Quy định về đối xử đặc biệt và khác biệt đối với các nước đang phát triển trong hiệp định nghiệp của wto và thực tế áp dụng trong thương mại quốc tế

Khám phá quy định về đối xử đặc biệt và khác biệt với các nước đang phát triển trong hiệp định WTO và thực tiễn thương mại quốc tế.

• Người hướng dẫn: T.S Trần Việt Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Luật TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Quy Định Đối Xử Đặc Biệt Trong Hiệp Định Nông Nghiệp WTO
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUY ĐỊNH ĐỐI XỬ ĐẶC BIỆT VÀ KHÁC BIỆT VÀ HIỆP ĐỊNH NÔNG NGHIỆP CỦA WTO
• 1.1. Khái quát về quy định đối xử đặc biệt và khác biệt của GATT/WTO
• 1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của quy định đối xử đặc biệt và khác biệt
• 1.1.2. Phân loại các quy định đối xử đặc biệt và khác biệt trong thương mại quốc tế
• 1.2. Khái quát Hiệp định nông nghiệp của WTO
• 1.2.1. Sự ra đời của Hiệp định nông nghiệp
• 1.2.2. Nội dung cơ bản của Hiệp định nông nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH VỀ ĐỐI XỬ ĐẶC BIỆT VÀ KHÁC BIỆT TRONG HIỆP ĐỊNH NÔNG NGHIỆP VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
• 2.1. Quy định đối xử đặc biệt và khác biệt trong Hiệp định nông nghiệp
• 2.1.1. Quy định đối xử đặc biệt và khác biệt về tiếp cận thị trường
• 2.1.2. Quy định đối xử đặc biệt và khác biệt về hỗ trợ trong nước
• 2.1.3. Quy định đối xử đặc biệt và khác biệt về trợ cấp xuất khẩu
• 2.2. Thực tiễn áp dụng quy định đối xử đặc biệt và khác biệt trong hiệp định nông nghiệp
• 2.2.1. Đối với vấn đề tiếp cận thị trường
• 2.2.2. Đối với vấn đề hỗ trợ trong nước
• 2.2.3. Đối với vấn đề trợ cấp xuất khẩu
• 3. CHƯƠNG 3: VẤN ĐỀ NÔNG NGHIỆP VÀ QUY ĐỊNH VỀ ĐỐI XỬ ĐẶC BIỆT VÀ KHÁC BIỆT TRONG NÔNG NGHIỆP TẠI VÒNG ĐÀM PHÁN DOHA
• 3.1. Đàm phán về nông nghiệp và các đề xuất mới về quy định đối xử đặc biệt và khác biệt trong nông nghiệp tại Vòng đàm phán Doha
• 3.1.1. Đàm phán về nông nghiệp tại Vòng đàm phán Doha
• 3.1.2. Quy định đối xử đặc biệt và khác biệt trong nông nghiệp và các đề xuất mới tại Vòng đàm phán Doha
• 3.2. Đánh giá các đề xuất mới về quy định đối xử đặc biệt và khác biệt trong nông nghiệp tại Vòng đàm phán Doha và triển vọng áp dụng trong thương mại quốc tế

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đối Xử Đặc Biệt Trong Hiệp Định WTO

Các quy định về đối xử đặc biệt (SDT) và khác biệt dành cho các nước đang phát triển là một trong những vấn đề then chốt trong hệ thống thương mại đa phương của WTO. Ngay từ khi thành lập GATT (tiền thân của WTO), vấn đề này đã được các thành viên quan tâm, đặc biệt khi phần lớn thành viên là các quốc gia đang phát triển. Các ưu đãi này thể hiện sự công nhận những khó khăn mà các nước này phải đối mặt khi tham gia vào thương mại quốc tế và nhằm mục đích giúp họ hội nhập và phát triển kinh tế. Theo đó, SDT cho phép các nước đang phát triển được hưởng các ưu đãi, linh hoạt hơn trong việc thực hiện các cam kết, đồng thời yêu cầu các nước phát triển tạo điều kiện thương mại tốt hơn cho họ. Điều này hướng đến mục tiêu phát triển bền vững cho toàn hệ thống thương mại.

