Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Thừa Thiên Huế

Khóa luận quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Thừa Thiên Huế - Đại học Kinh tế Huế

• Tác giả: Lê Thị Như Ý
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Thanh Hoàn
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kinh doanh thương mại
• Đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Thừa Thiên Huế

Quản trị rủi ro tín dụng đóng vai trò huyết mạch trong hoạt động ngân hàng. BIDV chi nhánh Thừa Thiên Huế duy trì vị thế tổ chức tín dụng then chốt trên địa bàn tỉnh. Hoạt động tín dụng mang lại nguồn thu nhập lớn nhất cho chi nhánh. Tuy nhiên, lĩnh vực này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ thất thoát vốn. Rủi ro tín dụng xảy ra khi bên đi vay không thể trả gốc và lãi. Sự cố này gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới bảng cân đối tài chính. Ngân hàng áp dụng các tiêu chuẩn quản trị rủi ro hiện đại theo định hướng của hội sở chính. Mục tiêu hàng đầu là bảo vệ thanh khoản và tối ưu hóa lợi nhuận. Quy trình kiểm soát được xây dựng đồng bộ từ thẩm định ban đầu đến quản lý sau giải ngân. Cán bộ tín dụng theo dõi sát sao chu kỳ sản xuất kinh doanh của khách hàng vay vốn. Việc kiểm soát nợ quá hạn giúp chi nhánh giữ vững uy tín thương hiệu tại thị trường miền Trung. Quản trị tốt rủi ro tín dụng còn tạo đòn bẩy thúc đẩy kinh tế địa phương tăng trưởng ổn định. Mọi khâu vận hành đều tuân thủ chặt chẽ pháp luật và quy chế ngân hàng nhà nước.

1.1. Khái niệm và bản chất rủi ro tín dụng ngân hàng

Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất tài chính khi đối tác vay vi phạm hợp đồng tín dụng. Tổn thất phát sinh khi khách hàng không hoàn trả nợ gốc hoặc lãi đúng hạn cam kết. Rủi ro này mang tính chất tất yếu trong nghiệp vụ cho vay thương mại. Ngân hàng chấp nhận rủi ro để tìm kiếm tỷ suất sinh lời kỳ vọng. Bản chất của rủi ro tín dụng gắn liền với tính bất cân xứng thông tin giữa hai bên. Người vay luôn nắm rõ thực trạng tài chính hơn phía ngân hàng. Nếu thiếu cơ chế kiểm soát, ngân hàng rất dễ rơi vào tình trạng lựa chọn đối nghịch. Do đó, việc xác định đúng bản chất rủi ro giúp chi nhánh thiết lập các hàng rào phòng ngừa an toàn.

1.2. Vai trò của công tác kiểm soát rủi ro tại BIDV

Công tác kiểm soát rủi ro bảo vệ sự sống còn của ngân hàng. Tại BIDV Thừa Thiên Huế, quản trị rủi ro giúp hạn chế tối đa nợ xấu phát sinh. Tỷ lệ nợ quá hạn thấp là cơ sở giữ vững xếp hạng tín nhiệm chi nhánh. Việc kiểm soát dòng tiền cho vay bảo đảm khả năng thanh toán nợ gửi. Người gửi tiền duy trì sự tin cậy cao vào hệ thống tài chính BIDV. Đồng thời, nguồn vốn kinh doanh được luân chuyển thông suốt. Ngân hàng cắt giảm đáng kể chi phí trích lập dự phòng rủi ro. Kết quả lợi nhuận ròng của đơn vị đạt mức tăng trưởng kỳ vọng. Kiểm soát rủi ro tín dụng hiệu quả còn hỗ trợ chính quyền địa phương ổn định kinh tế.

II. Thực trạng rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Thừa Thiên Huế

Hoạt động cấp tín dụng tại BIDV chi nhánh Thừa Thiên Huế ghi nhận quy mô tăng trưởng liên tục. Danh mục cho vay tập trung vào doanh nghiệp sản xuất, du lịch và tiêu dùng cá nhân. Tuy nhiên, tình hình rủi ro tín dụng vẫn diễn biến phức tạp. Tỷ lệ nợ xấu từng thời kỳ chịu áp lực từ biến động kinh tế vĩ mô. Một số doanh nghiệp địa phương suy giảm doanh thu do suy thoái kinh tế sau đại dịch. Báo cáo tài chính của người vay chưa phản ánh đúng bản chất dòng tiền thực tế. Tính minh bạch thông tin kế toán vẫn là rào cản lớn đối với công tác thẩm định. Bên cạnh đó, ngân hàng chịu sức ép cạnh tranh thị phần cho vay gay gắt. Các ngân hàng thương mại khác liên tục hạ lãi suất để thu hút khách hàng. Tình trạng này khiến chi nhánh đôi khi nới lỏng nhẹ điều kiện giải ngân. Ngoài ra, việc định giá tài sản bảo đảm gặp nhiều khó khăn do thanh khoản bất động sản giảm sút. Giá trị phát mãi tài sản thế chấp không đủ bù đắp dư nợ vay. Nợ nhóm 2 và nhóm 3 có xu hướng gia tăng nếu thiếu sự theo dõi chặt chẽ. Đội ngũ cán bộ phải dành nhiều thời gian xử lý các hồ sơ chậm trả.

2.1. Vấn đề thông tin bất cân xứng từ khách hàng vay

Bất cân xứng thông tin là nguyên nhân cốt lõi gây rủi ro tín dụng tại chi nhánh. Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa tuân thủ chuẩn mực lập báo cáo tài chính. Số liệu sổ sách thường mang tính hình thức nhằm tiếp cận vốn vay. Ngân hàng khó tiếp cận dữ liệu kinh doanh trung thực của bên vay. Khách hàng dễ che giấu khoản vay tại tổ chức tín dụng khác hoặc che giấu thua lỗ. Hiện tượng lựa chọn đối nghịch xảy ra ngay ở khâu tiếp nhận hồ sơ. Khi được giải ngân, doanh nghiệp có thể dùng vốn sai mục đích cam kết. Dự án kém hiệu quả khiến khả năng trả gốc suy giảm nghiêm trọng. Ngân hàng gặp trở ngại trong việc giám sát hành vi tài chính của đối tác.

