Quy Định Pháp Luật Về Chi Phí Được Trừ Trong Tính Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp

Tìm hiểu quy định pháp luật về chi phí được trừ trong tính thuế thu nhập doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tuân thủ luật.

• Tác giả: Đào Tường Vy
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Thu Hiền
• Trường học: Trường Đại Học Luật Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Quy Định Pháp Luật Về Chi Phí Được Trừ Trong Tính Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Tp Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chi Phí Được Trừ Trong Thuế TNDN Điều Cần Biết

Thuế thu nhập doanh nghiệp (thuế TNDN) là một sắc thuế quan trọng trong hệ thống thuế của Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và khả năng tái đầu tư của doanh nghiệp. Xác định chính xác các khoản chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế là yếu tố then chốt để doanh nghiệp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và tăng cường hiệu quả kinh doanh. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan đến chi phí hợp lý giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý và đảm bảo tuân thủ đúng quy trình tính thuế TNDN. Nhà nước sử dụng công cụ thuế để điều tiết kinh tế vĩ mô, đảm bảo nguồn thu ngân sách, thúc đẩy đầu tư và tăng trưởng. Do đó, việc hoàn thiện khung pháp lý về chi phí được trừ là vô cùng quan trọng.

1.1. Khái niệm và vai trò của thuế TNDN trong nền kinh tế

Thuế TNDN là thuế trực thu, đánh vào thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của các tổ chức. Theo Từ điển đầu tư điện tử, thuế công ty là loại thuế được đánh trên lợi nhuận của tổ chức kinh doanh. Nguồn thu từ thuế TNDN đóng góp quan trọng vào ngân sách Nhà nước, đồng thời là công cụ để Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Thuế TNDN tác động đến sự phân phối thu nhập, tiền lương, khả năng thu hút vốn đầu tư và cơ cấu kinh tế. Việc hiểu rõ bản chất và vai trò của thuế TNDN giúp doanh nghiệp chủ động trong việc lập kế hoạch và quản lý thuế hiệu quả.

1.2. Tầm quan trọng của chi phí được trừ đối với doanh nghiệp

Xác định đúng các khoản chi phí được trừ ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế TNDN phải nộp. Chi phí được trừ giúp giảm thu nhập chịu thuế, từ đó tăng lợi nhuận sau thuế và khả năng tái đầu tư. Doanh nghiệp cần nắm vững các điều kiện được trừ để đảm bảo tính hợp lý của các khoản chi. Việc quản lý chặt chẽ các khoản chi phí và chứng từ hợp lệ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro thuế và tuân thủ pháp luật.

II. Thách Thức Xác Định Chi Phí Hợp Lý Theo Luật Thuế TNDN

Một trong những thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp là xác định chính xác các khoản chi phí hợp lý được trừ khi tính thuế TNDN. Quy định của pháp luật về chi phí được trừ đôi khi còn chưa rõ ràng, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc áp dụng. Việc thiếu hiểu biết hoặc hiểu sai về các quy định về chi phí có thể dẫn đến sai sót trong kê khai thuế và bị cơ quan thuế xử phạt. Ngoài ra, tình trạng gian lận hóa đơn chứng từ, chuyển giá cũng gây khó khăn cho công tác quản lý thuế và tạo sự bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp. Do đó, cần có hướng dẫn cụ thể và minh bạch hơn từ cơ quan nhà nước để doanh nghiệp tuân thủ.

2.1. Tính liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh Tiêu chí xác định

Một trong những điều kiện được trừ quan trọng là khoản chi phải liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Việc xác định tính liên quan này đôi khi gặp khó khăn, đặc biệt đối với các khoản chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí quảng cáo, hoặc chi phí hoạt động tài chính. Doanh nghiệp cần có hồ sơ, tài liệu chứng minh rõ ràng mối liên hệ giữa khoản chi và hoạt động kinh doanh để được chấp nhận là chi phí được trừ. Thông tư hướng dẫn thuế TNDN cần làm rõ hơn các tiêu chí xác định tính liên quan này.

