ty như sau: Các hoạt động cam kết sơ bộ (Người quản lý xem xét và đánh giá rủi ro cam kết kiểm toán của một khách hàng mới hoặc khách hàng cũ); Liên hệ với khách hàng (Người quản lý tìm hiểu về khách hàng cũng như kết quả họ đã đạt được); Thiết lập nhóm kiểm toán (Kiểm toán viên sẽ thiết lập một nhóm kiểm toán để chuẩn bị thực hiện kiểm toán theo kế hoạch).

3.2. Hiểu biết về khách hàng và hệ thống kiểm soát nội bộ

Thu thập thông tin cần thiết về khách hàng như: các bên liên quan ảnh hưởng đến hoạt động của công ty, biên bản các cuộc họp quan trọng cho đồng sở hữu, các tài liệu liên quan đến mục tiêu, chiến lược, quy trình hoạt động của công ty, những thay đổi về nhân sự, kỹ thuật, quy trình hoạt động của công ty, ứng dụng môi trường CNTT tại Công ty, v.v. Tìm hiểu về hệ thống kiểm soát nội bộ cho từng hoạt động và chu trình, chu trình kế toán, từ đó xác định các sai sót và gian lận có thể xảy ra. Quá trình nghiên cứu này cũng bao gồm việc tìm hiểu về các hệ thống phần mềm máy tính của khách hàng được sử dụng cho mục đích lập và trình bày báo cáo tài chính.

3.3. Lập kế hoạch kiểm toán và đánh giá rủi ro trọng yếu

Kiểm toán viên sẽ tiến hành: Thiết lập các nội dung quan trọng cần thảo luận với khách hàng, chẳng hạn như: tình hình kinh doanh, quy mô, môi trường hoạt động cho khách hàng mới và cập nhật thông tin, thay đổi giữa năm hiện tại so với năm trước đối với khách hàng cũ. Thiết lập tính trọng yếu. Trong Deloitte Việt Nam, có 3 mức độ quan trọng chính. Đánh giá các loại giao dịch phát sinh thường xuyên và không thường xuyên; nghiên cứu tác động của các loại hình kinh doanh đối với báo cáo tài chính; thiết lập các thử nghiệm kiểm soát để phân biệt các loại hình kinh doanh.

IV. Quy trình Kiểm toán TSCĐ tại Deloitte Hướng dẫn chi tiết

Mỗi loại hình công ty sẽ có đặc điểm riêng về tài sản cố định và phương pháp kế toán áp dụng, vì vậy tùy thuộc vào bản chất của công ty khách hàng, kiểm toán viên sẽ xây dựng một kế hoạch nhất định khi làm việc. Cần tập trung vào những điểm nào, rủi ro ở đâu, sau đó tiến hành các thủ tục phù hợp. Cụ thể, kiểm toán viên cần tìm hiểu: Loại hình hoạt động của công ty; phương pháp kế toán tài sản cố định và khấu hao; chính sách tài sản cố định và kiểm soát nội bộ.

4.1. Tìm hiểu chung về khách hàng và phương pháp kế toán TSCĐ

Tùy thuộc vào loại hình công ty (sản xuất, kinh doanh, dịch vụ...), tài sản cố định sẽ có các đặc điểm cụ thể khác nhau. Ví dụ, với các công ty sản xuất lớn, tài sản cố định thường là máy móc có giá trị lớn, khấu hao trong nhiều năm, chiếm tỷ trọng cao trong doanh nghiệp. Đối với các công ty dịch vụ, du lịch, tài sản cố định là các tòa nhà, điểm du lịch...

4.2. Đánh giá rủi ro và trọng yếu trong kiểm toán TSCĐ

Trong quá trình đánh giá rủi ro, kiểm toán viên cần xác định các rủi ro tiềm ẩn liên quan đến tài sản cố định, chẳng hạn như: Rủi ro về tính hiện hữu, quyền sở hữu, giá trị, khấu hao. Đánh giá tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ đối với tài sản cố định. Xác định các nghiệp vụ mua bán, thanh lý tài sản cố định có thể chứa sai sót.

