Khóa luận chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại Tiếp Sen Thái Nguyên

Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn tiếp sen xóm 5, thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.

• Tác giả: Trần Văn Quang
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Huê Viên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Đàn Lợn NáI Sinh Sản Tại Trại Lợn Tiếp Sen, Xóm 5, Thị Trấn Sông Cầu, Huyện Đồng Hỷ, Tỉnh Thái Nguyên, Liên Kết Công Ty Thái Việt Pharma
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của đề tài
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.2. Cơ cấu tổ chức của trại
• 2.3. Cơ sở vật chất của trại
• 2.4. Cơ cấu đàn lợn tại cơ sở qua 3 năm
• 2.5. Thuận lợi, khó khăn của trang trại
• 2.5.1. Thuận lợi
• 2.5.2. Khó khăn
• 2.6. Tổng quan tài liệu về chăm sóc, nuôi dưỡng và một số bệnh thường gặp ở lợn nái
• 2.6.1. Chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái
• 2.6.1.1. Giống
• 2.6.1.2. Xác định tuổi và khối lượng phối giống lần đầu
• 2.6.1.3. Sắp xếp lợn nái trong chuồng
• 2.6.1.4. Kiểm tra nái hàng ngày
• 2.6.1.5. Chuồng trại hợp lý
• 2.6.1.6. Chế độ dinh dưỡng
• 2.6.1.6.1. Nhu cầu năng lượng
• 2.6.1.6.2. Ảnh hưởng của khoáng chất
• 2.6.1.6.3. Ảnh hưởng của vitamin
• 2.6.1.6.4. Nhu cầu về protein
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung tiến hành
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp theo dõi
• 3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi tại trại
• 4.2. Số lượng lợn nái trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng
• 4.3. Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn nái của trại
• 4.4. Kết quả thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn nái
• 4.5. Tình hình sinh sản của lợn nái nuôi tại cơ sở
• 4.6. Kết quả thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng bệnh cho lợn nái sinh sản tại cơ sở
• 4.6.1. Thực hiện biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.7. Kết quả chẩn đoán, điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại
• 4.8. Kết quả chẩn đoán, điều trị bệnh cho lợn nái
• 4.9. Kết quả thực hiện các công tác khác
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại Thái Nguyên

Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại Thái Nguyên là một phần quan trọng trong ngành chăn nuôi lợn. Để đạt được hiệu quả cao, cần phải hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất của lợn nái. Việc chăm sóc lợn nái không chỉ bao gồm dinh dưỡng mà còn liên quan đến môi trường sống, kỹ thuật nuôi dưỡng và phòng bệnh.

1.1. Điều kiện chăn nuôi lợn nái tại Thái Nguyên

Thái Nguyên có điều kiện khí hậu và địa lý thuận lợi cho việc chăn nuôi lợn. Tuy nhiên, cũng gặp phải nhiều thách thức như dịch bệnh và biến động giá cả thức ăn. Việc nắm rõ điều kiện chăn nuôi sẽ giúp người chăn nuôi có những biện pháp phù hợp.

1.2. Vai trò của lợn nái trong sản xuất

Lợn nái là nguồn cung cấp chính cho đàn lợn con, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng thịt. Việc chăm sóc tốt lợn nái sẽ giúp tăng tỷ lệ sống sót của lợn con và giảm thiểu chi phí điều trị bệnh.

II. Những thách thức trong chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản tại Thái Nguyên đối mặt với nhiều thách thức như dịch bệnh, chi phí thức ăn tăng cao và yêu cầu về kỹ thuật nuôi dưỡng. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo hiệu quả chăn nuôi.

2.1. Dịch bệnh thường gặp ở lợn nái

Lợn nái thường mắc phải các bệnh như bệnh ký sinh trùng, bệnh truyền nhiễm và bệnh sản khoa. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe đàn lợn.

2.2. Chi phí thức ăn và ảnh hưởng đến chăn nuôi

Giá thức ăn chăn nuôi liên tục biến động, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất. Người chăn nuôi cần tìm kiếm các giải pháp tiết kiệm chi phí mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng cho lợn nái.

III. Phương pháp chăm sóc lợn nái hiệu quả

Để nâng cao năng suất và sức khỏe cho lợn nái, cần áp dụng các phương pháp chăm sóc khoa học. Điều này bao gồm chế độ dinh dưỡng hợp lý, kỹ thuật nuôi dưỡng và phòng bệnh hiệu quả.

3.1. Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái

Cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho lợn nái là rất quan trọng. Nhu cầu về năng lượng, protein, khoáng chất và vitamin cần được đáp ứng để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn.

3.2. Kỹ thuật nuôi dưỡng lợn nái

Kỹ thuật nuôi dưỡng bao gồm việc sắp xếp chuồng trại hợp lý, kiểm tra sức khỏe định kỳ và tạo môi trường sống thoải mái cho lợn nái. Những yếu tố này sẽ giúp lợn nái phát triển tốt hơn.