2.2. Hóa đơn chứng từ hợp lệ Yêu cầu và rủi ro thường gặp

Khoản chi phải có đủ hóa đơn chứng từ theo quy định của pháp luật để được coi là chi phí hợp lý. Hóa đơn điện tử đang dần thay thế hóa đơn giấy, nhưng vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa quen với hình thức này. Gian lận hóa đơn là một vấn đề nhức nhối, gây thất thu cho ngân sách Nhà nước và tạo sự cạnh tranh không lành mạnh. Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ tính hợp lệ của hóa đơn trước khi kê khai để tránh các rủi ro thuế.

2.3. Các khoản chi không được trừ Danh mục và lưu ý quan trọng

Pháp luật quy định rõ các khoản chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN, bao gồm: chi phí không có hóa đơn chứng từ, chi phí không liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, chi phí vượt mức quy định, chi phí trả cho cá nhân không có hợp đồng lao động (đối với một số loại chi phí nhất định). Doanh nghiệp cần nắm vững danh mục này để tránh kê khai sai và bị loại khỏi chi phí được trừ. Việc lập kế hoạch thuế cẩn thận giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí được trừ và giảm thiểu rủi ro thuế.

III. Giải Pháp Bí Quyết Xác Định Chi Phí Được Trừ Hợp Lệ TNDN

Để xác định chi phí được trừ hợp lệ, doanh nghiệp cần tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật và áp dụng các biện pháp quản lý chi phí hiệu quả. Việc xây dựng quy chế tài chính minh bạch, rõ ràng, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận là rất quan trọng. Đồng thời, doanh nghiệp cần chú trọng đến việc thu thập, lưu trữ đầy đủ hóa đơn chứng từ, đảm bảo tính hợp lệ và hợp pháp. Bên cạnh đó, việc cập nhật thường xuyên các thông tư hướng dẫn thuế TNDN, tham gia các khóa đào tạo về thuế cũng giúp doanh nghiệp nâng cao kiến thức và kỹ năng về tính thuế TNDN.

3.1. Xây dựng quy chế tài chính và chính sách kế toán rõ ràng

Một quy chế tài chính chi tiết, minh bạch giúp kiểm soát chi phí chặt chẽ và đảm bảo tuân thủ các quy định về chi phí. Chính sách kế toán cần phù hợp với quy định của pháp luật và đặc thù hoạt động của doanh nghiệp. Việc phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng bộ phận giúp tăng cường tính chính xác và hiệu quả trong quản lý chi phí. Kiểm toán thuế định kỳ giúp phát hiện và khắc phục các sai sót kịp thời.

3.2. Quản lý hóa đơn chứng từ khoa học và hiệu quả

Doanh nghiệp cần có quy trình quản lý hóa đơn chứng từ khoa học, đảm bảo lưu trữ đầy đủ, an toàn và dễ dàng tra cứu. Sử dụng phần mềm quản lý hóa đơn điện tử giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm thiểu rủi ro mất mát. Thường xuyên kiểm tra, đối chiếu hóa đơn chứng từ với sổ sách kế toán để phát hiện sai sót. Đào tạo nhân viên về các quy định về hóa đơn chứng từ để nâng cao nhận thức và kỹ năng.

3.3. Cập nhật thường xuyên các thay đổi về chính sách thuế TNDN

Các quy định pháp luật về thuế TNDN thường xuyên có sự thay đổi, bổ sung. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật thông tin từ các nguồn tin chính thống như website của cơ quan thuế, các tạp chí chuyên ngành. Tham gia các khóa đào tạo, hội thảo về thuế để nâng cao kiến thức và kỹ năng. Tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia thuế khi gặp các vấn đề phức tạp.

IV. Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Chi Phí Lương Khấu Hao Đến Thuế TNDN

Chi phí lương và khấu hao là hai khoản chi phí lớn, ảnh hưởng đáng kể đến thuế TNDN. Việc quản lý hiệu quả hai loại chi phí này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu nghĩa vụ thuế. Doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định về hợp đồng lao động, bảng lương, quy chế trả lương để đảm bảo tính hợp lệ của chi phí lương. Đối với chi phí khấu hao, doanh nghiệp cần xác định đúng nguyên giá tài sản cố định, lựa chọn phương pháp khấu hao phù hợp và tuân thủ các quy định về khấu hao của Bộ Tài chính.