2.2. Hạn chế từ công tác định giá và tài sản bảo đảm

Tài sản bảo đảm là biện pháp phòng thủ cuối cùng trước tổn thất nợ xấu. Tại BIDV Thừa Thiên Huế, bất động sản chiếm phần lớn tài sản thế chấp. Thị trường nhà đất chững lại làm suy giảm thanh khoản của tài sản. Hoạt động thẩm định giá tài sản đôi khi thiếu cập nhật biến động thực tế. Khi phát sinh nợ xấu, thủ tục phát mãi tài sản kéo dài nhiều năm. Chi phí pháp lý và chi phí xử lý nợ phát sinh rất lớn. Giá bán thực tế thu hồi thường thấp hơn định giá ban đầu của ngân hàng. Tình trạng này dẫn đến thất thoát vốn vay sau khi xử lý tài sản. Ngân hàng khó thu hồi trọn vẹn số dư nợ quá hạn của khách hàng.

III. Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng BIDV chi nhánh Huế hiệu quả

Hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro tín dụng là nhiệm vụ cấp bách tại BIDV Thừa Thiên Huế. Ngân hàng cần đổi mới quy trình thẩm định tín dụng theo hướng dữ liệu lớn. Công tác kiểm tra thực địa phải tiến hành định kỳ và đột xuất. Đội ngũ cán bộ cần rà soát sát sao tình hình tài chính thực tế của khách hàng. Chi nhánh phân loại khách hàng dựa trên chỉ số chấm điểm tín dụng nội bộ. Việc áp dụng chuẩn mực Basel II và Basel III giúp kiểm soát an toàn vốn tối ưu. Ngân hàng chủ động phân bổ hạn mức tín dụng phù hợp cho từng ngành nghề. Các lĩnh vực rủi ro cao như bất động sản cần áp dụng điều kiện cho vay nghiêm ngặt. Chi nhánh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào giám sát dòng tiền vay. Hệ thống tự động cảnh báo sớm các dấu hiệu chậm thanh toán nợ gốc và lãi. Công tác đào tạo kỹ năng nghiệp vụ cho chuyên viên khách hàng được tổ chức thường xuyên. Đạo đức nghề nghiệp và tính tuân thủ pháp luật là yếu tố cốt lõi trong mọi giao dịch. Ngoài ra, chi nhánh phối hợp chặt chẽ với cơ quan tư pháp địa phương để xử lý nhanh nợ xấu.

3.1. Nâng cao năng lực thẩm định và xếp hạng tín dụng

Năng lực thẩm định quyết định chất lượng đầu vào của các khoản vay. Chi nhánh cần hoàn thiện mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ cho từng nhóm khách hàng. Cán bộ thẩm định phải xác minh chéo nguồn doanh thu và dòng tiền thực tế. Việc dựa hoàn toàn vào báo cáo tài chính kiểm toán cần được thay thế bằng dữ liệu vận hành. Ngân hàng mở rộng khai thác thông tin từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia CIC. Phân tích định tính về ban điều hành và uy tín thương mại phải làm sâu sắc hơn. Cán bộ tín dụng cần nắm bắt xu hướng biến động kinh tế ngành tại Thừa Thiên Huế. Việc đánh giá chính xác phương án kinh doanh giúp ngăn ngừa nợ xấu ngay từ đầu.

3.2. Tăng cường giám sát sau giải ngân và xử lý nợ tồn đọng

Giám sát sau giải ngân là chốt chặn quan trọng nhằm bảo toàn vốn vay. BIDV chi nhánh Thừa Thiên Huế cần kiểm tra mục đích dùng vốn thường xuyên. Cán bộ hồ sơ theo dõi biến động tài khoản và doanh thu của bên vay. Khi phát hiện rủi ro, ngân hàng nhanh chóng áp dụng biện pháp ứng phó. Chi nhánh cơ cấu lại thời hạn trả nợ hợp lý cho khách hàng khó khăn. Đối với khoản nợ có nguy cơ mất vốn, ngân hàng kiên quyết khởi kiện. Việc phối hợp cơ quan thi hành án giúp đẩy nhanh tiến độ bán tài sản. Đồng thời, chi nhánh trích lập dự phòng đầy đủ theo quy định pháp luật. Công tác xử lý dứt điểm nợ xấu giúp bảo vệ an toàn bảng cân đối.

IV. Kết luận về quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Thừa Thiên Huế

Quản trị rủi ro tín dụng là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển bền vững của BIDV chi nhánh Thừa Thiên Huế. Việc chủ động nhận diện nguy cơ thất thoát vốn giúp duy trì tỷ lệ nợ xấu ở ngưỡng an toàn. Thành công của chi nhánh khẳng định giá trị thực tiễn từ hệ thống giám sát chặt chẽ. Đơn vị cần tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin trong thẩm định hồ sơ vay vốn. Sự kết hợp giữa năng lực chuyên môn và công cụ chấm điểm tín dụng bảo đảm hiệu quả hoạt động tối ưu. Mô hình quản trị rủi ro này mang tính ứng dụng cao cho các chi nhánh ngân hàng thương mại trên toàn quốc. Các tổ chức tín dụng có thể học hỏi phương pháp thẩm định dòng tiền thực tế thay vì phụ thuộc hoàn toàn tài sản thế chấp. Bên cạnh đó, bài học kinh nghiệm về xử lý nợ quá hạn cung cấp định hướng giá trị cho nghiên cứu học thuật ngân hàng. Việc siết chặt kỷ luật tín dụng đóng góp tích cực vào sự ổn định của hệ thống tài chính địa phương. Chiến lược kinh doanh an toàn tạo nền tảng vững chắc để mở rộng thị phần trong tương lai.