4.3. Thực hiện kiểm tra chi tiết và thu thập bằng chứng kiểm toán

Thực hiện các thủ tục kiểm tra chi tiết như: Kiểm kê tài sản cố định thực tế và so sánh với sổ sách kế toán; Kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ liên quan đến tài sản cố định; Phân tích biến động tài sản cố định; Đối chiếu số liệu giữa các bộ phận liên quan. Thu thập các bằng chứng kiểm toán đầy đủ và thích hợp để đưa ra kết luận kiểm toán.

V. Nghiên cứu điển hình ABC XYZ Kiểm toán TSCĐ tại Deloitte

Dữ liệu từ Công ty ABC và XYZ được sử dụng để minh họa quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Deloitte. Các công ty này có thể đại diện cho các ngành nghề khác nhau, cho phép so sánh và đối chiếu các phương pháp tiếp cận kiểm toán. Nghiên cứu điển hình tập trung vào các giai đoạn chính của quy trình kiểm toán, từ lập kế hoạch đến báo cáo kết quả. Phân tích các thủ tục kiểm tra cụ thể được thực hiện, các vấn đề phát hiện và cách giải quyết.

5.1. Tổng quan về Công ty ABC và XYZ

Trình bày thông tin cơ bản về Công ty ABC và XYZ, bao gồm: Ngành nghề kinh doanh, quy mô hoạt động, cơ cấu tổ chức. Mô tả hệ thống kế toán tài sản cố định đang được áp dụng tại mỗi công ty. Nhấn mạnh những điểm khác biệt quan trọng giữa hai công ty có thể ảnh hưởng đến quy trình kiểm toán.

5.2. So sánh quy trình kiểm toán TSCĐ tại ABC và XYZ

So sánh và đối chiếu các thủ tục kiểm toán tài sản cố định được thực hiện tại Công ty ABC và XYZ. Phân tích lý do tại sao một số thủ tục có thể khác nhau tùy thuộc vào đặc điểm của từng công ty. Đánh giá tính hiệu quả của các thủ tục kiểm toán trong việc phát hiện sai sót và gian lận.

5.3. Bài học kinh nghiệm từ các nghiên cứu điển hình

Rút ra những bài học kinh nghiệm quan trọng từ các nghiên cứu điển hình về quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Deloitte. Đề xuất các giải pháp để cải tiến quy trình kiểm toán, nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Nêu bật những yếu tố thành công và những thách thức cần vượt qua trong quá trình kiểm toán.

VI. Giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán TSCĐ tại Deloitte

Sau khi thực hiện kiểm toán, Deloitte cần đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình. Các giải pháp này bao gồm: Nâng cao trình độ chuyên môn của kiểm toán viên; tăng cường kiểm soát nội bộ; ứng dụng công nghệ vào quy trình kiểm toán; cập nhật các thay đổi trong chuẩn mực kế toán và kiểm toán.

6.1. Đề xuất cải tiến quy trình kiểm toán TSCĐ

Các đề xuất này tập trung vào việc: Tăng cường sự hiểu biết về ngành nghề kinh doanh của khách hàng; cải thiện việc đánh giá rủi ro; sử dụng các kỹ thuật phân tích dữ liệu tiên tiến; nâng cao chất lượng bằng chứng kiểm toán; tăng cường trao đổi thông tin giữa các thành viên trong nhóm kiểm toán.

6.2. Ứng dụng công nghệ trong kiểm toán tài sản cố định

Sử dụng các công cụ và phần mềm kiểm toán hiện đại để tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại, nâng cao hiệu quả và độ chính xác. Áp dụng các kỹ thuật phân tích dữ liệu để phát hiện các mẫu bất thường và rủi ro tiềm ẩn. Sử dụng các nền tảng đám mây để chia sẻ thông tin và cộng tác hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Tài sản cố định (TSCĐ) chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc khối ngành sản xuất. Chi phí khấu hao và hao mòn lũy kế hàng năm tác động trực tiếp đến việc xác định kết quả kinh doanh thuần trong kỳ kế toán. Do chi phí khấu hao mang tính rủi ro cao và chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của Bộ Tài chính (thông qua Thông tư số 45/2013/TT-BTC và các chuẩn mực kế toán liên quan), phần hành kiểm toán tài sản cố định trở thành một nội dung trọng yếu trong các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính.