4.1. Chi phí lương và các khoản trích theo lương Quy định và lưu ý

Chi phí lương bao gồm lương cơ bản, các khoản phụ cấp, trợ cấp và các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Doanh nghiệp cần có hợp đồng lao động rõ ràng, bảng lương chi tiết và chứng từ thanh toán đầy đủ để chứng minh tính hợp lệ của chi phí lương. Các khoản trích theo lương phải được nộp đầy đủ và đúng thời hạn. Tuân thủ quy định về mức lương tối thiểu theo từng vùng.

4.2. Chi phí khấu hao tài sản cố định Phương pháp và thời gian khấu hao

Chi phí khấu hao tài sản cố định được tính vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ. Doanh nghiệp có thể lựa chọn phương pháp khấu hao đường thẳng, khấu hao theo số lượng sản phẩm hoặc khấu hao nhanh. Thời gian khấu hao tài sản cố định được quy định cụ thể theo từng loại tài sản. Doanh nghiệp cần lập bảng khấu hao chi tiết và tuân thủ các quy định về khấu hao của Bộ Tài chính.

V. Rủi Ro Phòng Tránh Gian Lận Thuế TNDN Và Giải Pháp

Gian lận thuế TNDN là hành vi vi phạm pháp luật, gây thất thu cho ngân sách Nhà nước và tạo sự cạnh tranh không lành mạnh. Các hình thức gian lận phổ biến bao gồm: kê khai khống chi phí, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, chuyển giá, trốn thuế. Doanh nghiệp cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ và tăng cường kiểm tra, giám sát để phòng tránh gian lận thuế. Khi phát hiện hành vi gian lận, doanh nghiệp cần báo cáo ngay cho cơ quan thuế để được xử lý.

5.1. Các hình thức gian lận thuế TNDN phổ biến hiện nay

Kê khai khống chi phí: Doanh nghiệp tạo ra các khoản chi phí không có thật hoặc tăng khống giá trị chi phí để giảm thu nhập chịu thuế. Sử dụng hóa đơn bất hợp pháp: Doanh nghiệp mua bán hóa đơn hoặc sử dụng hóa đơn giả để kê khai chi phí. Chuyển giá: Doanh nghiệp chuyển lợi nhuận sang các công ty con ở nước ngoài có thuế suất thấp hơn. Trốn thuế: Doanh nghiệp không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ thu nhập chịu thuế.

5.2. Biện pháp phòng tránh và phát hiện gian lận thuế TNDN

Nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật: Doanh nghiệp cần quán triệt cho toàn bộ nhân viên về tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật thuế. Xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ: Doanh nghiệp cần có quy trình kiểm soát chi phí, hóa đơn chứng từ và báo cáo tài chính hiệu quả. Tăng cường kiểm tra, giám sát: Doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh và tình hình kê khai thuế. Khi phát hiện hành vi gian lận, doanh nghiệp cần báo cáo ngay cho cơ quan thuế.

VI. Tương Lai Xu Hướng Và Hoàn Thiện Quy Định Chi Phí TNDN

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, pháp luật về thuế TNDN cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước. Xu hướng chung là đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường tính minh bạch và công khai, áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý thuế. Các quy định về chi phí được trừ cần được sửa đổi, bổ sung để phù hợp với thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuế để ngăn chặn tình trạng trốn thuế, chuyển giá.

6.1. Xu hướng quốc tế về quy định chi phí trong thuế thu nhập doanh nghiệp

Xu hướng chung là đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường tính minh bạch và công khai, áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý thuế. Các nước phát triển thường có quy định rõ ràng, chi tiết về chi phí được trừ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuế để ngăn chặn tình trạng trốn thuế, chuyển giá.

