Khóa luận quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại Tuấn Hà, Bắc Giang

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Người hướng dẫn: PGS. Trần Huê Viên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Tại Trại Tuấn Hà, Yên Sơn, Lục Nam, Bắc Giang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.1.1. Mục đích của chuyên đề
• 1.1.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện của trang trại
• 2.1.2. Thuận lợi, khó khăn
• 2.2. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề
• 2.2.1. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.2.2. Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản giai đoạn chửa, đẻ, nuôi con
• 2.2.3. Một số bệnh thường gặp trên lợn nái sinh sản
• 2.2.4. Tổng quan các nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 2.2.4.1. Tổng quan các nghiên cứu trong nước
• 2.2.4.2. Tổng quan các nghiên cứu ở nước ngoài
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu thực hiện
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.3.3. Phương pháp xác định các chỉ tiêu theo dõi
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại lợn Tuấn Hà qua 3 năm từ 2015-2017
• 4.2. Thực hiện biện pháp chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản
• 4.3. Số lượng lợn nái trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng tại trại qua 6 tháng thực tập
• 4.4. Thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng lợn con
• 4.5. Tình hình sinh sản của lợn nái trực tiếp theo dõi tại trại lợn Tuấn Hà
• 4.6. Một số chỉ tiêu về số lượng lợn con của lợn nái
• 4.7. Kết quả thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Tuấn Hà
• 4.8. Thực hiện biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.9. Kết quả tiêm vắc xin phòng bệnh cho lợn nái
• 4.10. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Tuấn Hà
• 4.11. Tình hình mắc bệnh ở đàn lợn nái sinh sản tại trại lợn Tuấn Hà
• 4.12. Kết quả điều trị bệnh ở đàn lợn nái sinh sản tại trại Tuấn Hà
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Tuấn Hà

Quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Tuấn Hà, Bắc Giang, là một phần quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và năng suất sinh sản của đàn lợn. Quy trình này bao gồm nhiều bước từ việc chọn giống, chăm sóc dinh dưỡng đến phòng trị bệnh. Việc thực hiện đúng quy trình không chỉ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi mà còn giảm thiểu rủi ro mắc bệnh cho lợn nái.

1.1. Đặc điểm sinh lý và dinh dưỡng của lợn nái

Lợn nái có đặc điểm sinh lý đặc biệt, ảnh hưởng đến quy trình chăm sóc. Chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn sinh sản để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản tối ưu.

1.2. Tầm quan trọng của việc chăm sóc lợn nái

Chăm sóc lợn nái đúng cách giúp tăng cường sức khỏe, giảm thiểu bệnh tật và nâng cao năng suất sinh sản. Điều này không chỉ có lợi cho trại mà còn cho toàn bộ ngành chăn nuôi.

II. Những thách thức trong chăm sóc lợn nái tại trại Tuấn Hà

Chăm sóc lợn nái tại trại Tuấn Hà gặp phải nhiều thách thức, bao gồm điều kiện thời tiết, dịch bệnh và quản lý dinh dưỡng. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và năng suất của lợn nái. Việc nhận diện và giải quyết kịp thời các vấn đề này là rất cần thiết.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn nái

Lợn nái thường mắc phải các bệnh như viêm tử cung, hội chứng mất sữa, và các bệnh do vi khuẩn như Streptococcus, E.coli. Những bệnh này có thể gây thiệt hại lớn cho đàn lợn.

2.2. Ảnh hưởng của điều kiện thời tiết

Thời tiết khắc nghiệt có thể làm giảm sức đề kháng của lợn nái, dẫn đến tăng nguy cơ mắc bệnh. Việc quản lý chuồng trại và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng theo mùa là rất quan trọng.

III. Phương pháp chăm sóc lợn nái hiệu quả tại trại Tuấn Hà

Để nâng cao hiệu quả chăm sóc lợn nái, trại Tuấn Hà áp dụng nhiều phương pháp tiên tiến. Những phương pháp này bao gồm quản lý dinh dưỡng, tiêm phòng vaccine và thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng bệnh.

3.1. Quản lý dinh dưỡng cho lợn nái

Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái cần được thiết kế phù hợp với từng giai đoạn sinh sản. Việc cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng sẽ giúp lợn nái khỏe mạnh và sinh sản tốt.

3.2. Tiêm phòng vaccine cho lợn nái

Tiêm phòng vaccine định kỳ là một phần quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn nái. Điều này giúp ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm và bảo vệ sức khỏe cho đàn lợn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trại Tuấn Hà

Kết quả từ việc áp dụng quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái tại trại Tuấn Hà cho thấy sự cải thiện rõ rệt về sức khỏe và năng suất sinh sản. Những nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc tối ưu hóa quy trình chăm sóc lợn nái.

4.1. Kết quả chăm sóc lợn nái tại trại

Sau khi áp dụng quy trình chăm sóc mới, tỷ lệ sinh sản của lợn nái đã tăng lên đáng kể. Điều này chứng tỏ hiệu quả của các biện pháp chăm sóc và phòng bệnh.