1.1. Lịch Sử Hình Thành Đối Xử Đặc Biệt SDT Trong GATT

Năm 1947, khi GATT ra đời, không có quy định cụ thể về SDT cho các nước đang phát triển. Nguyên tắc của GATT là không phân biệt đối xử và có đi có lại. Tuy nhiên, dự thảo Hiến chương ITO (Tổ chức Thương mại Quốc tế) đã có điều khoản cho phép các thành viên bảo hộ ngành công nghiệp non trẻ hoặc tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nếu được sự đồng ý của các thành viên liên quan. Sau khi GATT đi vào thực thi, các nước đang phát triển nhận thấy những thách thức khi phải cạnh tranh bình đẳng với các nước phát triển hơn. Vì vậy, việc đề xuất các quy định đối xử đặc biệt đã bắt đầu hình thành.

1.2. Các Loại Đối Xử Đặc Biệt Trong Thương Mại Quốc Tế

Các quy định đối xử đặc biệt thường được thể hiện dưới hai dạng chính. Thứ nhất, các quy định cho phép các nước đang phát triển được hưởng sự linh hoạt và ưu đãi hơn trong việc thực hiện các cam kết. Thứ hai, các quy định yêu cầu các nước phát triển phải dành các ưu đãi hoặc đối xử đặc biệt cho các nước đang phát triển, từ đó gia tăng cơ hội thương mại cho nhóm nước này. Những ưu đãi này có thể bao gồm việc giảm thuế quan, tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, hoặc tạo điều kiện tiếp cận thị trường dễ dàng hơn. Việc phân loại và áp dụng SDT là một vấn đề phức tạp và thường xuyên được thảo luận trong các vòng đàm phán của WTO.

II. Hiệp Định Nông Nghiệp WTO Cách Thức Hoạt Động Nội Dung

Hiệp định Nông nghiệp WTO được thông qua tại Vòng đàm phán Uruguay, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc thiết lập quy tắc cho thương mại nông nghiệp, hướng tới môi trường cạnh tranh minh bạch, công bằng và định hướng thị trường. Sự nhạy cảm của lĩnh vực nông nghiệp và tầm quan trọng của nó đối với các nước đang phát triển (chiếm phần lớn thành viên WTO) dẫn đến sự ra đời các điều khoản về đối xử đặc biệt (SDT) nhằm giúp các nước này ứng phó với khó khăn khi mở cửa thị trường. Dù vậy, việc áp dụng SDT vẫn còn nhiều vướng mắc và hạn chế, đặt ra yêu cầu cải cách liên tục.

2.1. Sự Ra Đời Của Hiệp Định Nông Nghiệp AoA Trong WTO

Nông nghiệp luôn là lĩnh vực được bảo hộ cao ở nhiều quốc gia, và các quy định về thương mại nông nghiệp thường nằm ngoài các quy tắc thương mại quốc tế thông thường. Sự ra đời của Hiệp định Nông nghiệp (AoA) trong khuôn khổ WTO là một nỗ lực nhằm đưa lĩnh vực này vào hệ thống thương mại đa phương, giảm thiểu các biện pháp bảo hộ và tạo ra một sân chơi công bằng hơn cho các quốc gia tham gia. Việc đàm phán và thống nhất AoA là một quá trình phức tạp, do sự khác biệt về quan điểm và lợi ích giữa các nước thành viên.

2.2. Nội Dung Cơ Bản Của Hiệp Định Nông Nghiệp WTO

Hiệp định Nông nghiệp WTO bao gồm ba trụ cột chính: tiếp cận thị trường, hỗ trợ trong nước và trợ cấp xuất khẩu. Trụ cột tiếp cận thị trường tập trung vào việc giảm thuế quan và các rào cản phi thuế quan đối với hàng nông sản. Trụ cột hỗ trợ trong nước quy định về việc cắt giảm các khoản hỗ trợ gây bóp méo thương mại cho ngành nông nghiệp. Trụ cột trợ cấp xuất khẩu hướng đến việc loại bỏ các khoản trợ cấp làm giảm giá xuất khẩu và gây bất lợi cho các nước nhập khẩu. Mục tiêu của AoA là tạo ra một hệ thống thương mại nông nghiệp tự do và minh bạch hơn.