6.2. Đề xuất hoàn thiện pháp luật về chi phí được trừ tại Việt Nam

Cần sửa đổi, bổ sung các quy định về chi phí được trừ để phù hợp với thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Cần có hướng dẫn cụ thể, chi tiết về các tiêu chí xác định tính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của chi phí. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kê khai thuế của doanh nghiệp để phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Khái quát về chi phí được trừ trong tính thuế TNDN. Thực trạng áp dụng pháp luật về chi phí được trừ trong tính thuế TNDN. KHÁI QUÁT VỀ CHI PHÍ ĐƯỢC TRỪ TRONG TÍNH THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP 1.

Những vấn đề lý luận về chi phí được trừ trong tính thuế thu nhập doanh nghiệp 1. Sơ lược về thuế thu nhập doanh nghiệp Ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, thuế là khoản thu cơ bản và chủ yếu, là nguồn tài chính giúp duy trì sự tồn tại và phát triển của Nhà nước. Đồng thời, thuế còn là công cụ đắc lực giúp Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế và điều tiết thu nhập, thực hiện công bằng xã hội1. Trước bối cảnh Việt Nam đang thực hiện tiến trình hội nhập, toàn cầu hóa, tăng cường hợp tác kinh tế với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới, thuế nắm vai trò chủ chốt trong việc điều tiết hoạt động ngoại thương, thúc đẩy xuất khẩu và bảo vệ sản xuất trong nước.

Hiện nay, hệ thống thuế của mỗi quốc gia tồn tại nhiều loại thuế khác nhau. Ở Việt Nam, căn cứ vào đối tượng chịu thuế, hệ thống thuế có thể được chia thành ba nhóm như sau: (i) Thuế thu vào hàng hóa, dịch vụ; (ii) Thuế thu vào thu nhập và (iii) Thuế thu vào hành vi khai thác, sử dụng một số tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện thực hiện quyền chủ sở hữu như tài nguyên thiên nhiên, đất đai. Mỗi loại thuế đều có vai trò và chức năng riêng biệt, từ đó hợp thành tầm quan trọng chung của thuế đối với nền kinh tế. Thuế TNDN là một loại thuế thuộc nhóm thuế thu vào thu nhập.

Tùy vào quy định pháp luật của từng quốc gia mà sắc thuế này có nhiều tên gọi khác nhau như thuế công ty (corporation tax), thuế thu nhập công ty (corporation income tax), thuế lợi tức (profit tax) hay thuế lợi tức công ty (corporation profit tax), nhưng tất cả chúng đều đang mô tả loại thuế trực thu có đối tượng chịu thuế chính là thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức2. Theo định nghĩa của Từ điển đầu tư điện tử – Investopedia thì “Thuế công ty là loại thuế được đánh trên lợi nhuận của tổ chức kinh doanh để thu thuế. Sau khi thu nhập có được từ hoạt động kinh doanh được tính bằng việc khấu trừ đi các chi phí bao gồm chi phí trị giá của hàng hóa bán ra (COGS) và sự rớt giá từ doanh thu, và mức thuế suất đã được ban hành được áp dụng được ấn định là cơ sở để xác định số thuế mà doanh nghiệp phải nộp Nhà nước. Các quy định về thuế công ty của các nước trên thế giới rất khác nhau và nó phải được Nhà nước biểu quyết và thông qua và 1 Trường Đại học Luật Tp.

Hồ Chí Minh (2014), Giáo trình Luật Thuế, Nhà xuất bản Hồng Đức, tr. 2 Bộ Tài chính (2017), “Chuyên đề 9: Thuế và quản lý thuế nâng cao”, Tài liệu ôn thi Kế toán viên và Kiểm Toán viên năm 2017, tr. 6 được Nhà nước chấp thuận ban hành luật”3. Cụ thể hơn, Wikipedia nêu: “Thuế công ty là loại thuế trực thu được đưa ra bởi cơ quan có thẩm quyền để đánh vào thu nhập hoặc vốn của doanh nghiệp hay tổ chức khác có tư cách pháp nhân”4.