4.2. Nghiên cứu về bệnh thường gặp

Nghiên cứu cho thấy các bệnh thường gặp ở lợn nái có thể được kiểm soát hiệu quả thông qua các biện pháp phòng bệnh và chăm sóc dinh dưỡng hợp lý.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho chăm sóc lợn nái

Chăm sóc lợn nái tại trại Tuấn Hà đã đạt được nhiều thành công, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Tương lai, việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình chăm sóc sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

5.1. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đang có nhiều cơ hội phát triển. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.2. Đề xuất cải tiến quy trình chăm sóc

Cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến quy trình chăm sóc lợn nái để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Ngải Seo Cớ (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, 2018) tập trung vào công tác thực hành chăn nuôi thú y chuyên sâu đối với đàn lợn nái sinh sản tại cơ sở sản xuất quy mô công nghiệp.

Bối cảnh thực tiễn được tác giả nêu rõ: Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đang có sự dịch chuyển mạnh mẽ từ quy mô nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình trang trại công nghiệp. Chăn nuôi lợn giữ vai trò trọng yếu trong nền nông nghiệp, vừa cung cấp nguồn thực phẩm đạm chất lượng cao phục vụ tiêu dùng nội địa và hướng tới xuất khẩu, vừa cung cấp phụ phẩm (da, mỡ) cho công nghiệp chế biến và phân bón cho trồng trọt. Đi đôi với việc nhập nội các giống lợn ngoại có tầm vóc lớn, tốc độ tăng trưởng nhanh, tỷ lệ nạc cao là những thách thức lớn về khả năng thích nghi và dịch bệnh. Đàn lợn nái ngoại nuôi theo phương thức công nghiệp có sức chống chịu ngoại cảnh kém, rất dễ nhiễm các vi khuẩn cơ hội như Streptococcus, Escherichia coli trong quá trình sinh đẻ. Nhiễm trùng đường sinh dục dẫn tới viêm tử cung, viêm vú, hội chứng mất sữa (MMA) và bại liệt sau sinh; gây chết thai, sẩy thai, lưu thai và suy giảm nghiêm trọng năng suất sinh sản ở các chu kỳ tiếp theo.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể gồm:

1. Nắm được quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái sinh sản qua các giai đoạn.
2. Nắm vững cơ cấu các loại thức ăn, tiêu chuẩn khẩu phần và phương pháp cho ăn đối với lợn nái qua từng thời kỳ chửa và nuôi con.
3. Xác định các bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản tại cơ sở và thực hành phương pháp phòng trị bệnh đạt hiệu quả cao.

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm:

1. Đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng và tình hình chăn nuôi tại trang trại Tuấn Hà.
2. Trực tiếp thực hiện các biện pháp kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái chửa giai đoạn cuối, nái đẻ, nái nuôi con và lợn con theo mẹ.
3. Theo dõi, xác định tỷ lệ mắc bệnh trên đàn nái sinh sản và ứng dụng phác đồ điều trị, biện pháp vệ sinh phòng bệnh thích hợp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (giai đoạn mang thai từ 100–114 ngày, giai đoạn đẻ và nuôi con) cùng đàn lợn con theo mẹ.
• Phạm vi không gian: Trại lợn Tuấn Hà, xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang (trang trại có quy mô thiết kế 600 lợn nái).
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện liên tục trong 6 tháng, từ ngày 18/5/2017 đến ngày 18/11/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài dựa trên các kiến thức sinh lý sinh sản học thú y, tiêu chuẩn dinh dưỡng và bệnh lý học gia súc:

• Cơ sở sinh lý sinh sản: Tuổi thành thục về tính và thể vóc của các giống lợn (lợn nội thành thục tính lúc 4–5 tháng tuổi đạt 20–25 kg, lợn ngoại thành thục lúc 6–7 tháng tuổi đạt 60–80 kg; tuổi phối giống thích hợp của lợn ngoại là 8–9 tháng tuổi, thể trọng 100–110 kg). Chu kỳ động dục trung bình kéo dài 19–21 ngày; thời gian động dục kéo dài 4–5 ngày ở lợn ngoại/lai. Thời gian mang thai trung bình là 114 ngày. Sự biến đổi hormone cho thấy Progesterone tăng cao nhất ở ngày chửa thứ 20, duy trì để an thai và giảm đột ngột 1–2 ngày trước đẻ; ngược lại Estrogen duy trì mức thấp và tăng vọt ở 2 tuần cuối thai kỳ.
• Bệnh lý học chuyên khoa: Cơ chế phát sinh và bệnh tích của viêm tử cung (thể cấp tính sốt 41–42°C, dịch nhờn lẫn máu; thể mãn tính không sốt, tiết dịch đục từng đợt do Staphylococcus aureus, Streptococcus, E. coli, kích thích tiết PGF2α phá hủy thể vàng gây sẩy thai hoặc ức chế prolactin làm mất sữa); bệnh viêm vú (do vi khuẩn đường ruột, cầu khuẩn; thân nhiệt 40,5–42°C, bầu vú sưng nóng đỏ đau); bệnh sát nhau (sát nhau hoàn toàn hoặc không hoàn toàn); hiện tượng đẻ khó (nguyên nhân do mẹ chiếm 1/4, nguyên nhân do thai chiếm 3/4); bại liệt sau sinh do chèn ép tổn thương thần kinh tọa hoặc thiếu hụt khoáng chất canxi, photpho.
• Tiêu chuẩn dinh dưỡng: Quy trình nuôi dưỡng nái nuôi con công nghiệp đòi hỏi khẩu phần thức ăn hỗn hợp cung cấp mức năng lượng trao đổi (NLTĐ) 3.100 Kcal, protein thô 15%, Canxi 0,9–1,0%, Photpho 0,7%. Công thức tính định lượng thức ăn nái nuôi con từ ngày thứ 8 đến cai sữa: Định lượng (kg/ngày) = 2 kg + (số lợn con x 0,35 kg/con).

Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu:

• Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa: Thu thập số liệu thứ cấp về lịch sử cơ cấu giống, quy mô đàn qua sổ sách lưu trữ của trang trại từ năm 2015 đến 2017.
• Phương pháp theo dõi lâm sàng: Hàng ngày trực tiếp quan sát hành vi, trạng thái cơ thể, tình trạng sức khỏe đàn nái, kiểm tra âm hộ, quan sát màu sắc, mùi dịch rỉ viêm, thân nhiệt, phân và sự phát triển của bầu vú.
• Phương pháp can thiệp kỹ thuật: Trực tiếp tiến hành các thao tác đỡ đẻ, lau nhớt, xoa bột Mistral giữ ấm, cắt rốn sát trùng cồn iod, đưa vào ổ úm nhiệt độ 33–35°C; thực hiện bấm số tai (mã trại 81 kết hợp tuần tuổi), mài nanh, cắt đuôi, tiêm sắt Fe-Dextran-B12 (1–2 ml/con lúc 3 ngày tuổi) và phẫu thuật thiến lợn đực lúc 5 ngày tuổi bằng panh kẹp và dao mổ.
• Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ số liệu theo dõi được phân tích thống kê sinh học trên phần mềm Microsoft Excel 2010 dựa theo phương pháp của Nguyễn Văn Thiện và cộng sự (2002), tính toán các tham số: số trung bình ($\bar{X}$), độ lệch chuẩn ($S_X$), sai số trung bình ($m_X$), tính tỷ lệ phần trăm (%).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi lợn nái sinh sản hướng công nghiệp. Nhấn mạnh việc giải quyết các bệnh lý sinh sản thường gặp ở đàn nái ngoại nhằm hạn chế chết thai, nâng cao tỷ lệ sống của lợn con và tối ưu hóa hiệu quả chăn nuôi. Đưa ra 3 mục đích và 3 yêu cầu cụ thể của chuyên đề tốt nghiệp.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Giới thiệu tổng quan về địa bàn xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang (thuộc vùng chiêm trũng, khí hậu nhiệt đới gió mùa có 4 mùa rõ rệt, độ ẩm trung bình 83%, lượng mưa trung bình 1.533 mm/năm).
• Cơ cấu tổ chức trang trại Tuấn Hà gồm 14 nhân sự: ban lãnh đạo, 12 người thuộc tổ chăn nuôi (1 kỹ sư chăn nuôi phụ trách kỹ thuật, 11 công nhân), 1 người thuộc tổ trồng trọt và 1 nhân viên bảo vệ.
• Cơ sở vật chất: Trại xây dựng trên thế đất cao, hướng Tây Bắc – Đông Nam, bao gồm 3 chuồng nái đẻ, 1 chuồng nái bầu, 1 chuồng đực giống và 3 chuồng hậu bị; quy mô 600 nái sinh sản. Chuồng đẻ lắp đặt sàn nhựa kết hợp bê tông, hệ thống làm mát bằng dàn mát và quạt thông gió, vòi uống nước tự động.
• Hệ thống hóa các cơ sở lý luận về chu kỳ sinh dục, kỹ thuật phối giống kép (chiều ngày thứ 3 và sáng ngày thứ 4 sau khi có triệu chứng chịu đực đối với nái ngoại), đặc điểm dinh dưỡng lợn nái chửa và lợn nái nuôi con. Phân tích chi tiết bệnh lý, triệu chứng và hướng điều trị các bệnh: viêm tử cung, viêm vú, sát nhau, đẻ khó, bại liệt sau sinh. Điểm luận các công trình nghiên cứu trong nước (Phạm Hữu Doanh, Trần Tiến Dũng, Nguyễn Văn Thanh, Trần Ngọc Bích) và nước ngoài (Smith, Taylor, Urban, Trekaxova) liên quan đến bệnh đường sinh dục và viêm vú.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết đối tượng đàn lợn nái sinh sản và lợn con; địa điểm thực hiện tại trại lợn Tuấn Hà trong khoảng thời gian từ ngày 18/5/2017 đến 18/11/2017. Mô tả các bước tiến hành chuyên môn từ nuôi dưỡng, vệ sinh sát trùng, bấm thẻ tai, thiến lợn con, đỡ đẻ, cho đến chẩn đoán lâm sàng bệnh viêm tử cung, viêm vú và áp dụng phác đồ trị liệu. Thiết lập hệ thống công thức tính tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ khỏi, tỷ lệ tiêm phòng và các công thức toán học thống kê mô tả.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

