CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT VE QUY TRÌNH BAN HANH VAN BẢN QUY PHAM PHÁP LUẬT CUA UY BAN NHÂN DAN CÁC CAP 1. Khái niệm quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Uy ban nhân dân các cấp hái niệm " văn bản quy pham pháp luật” đã được quy đính lần đầu tiên trong Luất năm 1996, được kế thửa trong Luật năm 2008 vả Luật năm 2004. Khái niêm nay căn cứ để các cơ quan có thẩm quyền phân biệt văn bản quy phạm pháp luật với các văn ban hành chính va văn bản áp dụng luật, góp phẫn hạn chế đăng kể số lương văn bản hành chính có chứa quy pham pháp luật.
Tuy nhiên, do cách định nghĩa trong các Luật trên còn chưa cụ thể nên đã gây khó khẩn trong việc xác định văn ban nào Ja văn bản quy phạm pháp luật. Chính vì vay, Luật Ban hảnh 2015 đã đưa ra khái niệm như sau: "Văn bein guy phạm pháp luật là văn bản có chứa guy phạm pháp Iudt, được ban hành theo ding thâm quyên inh thức, trình te th tục guy đinh trong Laat ›. Văn bản có chứa quy pham pháp luật nhưng được ban hành khong đứng thân quyén, hình thức, trình te tht tue guy dinh trong luật này thì không phải là văn bản quy phạm pháp luật “® Tuy nhiên, đây lả khái niềm dùng cho văn bản quy phạm pháp luật cũa các co quan nhả nước nói chung nên chưa thé phân định rõ rang văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nha nước ỡ Trung wong ban hanh và văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan chính quyền địa phương ban hành. Dé phân biệt văn ban quy phạm pháp luật do cơ quan nha nước ở Trung ương và văn ban quy phạm pháp luật do cơ quan chính quyền địa phương ban hành thì cũng có quy định về khái mém VBQPPL của.
HĐND, UBND như sau: “ăn bẩn guy pham pháp luật cũa Hội đồng nhân dân và UF ban nhân dân là vẫn bản do Hội đằng nhân dân và Uf ban nhân dân ban hành theo thâm quyễn, trình tue thi tuc do Tuất này quy dinh, trong ab có guy tắc xử sự chung. có hiệu lực trong phạm vi dia phương được Nhà nước bảo đâm thực hiện "piu? Luậthe hà 2015 nhằm điều chỉnh các quan hộ xã hội ở dia phương theo dinh hướng xã hội chủ nghữa “5. Từ khái niệm trên, có thể rút ra được khái niệm VB QPPL của UBND các. cấp như sau: “Văn bản quy pham pháp luật của UBND là văn ban có chứa quy phạm pháp luật do UBND ban hảnh hoặc phối hợp ban hành theo thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục được quy định trong Luật ban hành văn bản quy pham pháp luật, ‘mang tinh bat buộc chung, được áp dung nhiễu lân, với nhiều đổi tượng, có hiệu lực trong phạm vi trong từng dia phương”.
‘Nhe vậy, từ khái niêm vé văn bản quy phạm pháp luật của UBND các cấp và các khải niệm vé quy trình xây dựng Hiển pháp, quy trình zây dựng Luật, quy trình ban hãnh pháp lệnh,. thi khát niệm về quy tình ban hành văn bản quy phạm pháp luật của UBND các cấp có thể hiểu như sau: “Quy trinh ban hanh văn bản quy phạm. pháp luật của UBND các cấp 14 bao gồm những bước, những giai đoạn có mỗi liên 'kết chặt chế với nhau va được sắp xép theo một trình tự nhất định theo quy định của Lut ban hảnh 2015 nhắm ban hanh các văn bản quy phạm pháp luật có chất lượng cơ 1. Đặc điễm của quy trình ban hành văn bin quy phạm pháp lật của Uj ban nhân dan các cấp * Thứ nhất.