Dưới góc độ pháp lý, theo quy định của pháp luật Việt Nam, thuế TNDN là sắc thuế đánh vào những khoản thu nhập có được từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của các tổ chức kinh doanh và phi kinh doanh trong xã hội5. Thuế TNDN là một sắc thuế vô cùng quan trọng, không chỉ có ý nghĩa đối với NSNN, mà còn thúc đẩy đầu tư, phát triển kinh tế. Nó tác động tới sự phân phối thu nhập, tiền lương, tác động đến khả năng khai thác thu hút vốn đầu tư, tác động tới việc di chuyển vốn và có thể làm thay đổi cơ cấu nền kinh tế… Do tác động của thuế TNDN rất lớn nên việc hoàn thiện pháp luật về thuế TNDN là điều mà tất cả các nước đều hướng tới6. Để có thể thực hiện được mục đích đó, các nhà làm luật cần chú ý các đặc trưng của thuế TNDN sau đây.

Thứ nhất, thuế TNDN là loại thuế trực thu. Tính trực thu của sắc thuế này được thể hiện rõ nhất thông qua sự đồng nhất về đối tượng nộp thuế theo luật và đối tượng trả thuế theo ý nghĩa kinh tế7. Có nghĩa là vào thời điểm đánh thuế, đối tượng nộp thuế TNDN không thể chuyển giao nghĩa vụ nộp thuế của mình cho bất kỳ đối tượng nào khác. Trong khi đó, các loại thuế gián thu như thuế giá trị gia tăng, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu có đối tượng nộp thuế luật định là chủ thể có nghĩa vụ thực hiện hành vi đăng ký, khai thuế, nộp thuế, quyết toán thuế vào NSNN.

Cụ thể là các chủ thể thực hiện hành vi sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, xuất khẩu các loại hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế theo quy định pháp luật của loại thuế đó8. Còn đối tượng trả thuế, tức là người chịu thuế gián thu lại chính là người tiêu dùng, người sử dụng hàng hóa, dịch vụ9. Ví dụ: Doanh nghiệp A năm 2016 có tổng thu nhập (sau khi đã trừ các loại chi phí và lỗ) là 100.000 đồng (một trăm triệu đồng), và doanh nghiệp A không thuộc các trường hợp được miễn giảm hay hưởng ưu đãi về thuế TNDN. Khoản thu nhập 100.000 đồng của doanh nghiệp A chính là đối tượng chịu thuế TNDN, và doanh nghiệp A chính là đối tượng nộp thuế.

Như vậy, thuế TNDN điều tiết vào chính thu nhập của doanh nghiệp A. Theo đó, thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp 3 Corporate tax, http://www.com/terms/c/corporatetax.asp, truy cập ngày 12/6/2017. 4 Corporate tax, https://en.org/wiki/Corporate_tax, chỉnh sửa lần cuối ngày 03/6/2017, truy cập ngày 12/6/2017. 5 Trường Đại học Luật Tp.

Hồ Chí Minh (2014), Tlđd, tr. 6 Trường Đại học Luật Hà Nội (2016), Giáo trình Luật thuế Việt Nam, Nhà xuất bản Công an Nhân dân, tr. 7 Trường Đại học Luật Tp. Hồ Chí Minh (2014), Tlđd, tr.

8 Trường Đại học Luật Tp. Hồ Chí Minh (2014), Tlđd, tr. 9 Trường Đại học Luật Tp. Hồ Chí Minh (2014), Tlđd, tr.

7 A càng cao thì số tiền thuế phải nộp càng lớn và ngược lại. Đây chính là đặc trưng tiêu biểu cho vai trò điều tiết thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội của thuế TNDN. Thứ hai, đối tượng chịu thuế của thuế TNDN là các khoản thu nhập hợp pháp của doanh nghiệp. Đó là thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và các khoản thu nhập khác10.