• Biến động quy mô đàn của trang trại Tuấn Hà giai đoạn 2015–2017: Duy trì 10 đực giống; quy mô nái sinh sản tăng từ 600 con (2015) lên 610 con (2016) và đạt 660 con (2017); đàn hậu bị dao động 100–150 con; đàn lợn con tăng trưởng tương ứng.
• Đánh giá kết quả trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng 168 lợn nái chửa giai đoạn cuối (100–114 ngày tuổi thai) và nái đẻ nuôi con trong 6 tháng thực tập (mỗi tháng theo dõi cố định 28 nái). Tổng số lợn con sinh ra là 1.969 con, số lợn con cai sữa đạt 1.771 con.
• Đánh giá năng suất sinh sản: Trong 168 ca đẻ, có 163 ca đẻ bình thường (đạt 97,03%) và 5 ca đẻ khó cần can thiệp ngoại khoa/oxytocin (chiếm 2,97%). Tỷ lệ can thiệp đẻ khó cao nhất rơi vào tháng 9 (7,14%), các tháng 8 và 11 không có ca đẻ khó nào (0%).
• Thống kê chỉ tiêu số lượng đàn lợn con: Số con đẻ ra bình quân toàn đợt đạt 11,72 ± 0,65 con/lứa; số con sống đến cai sữa đạt bình quân 10,54 ± 0,45 con/lứa; tỷ lệ nuôi sống bình quân đạt 89,94% (thấp nhất vào tháng 11 với 87,82%, cao nhất vào tháng 6 với 94,03%).
• Đánh giá công tác thực hiện thủ thuật trên lợn con: Đỡ đẻ cho 1.891 con (đạt 96,03%); mài nanh, bấm số tai và cắt đuôi cho 1.811 con (đạt 91,97%); thiến 565 lợn đực nuôi thịt (đạt 83,95%).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết những kết quả đã làm được trong việc kiểm soát quy trình kỹ thuật tại trại; kiến nghị các giải pháp về quản lý nhiệt độ chuồng nuôi mùa hè, giải pháp xử lý nguồn nước nhiễm vôi nhằm đảm bảo an toàn sinh học bền vững.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đưa ra các số liệu thực nghiệm được tổng hợp qua hệ thống bảng biểu sau:

Bảng 1: Cơ cấu đàn lợn tại trại lợn Tuấn Hà qua 3 năm (2015–2017)

STT	Loại lợn	Năm 2015 (con)	Năm 2016 (con)	Năm 2017 (con)
1	Lợn đực giống	10	10	10
2	Lợn nái sinh sản	600	610	660
3	Lợn hậu bị	100	150	100

Ghi chú: Trang trại chuyên môn hóa sản xuất con giống, không nuôi lợn thịt thương phẩm.

Bảng 2: Kết quả theo dõi chăm sóc đàn nái và đàn lợn con qua 6 tháng (2017)

Tháng theo dõi	Số nái theo dõi (con)	Số lợn con đẻ ra (con)	Số lợn con cai sữa (con)	Tỷ lệ sống đến cai sữa (%)
Tháng 6	28	302	284	94,03
Tháng 7	28	327	288	88,07
Tháng 8	28	316	290	91,77
Tháng 9	28	336	298	88,69
Tháng 10	28	343	308	91,66
Tháng 11	28	345	303	87,82
Tổng / TB	168	1.969	1.771	89,94

Bảng 3: Kết quả thực hiện thủ thuật ngoại khoa trên đàn lợn con

STT	Thao tác thủ thuật	Tổng số lợn đủ điều kiện (con)	Số con trực tiếp thực hiện (con)	Tỷ lệ thực hiện (%)
1	Kỹ thuật đỡ đẻ	1.969	1.891	96,03
2	Mài nanh, bấm số tai, cắt đuôi	1.969	1.811	91,97
3	Thiến lợn đực thương phẩm	673	565	83,95

Bảng 4: Tình hình sinh sản và can thiệp đẻ khó trên đàn lợn nái

Tháng	Tổng số nái đẻ (con)	Đẻ bình thường (con)	Tỷ lệ bình thường (%)	Đẻ khó can thiệp (con)	Tỷ lệ can thiệp (%)
Tháng 6	28	27	96,42	1	3,57
Tháng 7	28	27	96,42	1	3,57
Tháng 8	28	28	100,00	0	0,00
Tháng 9	28	26	92,85	2	7,14
Tháng 10	28	27	96,42	1	3,57
Tháng 11	28	28	100,00	0	0,00
Tổng cộng	168	163	97,03	5	2,97