III. Cách Đối Xử Đặc Biệt Trong Hiệp Định Nông Nghiệp Hoạt Động

Hiệp định Nông nghiệp (AoA) có các điều khoản quy định về đối xử đặc biệt và khác biệt nhằm mục đích tạo điều kiện cho các nước đang phát triển đối phó với những khó khăn mà các nước này phải đối mặt khi mở cửa thị trường nông nghiệp và thực hiện các cam kết. Tuy nhiên, thực tiễn thương mại quốc tế cho thấy các quy định đối xử đặc biệt và khác biệt trong Hiệp định nông nghiệp và việc áp dụng chúng vẫn còn nhiều vướng mắc, hạn chế. Các quy định này thường liên quan đến việc kéo dài thời gian thực hiện cam kết, mức độ cắt giảm thấp hơn, hoặc các miễn trừ cụ thể đối với một số nghĩa vụ.

3.1. Đối Xử Đặc Biệt Về Tiếp Cận Thị Trường Nông Sản

Trong lĩnh vực tiếp cận thị trường, các nước đang phát triển thường được hưởng mức thuế quan thấp hơn và thời gian chuyển đổi dài hơn để thực hiện việc cắt giảm thuế quan. Ngoài ra, một số nước đang phát triển có thể được hưởng các hạn ngạch thuế quan ưu đãi (TRQ) hoặc các cơ chế bảo vệ đặc biệt (SSG) để bảo vệ ngành nông nghiệp của mình khỏi sự cạnh tranh từ hàng nhập khẩu. Các quy định SDT trong tiếp cận thị trường nhằm tạo điều kiện cho các nước đang phát triển tăng cường xuất khẩu nông sản và hội nhập vào hệ thống thương mại toàn cầu.

3.2. Đối Xử Đặc Biệt Về Hỗ Trợ Nông Nghiệp Trong Nước

Đối với hỗ trợ trong nước, các nước đang phát triển thường được phép duy trì mức hỗ trợ cao hơn so với các nước phát triển. Các khoản hỗ trợ thuộc Hộp xanh (Green Box) thường không bị hạn chế, trong khi các khoản hỗ trợ thuộc Hộp hổ phách (Amber Box) phải được cắt giảm theo các cam kết cụ thể. Các nước đang phát triển cũng có thể được hưởng các ngoại lệ hoặc sự linh hoạt trong việc áp dụng các quy định về cắt giảm hỗ trợ, nhằm bảo vệ an ninh lương thực và hỗ trợ thu nhập cho nông dân. Điều này nhằm giúp các nước đang phát triển duy trì năng lực sản xuất nông nghiệp.

3.3. Đối Xử Đặc Biệt Về Trợ Cấp Xuất Khẩu Nông Sản

Các nước phát triển cam kết cắt giảm và loại bỏ các khoản trợ cấp xuất khẩu nông sản, trong khi các nước đang phát triển có thể được hưởng thời gian chuyển đổi dài hơn hoặc các ngoại lệ cụ thể. Tuy nhiên, việc sử dụng trợ cấp xuất khẩu thường bị hạn chế và khuyến khích các nước chuyển sang các hình thức hỗ trợ khác không gây bóp méo thương mại. Việc cắt giảm trợ cấp xuất khẩu là một trong những mục tiêu quan trọng của Hiệp định Nông nghiệp, nhằm tạo ra một sân chơi công bằng hơn cho các nước xuất khẩu nông sản, đặc biệt là các nước đang phát triển.

IV. Thực Tiễn Áp Dụng SDT và Vướng Mắc Trong Hiệp Định Nông Nghiệp

Thực tiễn thương mại quốc tế cho thấy các quy định SDT trong Hiệp định Nông nghiệp và việc áp dụng chúng vẫn còn nhiều vướng mắc, hạn chế. Các nước đang phát triển vẫn tiếp tục đòi hỏi sửa đổi nội dung của Hiệp định Nông nghiệp theo hướng tự do hoá và đảm bảo những quy định đối xử đặc biệt và khác biệt phải thực sự hiệu quả và đem lại lợi ích cho các nước đang phát triển. Điều này sẽ giúp thương mại quốc tế đạt được các mục tiêu hoạt động của WTO, góp phần nâng cao mức sống và thúc đẩy phát triển bền vững.

