Chương 1- Những van đẻ lý luận và pháp lý về hoạt động thẩm tra của. Hồi đồng dân tộc va các Ủy ban cia Quốc hội trong xây dựng luật, pháp lệnh Chương 2: Thực trang Ấm tra của Hội đông dân tộc và các Uy ban của Quốc hồi trong xây dựng luật, pháp lệnh Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiểu quả hoạt đông thẩm tra của Hồi đồng dân tộc vả các Uy ban của Quốc hồi trong xây dựng luật, pháp lệnh. NỘI DUNG Gương 1 NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VE HOẠT ĐỘNG THAM TRA CỦA HỘI ĐỎNG DÂN TỘC VÀ CÁC ỦY BAN CỦA QUỐC HỘI TRONG XÂY DỰNG LUẬT, PHÁP LỆNH 11. Khái niệm, đặc iễm hoạt động thâm tra của Hội đông dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội trong xây dựng luật, pháp lệnh Theo Từ didn tiếng Việt, “thẩm” là xem xét, “tra” là tra khảo, tra cứu, tra hôi, "thẩm tra” là điêu tra, xem sét lai xem có đúng, có chính sác không Như vậy, có thể hiểu rằng: thẩm tra lả hoạt động của các chủ thể có thẩm quyển (các cơ quan thuộc cơ quan quyển lực nha nước) trong việc xem xét, "Về ban chất của hoạt độngthẩm tra trong xây dựng văn bản quy pham pháp uất là xem xét, đánh giá vẻ chất lượng của dé nghị hoặc dự thảo văn bin quy phạm pháp luật trước khi chủ thé có thẩm quyền thông qua, ban hảnh Trong.
đồ nội dung thẩm tra Ia tiến hành xem xét đảnh giá khá kĩ lưỡng đó là sự phủ hop với đường lồi, chủ trương của Bang, chính sách, pháp luật của Nha nước, tính hop hiển, hợp pháp, tính thống nhất, tính khả thi, ngôn ngữ và kỹ thuật trình bay văn bản, van dé lỏng ghép bình đẳng giới (nêu có). Ngoài ra, thẩm. tra còn tập trung xem sét, đánh giá những van để còn có ý kiến khác nhau. Từ điển Luật học năm 1999 (Nhà xuất ban Từ điển Bách khoa) cắt nghĩa thuật ngữ thẩm tra dự án luật, pháp lệnh đó la: “Kem sét lại kỹ lưỡng dự án luật, pháp lênh do Hội déng dân tôc, Ủy ban pháp luật hoặc mốt ủy ban hữu quan của Quốc hôi hay một ủy ban lâm théi được Quốc hội chỉ định tiền ‘hanh trước khi trình Uy ban Thường vu Quốc hội (UB TVQH).
tra xem xét cả về hình thức va nội dung nhưng tập trung chủ yếu vao xem xét sự phù hợp với chủ trương, chính sách cia Bang, tinh hop hiến, hợp pháp, đổi tượng, nội dung; pham vi va tính khả thi của dự án”! Dựa trên Từ điển Luật ‘Vin Khoa học nhập ý Bộ Tu hp, Tad Tu Đọc, Hô Từ điển bach No Tự hp, Hi Nội 2006 7 học, rút ra khái niệm vẻ hoạt động thẩm tra của Hội đồng Dân tộc vả các Ủy an của Quốc hội như sau: "Hoạt đông thẩm tra của Hội đồng dân tộc và các Uy ban của Quốc hội trong xây dựng luật, pháp lệnh được hiểu la xem xét, đánh giá nội dung, chính sách pháp luật, hình thức của để nghi xy dưng hoặc dự án luật, pháp lệnh và kỹ thuật pháp lý, nhằm đầm bảo tính hợp hiển, hợp pháp, tính thông nhất, đồng bô và tính khả thi của dự án. Hoạt đông này được tiến hành trước khi dự án được trình lên cơ quan có thẩm quyển xem xét, thông qua”. Hoạt động thấm tra của Hội đỏng dan tộc và các Ủy ban của Quốc hội trong xây dựng luật, pháp lệnh có những đặc điểm sau: Thứ nhất, đôi tượng của hoạt động thẩm tra của Hội đồng dan tộc và các ‘Uy ban của Quốc hội trong xây dựng luật, pháp lệnh lả để nghị xây dựng luật, pháp lệnh và dự án luật, pháp lênh. Trong giai đoạn lập dé nghỉ xây dựng luật, pháp lệnh, đối tượng mà hoạt đông thẩm tra là để nghỉ xây dựng, có nghĩa mới chỉ đừng lai là chính sách, ý tưởng cân ban hành luật, pháp lệnh.