Bảng 5: Các chỉ tiêu năng suất sinh sản trên đàn lợn nái theo dõi

Tháng theo dõi	Số nái đẻ (con)	Số con đẻ ra/lứa ($\bar{X} \pm m_X$)	Số con cai sữa/lứa ($\bar{X} \pm m_X$)	Tỷ lệ nuôi sống (%)
Tháng 6	28	10,78 ± 0,77	10,14 ± 0,60	94,03
Tháng 7	28	11,70 ± 0,68	10,28 ± 0,52	88,07
Tháng 8	28	11,28 ± 0,55	10,35 ± 0,42	91,77
Tháng 9	28	12,00 ± 0,66	10,64 ± 0,41	88,69
Tháng 10	28	12,25 ± 0,71	11,00 ± 0,43	91,66
Tháng 11	28	12,32 ± 0,52	10,82 ± 0,35	87,82
Bình quân	168	11,72 ± 0,65	10,54 ± 0,45	89,94

Giải pháp kỹ thuật tác giả đề xuất và thực hiện tại trại:

• Kỹ thuật chăm sóc sơ sinh: Sử dụng bột Mistral xoa toàn thân ngay sau sinh giúp lợn con khô nhanh, giữ nhiệt, chống rét vào mùa đông và sát trùng nhẹ bề mặt da. Cắt dây rốn cách cuống 2,5 cm và chừa lại đoạn ngoài nút thắt 1,5 cm, sát trùng kỹ bằng cồn iod.
• Giảm thiểu hao hụt đàn lợn con: Cho lợn con bú sữa đầu trong vòng 30 phút đầu sau đẻ; phân chia vú cố định (con nhỏ bú vú trước nhiều sữa, con khỏe bú vú sau). Lắp đặt máng tập ăn từ ngày tuổi thứ 7; duy trì nhiệt độ bóng sưởi trong ô úm (kích thước 1,2m x 1,5m) ở mức 33–35°C.
• Quy trình phòng bệnh: Vệ sinh định kỳ máng ăn (loại bỏ triệt để cám thừa ôi mốc tránh gây sẩy thai cho nái), rắc vôi bột lối đi nội bộ và hai hành lang tra cám; xịt rửa gầm chuồng sau 9 giờ sáng vào mùa đông nhằm tránh làm ẩm lạnh không khí chuồng nuôi.

Đóng góp của đề tài: Khóa luận phản ánh chính xác các số liệu thực tế về khả năng sinh sản của đàn nái nuôi công nghiệp tại tỉnh Bắc Giang. Báo cáo cung cấp các bài học thực tiễn về kỹ thuật đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó (kiểm soát liều lượng oxytocin, đeo găng tay bôi trơn, cắt móng tay tránh trầy xước niêm mạc âm đạo), kỹ thuật bấm thẻ tai kết hợp tiêm sắt sớm để giảm stress cho đàn lợn sơ sinh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế thực tế do tác giả chỉ ra trong văn bản:

• Cơ sở vật chất của trang trại Tuấn Hà mới được đưa vào vận hành nên một số hạng mục trang thiết bị kỹ thuật chưa đồng bộ, chưa đáp ứng toàn diện nhu cầu sản xuất quy mô lớn.
• Nguồn nước giếng khoan của trại có hàm lượng đá vôi cao, gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe đường tiêu hóa và tiết niệu của đàn lợn.
• Điều kiện thời tiết mùa hè oi nóng kết hợp sự cố mất điện làm nhiệt độ chuồng nuôi tăng cao, giảm độ thông thoáng, dẫn tới số con đẻ ra ở các tháng 6, 7 thấp hơn các tháng cuối năm.
• Trang trại thường xuyên có biến động, thay đổi nhân sự công nhân chăn nuôi, việc bàn giao giữa người cũ và người mới chưa liên tục làm ảnh hưởng đến độ đồng đều trong chăm sóc đàn lợn con.
• Về phạm vi nghiên cứu: Đề tài mới dừng lại ở việc theo dõi số lượng lâm sàng và thao tác kỹ thuật tại một trang trại duy nhất trong thời gian 6 tháng; chưa phân lập sâu các chủng vi khuẩn trong phòng thí nghiệm để làm kháng sinh đồ chi tiết cho từng ca bệnh.