IV. Quy trình phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản

Phòng trị bệnh cho lợn nái là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc. Việc tiêm phòng và theo dõi sức khỏe định kỳ sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

4.1. Tiêm phòng vaccine cho lợn nái

Tiêm phòng vaccine định kỳ giúp bảo vệ lợn nái khỏi các bệnh truyền nhiễm. Việc lập kế hoạch tiêm phòng hợp lý sẽ giúp tăng cường sức đề kháng cho đàn lợn.

4.2. Theo dõi sức khỏe lợn nái

Theo dõi sức khỏe lợn nái hàng ngày giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh. Việc này cần được thực hiện bởi đội ngũ kỹ thuật có chuyên môn để đảm bảo hiệu quả.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu từ thực tiễn chăm sóc lợn nái tại Thái Nguyên cho thấy việc áp dụng quy trình chăm sóc khoa học đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Năng suất sinh sản và sức khỏe đàn lợn được cải thiện đáng kể.

5.1. Kết quả chăm sóc lợn nái tại trại Tiếp Sen

Tại trại Tiếp Sen, việc áp dụng quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh đã giúp tăng tỷ lệ đẻ và giảm tỷ lệ chết ở lợn con. Những kết quả này cho thấy tầm quan trọng của việc chăm sóc đúng cách.

5.2. Những bài học rút ra từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành là rất cần thiết. Người chăn nuôi cần thường xuyên cập nhật kiến thức mới để nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

VI. Kết luận và tương lai của chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản tại Thái Nguyên đang có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp mới để nâng cao hiệu quả chăn nuôi trong tương lai.

6.1. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn

Ngành chăn nuôi lợn tại Thái Nguyên có tiềm năng phát triển lớn. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình chăm sóc sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

6.2. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững trong ngành chăn nuôi lợn cần được chú trọng. Việc bảo vệ môi trường và sức khỏe động vật sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển lâu dài của ngành.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam phát triển theo hướng tập trung, quy mô vừa và nhỏ nhằm hạ giá thành, nâng cao sức cạnh tranh và hướng tới xuất khẩu, người chăn nuôi phải đối mặt với nhiều khó khăn do đặc điểm khí hậu nóng ẩm, biến động chi phí thức ăn và áp lực dịch bệnh. Đặc biệt, các bệnh sinh sản và sản khoa trên đàn lợn nái (như bệnh truyền nhiễm, ký sinh trùng, viêm nhiễm đường sinh dục) gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cơ cấu đàn, làm suy giảm năng suất sinh sản và giảm hiệu quả kinh tế của trang trại.

Nhằm tìm kiếm giải pháp nâng cao khả năng sinh sản và kiểm soát chi phí thuốc thú y trong điều kiện chăn nuôi thực tế, tác giả Trần Văn Quang đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Thú y với đề tài: "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản tại trại lợn Tiếp Sen, xóm 5, thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, liên kết Công ty Thái Việt Pharma".

Mục đích nghiên cứu của đề tài gồm:

1. Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trang trại lợn Tiếp Sen (liên kết với Công ty Cổ phần Dược phẩm Thái Việt Pharma).
2. Đánh giá khái quát các bệnh thường xảy ra đối với đàn lợn tại trang trại.
3. Đánh giá hiệu quả điều trị bệnh và nắm bắt các bệnh hay xảy ra trên đàn lợn.

Nhiệm vụ (yêu cầu) nghiên cứu được xác định cụ thể:

1. Điều tra tình hình chăn nuôi tại trại lợn Tiếp Sen.
2. Học tập, tích lũy và vận dụng kiến thức chuyên môn đã học để tiếp thu, thực hành kiến thức thực tiễn chăn nuôi lợn nái sinh sản.
3. Áp dụng quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc cho đàn lợn sinh sản nuôi tại trại đạt hiệu quả cao.

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản thuộc các giống Landrace, Yorkshire, Duroc và đàn lợn con theo mẹ.
• Phạm vi không gian: Trại lợn Tiếp Sen, xóm 5, thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 19/06/2021 đến ngày 26/12/2021 (giai đoạn 6 tháng).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nội dung dựa trên hệ thống cơ sở lý thuyết chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y về sinh lý sinh sản, nhu cầu dinh dưỡng của lợn nái qua các thời kỳ (chửa kỳ I, chửa kỳ II, giai đoạn đẻ và nuôi con), cũng như cơ chế bệnh sinh của các hội chứng sản khoa thường gặp:

• Cơ sở lý thuyết dinh dưỡng và quy trình chăm sóc lợn nái, lợn con theo các tài liệu của Phạm Hữu Doanh và Lưu Ký (2003), Trần Văn Phùng và cộng sự (2004), Trần Thanh Vân và cộng sự (2017).
• Cơ chế bệnh sinh, bệnh lý của bệnh viêm tử cung (viêm cổ tử cung, viêm nội mạc tử cung, viêm cơ tử cung, viêm tương mạc tử cung), bệnh viêm vú (Mastitis), chứng mất sữa (Agalactiae) và bại liệt sau sinh theo Trần Tiến Dũng và cộng sự (2002), Nguyễn Xuân Bình (2005), Nguyễn Văn Thanh (2003, 2007), Trương Lăng (2000), Nguyễn Hoài Nam và Nguyễn Văn Thanh (2016).
• Kết quả nghiên cứu dịch tễ học và bệnh sinh sản của Andrew Gresham (2003), Jan Gordon (1997) và các nghiên cứu quốc tế liên quan đến hội chứng PRRS, Parvovirus, Leptospira.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp thu thập thông tin: Khai thác tài liệu, sổ sách ghi chép hành chính và sản xuất từ cán bộ quản lý trang trại, bộ phận kỹ thuật của trang trại và kỹ sư Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam; kết hợp quan sát trực tiếp quy trình vận hành chuồng trại khép kín.
• Phương pháp theo dõi thực nghiệm lâm sàng: Trực tiếp tham gia chăm sóc, nuôi dưỡng, theo dõi chu kỳ sinh sản, đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó trên đàn lợn nái (n = 301 con); theo dõi sức khỏe và phát triển của đàn lợn con sơ sinh đến khi cai sữa (n = 3.660 con sinh ra); thực hiện quy trình vệ sinh tiêu độc, khử trùng và tiêm phòng vắc xin.
• Phương pháp chẩn đoán và điều trị: Sử dụng phương pháp chẩn đoán lâm sàng qua triệu chứng toàn thân, biến đổi cục bộ tại cơ quan sinh dục, bầu vú và khả năng vận động; áp dụng các phác đồ điều trị nội khoa kết hợp hộ lý, vệ sinh cục bộ.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê mô tả, tính toán tỷ lệ phần trăm lợn mắc bệnh, tỷ lệ điều trị khỏi bằng các công thức toán học chuyên ngành trên phần mềm Microsoft Excel:
  • Tỷ lệ mắc bệnh (%) = (Số lợn mắc bệnh / Số lợn theo dõi) × 100
  • Tỷ lệ khỏi (%) = (Số con khỏi bệnh / Số con điều trị) × 100

Nguồn dữ liệu được trích xuất từ sổ theo dõi phối giống, sổ đẻ, nhật ký tiêm phòng, sổ theo dõi bệnh án và khử trùng tại trại lợn Tiếp Sen trong 3 năm (2019 - 12/2021) và số liệu trực tiếp trong đợt thực tập 6 tháng cuối năm 2021.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của ngành chăn nuôi lợn công nghiệp trước thách thức dịch bệnh sản khoa và chi phí sản xuất. Đặt ra mục tiêu tổng thể về đánh giá hiện trạng chăn nuôi, tần suất bệnh thường gặp và hiệu quả của các phác đồ can thiệp tại trại lợn Tiếp Sen; đồng thời xác định các nhiệm vụ cụ thể phục vụ công tác rèn luyện tay nghề và hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp ngành Thú y.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng hợp các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa bàn huyện Đồng Hỷ và giới thiệu chi tiết cơ sở thực tập. Trại lợn Tiếp Sen có tổng diện tích 5 ha, vận hành theo mô hình chuồng kín hoàn toàn tự động do Công ty C.P. thiết kế với quy mô đàn nái trên 1.200 con. Nhân sự gồm 1 chủ trại, 1 quản lý kỹ thuật, 3 kỹ thuật trại, 3 kỹ sư C.P., 19 công nhân chuồng nái (8 chuồng bầu, 11 chuồng đẻ), 7 công nhân chuồng hậu bị, 4 sinh viên thực tập và các nhân viên phụ trợ.

Về mặt lý luận, tác giả hệ thống hóa các tiêu chuẩn chọn giống lợn nái (chỉ tiêu ADG, FCR, độ dày mỡ lưng BF, đặc điểm bộ máy sinh dục từ 12 - 16 vú), đặc điểm thành thục sinh dục, nhu cầu năng lượng (Gluxit 70 - 80%, Lipit 10 - 13%), protein, khoáng chất (Ca, P, Mg, Fe, Zn) và vitamin (A, D, E, B12). Chương cũng phân tích chi tiết quy trình dinh dưỡng theo giai đoạn chửa, trước - sau đẻ và nuôi con; đồng thời mô tả đặc điểm bệnh học của các bệnh: viêm cổ tử cung, các thể viêm tử cung (viêm nội mạc, viêm cơ, viêm tương mạc tử cung), viêm vú, chứng mất sữa và biến chứng bại liệt sau sinh. Cuối chương là tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về năng suất sinh sản và các biện pháp giảm thiểu can thiệp sản khoa nhân tạo.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định rõ đối tượng theo dõi là đàn lợn nái sinh sản và đàn con theo mẹ tại trại Tiếp Sen từ ngày 19/06/2021 đến ngày 26/12/2021. Quy định cụ thể các nội dung theo dõi: quy mô cơ cấu đàn qua các năm, chỉ tiêu kỹ thuật trong nuôi dưỡng và chăm sóc (khẩu phần cám hỗn hợp 566SF, 567SF, 550SF), tỷ lệ sinh sản (đẻ thường, đẻ khó), lịch và kết quả thực hiện vệ sinh sát trùng (nồng độ dung dịch khử trùng trong chuồng 1/300, ngoài chuồng 1/3500, nước uống khử clo 35 ppm), quy trình tiêm vắc xin cho từng lứa tuổi và các phác đồ điều trị 4 loại bệnh sản khoa thường gặp.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Tác giả trình bày và thảo luận chi tiết các số liệu thu thập được qua 6 tháng thực tập:

• Cơ cấu đàn: Giai đoạn 2019 - 12/2021, tổng đàn lợn tăng từ 14.450 con lên 15.825 con; trong đó lợn nái sinh sản tăng từ 1.100 con (chiếm 7,61%) lên 1.200 con (chiếm 7,58%), lợn đực giống duy trì 20 - 25 con, lợn hậu bị tăng từ 130 lên 200 con.
• Quy mô trực tiếp chăm sóc: Trực tiếp nuôi dưỡng 301 lượt nái đẻ (108 con Yorkshire - 35,88%; 107 con Landrace - 35,55%; 86 con Duroc - 28,57%).
• Năng suất sinh sản: Từ 301 nái đẻ đã sinh ra 3.660 lợn con, số lợn con nuôi sống đến sau cai sữa đạt 3.550 con. Tỷ lệ nái đẻ bình thường đạt 96,35% (290 con), tỷ lệ đẻ khó phải can thiệp kỹ thuật là 3,65% (11 con), tập trung chủ yếu ở lợn nái đẻ lứa đầu do cổ tử cung mở chưa hoàn chỉnh, nái quá béo hoặc thai dị dạng, ngôi thai ngược.
• Công tác phòng bệnh: Hoàn thành 100% kế hoạch khử trùng (720 lần phun sương khử trùng, 360 lần xả vôi đường đi, 360 lần xịt gầm dội vôi, 58 lần tổng vệ sinh chuồng và 180 lần tắm sát trùng). Thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin cho lợn con (sắt Nova Fe + B12, cầu trùng Diacoxin 5%, suyễn Hyogen, còi cọc Crico plex, dịch tả Coglapest), lợn hậu bị (khô thai Parvo, dịch tả Coglapest, giả dại Begonia, LMLM Aftopor) và nái mang thai (dịch tả tuần 10, LMLM tuần 12) với tỷ lệ hoàn thành 100%.
• Chẩn đoán và điều trị bệnh: Trong 301 nái theo dõi, phát hiện 9 ca viêm tử cung (tỷ lệ mắc 2,99%, điều trị khỏi 88,89%), 6 ca viêm vú (tỷ lệ mắc 1,99%, điều trị khỏi 83,33%), 5 ca sót nhau (tỷ lệ mắc 1,66%, điều trị khỏi 60,00%) và 7 ca bại liệt sau đẻ (tỷ lệ mắc 2,33%, điều trị khỏi 57,14%).

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Khóa luận đã lượng hóa chi tiết các chỉ tiêu sản xuất, tỷ lệ sinh sản và kết quả phòng trị bệnh trên đàn lợn nái tại trang trại:

Chỉ tiêu theo dõi	Số lượng theo dõi	Số lượng ghi nhận	Tỷ lệ (%)
Đặc điểm sinh sản đàn nái (n = 301)
- Nái đẻ bình thường	301	290	96,35
- Nái đẻ khó cần can thiệp	301	11	3,65
- Lợn con sinh ra	-	3.660	-
- Lợn con nuôi sống sau cai sữa	3.660	3.550	96,99
Tình hình mắc và điều trị bệnh trên nái
- Bệnh viêm tử cung (mắc / khỏi)	301	9 / 8	Mắc: 2,99 / Khỏi: 88,89
- Bệnh viêm vú (mắc / khỏi)	301	6 / 5	Mắc: 1,99 / Khỏi: 83,33
- Bệnh sót nhau (mắc / khỏi)	301	5 / 3	Mắc: 1,66 / Khỏi: 60,00
- Bệnh bại liệt sau đẻ (mắc / khỏi)	301	7 / 4	Mắc: 2,33 / Khỏi: 57,14

Khẩu phần và định mức dinh dưỡng được tác giả áp dụng nghiêm ngặt theo từng giai đoạn sinh lý:

• Nái mang thai tuần 1 - 4: 2,0 - 2,5 kg/con/ngày (cám 566SF); tuần 5 - 12: 1,8 kg/con/ngày; tuần 13 - 14: 2,0 - 3,0 kg/con/ngày; từ tuần 15 đến trước đẻ: 2,5 - 3,5 kg/con/ngày (cám 567SF).
• Trước khi đẻ giảm dần khẩu phần (từ 3,5 kg xuống 1,5 kg ở nái cơ bản; 2,5 kg xuống 1,0 kg ở nái hậu bị); sau khi đẻ tăng dần từ 1,5 - 2,5 kg lên 6,0 kg ở ngày thứ 5.