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đinh Thị Như Thuận (Khoa Kế toán - Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM), dưới sự hướng dẫn của ThS. Trương Thị Hạnh Dung, tập trung nghiên cứu quy trình thực tế kiểm toán phần hành này tại Công ty TNHH Deloitte Việt Nam trong năm tài chính 2020.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu:

1. Mô tả quy trình kiểm toán báo cáo tài chính tổng quát tại Deloitte Việt Nam.
2. Trình bày chi tiết quy trình kiểm toán phần hành tài sản cố định thông qua việc áp dụng thực tế tại hai khách hàng: Công ty ABC (doanh nghiệp dịch vụ du lịch) và Công ty XYZ (doanh nghiệp sản xuất dược phẩm).
3. Phân tích, đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Deloitte Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình kiểm toán chung và quy trình kiểm toán phần hành tài sản cố định do Deloitte Việt Nam thực hiện.
• Phạm vi không gian: Văn phòng Deloitte Việt Nam - Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh và hồ sơ kiểm toán tại hai khách hàng cụ thể (Công ty TNHH ABC và Công ty Cổ phần XYZ).
• Phạm vi thời gian và dữ liệu: Dữ liệu kiểm toán được trích xuất chủ yếu từ Sổ Cái (General Ledger), Sổ chi tiết tài sản (Fixed Asset Register) và Bảng cân đối thử (Trial Balance) trong năm tài chính 2020 (kỳ kết thúc ngày 31/12/2020).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên hệ thống chuẩn mực và cơ sở lý luận nghề nghiệp kiểm toán hiện hành, kết hợp với tài liệu phương pháp luận nội bộ của Deloitte:

• Chuẩn mực và văn bản pháp lý: Chuẩn mực Kiểm toán Quốc tế (ISA), Hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam (đặc biệt là VSA 315 về xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu), Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS, tiêu biểu là VAS 03 về TSCĐ hữu hình), Chế độ Kế toán Doanh nghiệp Việt Nam và Thông tư 45/2013/TT-BTC về quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ.
• Hệ thống phần mềm quản lý kiểm toán: Hệ thống Quản lý Hợp đồng Kiểm toán (Engagement Management System - EMS) của Deloitte toàn cầu và phần mềm SAP trong phân bổ nhân sự, tính toán khấu hao.
• Các cơ sở dẫn liệu kiểm toán: Khóa luận bám sát 5 mục tiêu kiểm toán theo VSA 315 đối với tài sản cố định: Hiện hữu/Phát sinh (Existence/Occurrence), Đầy đủ (Completeness), Đánh giá và Phân bổ (Valuation and Allocation), Quyền và Nghĩa vụ (Rights and Obligations), Trình bày và Thuyết minh (Presentation and Disclosure).
• Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu:
  • Khảo sát hệ thống kiểm soát nội bộ (phỏng vấn nhân sự kế toán, quan sát quy trình phê duyệt luân chuyển chứng từ).
  • Thủ tục phân tích cơ bản (Analytical Procedures / Substantive Analytical Procedures - SAP).
  • Kiểm tra chi tiết nghiệp vụ và số dư (Test of Details): đối chiếu Leadsheet, kiểm tra biến động tăng/giảm, chọn mẫu kiểm tra chứng từ gốc (hóa đơn, biên bản bàn giao, biên bản nghiệm thu), tính toán lại (Recalculation) khấu hao và tham gia chứng kiến kiểm kê thực tế (Physical count).

Nội dung chính theo từng chương

Tổng quan nghiên cứu (Overview Chapter)

Tác giả trình bày lý do chọn đề tài dựa trên tầm quan trọng của chỉ tiêu tài sản cố định và chi phí khấu hao trên báo cáo tài chính; xác lập 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, phạm vi nghiên cứu thực tế tại Deloitte và cấu trúc khóa luận gồm phần tổng quan cùng 3 chương nội dung chính. Tác giả cũng nêu rõ hạn chế về tính bảo mật thông tin khách hàng khiến các số liệu minh họa đã được điều chỉnh hợp lý.