4.1. Khả năng ứng dụng thực tế trong hoạt động ngân hàng

Mô hình quản trị rủi ro tại BIDV Thừa Thiên Huế mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho hệ thống tài chính. Các ngân hàng thương mại có thể áp dụng quy trình kiểm soát đa tầng để giảm thiểu nợ xấu. Việc kết hợp dữ liệu ngành và thẩm định thực tế giúp nâng cao chất lượng danh mục cho vay. Các tổ chức tín dụng cần chú trọng đào tạo cán bộ kiểm soát rủi ro độc lập. Việc kiểm tra định kỳ mục đích sử dụng vốn giúp phát hiện sớm sai lệch kinh doanh. Khung chính sách này tạo nền tảng quản trị vững chắc trước các cú sốc tài chính vĩ mô. Ứng dụng công nghệ quản trị hiện đại bảo vệ sự an toàn cho toàn bộ hệ thống ngân hàng.

4.2. Định hướng nghiên cứu mở rộng trong quản trị tín dụng

Đề tài quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Thừa Thiên Huế mở ra nhiều hướng nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo. Giới học thuật có thể phát triển thêm các mô hình định lượng dự báo phá sản doanh nghiệp. Việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào dự báo rủi ro vỡ nợ là xu thế nghiên cứu đầy hứa hẹn. Các nghiên cứu tương lai nên khảo sát tác động của rủi ro biến đổi khí hậu đến dư nợ tín dụng nông nghiệp. Ngoài ra, việc so sánh hiệu quả quản trị rủi ro giữa ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng cổ phần cung cấp góc nhìn đa chiều. Kết quả nghiên cứu bổ sung luận cứ khoa học hoàn thiện thể chế ngân hàng Việt Nam.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống ngân hàng thương mại, hoạt động tín dụng giữ vai trò huyết mạch, chiếm trên 50% tổng tài sản và đóng góp từ 50% đến 70% tổng thu nhập của các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, đây cũng là hoạt động có mức độ phức tạp cao, nhạy cảm với các biến động kinh tế vĩ mô và là nguyên nhân chủ yếu gây ra tổn thất tài chính cho các ngân hàng. Thực tiễn giai đoạn nghiên cứu cho thấy nhiều ngân hàng thương mại trong nước tập trung mở rộng quy mô tín dụng nhưng chất lượng tín dụng chưa được kiểm soát tương xứng; công tác quản trị rủi ro gặp nhiều bất trắc, tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn duy trì ở mức cao làm sụt giảm nguồn thu, đe dọa khả năng thanh toán và uy tín cạnh tranh. Đặc biệt, biến cố dịch bệnh Covid-19 bùng phát khiến thị trường đình trệ, người lao động mất việc làm, các doanh nghiệp phải áp dụng biện pháp giãn cách xã hội dẫn đến tình trạng suy giảm khả năng tài chính và chậm trễ thanh toán các nghĩa vụ nợ, đẩy quy mô nợ quá hạn và nợ xấu lên mức báo động.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Thừa Thiên Huế là đơn vị trực tiếp đối mặt với những áp lực quản trị rủi ro tín dụng phát sinh từ môi trường kinh doanh trên địa bàn. Để giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu tăng trưởng tín dụng và kiểm soát tổn thất, đề tài được tác giả xác định với hệ thống mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể:

• Mục tiêu chung: Phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Thừa Thiên Huế.
• Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:
  1. Làm sáng tỏ lý luận về quản trị rủi ro tín dụng trong điều kiện hiện nay.
  2. Phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng của BIDV một cách hệ thống trong giai đoạn 2020 - 2022.
  3. Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế.

Về phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay tại BIDV - Chi nhánh Thừa Thiên Huế. Đối tượng khảo sát là các cán bộ tín dụng liên quan trực tiếp đến vấn đề quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào hoạt động quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay, được tiếp cận theo các quy định hiện hành của pháp luật.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thừa Thiên Huế cùng mạng lưới các phòng giao dịch trực thuộc.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích được thu thập trong giai đoạn 2020 - 2022 (kèm một số chỉ tiêu mở rộng đến năm 2023); dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát ý kiến cán bộ tín dụng trong thời gian từ tháng 11/2023 đến tháng 12/2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các công trình nghiên cứu kinh điển về rủi ro và rủi ro tín dụng của John Haynes, Irving Pfeffer (1951), Frank H. Knight (1921), Nguyễn Hữu Thân (1991), Thomas P. Fitch (1997), Huỳnh Thị Phi Yến (2017) và Nguyễn Như Dương (2012). Theo đó, rủi ro tín dụng được chuẩn hóa là khả năng xảy ra tổn thất, thiệt hại về mặt kinh tế mà ngân hàng thương mại phải gánh chịu do khách hàng vay vốn không thực hiện đúng hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ hoàn trả nợ gốc và nợ lãi theo hợp đồng tín dụng đã ký kết.

Khung pháp lý nền tảng để phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro trong văn bản là Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/03/2013 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Cụ thể, các nhóm nợ và tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng cụ thể được chuẩn hóa như sau:

Nhóm nợ	Tên gọi nhóm nợ	Tiêu chí phân loại thời hạn quá hạn	Tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể
Nhóm 1	Nợ tiêu chuẩn	Nợ trong hạn có khả năng thu hồi đủ gốc và lãi; các khoản cam kết, bảo lãnh	0%
Nhóm 2	Nợ cần chú ý	Nợ quá hạn dưới 90 ngày; nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu	5%
Nhóm 3	Nợ dưới tiêu chuẩn	Nợ quá hạn từ 90 đến 180 ngày; nợ cơ cấu lại quá hạn dưới 90 ngày	20%
Nhóm 4	Nợ nghi ngờ	Nợ quá hạn từ 181 đến 360 ngày; nợ cơ cấu lại quá hạn từ 90 đến 180 ngày	50%
Nhóm 5	Nợ có khả năng mất vốn	Nợ quá hạn trên 360 ngày; nợ khoanh chờ xử lý; nợ cơ cấu quá hạn trên 180 ngày	100%

Văn bản quy định rõ nợ xấu bao gồm toàn bộ các khoản nợ thuộc nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5. Ngoài dự phòng cụ thể, các tổ chức tín dụng phải thực hiện trích lập và duy trì quỹ dự phòng chung bằng 0,75% tổng giá trị các khoản nợ từ nhóm 1 đến nhóm 4.