Hướng phát triển tiếp theo: Cần nghiên cứu giải pháp xử lý triệt để độ cứng của nguồn nước giếng khoan; lắp đặt hệ thống máy phát điện dự phòng tự động đảm bảo dàn mát hoạt động liên tục; nghiên cứu sâu hơn về hiệu lực điều trị của các loại kháng sinh thế hệ mới đối với hội chứng viêm tử cung – viêm vú – mất sữa (MMA) tại cơ sở.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là nguồn tài liệu thực tiễn hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y tham khảo về phương pháp viết báo cáo thực tập tốt nghiệp, cách tính toán các chỉ tiêu sinh sản học trên đàn lợn ($S_X, m_X, \bar{X}$).
• Kỹ sư chăn nuôi, kỹ thuật viên trại lợn nái: Tham khảo bảng tiêu chuẩn khẩu phần ăn cho lợn nái nuôi con, quy trình xử lý lợn con sơ sinh (mài nanh, bấm thẻ tai mã số 81, tiêm sắt, phẫu thuật thiến lợn đực 5 ngày tuổi), kỹ thuật sử dụng bột làm ấm Mistral và quy trình khử trùng chuồng đẻ.
• Phần đáng tham khảo nhất là các kinh nghiệm lâm sàng được tác giả đúc rút khi đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó bằng tay và kỹ thuật phòng ngừa đè bẹp lợn con trong ô úm.

Câu hỏi thường gặp

1. Khẩu phần ăn của lợn nái ngoại nuôi con tại trại được điều chỉnh theo công thức nào từ ngày thứ 8 sau khi đẻ?
Từ ngày nuôi con thứ 8 đến khi cai sữa, lượng thức ăn hỗn hợp cung cấp cho một lợn nái được tính theo công thức: Lượng thức ăn/nái/ngày = 2 kg + (số con x 0,35 kg/con). Chia làm 2 bữa (sáng và chiều); nếu nái gầy thì cộng thêm 0,5 kg/ngày, nếu nái béo thì giảm 0,5 kg/ngày.

2. Tỷ lệ can thiệp đẻ khó trên đàn lợn nái theo dõi trong 6 tháng là bao nhiêu và nguyên nhân chính là gì?
Tổng số nái theo dõi là 168 con, trong đó có 5 con đẻ khó phải can thiệp, chiếm tỷ lệ 2,97%. Nguyên nhân do lợn đẻ lứa đầu, nái ăn quá nhiều ở giai đoạn cuối thai kỳ làm thai quá to, ngôi thai không thuận, lợn nái ít vận động và thể trạng sức khỏe con mẹ giảm sút.

3. Lợn con sơ sinh tại trại Tuấn Hà được tiến hành tiêm sắt, mài nanh và thiến vào thời điểm nào?
Thao tác mài nanh, bấm số tai, cắt đuôi và tiêm chế phẩm Fe-Dextran-B12 (liều 1–2 ml/con) được thực hiện kết hợp cùng một lúc vào ngày tuổi thứ 3 để tránh gây stress cho lợn con. Riêng thủ thuật thiến lợn đực thương phẩm được trại thực hiện vào ngày thứ 5 sau khi sinh (tiêm kèm 1 ml kháng sinh amcoli hoặc amistin).

4. Tại sao tỷ lệ sống của lợn con sơ sinh đạt thấp nhất vào tháng 11 và số con đẻ ra thấp nhất vào tháng 6?
Tháng 6 có số con đẻ ra/lứa thấp nhất (10,78 con) do thời tiết mùa hè nắng nóng, chuồng nuôi bị tăng nhiệt khi mất điện làm thai chết lưu nhiều. Tháng 11 có tỷ lệ lợn con sống đến cai sữa thấp nhất (87,82%) do bước vào mùa đông lạnh, thời tiết thay đổi làm lợn con dễ mắc các bệnh về đường hô hấp và tiêu chảy.

Kết luận

Khóa luận của Ngải Seo Cớ phản ánh quá trình thực nghiệm toàn diện về quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và can thiệp thú y trên đàn lợn nái sinh sản quy mô 600 con tại Bắc Giang. Đề tài đã thu thập và xử lý hệ thống số liệu thực tế trên 168 lợn nái đẻ và 1.969 lợn con, đạt tỷ lệ đẻ bình thường 97,03% và tỷ lệ lợn con nuôi sống đến cai sữa đạt 89,94%. Báo cáo cung cấp nhiều dẫn liệu kỹ thuật có giá trị thực tiễn cao đối với công tác thú y lâm sàng và quản trị chăn nuôi lợn nái sinh sản theo mô hình công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi nước ta đang phát triển mạnh mẽ theo hướng trang trại và hộ gia đình. Chăn nuôi lợn ngày càng chiếm một vị trí quan trọng trong nền nông nghiệp Việt Nam. Nó đã góp phần rất lớn vào tăng trưởng kinh tế nông thôn nước ta. Không chỉ để phục vụ cho tiêu dùng, nâng cao chất lượng bữa ăn hàng ngày mà còn phải tiến tới xuất khẩu với số lượng lớn.