Chapter 1: Introduction to Deloitte Vietnam

Chương 1 giới thiệu lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức và hoạt động dịch vụ của Deloitte Việt Nam:

• Lịch sử hình thành: Tiền thân là Công ty Kiểm toán Việt Nam (VACO) thành lập ngày 13/05/1991 theo Quyết định số 165 TC/QĐ/TCCB của Bộ Tài chính; hợp tác với Deloitte Touche Tohmatsu từ tháng 04/1994 và chính thức chuyển đổi thành Công ty TNHH Deloitte Việt Nam từ ngày 01/11/2007.
• Mạng lưới hoạt động: Trụ sở chính tại Tầng 15, Tòa nhà Vinaconex, 34 Láng Hạ, Đống Đa, Hà Nội và Chi nhánh tại Tầng 18, Tòa nhà Times Square, 57-69F Đồng Khởi, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh.
• Dịch vụ cung cấp: Kiểm toán và Dịch vụ đảm bảo (Audit & Assurance), Tư vấn tài chính (Financial Advisory), Tư vấn rủi ro (Risk Advisory), Tư vấn thuế (Tax) và Đào tạo.
• Cơ cấu phòng Kiểm toán tại Chi nhánh TP.HCM: Phân cấp từ Partner/Director -> Senior Manager -> Manager -> Senior -> Audit Assistant -> Internee. Trong một nhóm kiểm toán tại khách hàng (engagement team), cơ cấu thông thường gồm 1 Manager, 1-2 Senior, 1-2 Assistant và 1-2 Internee. Sinh viên thực tập (Internee) thường được phân công thực hiện các phần hành như tiền, phải thu/phải trả khác, tài sản cố định, thu nhập/chi phí tài chính, thu nhập/chi phí khác và chuẩn bị hồ sơ kiểm toán.

Chapter 2: General Audit Procedures at Deloitte Vietnam and Audit Procedures for Fixed Assets at ABC Company and XYZ Company

Chương 2 là nội dung trọng tâm của khóa luận, mô tả quy trình kiểm toán 4 giai đoạn chuẩn hóa trên hệ thống EMS của Deloitte: Hoạt động sơ bộ hợp đồng (Preliminary Engagement Activities), Tìm hiểu và Lập kế hoạch (Understand and Plan), Thực hiện và Đánh giá (Perform and Evaluate), Kết luận (Conclude).

Quy trình kiểm toán BCTC tổng quát tại Deloitte (EMS):
1. Preliminary Engagement Activities -> 2. Understand and Plan -> 3. Perform and Evaluate -> 4. Conclude

Tác giả đi sâu vào quy trình kiểm toán tài sản cố định áp dụng tại hai khách hàng trong năm tài chính 2020:

Tiêu chí so sánh	Công ty TNHH ABC	Công ty Cổ phần XYZ
Lĩnh vực hoạt động	Dịch vụ du lịch lữ hành quốc tế, vé máy bay, visa	Sản xuất và kinh doanh dược phẩm, mỹ phẩm, cho thuê nhà xưởng
Vốn điều lệ / đầu tư	Vốn đầu tư: 24.234.000.000 VND; Vốn điều lệ: 8.078.000.000 VND	Vốn đầu tư và vốn điều lệ: 428.692.130.000 VND
Cơ cấu tài sản cố định	Thiết bị văn phòng (3-5 năm), Phương tiện vận tải (3-10 năm), Phần mềm máy tính (2-5 năm). Không có XDCBDD.	Nhà cửa vật kiến trúc (25 năm), Máy móc thiết bị (5-10 năm), Phương tiện vận tải (3-10 năm), Thiết bị văn phòng (5 năm), Phần mềm (5 năm), Chi phí XDCBDD.
Doanh thu năm 2020	132.221.492.846 VND	203.411.583.730 VND
Mức trọng yếu tổng thể (M)	1,5% Doanh thu = 1.983.322.393 VND; làm tròn giảm: 1.900.000.000 VND	2% Doanh thu = 4.068.231.675 VND; làm tròn giảm: 4.000.000.000 VND
Sai sót chưa điều chỉnh dự kiến (AUM)	10% M = 190.000.000 VND	20% M = 800.000.000 VND
Trọng yếu thực hiện (PM)	PM = M - AUM = 1.700.000.000 VND	PM = M - AUM = 3.200.000.000 VND
Ngưỡng sai sót có thể bỏ qua (CTM)	5% M = 95.000.000 VND	5% M = 200.000.000 VND
Đánh giá rủi ro kiểm toán phần hành	Rủi ro thấp (không phát sinh tăng TSCĐ, quy mô nhỏ)	Rủi ro thấp (kiểm soát tự động ERP ổn định, kế toán đối chiếu hàng tháng)
Kiểm tra phát sinh tăng TSCĐ	Không phát sinh trong kỳ	Kiểm tra toàn bộ (100%) 2 khoản chuyển từ XDCBDD sang TSCĐ với tổng giá trị 5.646.918.080 VND
Kiểm tra thanh lý, giảm TSCĐ	Chọn mẫu 3 tài sản giảm qua công cụ lấy mẫu EMS	Chọn mẫu 1 tài sản giảm qua công cụ lấy mẫu EMS
Phương pháp kiểm tra chi phí khấu hao	Tính toán lại chi tiết (Recalculation) cho từng tài sản (khớp đúng 1.908.021.856 VND)	Thủ tục phân tích cơ bản (Substantive Analytical Procedures - SAP) dựa trên tỷ lệ khấu hao bình quân năm trước và áp dụng công cụ ngưỡng sai lệch trên EMS
Kiểm tra chi phí XDCBDD (CIP)	Không áp dụng	Kiểm tra 100% nghiệp vụ phát sinh tăng và giảm CIP, đối chiếu biên bản nghiệm thu, bàn giao
Kiểm kê thực tế tài sản (Physical Count)	Không thực hiện (xác định không có rủi ro về hiện hữu)	Thực hiện kiểm kê chọn mẫu vào thời điểm gần ngày kết thúc niên độ (31/12/2020), lập biên bản có chữ ký thủ kho và kế toán
Phân công nhân sự thực hiện	1 kiểm toán viên/trợ lý thực hiện toàn bộ phần hành	Phân chia cho 2 nhân sự (1 phụ trách TSCĐ hữu hình & vô hình, 1 phụ trách riêng phần hành XDCBDD)