Theo đó, thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất hàng hóa, cung ứng dịch vụ của doanh nghiệp được xem là thu nhập chính. Đây chính là các khoản thu nhập phát sinh từ những ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp được doanh nghiệp đăng ký với cơ quan có thẩm quyền về đăng ký kinh doanh hoặc trong các chấp thuận cụ thể đối với một số ngành nghề hạn chế kinh doanh hoặc kinh doanh có điều kiện. Các khoản thu nhập khác chịu thuế TNDN là những khoản thu mà doanh nghiệp có được từ hoạt động khác không liên quan đến ngành nghề sản xuất, kinh doanh chính của doanh nghiệp, như thu nhập từ chuyển nhượng vốn, thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản hay thu nhập từ lãi tiền gửi, cho vay vốn, bán ngoại tệ,… Đây là những khoản thu nhập tuy không phát sinh trực tiếp từ hoạt động chính của doanh nghiệp, không mang tính thường xuyên nhưng được hình thành trong quá trình doanh nghiệp tìm kiếm nguồn thu. Chúng xuất hiện trong quá trình doanh nghiệp tồn tại, hoạt động gắn với chủ sở hữu thu nhập là doanh nghiệp (tổ chức) nên thuộc đối tượng chịu thuế TNDN11.

Bởi nếu Nhà nước không đánh thuế đối với những khoản thu nhập khác này sẽ dẫn đến thất thu ngân sách; đồng thời, các khoản thu nhập khác vẫn là thu nhập hợp pháp của doanh nghiệp, phát sinh trong quá trình tìm kiếm các khoản thu chính, phục vụ mục đích cuối cùng của mọi doanh nghiệp là tạo ra lợi nhuận, vì mục đích thương mại nên vẫn phải chịu thuế TNDN. Thứ ba, đối tượng nộp thuế TNDN là các tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế theo quy định của pháp luật về thuế TNDN. Những đối tượng này không chỉ đơn thuần là doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp nước ngoài, mà còn bao gồm các tổ chức khác không phải là doanh nghiệp nhưng có thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh như hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp công lập và những tổ chức khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập12. Với những đặc điểm cơ bản nêu trên, thuế TNDN có tác động sâu sắc đến toàn bộ nền kinh tế.

Theo đó, nếu những quy định về thuế TNDN được ban hành một các phù hợp, nó không chỉ đảm bảo nguồn thu cho NSNN, mà còn góp phần 10 Khoản 1 Điều 3 Luật Thuế TNDN 2008. 11 Trường Đại học Luật Tp. Hồ Chí Minh (2014), Tlđd, tr. 12 Khoản 1 Điều 2 Luật Thuế TNDN (Luật số 14/2008/QH12) ngày 03/6/2008.

8 thu hút đầu tư, tạo thuận lợi cho các đối tượng kinh doanh gia nhập thị trường, đảm bảo sự công bằng trong quá trình điều tiết thu nhập. Ngược lại, nếu quy định về thuế TNDN có nhiều nội dung không phù hợp như thuế suất cao, cách tính thu nhập tính thuế không rõ ràng, cách chuyển lỗ phức tạp, hay có nhiều chi phí hợp lý không được trừ vào thu nhập chịu thuế… sẽ kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp. Từ đó có thể dẫn đến sự mất niềm tin của doanh nghiệp vào chủ trương kinh tế của Nhà nước, làm chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế quốc gia. Chính vì vậy, hoàn thiện pháp luật về thuế TNDN là một yêu cầu vô cùng cấp thiết, đòi hỏi các nhà làm luật phải đầu tư nghiên cứu kỹ lưỡng để ban hành những quy định phù hợp nhất.

Trong đó, một trong các nội dung trung tâm phải hoàn thiện là các quy định của pháp luật về căn cứ tính thuế TNDN, đặc biệt là những chi phí được trừ trong tính thuế TNDN – một thành tố quan trọng để xác định thu nhập chịu thuế. Khái niệm chi phí hợp lý được trừ trong tính thuế thu nhập doanh nghiệp Trong quá trình sản xuất, kinh doanh, các tổ chức kinh doanh và các tổ chức khác có tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ (gọi chung là doanh nghiệp) phải tiến hành rất nhiều những hoạt động mang tính chất đầu tư nhằm tạo ra lợi nhuận.