4.1. Vấn Đề Tiếp Cận Thị Trường Trong Thực Tế

Mặc dù được hưởng các ưu đãi về thuế quan và hạn ngạch, các nước đang phát triển vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường các nước phát triển do các rào cản phi thuế quan như tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định về vệ sinh dịch tễ, và các yêu cầu về chất lượng. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn này đòi hỏi các nước đang phát triển phải đầu tư vào năng lực sản xuất nông nghiệp và cơ sở hạ tầng, điều mà không phải nước nào cũng có khả năng thực hiện. Vì vậy, hiệu quả của các quy định SDT trong tiếp cận thị trường bị hạn chế.

4.2. Những Thách Thức Về Hỗ Trợ Nông Nghiệp Nội Địa

Việc cắt giảm hỗ trợ trong nước theo yêu cầu của Hiệp định Nông nghiệp có thể gây khó khăn cho các nước đang phát triển trong việc bảo vệ an ninh lương thực và hỗ trợ thu nhập cho nông dân. Các khoản hỗ trợ thuộc Hộp hổ phách (Amber Box) thường bị cắt giảm nhiều nhất, trong khi các nước đang phát triển cần duy trì các khoản hỗ trợ này để đảm bảo sản xuất nông nghiệp ổn định. Việc tìm kiếm các giải pháp thay thế phù hợp và không gây bóp méo thương mại là một thách thức lớn đối với các nước đang phát triển.

4.3. Hạn Chế Trong Trợ Cấp Xuất Khẩu Cạnh Tranh

Mặc dù trợ cấp xuất khẩu đã được cắt giảm đáng kể, nhưng các hình thức hỗ trợ khác như tín dụng xuất khẩu và bảo hiểm xuất khẩu vẫn có thể gây bóp méo thương mại và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các nước đang phát triển. Các nước này cần được hỗ trợ kỹ thuật và tài chính để xây dựng năng lực sản xuất nông nghiệp và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Ngoài ra, cần có các quy định minh bạch và công bằng về các hình thức hỗ trợ khác để đảm bảo một sân chơi bình đẳng cho tất cả các nước.

V. Đàm Phán Doha Đối Xử Đặc Biệt Cho Nông Nghiệp

Trong khuôn khổ Vòng đàm phán Doha, vấn đề nông nghiệp nói chung và đối xử đặc biệt (SDT) trong lĩnh vực nông nghiệp nói riêng đang là một trong những vấn đề đàm phán phức tạp và là hố ngăn giữa các nền kinh tế trong khuôn khổ hệ thống WTO. Các nước đang phát triển vẫn tiếp tục đòi hỏi sửa đổi nội dung của Hiệp định nông nghiệp theo hướng tự do hoá và đảm bảo những quy định đối xử đặc biệt và khác biệt phải thực sự hiệu quả và đem lại lợi ích cho các nước đang phát triển.

5.1. Các Đề Xuất Mới Về SDT Tại Vòng Doha

Vòng đàm phán Doha chứng kiến nhiều đề xuất mới liên quan đến SDT trong nông nghiệp, tập trung vào việc tăng cường tính linh hoạt cho các nước đang phát triển trong việc thực hiện các cam kết, bảo vệ các sản phẩm nhạy cảm, và giải quyết các vấn đề liên quan đến an ninh lương thực. Các đề xuất này thường bao gồm việc kéo dài thời gian chuyển đổi, giảm mức độ cắt giảm, và cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và tài chính để giúp các nước đang phát triển thích ứng với các quy định mới.

5.2. Triển Vọng Áp Dụng Và Tác Động Thực Tế

Việc đạt được thỏa thuận về các đề xuất mới liên quan đến SDT trong nông nghiệp tại Vòng đàm phán Doha vẫn còn nhiều thách thức. Tuy nhiên, nếu các đề xuất này được thông qua, chúng có thể mang lại những lợi ích đáng kể cho các nước đang phát triển, giúp họ tăng cường năng lực sản xuất nông nghiệp, cải thiện an ninh lương thực, và hội nhập thành công vào hệ thống thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, cần có sự giám sát chặt chẽ và đánh giá khách quan để đảm bảo rằng các quy định SDT được thực hiện hiệu quả và không gây ra những tác động tiêu cực đến thương mại quốc tế.