Chapter 3: Comments and Recommendations

Chương 3 tổng kết các đánh giá thực tiễn và đưa ra các khuyến nghị:

• Ưu điểm của Deloitte: Quy trình kiểm toán chuẩn hóa, phân công công việc rõ ràng theo năng lực; kế hoạch kiểm toán lập dựa trên đánh giá rủi ro và hiểu biết sâu về khách hàng; hệ thống công cụ hỗ trợ (EMS, lấy mẫu tự động) đạt tiêu chuẩn quốc tế.
• Hạn chế tồn tại:
  • Nguy cơ từ sự quen thuộc (Familiarity risk) do ưu tiên phân công nhân sự từng kiểm toán khách hàng ở các năm trước.
  • Áp lực công việc đôi khi khiến nhân sự trẻ phải đảm nhận phần việc vượt quá kinh nghiệm thực tế.
  • Thủ tục phân tích đối với TSCĐ chủ yếu tập trung vào phân tích nội bộ (biến động, đối chiếu sổ sách), chưa đối chiếu với chỉ số trung bình ngành hoặc sử dụng các tỷ số tài chính chuyên sâu để đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản.
• Giải pháp đề xuất:
  • Sử dụng ý kiến chuyên gia: Cần thuê chuyên gia thẩm định giá độc lập đối với các TSCĐ kỹ thuật phức tạp, đánh giá đúng năng lực, tính khách quan và cân đối chi phí hợp đồng.
  • Nâng cao hiệu quả đánh giá kiểm soát nội bộ: Lập bảng câu hỏi chuẩn hóa về quản lý TSCĐ; thiết lập sơ đồ quy trình luân chuyển chứng từ để nhận diện kẽ hở kiểm soát; mở rộng tỷ lệ quan sát kiểm kê thực tế để phát hiện tài sản lạc hậu, hư hỏng hoặc suy giảm công suất hoạt động.