Về mô hình đánh giá và nhận diện rủi ro, nghiên cứu vận dụng mô hình 6C (Character - Tư cách người vay, Capacity - Năng lực người vay, Cash - Thu nhập, Collateral - Tài sản bảo đảm, Conditions - Các điều kiện, Control - Khả năng kiểm soát) kết hợp với các hệ thống phân tích định lượng như mô hình điểm số Z, mô hình xếp hạng Moody’s, mô hình RAROC và các chuẩn mực quản trị an toàn vốn Basel II.

Về phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo tổng kết hoạt động tín dụng được công bố định kỳ tại phòng kế toán, phòng tín dụng bán lẻ và doanh nghiệp tại Hội sở BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn 2020 - 2022. Phương pháp phân tích số liệu thứ cấp sử dụng kỹ thuật so sánh bằng số tuyệt đối, số tương đối và phân tích cơ cấu.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập qua phiếu khảo sát bảng hỏi trực tiếp kết hợp phỏng vấn cán bộ quản lý và nhân viên tác nghiệp tại các đơn vị trực thuộc.
• Quy mô và thiết kế mẫu khảo sát: Tính đến ngày 20/12/2023, mạng lưới chi nhánh gồm 1 Hội sở chính và 5 phòng giao dịch (Bến Ngự, Nguyễn Trãi, Sông Bồ, Thành Nội, An Cựu). Cơ cấu phân bổ phiếu điều tra và kết quả thu thập được thống kê cụ thể:

Đơn vị khảo sát	Thành phần nhân sự tham gia	Số lượng phiếu dự kiến	Số phiếu thu hồi hợp lệ
5 Phòng giao dịch	3 cán bộ cho vay, 1 giám đốc, 1 phó giám đốc mỗi PGD	25	19
Hội sở chính	Cán bộ công tác tại các phòng tín dụng	8	6
Phòng Quản trị rủi ro	1 trưởng phòng và 3 cán bộ chuyên trách	4	3
Tổng cộng	Toàn hệ thống chi nhánh	37	28

Tỷ lệ phản hồi hợp lệ đạt 75,68% (28/37 phiếu); 9 phiếu không hợp lệ do đối tượng được khảo sát từ chối cung cấp thông tin vì lý do khách quan và bảo mật công việc cuối năm. Dữ liệu sơ cấp sau đó được xử lý bằng phương pháp chuyên gia và kỹ thuật phân tích thống kê mô tả.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận về quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại

Chương này hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết kinh tế về hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại:

• Đặc điểm và phân loại tín dụng: Tín dụng được phân loại theo thời hạn (ngắn hạn dưới 12 tháng, trung hạn từ 12 đến 60 tháng, dài hạn trên 60 tháng) và theo biện pháp bảo đảm (tín dụng có bảo đảm bằng tài sản, tín dụng không có bảo đảm).
• Bản chất và các hình thức rủi ro tín dụng: Tác giả phân chia rủi ro theo tính chất (rủi ro chậm trả, rủi ro mất vốn), theo nhóm nợ (nhóm 1 đến nhóm 5 theo Thông tư 02), theo nguyên nhân phát sinh (rủi ro giao dịch gồm rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm, rủi ro nghiệp vụ; rủi ro danh mục gồm rủi ro nội tại và rủi ro tập trung) và theo phạm vi (rủi ro cá biệt, rủi ro hệ thống).
• Hệ thống chỉ tiêu đo lường: Xác định các công thức tính toán chỉ tiêu trực tiếp (tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ quá hạn ròng, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ nợ xấu ròng, tỷ lệ mất vốn, tỷ lệ trích lập DPRRTD, hệ số rủi ro tín dụng, tỷ lệ khả năng bù đắp rủi ro tín dụng) và các chỉ tiêu gián tiếp phản ánh quy mô dư nợ, cơ cấu ngành nghề, loại hình doanh nghiệp, cơ cấu đồng tiền và tỷ trọng thu nhập thuần từ tín dụng.
• Nội dung quản trị rủi ro tín dụng: Phân tích quy trình tổ chức thực hiện gồm 4 khâu: Nhận diện rủi ro (thông qua phân tích dấu hiệu tài chính, hoạt động kinh doanh của khách hàng và mô hình chấm điểm); Phân tích và đo lường rủi ro (kết hợp định tính mô hình 6C và định lượng tài chính); Xử lý rủi ro (phân tán rủi ro, cho vay đồng tài trợ, mua bảo hiểm tín dụng, xử lý nợ xấu qua khởi kiện tòa án, bán nợ cho VAMC hoặc ủy thác dịch vụ pháp lý qua công ty luật); Kiểm soát rủi ro (né tránh, ngăn ngừa, giảm thiểu, chuyển giao rủi ro).
• Mô hình tổ chức quản trị rủi ro: So sánh chi tiết ưu và nhược điểm giữa hai mô hình: mô hình phê duyệt tín dụng tập trung (tách biệt thẩm quyền, chuẩn hóa quy trình nhưng xử lý chậm khi khối lượng hồ sơ tăng cao) và mô hình quản trị rủi ro phân tán (cấp quyền phán quyết cho đơn vị kinh doanh, linh hoạt phục vụ khách hàng nhưng dễ phát sinh rủi ro đạo đức và thiếu tính kiểm soát độc lập).