VI. Tận Dụng SDT Trong Hiệp Định Nông Nghiệp Lời Khuyên

Việc tận dụng các quy định đối xử đặc biệt (SDT) trong Hiệp định nông nghiệp để Việt Nam có thể xây dựng chính sách phát triển nông nghiệp phù hợp, tận dụng tối đa lợi ích của tự do thương mại quốc tế mang lại, đồng thời hạn chế các tác động trái chiều lên nền kinh tế là rất đáng quan tâm. Với kiến thức pháp lý và cơ sở lý luận vững vàng, chúng ta có thể đưa ra một số định hướng cho xây dựng chính sách nông nghiệp của Việt Nam phù hợp với nhu cầu hội nhập và đáp ứng xu hướng tự do hoá thương mại trong nông nghiệp trong khuôn khổ hệ thống thương mại của WTO.

6.1. Xây Dựng Chính Sách Nông Nghiệp Phù Hợp

Việt Nam cần xây dựng chính sách nông nghiệp phù hợp với các quy định của Hiệp định Nông nghiệp và tận dụng tối đa các ưu đãi về SDT để bảo vệ an ninh lương thực, hỗ trợ thu nhập cho nông dân, và phát triển các ngành nông nghiệp có lợi thế cạnh tranh. Chính sách này cần tập trung vào việc nâng cao năng lực sản xuất nông nghiệp, cải thiện cơ sở hạ tầng, và tăng cường khả năng tiếp cận thị trường cho các sản phẩm nông sản của Việt Nam.

6.2. Đàm Phán Vận Động Chính Sách Hiệu Quả

Việt Nam cần chủ động tham gia vào các cuộc đàm phán thương mại đa phương và song phương để bảo vệ lợi ích của mình trong lĩnh vực nông nghiệp. Cần vận động để các nước phát triển giảm thiểu các rào cản thương mại và cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các nước đang phát triển. Ngoài ra, cần tăng cường hợp tác với các nước đang phát triển khác để tạo ra một tiếng nói chung trong các vấn đề liên quan đến thương mại nông nghiệp và SDT.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lời mở đầu Hiệp định thành lập WTO ghi nhận “S cần thi t đ i với các nỗ l c tích c c nhằm đ m b o c c n ớc đang 21 - General Agreement on Trade in Services (GATS). 15 phát triển, đặc biệt là c c n ớc kém phát triển nh t có đ c l i ích t s phát triển c a th ơng mại qu c t ”. Các Hiệp định khác như Hiệp định nông nghiệp, Hiệp định về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT)22, và Hiệp định chống bán phá giá thì kêu gọi các Thành viên “Xem xét một cách toàn diện”23, “Dành s chú ý đặc biệt”24 và thực hiện “Quan tâm đặc biệt”25 đối với các nhu cầu cụ thể của các nước đang phát triển khi thi hành các Hiệp định trên. Các điều khoản bắt buộc ví dụ điển hình là Điều 10 Hiệp định về các biện pháp kiểm dịch động thực vật (SPS)26: “ hi chuẩn bị và áp dụng các biện pháp vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động th c vật, Các Thành viên cần xem xét tới các nhu cầu đặc biệt c a c c Thành vi n đang ph t triển, và đặc biệt biệt là các Thành viên kém phát triển nh t” Tương tự, Điều 12 Hiệp định TBT quy định các Thành viên “Cần dành s chú ý đặc biệt tới c c điều kho n c a Hiệp định này li n quan đ n quyền và nghĩa vụ c a các n ớc đang ph t triển và cần tính đ n nhu cầu phát triển, tài chính và th ơng mại đặc biệt c a c c Thành vi n đang ph t triển” Tuy nhiên, trên thực tế các điều khoản này không có mấy tác dụng.

Như điều 10 Hiệp định SPS có quy định nghĩa vụ bắt buộc nhưng lại không có mục tiêu cụ thể và ít có tác dụng bắt buộc các Thành viên phát triển đặt ưu tiên xem xét các vấn đề của các nước đang phát triển khi áp dụng các biện pháp theo Hiệp định SPS. Tương tự như vậy, Điều 12 Hiệp định TBT không quy định nghĩa vụ bắt buộc cụ thể nào đối với các Thành viên phát triển phải xem xét các tác động đối với các Thành viên đang phát triển. Cả hai Điều khoản trên đều không có quy định cụ thể việc gỡ bỏ hay thay đổi các biện pháp áp dụng đối với các Thành viên đang phát triển khi các Thành viên này chứng minh được ảnh hưởng của các biện pháp ấy đối với nước mình. Nhóm các điều khoản cho phép các nước đang phát triển linh hoạt trong việc thực hiện các cam kết cũng như chính sách thương mại.