Kết quả và đóng góp

• Dữ liệu thực nghiệm đầy đủ: Khóa luận ghi nhận chi tiết hệ thống biểu mẫu kiểm toán thực tế tại Deloitte Việt Nam, bao gồm Bảng số liệu tổng hợp (Leadsheet), Bảng phân tích biến động TSCĐ hữu hình và vô hình, Bảng tính toán lại khấu hao của Công ty ABC và Bảng thủ tục phân tích cơ bản (SAP) chi phí khấu hao của Công ty XYZ.
• Làm rõ sự khác biệt trong chiến lược kiểm toán: Nghiên cứu chứng minh tính linh hoạt của phương pháp luận kiểm toán Deloitte khi tiếp cận hai loại hình doanh nghiệp khác nhau:
  • Doanh nghiệp dịch vụ (ABC): Quy mô tài sản nhỏ, không có XDCBDD, áp dụng phương pháp tính toán lại chi tiết 100% khấu hao và không cần kiểm kê thực tế.
  • Doanh nghiệp sản xuất (XYZ): Danh mục tài sản lớn và có XDCBDD, kiểm toán viên áp dụng thủ tục phân tích cơ bản (SAP) cho chi phí khấu hao, kiểm tra 100% biến động XDCBDD và bắt buộc thực hiện kiểm kê thực tế tại nhà máy.
• Đóng góp giải pháp: Đề xuất 2 nhóm giải pháp mang tính ứng dụng thực tế cao: khung quy trình sử dụng chuyên gia thẩm định giá và phương pháp chuẩn hóa đánh giá kiểm soát nội bộ bằng sơ đồ chu trình tài sản.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi: Nghiên cứu chỉ giới hạn trong phạm vi 2 doanh nghiệp khách hàng tại Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh trong một năm tài chính duy nhất (FY 2020), chưa khảo sát trên diện rộng các nhóm ngành đặc thù khác (xây dựng, bất động sản, năng lượng).
• Hạn chế về tính bảo mật dữ liệu: Do cam kết bảo mật thông tin khách hàng của Deloitte, một số dữ liệu định danh và số liệu tài chính đã được tác giả chuyển đổi/làm mờ dưới dạng số liệu minh họa, làm giảm phần nào tính xác thực tuyệt đối của hồ sơ gốc.
• Hướng mở rộng: Mở rộng nghiên cứu quy trình kiểm toán đối với tài sản hình thành từ thuê tài chính, kiểm toán tổn thất tài sản (Impairment of Assets) theo chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS và ứng dụng phân tích dữ liệu lớn (Data Analytics) trong kiểm toán tài sản cố định.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Giúp nắm vững cách chuyển giao từ lý thuyết chuẩn mực (VSA 315, VAS 03) sang hồ sơ kiểm toán thực tế (Working papers, Leadsheet, Sampling tools).
• Trợ lý kiểm toán và thực tập sinh tại các công ty kiểm toán (Big 4 và Non-Big 4): Cung cấp tài liệu tham khảo về các bước kiểm tra chi tiết phần hành tài sản cố định, công thức tính toán lại khấu hao, phương pháp phân tích SAP và thủ tục chứng kiến kiểm kê.
• Người làm công tác kế toán doanh nghiệp: Hiểu rõ các yêu cầu về chứng từ, biên bản bàn giao, quy định Thông tư 45/2013/TT-BTC để chuẩn bị hồ sơ phục vụ kiểm toán báo cáo tài chính cuối năm.

Câu hỏi thường gặp

1. Mức trọng yếu (Materiality) và Trọng yếu thực hiện (Performance Materiality) của Công ty ABC và XYZ được Deloitte xác lập như thế nào? Tại Công ty ABC (doanh thu 132,22 tỷ VND), mức trọng yếu tổng thể được chọn bằng 1,5% doanh thu, tính ra 1,98 tỷ VND và làm tròn giảm còn 1,9 tỷ VND; sai sót chưa điều chỉnh dự kiến (AUM) lấy 10% (190 triệu VND); trọng yếu thực hiện (PM) xác định là 1,7 tỷ VND; ngưỡng sai sót có thể bỏ qua (CTM) là 95 triệu VND (5% M). Tại Công ty XYZ (doanh thu 203,41 tỷ VND), mức trọng yếu tổng thể chọn bằng 2% doanh thu, tính ra 4,068 tỷ VND và làm tròn giảm còn 4,0 tỷ VND; AUM chọn mức 20% (800 triệu VND); PM đạt 3,2 tỷ VND; CTM là 200 triệu VND (5% M).