quy trình ban hành VBQPPL của UBND do chủi thé có thẩm quyễn quy ini trong Luật Quy trình ban hành văn bản quy pham pháp luật của UBND các cắp là do Nhà "nước ban hành, được quy đính rat rõ rang, chi tiết trong Luật ban hành văn ban quy phạm pháp luật. Quy trình ban hành văn bản quy pham pháp luết hiện nay là kết qua của các giai đoạn nghiên cửu, đánh giả hệ thông pháp luật, tinh hình thực hiện, yêu cầu của thực tiễn; là tổng hợp những kiến thức, kinh nghiệm của các nha khoa hoc, các nhà hoạt đông thực tiễn, các nha quan lý,. ma không chỉ la thành quả hay ý chí ˆ hon 1 Đầu 1 Luật bax hành vin bin gay plum pip hit của HĐND, UBND số 31/2004/QH11 đợc Quốc bội thông qu 3132004 6 củ niật aad hhặt Une đếng baad to Viết đi Lap hiữt dùy inh la vẻ cũng quan trong và cẩn thiết để dim bảo tính hợp pháp, sự minh bach, công khai, tương "xứng và hiệu quả của văn bản quy pham, đồng thời dim bão trách nhiệm vả sự giám. sát trong quy trình ban hảnh.
* Thứ hai, quy trình ban hành VBQPPL của UBND bao gầm nhiều bước với sự phốt hop chặt chế giữa các chủ thé, cơ quan Quy trình ban hành VBQPPL của UBND bao gồm các bước khác nhau nhưng có mối quan hệ chit chế với nhau Việc xác định rõ giai đoạn bất đâu cia quy trình an hành VBQPPL của UBND có ý nghĩa quan trong để từ đó có thể làm rõ phạm vi trách nhiệm va sử liên kết giữa các chủ thể từ dé gop phẩn đảm bao sự chỉ dao và điêu hành trong quá trình ban hành VBQPPL của UBND nhằm ban hành được VBQPPL có chất lượng Quy trình ban hảnh VB QPPL của UBND thể hiện sự phân công, phối hợp giữa. các chủ thể, cơ quan trong quá trình lập dự kiến xây dựng văn bản, soạn thảo, thấm. định, thông qua,. dự thảo văn bản quy pham pháp luật.
Quy trình ban hành bao gồm rất nhiều trình tự, thủ tục với sự tham gia của rat nhiều chủ thể, cơ quan nên cần co sự liên kết giữa các công đoạn trong quy tình dé đăm bão sự phổi hợp va thống nhất với nhau, vừa đảm bảo tinh khách quan, tính dân chủ, lại vừa dim bảotính tập trung và thông nhất y chí trong quá trình chuyển hoá các. để lý luận và thực tiến Việc thực hiện tốt mỗi giai đoạn của quy trình sẽtạo điều kiện để thực hiện tốt các bước. tiếp theo va cho cả quy trình ban hành góp phân quan trong trong việc ban hành các 'VBQPPL chất lương, * Thứ ba quy trình ban hành VBOPPL mang tinh guy đinh buộc Các hoạt động ban hanh văn bản quy pham pháp luật của UBND các cắp trong quy trình nay đều phải được tiến hành theo những nguyên tắc, quy định mang tinh bat buộc chung mà moi cơ quan, tỗ chức, cả nhân khi tham gia déu phải tuân thủ. Bo 1a các nguyên tắc Đăng lãnh đạo, nguyên tic tập trung dân chủ, nguyên tắc nhà nước pháp quyên Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Việc tuân thủ hai hoà nguyên tắc nay bao 7 đâm cho các VBQPPL được ban hảnh sát với thực tế, phủ hợp với ý chí, nguyên. vọng của nhân dân, đẳng thời tạo sự thống nhất cao trong hệ thống pháp luật va tinh khả thí của các quy phạm. Có thé thấy, quy trình ban hành VB QPPL của UBND các cấp vé mất hình thức 1a c một "dây chuyển công nghệ" của việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật ‘bao gồm những hoạt đông mang tính kế tiếp va bổ trợ cho nhau, thực hiện tốt, có chat lượng giai đoạn trước tạo tiên đẻ, điều kiện thuận lợi để thực hiên các giai đoạn. Việc hoàn thiện quy trình là một trong những diéu kiện quan trọng nhất để dem sản phẩm 1a các văn bản quy pham pháp luật có chất lượng cao.