Giải pháp và kinh nghiệm thực tiễn

• Kỹ thuật đỡ đẻ và chăm sóc lợn con: Cần ghi chép chính xác ngày phối giống để tính ngày đẻ và chuẩn bị ô úm (kích thước 1,2 m × 1,5 m), vệ sinh sát trùng chuồng đẻ trước 10 - 15 ngày và để trống 3 - 5 ngày. Thao tác can thiệp đẻ khó phải vô trùng tuyệt đối, cắt ngắn móng tay, sát trùng tay và dụng cụ nhằm hạn chế tối đa tổn thương niêm mạc âm đạo và tử cung.
• Phác đồ điều trị bệnh sản khoa hiệu quả:
  • Viêm tử cung: Thụt rửa dung dịch thuốc tím 1% (1 - 2 lần/ngày trong 2 ngày liên tục), kết hợp tiêm bắp Amoxinject LA (1 ml/15 kg thể trọng), Oxytoxin hoặc Lutalin (2 ml/con), Analgin (1 ml/10 kg thể trọng) và Vitamin B1 (5 ml/30 kg thể trọng) trong 3 - 4 ngày.
  • Viêm vú: Kết hợp chườm đá, xoa bóp, vắt cạn sữa viêm 4 - 5 lần/ngày; tiêm bắp Amoxinject LA 15% (1 ml/15 kg thể trọng), Analgin (1 ml/10 kg thể trọng) và Glucoza (1 ml/10 kg thể trọng) liên tục 3 - 5 ngày.
  • Bại liệt sau đẻ: Định kỳ xoay trở tư thế nằm của nái hàng ngày để tránh hoại tử da tiếp xúc và trướng bụng; bổ sung khoáng vi lượng, tiêm Mg-calcium, Strychnine, Canxi, Vitamin B1 và B12.

Đóng góp của đề tài

Tác giả đã trực tiếp tham gia hoàn thiện quy trình chăm sóc 301 lợn nái sinh sản và nuôi dưỡng 3.660 lợn con tại cơ sở liên kết thực tế; chứng minh tính hiệu quả của quy trình kiểm soát an toàn sinh học (thực hiện đạt 100% kế hoạch sát trùng và tiêm phòng vắc xin), giúp duy trì tỷ lệ đẻ thường ở mức cao (96,35%), giữ tỷ lệ mắc bệnh sản khoa ở mức thấp (dưới 3%) và đạt tỷ lệ điều trị khỏi bệnh viêm tử cung, viêm vú từ 83,33% đến 88,89%.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian 6 tháng (từ tháng 6 đến tháng 12/2021) tại một trang trại chăn nuôi liên kết đơn lẻ (trại Tiếp Sen, huyện Đồng Hỷ). Việc chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào quan sát triệu chứng lâm sàng và kinh nghiệm của kỹ sư trang trại, chưa có điều kiện thực hiện phân lập vi sinh vật học hoặc làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm để xác định chính xác chủng vi khuẩn gây bệnh và mức độ mẫn cảm thuốc. Tỷ lệ điều trị khỏi ở bệnh sót nhau (60,00%) và bại liệt sau đẻ (57,14%) còn thấp do phụ thuộc nhiều vào thể trạng cá thể và tổn thương cơ giới phức tạp.
• Hướng phát triển tiếp theo: Cần mở rộng theo dõi chu kỳ sinh sản của đàn nái qua nhiều lứa đẻ liên tiếp trên nhiều mùa vụ khác nhau; nghiên cứu bổ sung các xét nghiệm chỉ số sinh hóa máu, kiểm tra vi sinh vật trong dịch viêm tử cung và mô tuyến vú để tối ưu hóa phác đồ kháng sinh, nâng cao hiệu quả điều trị các ca sót nhau và bại liệt sản khoa.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thực nghiệm dành cho:

• Sinh viên, học viên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y: Cung cấp nguồn tư liệu thực tế về phương pháp theo dõi lâm sàng, lập biểu đồ phân bố dinh dưỡng cho nái mang thai, kỹ thuật đỡ đẻ và quy trình can thiệp sản khoa lợn nái.
• Kỹ thuật viên, chủ trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp: Tham khảo chi tiết về lịch trình tiêu độc khử trùng chuồng trại khép kín, nồng độ hóa chất sát trùng (1/300 trong chuồng, 1/3500 ngoài chuồng, clo nước uống 35 ppm), lịch tiêm chủng vắc xin theo tuần tuổi cho đàn hậu bị, nái chửa và lợn con.
• Nội dung nổi bật: Bảng định lượng khẩu phần ăn chi tiết theo từng ngày trước và sau đẻ (Bảng 2.3) cùng các phác đồ phối hợp kháng sinh, thuốc trợ sức, thuốc kích thích co bóp tử cung trong điều trị các bệnh sản khoa thường gặp.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu đàn lợn tại trại lợn Tiếp Sen tính đến tháng 12/2021 gồm những loại lợn nào và tỷ lệ ra sao?
Tính đến tháng 12/2021, tổng đàn lợn tại trại là 15.825 con, bao gồm: 25 con lợn đực giống (chiếm 0,16%), 1.200 con lợn nái sinh sản (chiếm 7,58%), 200 con lợn hậu bị (chiếm 1,26%) và 14.400 con lợn con (chiếm 91,00%).