Các điều khoản thuộc nhóm này quy định các nước đang phát triển được quyền miễn trừ khỏi các quy định chung của WTO áp dụng một cách thông thường cho các Thành viên. Bên cạnh đó, các điều khoản SDT thuộc nhóm này cũng cho phép các 22 - Agreement on Techinal Barrier on Trade (TBT). 23 - Lời mở đầu Hiệp định nông nghiệp.2 Hiệp định TBT. 25 - Điều 15 Hiệp định chống bán phá giá.

26 - Agreement on the Application of Sanitary and Phytosanitary Measures (SPS). 16 Thành viên là nước đang phát triển được miễn trừ khỏi các cam kết, hoặc thể hiện dưới dạng các nước đang phát triển được giảm mức độ của các cam kết theo các Hiệp định của WTO, so sánh với mức độ cam kết của các Thành viên thông thường. Các điều khoản thuộc nhóm này cũng xuất hiện ở nhiều Hiệp định của WTO, điển hình như Điều XVII, XXXVI GATT 1994, GATS, TBT, Hiệp định về trợ cấp và các biện pháp đối kháng… Nhóm các điều khoản quy định thời gian chuyển tiếp lâu hơn cho các nước đang phát triển. Các nước đang phát triển có thể sử dụng các điều khoản cho phép kéo dài thời gian thực thi các cam kết theo các Hiệp định của WTO.

Sự linh hoạt trong thời gian chuyển tiếp được quy định trong tất cả các Hiệp định của WTO ngoại trừ Hiệp định chống bán phá giá và Hiệp định về kiểm tra hàng hoá trước khi gửi hàng. Cơ sở của việc cho thời gian chuyển tiếp kéo dài là sự yếu kém về năng lực thể chế của các nước đang phát triển và các nước LDC. Và như vậy thời gian chuyển tiếp dài hơn sẽ tạo điều kiện cho các nước này củng cố và nâng cao khả năng trong việc đáp ứng các yêu cầu và cam kết theo WTO. Ví dụ như trong trường hợp của duy trì trợ cấp, việc cho phép duy trì trợ cấp nhằm tạo điều kiện cho các nước đang phát triển thời gian cần thiết để áp dụng các biện pháp thay thế khác được cho phép theo quy định của các Hiệp định.

Trong hầu hết các trường hợp, sự linh hoạt thể hiện ở chỗ các Thành viên là nước đang phát triển được tạm hoãn thực hiện một số điều khoản hoặc một phần của điều khoản nào đó trong một Hiệp định. Ví dụ, trong Hiệp định về các khía cạnh thương mại liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ (TRIPS)27 cho phép các nước đang phát triển hoãn thực hiện 5 năm và với các nước LDC là 11 năm nhằm sửa đổi pháp luật nội địa phù hợp với các quy định của TRIPS. Nhóm các điều khoản quy định về hỗ trợ kỹ thuật cho các nước đang phát triển. Tương tự như nhóm các điều khoản về thời gian chuyển tiếp, các điều khoản SDT về hỗ trợ kỹ thuật nhằm mục đích giúp đỡ các Thành viên nâng cao năng lực thể chế và khả năng đáp ứng được các yêu cầu trong việc thực hiện các quy định của WTO đặc biệt là đối với các nước đang phát triển và các nước LDC.

Hỗ trợ kỹ thuật cung cấp cho các nước đang phát triển thể hiện dưới nhiều hình thức ví dụ như hỗ trợ tài chính, hỗ trợ đào 27 - The Agreement on Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS). 17 tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ xây dựng pháp luật…Lấy Hiệp định TRIPS làm ví dụ, tại Điều 67 có quy định như sau: “Nhằm tăng c ờng kh năng th c hiện Hiệp định này, Thành vi n là c c n ớc phát triển cần h p tác, theo yêu cầu hoặc tho thuận song ph ơng và c c điều kiện khác, kỹ thuật và tài chính với Thành vi n là c c n ớc đang và ém ph t triển nh t, s h p tác này bao gồm c s tr giúp trong việc soạn th o pháp luật và c c quy định về b o hộ và th c thi quyền sở hữu trí tuệ ” Các Hiệp định khác cũng có các điều khoản quy định về vấn đề này có thể kể tới Điều 11 và Điều 12.7 Hiệp định TBT, Điều 9 Hiệp định SPS, Điều 1.2 Hiệp định về kiểm tra hàng hoá trước khi gửi hàng, và Điều 27.2 Cơ chế giải quyết tranh chấp. Mục đích chính của các loại hỗ trợ này nhằm tăng cường năng lực thể chế của các nước đang phát triển trong việc thực hiện các yêu cầu cũng như các cam kết theo các Hiệp định của WTO. Các lĩnh vực nhận được ưu tiên hỗ trợ kỹ thuật được quy định trong các Hiệp định TBT, Hiệp định SPS, Hiệp định định giá hải quan, Cơ Cơ chế giải quyết tranh chấp, Hiệp định kiểm tra hàng hoá trước gửi hàng và Hiệp định TRIPS.