Tham quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Uj ban nhân dân. ‘ban hành VB QPPL được hiểu là giới hạn quyền lực do pháp luật quy định cho chủ thể được ban hành VBQPPL dé giai quyết những vấn dé thuậc phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Tham quyền ban hảnh VBQPPL xuất phát từ thẩm quyển quản lý nhà nước đã được quy định và phân cấp tại Hiển. pháp, Luêt, Pháp lênh và các VBQPPL khác của Chỉnh phủ.
Trong đó UBND la một bộ phân của chính quyền Nha nước thông nhất, có chức năng lãnh dao va quản lý Nha nước đối với các inh vực kinh tế - xã hội 6 địa phương Trên thực tế, Hiền pháp, Luật và văn ban ola cơ quan Nhà nước ỡ Trung ương luôn thể hiện sư vận động của quá trình “Nha nước hoá” các nhu cau phát triển khách. quan của đời sông xã hội, là kết quã của sự kết hop tất yêu giữa yêu tô khách quan vả yêu tô chủ quan, bởi vậy phân lớn những văn bản nay không thé bao quát, cụ thé được tất cả các khía cạnh, vẫn dé của đời sống xã hội trong phạm vi cả nước. Vì vay, để những quy định từ VB QPPL của cơ quan Trung ương đi vao cuộc sống, có thể tác đồng trực tiếp dén các quan hệ x hội cân điều chỉnh việc quy định về thẩm quyền ban hành VBQPPL nói chung và thẩm quyên ban hành VBQPPL của UBND là hết sức cân thiết và Luật ban hành 2015 (sta đỗi bổ sung 2020) cũng quy định rõ vẻ thấm quyên ban hành ở UBND các cắp. Đồng thời thẩm quyền ban hành VB QPPL, của UBND các cấp phải đảm bão cả thấm quyển vé hình thức va nội dung 1.
Thâm quyên về hình thite Thẩm quyển hình thức được hiểu là thẩm quyển của chủ thể ban hảnh 'VBQPPL trong việc Iva chon, sử dụng đúng tên loại của VBQPPL theo quy định pháp luật quy đính mỗi cơ quan nha nước, cá nhân trong thẩm quyển của minh chỉ được ban hành một hoặc một số hình thức VB QPPL nhất định. Đây là quy đính nhằm. đăm bảo tính thống nhất của hệ thông VBQPPL, đẳng thời đảm bảo tinh hợp pháp của VBQPPL về mặt hình thức. Thắm quyên về hình thức trong ban hành VBQPPL của UBND các cấp được quy định tại Luật Ban hành văn ban QPPL, năm 2015 (sửa đổi bỗ sung 2020), theo đỏ VBQPPL của UBND các cấp chỉ ban hành dưới hình thức: Quyết định So với quy định trước đây tại Luật Ban hành văn bản QPPL, của UBND năm 20047, thi VBQPPL, do UBND ban hành không còn hình thức “Chi thi”.
Sở di như vay là do hệ thông VB QPPL cia nước ta hiện dang rất da dạng vẻ hình thức, tương ứng với nhiễu thẩm quyền khác nhau ban hành, dẫn đến hệ thông VBQPPL cổng kênh, nhiêu tang nắc, khó cho công tac quản lý va phan nao làm giảm hiệu lực, hiệu. quả quản lý nha nước. Luật Ban hành văn bản QPPL năm 2015 đã giảm bớt hình thức văn bản QPPL của UBND.