2. Khẩu phần ăn của lợn nái trước và sau ngày đẻ được điều chỉnh cụ thể như thế nào?
Đối với lợn nái cơ bản, lượng thức ăn giảm dần trước khi đẻ: trước 4 ngày cho ăn 3,5 kg/ngày; trước 3 ngày ăn 3,0 kg/ngày; trước 2 ngày ăn 2,5 kg/ngày; trước 1 ngày ăn 2,0 kg/ngày; ngày đẻ cho ăn 1,5 kg (chia làm 3 bữa: sáng, chiều, tối). Sau khi đẻ, lượng thức ăn tăng dần: ngày thứ nhất 2,5 kg; ngày thứ hai 3,5 kg; ngày thứ ba 4,5 kg; ngày thứ tư 5,5 kg và ngày thứ năm đạt 6,0 kg/ngày.

3. Tỷ lệ đẻ thường và tỷ lệ đẻ khó phải can thiệp trên đàn nái theo dõi là bao nhiêu?
Trong tổng số 301 lợn nái tham gia đỡ đẻ trực tiếp, có 290 con đẻ bình thường (đạt tỷ lệ 96,35%) và 11 con đẻ khó cần phải can thiệp kỹ thuật (chiếm tỷ lệ 3,65%). Các ca đẻ khó chủ yếu tập trung ở nái đẻ lứa đầu, nái quá béo hoặc do thai dị dạng, ngôi thai bất thường.

4. Kết quả chẩn đoán và tỷ lệ điều trị khỏi các bệnh trên đàn lợn nái trong thời gian thực tập đạt kết quả như thế nào?
Trên tổng số 301 nái theo dõi, kết quả ghi nhận:

• Bệnh viêm tử cung: 9 con mắc (2,99%), điều trị khỏi 8 con (đạt 88,89%).
• Bệnh viêm vú: 6 con mắc (1,99%), điều trị khỏi 5 con (đạt 83,33%).
• Bệnh sót nhau: 5 con mắc (1,66%), điều trị khỏi 3 con (đạt 60,00%).
• Bệnh bại liệt sau đẻ: 7 con mắc (2,33%), điều trị khỏi 4 con (đạt 57,14%).

5. Quy định về nồng độ thuốc sát trùng và khử trùng nước uống tại cơ sở thực tập được thực hiện ra sao?
Cơ sở quy định nồng độ thuốc sát trùng phun bên trong chuồng nuôi là 1/300 và nồng độ thuốc sát trùng phun khu vực bên ngoài chuồng nuôi là 1/3500. Nguồn nước tinh khiết chứa trong bể lớn được khử trùng bằng clo đạt nồng độ khoảng 35 ppm.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Văn Quang đã phản ánh đầy đủ và chi tiết quá trình áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trừ dịch bệnh trên đàn lợn nái sinh sản quy mô 1.200 con tại trại lợn Tiếp Sen (Thái Nguyên). Nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm rõ ràng về tỷ lệ sinh sản (đẻ thường đạt 96,35%), quy trình tiêm phòng vắc xin đạt 100% kế hoạch và hiệu quả điều trị các bệnh sản khoa thường gặp đạt từ 57,14% đến 88,89%. Các quy trình khẩu phần dinh dưỡng theo tuần chửa và phác đồ điều trị nội khoa được đúc kết trong khóa luận mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho công tác chăn nuôi lợn nái sinh sản công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong các năm gần đây, để hạ giá thành của sản phẩm, nâng cao được sức cạnh tranh thị trường trong nước, đáp ứng được nhu cầu xuất khẩu thịt lợn, mô hình chăn nuôi lợn quy mô vừa và nhỏ đã phát triển nhanh chóng, được chú trọng và phát triển trên toàn quốc. Ngành chăn nuôi lợn ngày nay đã mang lại nguồn lợi kinh tế rất lớn và góp phần giúp đất nước phát triển kinh tế. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý, khí hậu nóng ẩm của nước ta nên hoạt động chăn nuôi cũng gặp không ít khó khăn, thách thức do đặc điểm địa lý, khí hậu nóng ẩm của nước ta. Bên cạnh sự cạnh tranh của các ngành khác, chính sách, chi phí đầu vào của giá thức ăn và các nguyên nhân khác, mà ngành chăn nuôi lợn còn phải đối mặt với tình hình dịch bệnh ngày càng khó khăn và phức tạp, lợn thường mắc nhiều bệnh như: bệnh ký sinh trùng, bệnh nội ngoại khoa, bệnh truyền nhiễm, Bệnh tật sản khoa ảnh hưởng đến cơ cấu và sự phát triển đàn, làm giảm lợi ích kinh tế của người chăn nuôi.

Với mong muốn góp phần nâng cao khả năng sinh sản và giảm chi phí thuốc thú y cho lợn nái nuôi tại trang trại. Trên cơ sở từ sản xuất thực tế của trang trại, và được sự đồng ý của khoa em đã thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản tại trại lợn Tiếp Sen, xóm 5, thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, liên kết với công ty Thái Việt Pharma”. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trang trại lợn Tiếp Sen, xóm 5, thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên liên kết với công ty cổ phần Dược Phẩm Thái Việt Pharma.