Chương 2: Quản trị rủi ro tín dụng cho vay tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV)

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng hoạt động và công tác quản trị rủi ro tại BIDV - Chi nhánh Thừa Thiên Huế:

• Bối cảnh hoạt động và nguồn lực: Giới thiệu cơ cấu tổ chức, mạng lưới gồm Hội sở và các phòng giao dịch (Bến Ngự, Nguyễn Trãi, Sông Bồ, Thành Nội, An Cựu). Khảo sát tình hình lao động qua bảng 2.1, sự biến động quy mô huy động vốn qua bảng 2.2 và biểu đồ 2.1, quy mô dư nợ tín dụng qua bảng 2.3 và thu dịch vụ ròng qua bảng 2.4 giai đoạn 2020 - 2022.
• Thực trạng rủi ro tín dụng: Tổng hợp các số liệu phản ánh diễn biến phân loại nợ từ nhóm 1 đến nhóm 5 (Bảng 2.5), diễn biến tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu và nợ có khả năng mất vốn (Bảng 2.6, Biểu đồ 2.2), quy mô tổng tài sản và vốn chủ sở hữu (Bảng 2.7) cùng mức trích lập dự phòng rủi ro tín dụng hàng năm (Bảng 2.8). Phân tích quá trình chi nhánh chuyển đổi và áp dụng khung tiêu chuẩn an toàn vốn Basel II.
• Kết quả khảo sát thực nghiệm 28 cán bộ tín dụng:
  • Nguyên nhân phát sinh nợ xấu từ phía ngân hàng (Bảng 2.11): Các hạn chế về chính sách cấp tín dụng, áp lực chỉ tiêu kinh doanh, hạn chế trong trình độ chuyên môn của cán bộ cho vay khi đánh giá dự án và giám sát vốn vay.
  • Nguyên nhân từ phía khách hàng (Bảng 2.12): Doanh nghiệp thiếu minh bạch về sổ sách kế toán, tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao, rủi ro thị trường làm suy giảm doanh thu; đối với khách hàng cá nhân là tình trạng gián đoạn việc làm, mất nguồn thu nhập hoặc rủi ro đạo đức, cố ý sử dụng sai mục đích vay vốn.
  • Nguyên nhân khách quan từ môi trường (Bảng 2.13): Tác động kéo dài của đại dịch Covid-19, suy thoái kinh tế diện rộng, biến động mặt bằng lãi suất và những vướng mắc pháp lý khi xử lý tài sản bảo đảm.
  • Đánh giá giải pháp nội bộ và giải pháp kiến nghị cơ quan nhà nước (Bảng 2.14, Bảng 2.15): Tổng hợp mức độ đồng thuận của cán bộ chi nhánh đối với các định hướng can thiệp.
• Đánh giá thành tựu và hạn chế:
  • Kết quả đạt được: Hoạt động tín dụng duy trì tăng trưởng theo đúng định hướng; hoàn thiện hệ thống văn bản, cơ chế chính sách nội bộ về quản trị rủi ro; thành lập phòng ban chuyên trách quản trị rủi ro độc lập; vận hành hệ thống xếp hạng tín nhiệm nội bộ.
  • Hạn chế tồn tại: Chiến lược quản trị rủi ro tín dụng chưa bao quát đầy đủ các biến động danh mục; mô hình tổ chức kiểm soát nợ phân tán còn kẽ hở; quy trình cấp tín dụng tiềm ẩn rủi ro tại khâu kiểm tra trước và sau giải ngân; hệ thống theo dõi và cảnh báo sớm rủi ro vận hành chưa đồng bộ; công cụ đo lường tổn thất còn phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử.
  • Nguyên nhân của hạn chế: Lực lượng cán bộ tín dụng và kiểm toán nội bộ tại chi nhánh còn trẻ, thiếu kinh nghiệm thực tế về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp phức tạp; áp lực cạnh tranh chỉ tiêu KPI cao dẫn đến hiện tượng nhảy việc làm đứt gãy công tác theo dõi nợ; sự thiếu hụt thông tin đa chiều về khách hàng và tình trạng cho vay mang tính chỉ định đối với các doanh nghiệp nhà nước.

Chương 3: Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thừa Thiên Huế

Chương 3 xây dựng hệ thống giải pháp và kiến nghị chính sách nhằm kiểm soát rủi ro tín dụng:

• Nhóm giải pháp trực tiếp: Hoàn thiện quy trình cấp tín dụng gắn với chuẩn hóa công tác thẩm định pháp lý và năng lực tài chính của bên vay; tái cơ cấu thẩm quyền định giá tài sản bảo đảm, bảo đảm tính độc lập giữa khâu kinh doanh và khâu thẩm định; tối ưu hóa mô hình chấm điểm tín dụng nội bộ và hoàn thiện công cụ cảnh báo sớm rủi ro danh mục.
• Nhóm giải pháp hạn chế thiệt hại khi rủi ro phát sinh: Đẩy mạnh công tác phân loại nợ định kỳ; thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo đúng quy định pháp luật; tăng cường phối hợp xử lý nợ tồn đọng thông qua chuyển giao nợ xấu cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC); áp dụng biện pháp tố tụng dân sự khởi kiện ra tòa án đối với các khách hàng cố tình chây ì; thuê ngoài dịch vụ pháp lý và xử lý nợ thông qua các công ty luật chuyên nghiệp nhằm tối ưu hóa chi phí và thời gian thu hồi.
• Nhóm giải pháp hỗ trợ: Tăng cường đào tạo chuyên môn và bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ tín dụng; nâng cao năng lực và tính thực chất của công tác thanh tra, kiểm soát nội bộ; đầu tư hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ quản trị rủi ro tập trung.
• Kiến nghị đối với cơ quan nhà nước:
  • Đối với Ngân hàng Nhà nước: Hoàn thiện hành lang pháp lý về phân loại nợ và trích lập dự phòng; tăng cường chất lượng và tốc độ cập nhật của hệ thống thông tin tín dụng quốc gia (CIC); hoàn thiện cơ chế hướng dẫn giám sát tỷ lệ an toàn vốn theo chuẩn mực quốc tế.
  • Đối với Chính phủ: Điều hành kinh tế vĩ mô ổn định; hoàn thiện khung pháp lý về quyền xử lý tài sản bảo đảm của các tổ chức tín dụng; thúc đẩy sự phát triển của thị trường mua bán nợ chuyên nghiệp tại Việt Nam.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu của khóa luận mang lại những phát hiện thực tiễn cụ thể:

• Khóa luận đã hệ thống hóa các chỉ tiêu tài chính phản ánh hoạt động kinh doanh và quản trị rủi ro tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2020 - 2022 thông qua 15 bảng biểu số liệu (từ bảng 1.1 đến bảng 2.15) và các biểu đồ diễn biến dư nợ, nợ xấu.
• Thông qua cuộc điều tra khảo sát với 28 cán bộ tín dụng và lãnh đạo trực tiếp (tỷ lệ hợp lệ 75,68%), tác giả đã lượng hóa các nguyên nhân gây phát sinh nợ xấu, chỉ rõ sự kết hợp giữa các yếu tố chủ quan (quy trình kiểm toán nội bộ còn hình thức, nhân sự trẻ thiếu kinh nghiệm phân tích tài chính chuyên sâu) và các yếu tố khách quan (suy thoái kinh tế sau đại dịch Covid-19, sự thiếu minh bạch trong sổ sách kế toán của doanh nghiệp đi vay).
• Đề xuất hệ sinh thái 3 nhóm giải pháp đồng bộ tại cấp độ chi nhánh (giải pháp trực tiếp, giải pháp hạn chế thiệt hại và giải pháp hỗ trợ), tập trung xử lý dứt điểm các điểm nghẽn trong công tác thẩm định tài sản, cảnh báo sớm và xử lý nợ xấu qua các kênh pháp lý chuyên trách.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Khóa luận chỉ giới hạn phạm vi khảo sát thực nghiệm tại mạng lưới của BIDV - Chi nhánh Thừa Thiên Huế (1 Hội sở và 5 phòng giao dịch) với quy mô mẫu dừng lại ở 28 phiếu trả lời hợp lệ, do đó khả năng suy rộng cho toàn hệ thống BIDV hoặc các ngân hàng thương mại cổ phần khác còn nhất định hạn chế. Mặt khác, các mô hình lượng hóa rủi ro nâng cao (như đo lường tổn thất dự kiến theo Basel, stress testing) chưa được tác giả tính toán định lượng chuyên sâu mà chủ yếu kế thừa khung lý luận và số liệu công bố sẵn có từ ngân hàng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng không gian khảo sát sang các chi nhánh ngân hàng thương mại khác trên địa bàn miền Trung; áp dụng các mô hình kinh tế lượng để đo lường định lượng mức độ tác động của các biến số vĩ mô (lãi suất, lạm phát, tăng trưởng GDP) đến xác suất vỡ nợ của từng nhóm khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cụ thể cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Kinh doanh thương mại, Tài chính - Ngân hàng đang thực hiện các khóa luận tốt nghiệp hoặc nghiên cứu thực tiễn về kiểm soát nợ xấu và quản trị rủi ro tín dụng.
• Cán bộ tín dụng, chuyên viên thẩm định và nhân viên quản trị rủi ro tại các chi nhánh ngân hàng thương mại, đặc biệt là phần tổng hợp kỹ thuật phân tích khách hàng qua mô hình 6C, dấu hiệu cảnh báo sớm rủi ro (Bảng 1.1) và các bước xử lý nợ quá hạn qua công ty luật và VAMC.
• Cán bộ quản lý tại các phòng giao dịch có thể tham khảo bảng câu hỏi khảo sát và cơ cấu phân tích nguyên nhân nợ xấu nội bộ để rà soát quy trình phê duyệt cấp tín dụng tại cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Đối tượng và quy mô khảo sát thực nghiệm trong khóa luận được thiết kế như thế nào? Tác giả đã tiến hành khảo sát toàn bộ lực lượng liên quan trực tiếp đến hoạt động tín dụng tại BIDV - Chi nhánh Thừa Thiên Huế, gồm 1 Hội sở chính và 5 phòng giao dịch (Bến Ngự, Nguyễn Trãi, Sông Bồ, Thành Nội, An Cựu). Tổng thể khảo sát gồm 37 nhân sự (25 cán bộ thuộc 5 phòng giao dịch, 8 cán bộ tại các phòng tín dụng Hội sở và 4 nhân sự thuộc phòng Quản trị rủi ro). Kết quả thu về 28 phiếu hợp lệ, đạt tỷ lệ phản hồi 75,68%.

2. Phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro trong khóa luận căn cứ vào văn bản quy phạm pháp luật nào? Khóa luận căn cứ trực tiếp vào Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/03/2013 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Theo đó, nợ được phân thành 5 nhóm: Nhóm 1 (trích lập 0%), Nhóm 2 (5%), Nhóm 3 (20%), Nhóm 4 (50%), Nhóm 5 (100%). Nợ xấu được xác định là toàn bộ dư nợ thuộc nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5. Ngoài ra, chi nhánh phải trích lập dự phòng chung bằng 0,75% tổng giá trị nợ từ nhóm 1 đến nhóm 4.

3. Văn bản so sánh những mô hình tổ chức quản trị rủi ro tín dụng nào? Văn bản so sánh chi tiết hai mô hình: Mô hình phê duyệt tín dụng tập trung (thẩm quyền phê duyệt tách biệt với đơn vị kinh doanh tiếp xúc khách hàng, nâng cao tính khách quan nhưng có thể quá tải khi hồ sơ tăng đột biến) và Mô hình quản lý rủi ro tín dụng phân tán (giao quyền phán quyết theo hạn mức cụ thể cho đơn vị kinh doanh, quy trình giải quyết nhanh nhưng không tách bạch giữa chức năng bán hàng và thẩm định rủi ro, dễ phát sinh rủi ro đạo đức).