Là nguồn cung cấp thực phẩm với tỉ trọng cao và chất lượng tốt cho con người, là nguồn cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt và là nguồn cung cấp các sản phẩm phụ như: da, mỡ,.cho ngành công nghiệp chế biến. Với vị trí quan trọng hàng đầu trong việc cung cấp một lượng thực phẩm lớn cho người tiêu dùng, nên chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng đang được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm đến việc phát triển. Nhờ vậy, công tác lai tạo giống cũng được triển khai và thu được nhiều kết quả to lớn như: Tạo ra các giống lợn có tầm vóc lớn, sinh trưởng nhanh, tỉ lệ nạc cao. Bên cạnh đó là việc áp dụng phương thức chăn nuôi theo hướng công nghiệp, quy mô chăn nuôi lớn, áp dụng các biện pháp kĩ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng tiên tiến, chế biến thức ăn chất lượng cao, các loại thức ăn thay thế, thức ăn bổ sung, phối hợp khẩu phần ăn có đầy đủ các chất dinh dưỡng.

Trong đó, công tác thú y đã được đặc biệt chú ý đến. Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất của chăn nuôi lợn nái sinh sản là dịch bệnh còn xảy ra phổ biến gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi trong các trang trại cũng như nuôi nhỏ lẻ tại các hộ gia đình. Đối với lợn nái nhất là lợn ngoại được chăn nuôi theo phương thức công nghiệp cho nên 2 tỷ lệ mắc bệnh sinh sản ngày càng nhiều hơn do khả năng thích nghi của đàn lợn nái với điều kiện ngoại cảnh nước ta còn kém. Mặt khác trong quá trình sinh đẻ lợn nái dễ bị nhiễm các vi khuẩn như Streptococcus, E.coli… xâm nhập và gây nhiễm trùng và dễ mắc các bệnh như viêm tử cung, hội chứng mất sữa, bại liệt đây là các loại bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của lợn mẹ.

Bệnh tuy không xảy ra ồ ạt nhưng gây thiệt hại lớn cho lợn nái: gây chết thai, lưu thai, sẩy thai…nghiêm trọng hơn bệnh vẫn âm thầm làm hạn chế khả năng sinh sản của đàn lợn nái ở các lứa tiếp theo, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và hiệu quả của toàn ngành chăn nuôi lợn. Với mục đích góp phần nâng cao khả năng sinh sản của đàn lợn, nâng cao hiệu quả điều trị bệnh. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y, Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập, nên em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Tuấn Hà, xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang ”.Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích của chuyên đề - Nắm được quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản.

- Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai. - Nắm được các bệnh thường xảy ra đối với lợn nái sinh sản và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. Yêu cầu của chuyên đề - Ðánh giá tình hình chăn nuôi tại trại Tuấn Hà, xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. 3 - Áp dụng phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả cho đàn lợn nái nuôi tại trại.

- Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn nái sinh sản và áp dụng được phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả cho đàn lợn nái. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện của trang trại 2.

Vị trí địa lý Trại lợn Tuấn Hà, nằm trên địa bàn xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Yên Sơn là xã thuộc vùng chiêm chũng nằm ở phía đông Nam, cách trung tâm huyện khoảng 10 km về phía tây nam, địa giới hành chính của xã được xác định như sau: Phía Bắc giáp xã Chu Điện. Phía Nam giáp xã Chu Xá. Phía Đông giáp 2 xã Khánh Lạng, Bắc Lũng.

Phía Tây giáp xã Lan Mẫu, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng. Yên Sơn có diện tích là 1840,5 ha, diện tích nông nghiệp là 1436,06 ha, diện tích đất trồng lúa là 1133,85 ha, toàn xã có 16 thôn, 2276 hộ và vùng đồng bằng và miền núi, địa hình bằng phẳng thuận lợi cho canh tác nông nghiệp. Xã nằm chải dài trên con đê Thống Nhất uốn cong theo dòng sông Lục Nam. Đặc điểm khí hậu Khí hậu xã Yên Sơn không có sự khác biệt so với khí hậu của tỉnh Bắc Giang và các tỉnh thuộc khu vực Đông Bắc Việt Nam.

Xã nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, một năm có 4 mùa rõ rệt. Mùa Đông có khí hậu khô, lạnh; mùa Hè khí hậu nóng, ẩm; mùa Xuân và độ ẩm trung bình trong năm là 83%, một số tháng trong năm có độ ẩm trung bình trên 85 %. Các tháng mùa khô có độ ẩn không khí dao động khoảng 74 % - 80 %. 5 Lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 1.533mm, mưa nhiều trong các tháng từ tháng 4 đến tháng 9.

Lượng mưa bốc hơi bình quân hàng năm khoảng 1.000 mm, 4 tháng có lượng bốc hơi lớn hơn lượng mưa là từ tháng 12 năm trước đến tháng 3 năm sau. Chế độ gió cơ bản chịu ảnh hưởng của gió Đông Nam (mùa Hè) và gió Đông Bắc (mùa Đông). Một số khu vực thuộc miền núi cao có hình thái thời tiết khô lạnh, rét đậm, có sương muối vào mùa đông. Ít xuất hiện gió Lào vào mùa Hè.