2 - Đánh giá khái quát được các bệnh hay xảy ra đối với đàn lợn tại trang trại. - Đánh giá hiệu quả điều trị bệnh và nắm được các bệnh hay xảy ra trên đàn lợn. Yêu cầu của đề tài - Điều tra tình hình chăn nuôi tại trại lợn Tiếp Sen, xóm 5, thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên liên kết với công ty cổ phần Dược Phẩm Thái Việt Pharma. - Học tập, tích lũy và vận dụng kiến thức tại trường để tiếp thu và tực hành những kiến thức mới từ thực tiễn chăn nuôi lợn nái sinh sản tại trại.

- Áp dụng quy trình nuôi dưỡng và chăm sóc cho đàn lợn sinh sản nuôi tại trại đạt hiệu quả cao. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Vị trí địa lý - Đồng Hỷ là một Huyện miền núi phía Đông Bắc của Tỉnh Thái Nguyên.

- Huyện Đồng Hỷ có diện tích đất tự nhiên là 427,73 km²; dân số của huyện năm 2019 là 90.709 người, mật độ dân số đạt 212 người/km2. - Đồng Hỷ phía Bắc với huyện Chợ Mới tỉnh Bắc Kạn, về phía Đông Bắc tiếp giáp với Huyện Võ Nhai; phía Tây Đồng Hỷ tiếp giáp với Huyện Phú Lương; phía Nam Tiếp giáp với Thành Phố Thái Nguyên và Huyện Phú Bình, về phía Đông Huyện Đồng Hỷ tiếp giáp với giáp huyện Yên Thế của tỉnh Bắc Giang. - Hiện nay Huyện Đồng Hỷ bao gồm có 15 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 2 thị trấn: Trại Cau, Sông Cầu và 13 xã: Cây Thị, Hóa Thượng, Hóa Trung, Hòa Bình, Hợp Tiến, Khe Mo, Minh Lập, Nam Hòa, Quang Sơn, Tân Lợi, Tân Long, Văn Hán, Văn Lăng. Huyện lỵ mới của huyện Đồng Hỷ đặt tại xã Hóa Thượng do thị trấn Chùa Hang, huyện lỵ cũ đã chuyển về thành phố Thái Nguyên vào cuối năm 2017.

Tuy nhiên, do trụ sở hành chính của huyện chưa xây xong, nên hiện tại huyện Đồng Hỷ vẫn tiếp tục sử dụng trụ sở cũ tại phường Chùa Hang, thành phố Thái Nguyên. * Địa hình đất đai Huyện Đồng Hỷ thuộc vùng trung du miền núi phía Bắc nước ta, có địa hình đồi núi xen kẽ với đồng bằng và ngả thấp về phía Nam. * Thời tiết, khí hậu - Nhiệt độ không khí trung bình của Huyện Đồng Hỷ là 23,4°C; tháng cao nhất đạt tới 28,3°C; tháng thấp nhất là 16,3°C. 4 - Độ ẩm trung bình hàng năm là 85,1%, tháng cao nhất đạt tới 91%; tháng thấp nhất nhất đạt 78%.

- Lượng mưa trung bình hàng năm là 2500mm, tháng lớn nhất là tháng 8, tháng thấp nhất là tháng 1. Khí hậu Thái Nguyên mang đậm chất nhiệt đới gió mùa, kiểu thời tiết đặc trưng ở miền bắc Việt Nam. Mùa hè nóng ẩm mưa nhiều, mùa đông thì lạnh khô. Điều kiện kinh tế - xã hội Những năm gần đây, huyện Đồng Hỷ đã biết tận dụng tối đa về các thế mạnh của một vùng đất giàu tiềm năng về kinh tế, đa dạng về ngành nghề và nắm bắt thời cơ khai thác tối đa tiềm năng vốn có trong tự nhiên.

Trên cơ sở đó Huyện Đồng Hỷ nhanh chóng xác định các ngành kinh tế mũi nhọn để đầu tư và phát triển, tích cực chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa, bước đầu đã thu được những kết quả hết sức tốt đẹp. Trong đó, ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm được chú trọng, đàn lợn và đàn gia cầm tăng theo hướng sản xuất hàng hóa, phát triển mạnh mẽ về cả số lượng và quy mô. Có thể nói nền kinh tế của huyện Đồng Hỷ trong những năm gần đây đã có những sự phát triển vượt bậc, hoạt động kinh tế sôi động đã mang lại hơi thở mới cho người dân nơi đây. Đời sống vật chất cũng như tinh thần của người dân trong huyện Đồng Hỷ đã bước sang một trang mới.

Các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển văn hóa giáo dục ngày càng được chú trọng và đẩy mạnh. Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu tổ chức của trại như sau: - 1 chủ trại. - 03 kỹ thuật trang trại. - 03 kỹ sư của công ty CP.