4. Những nguyên nhân chủ quan nào từ phía ngân hàng làm gia tăng nợ xấu được chỉ ra trong nghiên cứu? Các nguyên nhân chủ quan gồm: quy trình cấp tín dụng còn kẽ hở; cán bộ tín dụng thiếu am hiểu sâu sắc về ngành nghề kinh doanh của khách hàng dẫn đến thẩm định sai hiệu quả dự án; đội ngũ kiểm toán nội bộ còn trẻ, thiếu kinh nghiệm thực tế về phân tích báo cáo tài chính; công tác giám sát sau cho vay chưa chặt chẽ; và biến động nhân sự tín dụng do áp lực chỉ tiêu kinh doanh cao dẫn đến tình trạng chuyển giao hồ sơ nợ không liên tục.

5. Những phương thức xử lý nợ xấu nào được tác giả phân tích trong khóa luận? Bên cạnh việc đôn đốc trực tiếp của cán bộ tín dụng, khóa luận phân tích 3 phương thức chính: Khởi kiện ra tòa án để phát mại tài sản bảo đảm theo quy định pháp luật; Chuyển giao bán nợ cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC); Thuê dịch vụ xử lý nợ và hỗ trợ pháp lý tranh chấp từ các công ty luật chuyên nghiệp.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Như Ý đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng thương mại gắn với các quy định tại Thông tư 02/2013/TT-NHNN và khung chuẩn mực Basel II. Nghiên cứu phản ánh trung thực thực trạng kinh doanh, dư nợ và biến động nợ xấu tại BIDV - Chi nhánh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn 2020 - 2022 thông qua việc kết hợp phân tích số liệu thứ cấp với khảo sát sơ cấp trên 28 cán bộ tín dụng. Các nhóm giải pháp trực tiếp, giải pháp hạn chế thiệt hại và kiến nghị cơ quan quản lý được đề xuất có tính bám sát thực tiễn hoạt động tín dụng tại địa bàn nghiên cứu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận về quản trị rủi ro tín dụng của N gân hàng thương mại. - Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro tại N gân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt N am. - Chương 3: Giải pháp quản trị rủi ro tại N gân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt N am. SVTH: Lê Thị hư Ý 5 Khóa Luận Cuối Khóa GVHD: PGS.

Phan Thanh Hoàn PHẦ II: ỘI DU G CHƯƠ G 1: LÝ LUẬ VỀ QUẢ TRN RỦI RO TÍ DỤ G CỦA GÂ HÀ G THƯƠ G MẠI 1. Rủi ro tín dụng của gân hàng thương mại 1. Hoạt động tín dụng của gân hàng thương mại 1. Khái niệm Trong nền kinh tế sản xuất hàng hoá, các doanh nghiệp muốn tiến hành sản xuất kinh doanh phải có một số vốn nhất định.

Do tính chất thời vụ trong hoạt động sản xuất kinh doanh, mà mỗi doanh nghiệp có lúc thì thiếu vốn có lúc thì thừa vốn. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp có tính thời vụ thấp việc thừa thiếu vốn tiền tệ với thời gian ngắn hơn và quy mô nhỏ hơn so với xí nghiệp có tính thời vụ cao. Đứng trên giác độ toàn bộ nền kinh tế quốc dân, thì tại một thời điểm nhất định sẽ có hiện tượng một nhóm các xí nghiệp có vốn tạm thời chưa sử dụng trong khi một nhóm những xí nghiệp khác lại có nhu cầu vốn cần bổ sung tạm thời. Lúc này tín dụng đã xuất hiện như là một hiện tượng tất yếu khách quan.

Quan hệ tín dụng được hiểu là sự chuyển giao quyền sử dụng vốn theo thời hạn giữa chủ thể sở hữu chúng nhưng chưa có nhu cầu sử dụng với chủ thể đang có nhu cầu sử dụng nhưng chưa có đủ khả năng tạo lập. Tín dụng được biểu hiện trước hết là sự vay, mượn tạm thời một số vốn tài sản hàng hóa hay tiền tệ mà qua đó người đi vay có thể có được quyền sử dụng một lượng giá trị nhất định theo cam kết giữa các bên. N hư vậy quan hệ tín dụng là một quan hệ xã hội biểu hiện thông qua các liên hệ về kinh tế, trong đó yếu tố lòng tin được xem như đặc trưng cơ bản nhất. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế và sự hoàn chỉnh của thị trường, trong nền kinh tế thị trường thì quan hệ tín dụng cũng phát triển vô cùng đa dạng và phong phú về hình thức.

Điểm qua có thể kể đến 1 số hình thức như sau: Tín dụng nặng lãi, tín dụng thương mại, tín dụng nhà nước, tín dụng N gân hàng (TDN H) và các hình thức tín dụng kết hợp khác.Tuy nhiên, TDN H với các đặc trưng riêng vẫn được coi là hình thức tín dụng cơ bản và giữ vai trò quan trọng nhất trong hệ thống tín dụng. Vậy có thể hiểu: Tín dụng N HTM là các quan hệ vay mượn vốn tiền tệ phát sinh giữa các N HTM với các chủ thể kinh tế khác trong nền kinh tế theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi sau một thời hạn nhất định. Phân loại tín dụng SVTH: Lê Thị hư Ý 6 Khóa Luận Cuối Khóa GVHD: PGS. Phan Thanh Hoàn Theo “Tín Dụng N gân hàng Là Gì Và N hững Điều Bạn Cần Biết” thì đối tượng khách hàng vô cùng đa dạng bởi nhu cầu của mọi người là khác nhau, nhận biết vấn đề đó N gân hàng đã cung cấp rất nhiều loại tín dụng: Căn cứ vào thời gian, tín dụng +gân hàng được chia làm ba loại: - Tín dụng ngắn hạn: Là các khoản tín dụng có thời gian cho vay đến 12 tháng.