Trong giai đoạn soạn thảo, đối tượng của hoạt động thấm tra của Hồi đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội a dự án luật, pháp lệnh. Thứ hai, nội dung hoạt động thẩm tra của Hội đồng dân tộc và các Uy an của Quốc hội trong xây dựng luất, pháp lệnh là xem xét, đănh giả toàn điện về chất chất lượng của để nghị xây đưng va dự án luật, pháp lệnh Nội dung thẩm tra không chỉ xem xét sự phù hợp, nhất quán nội dung của dy án. với đường lỗi, chủ trương của Đăng và Nhà nước nhằm bảo đảm tính hợp hiển, hợp pháp mà con xem xét cả tinh hợp lý, tính thống nhất với hé thống, pháp luật, tinh kha thi của các quy định trong du an, van dé lồng ghép bình đẳng giới ‘Tint ba, về tính chat, ý kiến thẩm tra của Hội đẳng dân tộc vả các Ủy ban. của Quốc hội không có gia trị pháp ly bắt buộc mà chỉ mang tính chất tham mưu, tư van trước khi trình lên cơ quan có thẩm quyền xem xét, thông qua.
Các du an luật, pháp lệnh chỉ được trình Quốc hội, Uy ban thường vụ Quốc hội sau khi đã được Hội đồng dân tộc va các Uy ban của Quốc hội thẩm tra Hoạt động thẩm tra của Hội đông dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội trong xây dựng luật, pháp lệnh là “chốt” đầu tiên của cả quá trình xem xét, thông qua dự án luật, pháp lệnh Thanh viên của Quốc hội, thành viên Ủy ban thường vụ Quốc hội sẽ an tâm hơn khi nhân được những thông tin đây đủ và có tính thuyết phục từ báo cáo thẩm tra được trình. Vai trò hoạt động thâm tra của Hộiđông dân tội 'Quốc hội trong xây dựng luật, pháp lệ Hoat động thẩm tra của Hội đồng dan tộc và các Uy ban của Quốc hội là một giai doan quan trong. Không thé thiểu trong quá trình ban hành luật, _pháp lênh:. Thông qua hoạt động thm tra các dự án luật, pháp lệnh, Hội đồng, Dân tộc vả các Uy ban của Quốc hội thay mặt nhân dan, đại diện cho nhân dân kiểm tra lại các chính sách thể hiện trong dự án luật, pháp lệnh, chỉ ra.
những chính sách chưa đúng, chưa phủ hợp với ý chí và nguyên vong của nhân dân, chưa phủ hợp với thực tiễn cuộc song, góp phân lam cho dự án luật, pháp lệnh sau khi được Quốc hồi, Uy ban thường vụ Quốc hội biểu quyết thông qua có nội dung phủ hợp ý chí và nguyên vọng của nhân dân, phù hợp với điều kiện kinh tế - sã hi , có khả năng điều chỉnh các quan hệ 28 hội T ẩm tra dự án luất, pháp lênh la cơ sở bảo dim chất lượng trong hoạt đông, thức bảo cáothấm tra, báo cáo thẩm tra chỉ ra các luận cứ khoa học và thực tiễn về các chính sách trong dự án luật, pháp lệnh phù hop hay không phù hop, đúng hay sai, đẩy đủ, hoàn thiện hay còn khiểm khuyết. Báo cáo thẩm tra tốt phân ảnh được quan ,, nhận thức của cơ quan thẩm tra về dự án giúp Quốc hội, Ủy ban thưởng vụ Quốc hội tiếp cận được với dự án nhanh. nhất, sâu nhất, cỏ trong tâm nhất đồi với mỗi van dé của dự án. Hoat động ti tra của Hội đồng dân tộc và các Uy ban của Quốc hội trong xây đựng luật, pháp lệnh góp phần bảo dam tinh hợp hién hợp pháp, thông nhất và đồng bộ của hệ thẳng pháp iuật.