Một số huyện miền núi có hiện tượng lốc cục bộ, mưa đá, lũ vào mùa mưa. Bắc Giang ít chịu ảnh hưởng của bão do có sự che chắn của nhiều dãy núi cao. Nắng trung bình hàng năm từ 1.700 giờ, thuận lợi cho canh tác, phát triển các cây trồng nhiệt đới, á nhiệt đới. Kinh tế xã hội Những nét chính về tình hình kinh tế xã hội của địa phương: - Tổng số hộ trong toàn xã là 2,488 hộ với 10,285 nhân khẩu trong đó có 5,882 lao động; trên địa bàn xã có 6 dân tộc anh em chung sống là: Kinh, Tày, Dao, Mường và Ngạn.

Mỗi dân tộc đều có phong tục tập quán và kinh nghiệm sản xuất riêng đã tạo ra nên một nền văn hóa đa dạng về bản sắc. Đây cũng là nhân tố tích cực trong quản lý, sử dụng đất đai nhờ vào việc quy định hương ước chung của mỗi thôn và mỗi dân tộc trong cộng đồng khu dân cư. - Chỉ tiêu kinh tế xã hội đã hoàn thành và vượt kế hoạch đề ra. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch, sản xuất nông, lâm nghệp phát triển theo hướng hàng hóa dịch vụ tăng.

- Mặc dù do ảnh hưởng về biến động thị trường xong xã Yên Sơn là một xã nông nghiệp không chịu ảnh hưởng nhiều, nên tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ của địa phương vẫn tiếp tục phát triển. 6 - Một số lĩnh vực như giáo dục - y tế, văn hóa - xã hội có nhiều tiến độ đáng kể. Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân chuyển biến tích cực. - Quốc phòng, an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn xã được đảm bảo và ổn định.

Cơ cấu tổ chức của trang trại Trại có đội ngũ cán bộ khoa học, kỹ thuật giỏi, giàu kinh nghiệm thực tế, có ban lãnh đạo năng động, nhiệt tình và giàu năng lực. Hơn nữa, trại có một đội ngũ công nhân giỏi, giàu nhiệt huyết, yêu nghề, năng động. Trại có 14 cán bộ nhân viên trong đó: + Tổ chăn nuôi gồm 12 người: 1 kỹ sư chăn nuôi, 11 công nhân. + Tổ trồng trọt: 1 người.

+ Tổ bảo vệ: 1 người chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản của Trại. Cơ sở vật chất của trang trại Hệ thống chuồng trại: Trại được xây dựng trên vùng đất cao nên hệ thống thoát nước rất thuận lợi, đồng thời trại xây dựng theo hướng Tây Bắc - Đông Nam giúp cho trại được ấm áp về mùa đông và thoáng mát về mùa hè. Quanh trại thì có hệ thống tường rào thép gai bao bọc. Trong trại có 3 chuồng nái đẻ, 1 chuồng bầu, 1 chuồng đực và 3 chuồng hậu bị, với quy mô trại 600 nái.

Trại được xây dựng theo quy mô chăn nuôi công nghiệp. Chuồng cách ly được xây dựng là chuồng bê tông, chuồng bầu là những tấm đan và khung chuồng được chia thành từng ô, còn đối với chuồng đẻ có sàn bê tông, sàn nhựa thuận lợi cho việc lợn nái nuôi con, cùng với đó là hệ thống nước uống tự động, hệ thống quạt thông gió, hệ thống giàn mát giúp giữ được nhiệt độ chuồng nuôi theo từng mùa. Công trình khác: Ngoài hệ thống chuồng trại chăn nuôi trại còn xây dựng thêm công trình phục vụ cho quá trình sản xuất như: 7 Trại có 2 phòng tắm sát trùng cho công nhân, và 1 phòng tắm sát trùng cho kĩ sư, kho để cám, kho thuốc, kho đồ, hệ thống bể nước, kho phân. + Kho thuốc: là nơi chứa đựng tất cả các loại thuốc dùng trong trại.

+ Kho cám: là nơi để chứa các loại cám khi nhập về trại. + Hệ thống cung cấp nước: Giếng khoan được xây dựng xung quanh trại nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ nguồn nước sạch cho chăn nuôi, tất cả nước sử dụng trong trại được bơm trực tiếp lên 1 bể và được xử lý làm sạch ở đó trước khi cho nước xuống để sử dụng cho đàn lợn. + Ngoài ra trại còn có khu vực các phòng cho kỹ sư và công nhân ở và sinh hoạt, một phòng khách chung và một sân chơi rộng, một nhà bếp. Thuận lợi, khó khăn 2.

Thuận lợi - Con người: các cán bộ ở trại là những người làm lâu năm có nhiều kinh nghiệm trong chăn nuôi, có lòng nhiệt huyết và yêu nghề nhiệt tình giúp sinh viên. Công nhân trong trại là những người làm lâu năm thành thạo các kỹ thuật. - Điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý: Do trại nằm trên vùng đất cao xung quanh lại có những hồ nước tự nhiên, do vậy trại chủ động được hệ thống nước chăn nuôi và ít khi sảy ra ngập úng, mất nước.