2. Điểm khác biệt căn bản trong việc kiểm tra chi phí khấu hao giữa Công ty ABC và Công ty XYZ là gì? Đối với Công ty ABC, do số lượng tài sản ít, kiểm toán viên áp dụng phương pháp tính toán lại (Recalculation) chi tiết từng tài sản theo công thức ước tính khấu hao hàng tháng, tổng giá trị tính lại đạt 1.908.021.856 VND khớp đúng với Sổ chi tiết tài sản. Ngược lại, tại Công ty XYZ có danh mục tài sản lớn, kiểm toán viên sử dụng Thủ tục phân tích cơ bản (Substantive Analytical Procedures - SAP) bằng cách tính tỷ lệ chi phí khấu hao trên nguyên giá bình quân năm trước, áp vào nguyên giá bình quân năm nay để đưa ra con số ước tính và so sánh mức chênh lệch với ngưỡng cho phép trên phần mềm EMS.

3. Thủ tục kiểm toán đối với tài sản cố định tăng do chuyển từ Chi phí xây dựng cơ bản dở dang (CIP) tại Công ty XYZ được tiến hành ra sao? Trong năm 2020, Công ty XYZ có 2 nghiệp vụ chuyển từ XDCBDD sang TSCĐ với tổng giá trị 5.646.918.080 VND. Kiểm toán viên kiểm tra toàn bộ 100% hai nghiệp vụ này bằng cách đối chiếu Sổ chi tiết tài sản với Sổ Cái, Bảng số liệu tổng hợp (Leadsheet), kiểm tra tính thỏa mãn điều kiện ghi nhận tài sản theo VAS 03 và Thông tư 45 (nguyên giá từ 30 triệu VND trở lên), đồng thời kiểm tra toàn bộ hồ sơ chứng từ gốc đi kèm bao gồm: hóa đơn mua hàng, biên bản nghiệm thu, quyết định mua tài sản và biên bản bàn giao tài sản.

4. Vì sao Deloitte thực hiện chứng kiến kiểm kê thực tế TSCĐ tại Công ty XYZ nhưng không thực hiện tại Công ty ABC? Công ty ABC hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ du lịch, tài sản chủ yếu là phương tiện vận tải và phần mềm máy tính có số lượng ít và đã được xác nhận rủi ro hiện hữu ở mức thấp, do đó kiểm toán viên chỉ đối chiếu trên sổ chi tiết. Ngược lại, Công ty XYZ là đơn vị sản xuất dược phẩm có nhà xưởng, hệ thống máy móc dây chuyền phức tạp, kiểm toán viên bắt buộc phải tham gia kiểm kê thực tế tại ngày gần kết thúc năm tài chính (31/12/2020) để thu thập bằng chứng kiểm toán độc lập về cơ sở dẫn liệu hiện hữu, lập biên bản có xác nhận của thủ kho và kế toán.

5. Tác giả đã chỉ ra những hạn chế chính nào trong quy trình kiểm toán TSCĐ tại Deloitte Việt Nam? Khóa luận chỉ ra 3 hạn chế chính: (1) Nguy cơ quen thuộc (Familiarity risk) khi duy trì cùng một nhóm nhân sự kiểm toán khách hàng qua nhiều năm; (2) Trợ lý kiểm toán ít kinh nghiệm đôi khi phải gánh vác phần việc có mức độ rủi ro cao; (3) Thủ tục phân tích phần hành tài sản mới chỉ dừng lại ở phân tích biến động nội bộ và tính lại số học, chưa đối chiếu với chỉ số trung bình ngành hay sử dụng tỷ số tài chính để đánh giá toàn diện hiệu quả sử dụng TSCĐ của doanh nghiệp.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đinh Thị Như Thuận đã phản ánh chi tiết quy trình kiểm toán phần hành tài sản cố định được chuẩn hóa theo hệ thống EMS của Deloitte Việt Nam trong năm tài chính 2020. Thông qua việc phân tích đối chiếu giữa hai khách hàng thuộc lĩnh vực dịch vụ (Công ty ABC) và sản xuất (Công ty XYZ), công trình đã làm nổi bật cách thức xác lập mức trọng yếu, đánh giá rủi ro và lựa chọn thủ tục kiểm toán phù hợp với đặc thù từng loại hình doanh nghiệp. Các nhận định về ưu nhược điểm thực tế cùng giải pháp hoàn thiện về sử dụng chuyên gia và khảo sát kiểm soát nội bộ mang lại giá trị tham khảo rõ ràng cho sinh viên chuyên ngành và những người làm công tác kiểm toán thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS AND LAW FACULTY OF ACCOUNTING AND AUDITING BACHELOR THESIS AUDIT PROCEDURES FOR FIXED ASSETS BY DELOITTE AT ABC AND XYZ COMPANY Lecturer: MA. Truong Thi Hanh Dung Student: Dinh Thi Nhu Thuan Student ID: K174050623 Class: K17405CA Ho Chi Minh City, 5th May 2021 i ACKNOWLWDGEMENTS During the period of implement thesis, I received a plenty of enthusiastic help and support that guide and encourage me to overcome all difficulties and finish this hard but meaningful time. Firstly, I would like to express thanks to the teacher of Faculty Accounting and Auditing of University of Economics and Law and Deloitte Limited Company creating favorable conditions for me to take my thesis. Secondly, sincerely thank to Ms.