Thông qua hoạt động tì. những quy định mâu thuần, chẳng chéo, lạc hậu, bắt hợp pháp được loại ba lâm cho hệ thống pháp luật đồng bô, minh bạch va dam bão chất lượng. Qua đó, Hôi đồng dân tộc vả các Ủy ban của Quốc hội phát hiện những quy định. trong dự an mâu thuần, không khả thi, trái với Hiển pháp, trấi với van bản có thiêu lực pháp lý cao hơn, từ đỏ để nghị cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh sửa hoàn thiên.
Hoat động thẩm tra của Hội đồng dân tộc và các Oy ban của Quốc hội hả tht của luật, pháp lệnh: Với tư cách là “cơ quan tham mưu”, 1a “người gác công”, Hội ding Dân. tộc vả các Uy ban của Quốc hội tiền hanh thẩm tra trong xây dựng luật, pháp lệnh có trách nhiệm đánh giá, xem xét mọi khía cạnh vé chất lượng của dé nghỉ hoặc dự án luật, pháp lênh trong đó có tinh khả thi giúp cơ quan hữu quan tiếp cân được dự án luật, pháp lệnh nhanh chóng, trọng tâm nhất, Chỉ thông qua thẩm tra mới đánh giá được những mat được cũng như chưa được của dé nghỉ hoặc dự án luật, pháp lênh va từ đó đảm bao tinh khả thi cũng như để xuất những biện pháp thích hợp để nâng cao chất lượng để nghị, dự án. Tuất, pháp lệnh. Hoat động thẩm tra của Hội đồng dân tộc và các Oy ban của Quốc hội cô vai trò quan trong trong việc nâng cao trách nhiệm đối với chủ thé đề night, kién nghị và cơ quan chủ trì soạn thảo.
Bai thông qua hoạt động thẩm. tra của Hội đông dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội doi hỏi chủ thé để nghị, kiến nghị phải chuẩn bi kĩ lưỡng, công phu vả thuyết phục cho sự can thiết ‘ban hành luất, pháp lênh, cho ý tưởng vẻ chính sách được lựa chon đỏng thời phải chứng minh được chính sách lựa chon đó 1a phương án tôi ưu nhất Những ý kiến đánh giá trong các bảo cáo thẩm tra được cơ quan chủ trì soạn. thảo tiếp thu, kịp thời sửa đổi sẽ mang lại chất lượng cao hơn cho dự án cũng, như hiện quả lam việc của cơ quan này. Hội đồng dân tộc và các Ủy ban cia Quốc hội không đồng ý với dé nghị, kiến nghị cũng như với nội dung dự án thì cơ quan chủ trì không thể trình lên chủ thể có thẩm quyền phê duyét và 0 an hành.
Từ đó, chủ thé dé nghị, kiến nghị, cơ quan chi trì soạn thảo dân dẫn. "hoàn thiên hon cả vé kỹ năng lẫn trách nhiệm trong quá trinh soan thao Hoat động thẩm tra của Hội đồng dân tộc và các Oy ban của Quốc hội cồn la cơ chỗ 1 hiện đâm bảo, nâng cao stephét hop và kiểm soát nhan của các cơ quan có thẳm quyén trong xây đựng luật, pháp lênh. Hội đồng dân. tộc và các Ủy ban của Quốc hội có trách nhiệm thẩm tra để nghĩ, dự án luật, pháp lệnh nhưng hoạt động nay doi hoi sự phối hợp nhịp nhảng va đồng bộ của hau hết các chủ thể tham gia trong xây dựng luật, pháp lệnh.
Cơ quan có thẩm quyển ban hành luật, pháp lệnh được nhanh chóng, thuận tiện và đạt hiệu qu một phn là nhờ có được quy trình thẩm tra khoa học, hợp lý.