- 01 quản lý kỹ thuật trang trại. 5 - 19 công nhân khu vực nuôi lợn nái sinh sản (8 công nhân chuồng bầu và 11 công nhân chuồng đẻ). - 07 công nhân khu vực chuồng nuôi lợn hậu bị. - 04 sinh viên thực tập.

- 01 thợ điện nước. - 01 người nấu cơm. Với đội ngũ trên, trang trại được chia thành 2 khu: Khu chăm sóc lợn nái sinh sản gồm các khu khác nhau, bao gồm: khu đẻ, chửa, nuôi con, cai sữa và khu đực giống. Mỗi tổ đều thực hiện công việc chuyên môn cẩn thận, đúng quy định của trang trại.

Cơ sở vật chất của trại - Tổng diện tích trang trại khoảng 5 ha, bao gồm khu chăn nuôi và khu sinh hoạt, các công trình phụ trợ khác và khu trồng cây ăn quả, ao hồ, phần lớn diện tích còn lại được bao phủ bởi rừng xanh, chủ yếu là cây keo, làm sạch môi trường không khí và giảm lượng nước ngầm để điều hòa. - Khu chăn nuôi được chia thành hai khu riêng biệt gồm khu phối giống và khu hậu bị. - Tại khu chăn nuôi con lợn nái giống tốt, được bố trí trong chuồng hơn 1200 con lợn nái, các con giống sản xuất như Landrace, Josiah, Duroc, có giá trị kinh tế, sức đề kháng cao cho giống tốt, sức sản xuất mạnh, được nhập khẩu từ nước ngoài. - Vì vậy, trang trại là nơi sản xuất lợn giống và cung cấp lợn giống cho các trang trại chăn nuôi lợn của Công ty Cổ phần Việt Nam.

- Một số công trình phụ trợ khác phục vụ chăn nuôi như: kho chứa thức ăn, kho thuốc, kho thiết bị cơ điện, phòng khử trùng. 6 - Chuồng được đóng và thiết lập hoàn toàn tự động. Trang thiết bị trong chuồng hiện đại, do đối tác công ty CP thiết kế và xây dựng. - Đầu mỗi gian hàng có hệ thống làm mát, cuối gian hàng có hệ thống quạt hệ thống làm mát.

- Ngoài ra còn có một hệ thống bóng sưởi được thiết kế đặc biệt cho chuồng đẻ để sưởi ấm cho lợn con trong thời tiết lạnh. - Tại khu vực chăn nuôi, đường đi giữa chuồng và các khu đều được bê tông hóa, có hố sát trùng. - Nước thải từ giặt là chuồng trại và xả thải ngầm được xử lý qua hệ thống thoát nước ngầm hiện đại. - Hệ thống chuồng trại được xây dựng hoàn toàn tự động.

Trang thiết bị trong chuồng hiện đại, do đối tác Công ty CP thiết kế và xây dựng. - Đầu mỗi chuồng đều có hệ thống làm mát, cuối chuồng có hệ thống thông gió và đặc biệt đối với chuồng đẻ còn có hệ thống bóng sưởi để sưởi ấm cho lợn con khi trời lạnh. - Xung quanh sân có trồng thêm rau, cây ăn quả, ao cá tạo sự trong lành, thoáng mát. - Nhà máy xử lý chất thải được sử dụng để sản xuất khí sinh học phục vụ sinh hoạt của trang trại.

* Đàn lợn nái có cơ cấu bao gồm: lợn nái hậu bị, lợn nái kiểm định và lợn nái cơ bản. - Lợn đực giống và lợn nái được chọn làm giống sau khi cai sữa và được nuôi đến khi có chửa lần đầu phối giống (lợn nái chọn làm giống thường chọn lợn con lúc 21 tuần tuổi), đến khi lợn nái động dục và phối giống lần đầu thì mang thai phối giống. - Tùy theo giống, thành thục sinh dục và vóc dáng của heo nái hậu bị mà thời gian phối giống heo nái hậu bị ngắn hay dài. 7 - Bất kỳ giống lợn nào.

Đây là bước đầu tiên trong quy trình chăn nuôi lợn nái sinh sản do đó rất quan trọng quyết định. - Về chất lượng đàn lợn nái và lợi nhuận của việc nuôi sau này. Cơ cấu đàn lợn tại cơ sở qua 3 năm được thể hiện qua bảng 2. Cơ cấu đàn lợn của trại Tiếp Sen qua 3 năm (2019 - T12/2021) STT Loại lợn (con) Năm 2019 Năm 2020 T12 - Năm 2021 1 Lợn đực giống 20 23 25 2 Lợn nái sinh sản 1100 1150 1200 3 Lợn hậu bị 130 165 200 4 Lợn con 13200 13800 14400 Tổng 14450 15138 15825 Số liệu trong Bảng 2.1 cho thấy số lượng các loài lợn khác nhau vẫn tương đối ổn định trong vài năm qua.

Số lượng lợn đực giống năm 2019 là 20 con, năm 2020 - 23 con và năm 2021 - 25 con. Số lượng lợn nái từ 1100 con đến 1200 con, con hậu bị từ 130 con đến con số 200 con, con con từ 13200 con đến 14 con con. theo mẹ của họ.