Truong Thi Hanh Dung, my supervisor who gave me useful guidance and advice that help me to finish my thesis successfully. Furthermore, I would like to thank auditing department of Deloitte Limited Company, often shared my feelings and gave me timely advice during the thesis. In short, I really thank to all people helping me to finish this graduate thesis. Thank you very much! Student Dinh Thi Nhu Thuan ii CONTENTS ACKNOWLWDGEMENTS .ii LIST OF THE TABLES AND FIGURES.

iv OVERVIEW CHAPTER. Research scope and limitations. 2 CHAPTER 1: INTRODUCTION TO DELOITTE VIETNAM .1 Introduction to Deloitte Vietnam.2 Organizational Structure of Deloitte Vietnam HCM Brach. 6 CHAPTER 2: GENERAL AUDIT PROCEDURES AT DELOITTE VIETNAM AND AUDIT PROCEDURES FOR FIXED ASSETS AT ABC COMPANY AND XYZ COMPANY .1 General audit procedures for financial statements at Deloitte Vietnam .2 General fixed asset process.3 Audit procedures for fixed asset by Deloitte at ABC and XYZ Company .1 General information about ABC and XYZ Company .3 Audit risk assessment .4 Finish the audit.

40 CHAPTER 3: COMMENTS AND RECOMMENDATIONS .1 Comment on the audit procedures for fixed assets at Deloitte Vietnam .2 Solutions to completeness the fixed assets procedure in auditing financial statement 43 3.3 The strengths and weaknesses of the graduation thesis. 47 iv LIST OF THE TABLES AND FIGURES Tables: Content Table 1: Describe the duties of the audit engagement Table 2: Depreciation period of ABC Company Table 3: Depreciation period of XYZ Company Figures: Content Figure 1: Information about Deloitte Vietnam Figure 2: Branch of Deloitte Vietnam in Ho Chi Minh City Figure 3: History and Development of Deloitte Vietnam Figure 4: Organizational structure of Deloitte Vietnam (HCM) Figure 5: Organizational structure of Audit and Assurance Department Figure 6: Audit procedure for FSs at Deloitte Vietnam Figure 7: Fixed assets procedure Figure 8: General ledger about the fixed assets of ABC Figure 9: Journal listing about fixed assets of XYZ Company Figure 10: Leadsheet of ABC Company Figure 11: Leadsheet of XYZ Company Figure 12: Movement of fixed assets of ABC Figure 13: Movements of fixed assets at XYZ Company for tangible assets Figure 14: Movement of fixed assets of XYZ for intangible assets Figure 15: Testing deduction CIP of XYZ Company Figure 16: Sampling of ABC Company Figure 17: Sampling of XYZ Company Figure 18: Detail samples of ABC v Figure 19: Detail samples of XYZ Figure 20: Recalculate of Depreciation Figure 21: SAP depreciation expenses of XYZ Company Figure 22: Allocate period depreciation of ABC Figure 23: Allocate period depreciation of XYZ Figure 24: Reconciliation to depreciation expense of ABC Figure 25: Reconciliation to depreciation expense of XYZ 1 OVERVIEW CHAPTER 1. Research rationales Fixed assets play an indispensable role in the operations of any companies, which enable producing of the goods and services that generate income for enterprises. Therefore, those non-current assets would account for the majority proportion of total assets on the statement of financial position of most companies, especially those manufacturing ones.

Furthermore, annual depreciation and amortization expenses are of paramount importance since they could affect the way accountants figure out net income for the financial period. In addition, depreciation and amortization expenses are considered as carrying a high level of risk, so they are governed strictly by the Ministry of Finance.