Trong hầu hết các trường hợp, các điều khoản về hỗ trợ kỹ thuật yêu cầu các loại hỗ trợ được cung cấp theo đề nghị của các nước đang phát triển và các nước LDC với các điều kiện phù hợp. Cơ sở của các điều khoản hỗ trợ kỹ thuật là quan điểm cho rằng sự hạn chế về mặt thể chế là vấn đề cốt lõi trong việc đảm bảo sự hội nhập thương mại quốc tế của các nước đang phát triển và các nước LDC. Trong khi việc ban hành các chính sách nhằm tự do hóa thương mại là dễ dàng thì việc phát triển năng lực thực hiện và tận dụng các cơ hội từ thương mại quốc tế là khó khăn hơn nhiều. Sự thiếu hụt nguồn nhân lực trình độ cao và cơ sở hạ tầng yếu là vấn đề lớn cản trở sự phát triển và tận dụng các lợi ích mà thương mại quốc tế đem lại.

Thực hiện các quy định của các điều khoản thuộc nhóm này, hỗ trợ kỹ thuật đã được các nước phát triển cũng như các tổ chức quốc tế cung cấp cho các nước đang phát triển. Tuy nhiên, bên cạnh tác dụng của nó giúp các nước đang phát triển có điều kiện hoàn thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật và đào tạo nhân lực, các biện pháp hỗ trợ kỹ thuật còn nhiều hạn chế nổi bật là không đạt được thành công trong việc gia tăng sự hội nhập của các nước đang phát triển và các biện pháp hỗ trợ kỹ thuật không được xây dựng căn cứ vào tình hình cụ thể của từng nước dẫn đến tác dụng của nó không nhiều trong việc nâng cao năng lực của các nước đang phát triển. Nhóm các điều khoản dành riêng cho các nước LDC. 18 Điều kho n u đãi 1979 đã tạo cơ sở cho việc áp dụng quy định SDT đối với các nước LDC.

Các Hiệp định của WTO có 24 điều khoản áp dụng cho các nước LDC28 bên cạnh các điều khoản áp dụng chung cho cả các nước đang phát triển. Các điều khoản SDT thuộc nhóm này thường quy định các ưu đãi cho các nước LDC hơn hẳn ưu đãi dành cho các nước đang phát triển, hầu như các nước LDC được miễn trừ khỏi tất cả các cam kết theo quy định của WTO. Ví dụ như trong các Hiệp định TRIPS, SPS và Hiệp định nông nghiệp miễn trừ các nước LDC khỏi tất cả các cam kết mang tính giảm và loại bỏ; Hiệp định trợ cấp cho phép các nước LDC áp dụng dài hạn các biện pháp trợ cấp xuất khẩu. Một số ưu đãi cho các nước LDC đã được thực hiện từ khi WTO được thành lập.

Quy t định về các biện ph p u đãi cho c c n ớc kém phát triển nh t thông qua năm 1994 cho phép các Thành viên LDC hạn chế số lượng các cam kết và nhượng bộ phù hợp với mức độ phát triển, tình hình kinh tế-tài chính và năng lực pháp chế của mình. Đây là nhóm các điều khoản SDT bổ sung cho năm nhóm trên và các điều khoản thuộc nhóm này chỉ được áp dụng cho các nước LDC. Tất cả các điều khoản trong nhóm này đều nằm trong một trong năm nhóm như đã nói ở trên. So với các nước đang phát triển thì quy định về SDT cho các nước LDC rộng hơn và tính ưu đãi cao hơn xuất phát từ thực tế phát triển và năng lực của nền kinh tế các nước này.