Loại hình tín dụng này thông thường được áp dụng với nhiều loại hình khách hàng dưới hình thức vay hạn mức hay từng lần. Thông thường khách hàng sẽ có một phần tài sản để bảo đảm cho toàn bộ món vay. - Tín dụng trung hạn: Là các khoản tín dụng có thời gian cho vay từ 12 tháng đến 60 tháng. Đây thường là hình thức N gân hàng cấp tín dụng cho các dự án mua sắm máy móc thiết bị, các dự án xây dựng nhà xưởng, kho bãi… Thông thường tài sản hình thành từ vốn vay sẽ được dùng để thế chấp N gân hàng.

- Tín dụng dài hạn: Là các khoản tín dụng có thời gian cho vay từ 60 tháng trở lên. Đây thường là hình thức N gân hàng cấp tín dụng cho các dự án mua sắm dây chuyền thiết bị đồng bộ, dự án xây dựng cơ sở hạ tầng… Tài sản thế chấp chủ yếu là tài sản hình thành từ vốn vay. Căn cứ vào biện pháp bảo đảm, tín dụng N gân hàng được chia làm hai loại: Tín dụng có bảo đảm bằng tài sản: Là các khoản tín dụng mà theo đó nghĩa vụ trả nợ của khách hàng được cam kết bảo đảm thực hiện bằng tài sản cầm cố, thế chấp của khách hàng vay hoặc bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba. Loại hình tín dụng này đảm bảo cho N gân hàng có độ an toàn cao hơn, khả năng mất vốn thấp hơn do N gân hàng có thể phát mại tài sản để thu hồi vốn trong trường hợp khách hàng không có khả năng thanh toán nợ đến hạn.

- Tín dụng không có bảo đảm bằng tài sản: Là các khoản tín dụng mà theo đó nghĩa vụ trả nợ của khách hàng không được cam kết bảo đảm thực hiện bằng tài sản cầm cố, thế chấp của khách hàng hoặc bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba. Loại hình tín dụng này khá rủi ro với N gân hàng nên N gân hàng chỉ áp dụng đối với những khách hàng có uy tín, được N gân hàng tín nhiệm và là khách hàng truyền thống, chiến lược của N gân hàng (“Tín Dụng N gân hàng Là Gì Và N hững Điều Bạn Cần Biết,” n. Đặc điểm của hoạt động tín dụng +HTM Hoạt động tín dụng của N HTM có một số đặc điểm sau: - Trong hoạt động tín dụng, các N HTM đóng vai trò là tổ chức trung gian: Các N HTM đóng vai trò là tổ chức trung gian tức là các N HTM vừa đóng vai trò SVTH: Lê Thị hư Ý 7 Khóa Luận Cuối Khóa GVHD: PGS. Phan Thanh Hoàn là người đi vay, vừa đóng vai trò là người cho vay.

Khi huy động, các N HTM sử dụng các hình thức huy động khác nhau để thu hút mọi nguồn tiền tạm thời nhàn rỗi để tạo lập nguồn vốn kinh doanh, lúc này N HTM đóng vai trò là người đi vay lớn nhất trong nền kinh tế. Khi cho vay, các N gân hàng lại dùng chính nguồn vốn đã huy động được để cho vay lại đối với nền kinh tế, lúc này N gân hàng lại đóng vai trò là người cho vay lớn nhất trong nền kinh tế. (“Giải Pháp Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại N gân hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt N am - 2,” 2022) - Tín dụng N gân hàng thực hiện cho vay dưới hình thức tiền tệ: Cho vay bằng tiền tệ là loại hình tín dụng phổ biến, linh hoạt và đáp ứng mọi đối tượng trong nền kinh tế quốc dân. - Tín dụng N gân hàng cho vay chủ yếu bằng vốn đi vay của các thành phần trong xã hội chứ không phải hoàn toàn là vốn thuộc sở hữu của chính mình như tín dụng nặng lãi hay tín dụng thương mại.

- Quá trình vận động và phát triển của tín dụng N gân hàng độc lập tương đối với sự vận động và phát triển của quá trình tái sản xuất xã hội. Có những trường hợp mà nhu cầu tín dụng N gân hàng gia tăng nhưng sản xuất và lưu thông hàng hoá không tăng, nhất là trong thời kỳ kinh tế khủng hoảng, sản xuất và lưu thông hàng hoá bị co hẹp nhưng nhu cầu tín dụng vẫn gia tăng để chống tình trạng phá sản. N gược lại trong thời kỳ kinh tế hưng thịnh, các doanh nghiệp mở mang sản xuất, hàng hoá lưu chuyển tăng mạnh nhưng tín dụng N gân hàng lại không đáp ứng kịp. Đây là một hiện tượng rất bình thường của nền kinh tế.

- Doanh số hoạt động tín dụng lớn, các hình thức tín dụng đa dạng, nhiều rủi ro. Doanh số hoạt động tín dụng lớn vì hoạt động tín dụng là hoạt động cơ bản của N gân hàng thương mại. Dư nợ tín dụng thường chiếm trên 50% tổng tài sản của N gân hàng thương mại và thu nhập từ tín dụng thường chiếm 50% - 70% tổng thu nhập của N gân hàng thương mại. Bên cạnh việc đem lại thu nhập chính cho N gân hàng thì rủi ro trong kinh doanh N gân hàng cũng có xu hướng tập trung vào danh mục tín dụng với các hình thức tín dụng rất đa dạng.

Chính vì vậy mà hoạt động tín dụng luôn là mối quan tâm lớn nhất của các N gân hàng thương mại cũng như thanh tra N gân hàng. Độ rủi ro của hoạt động tín dụng là khá cao vì nó phụ thuộc khả năng tài chính của khách hàng, đặc biệt khách hàng cá nhân thường thay đổi nhanh chóng tùy theo SVTH: Lê Thị hư Ý 8 Khóa Luận Cuối Khóa GVHD: PGS. Phan Thanh Hoàn tình trạng công việc và sức khỏe của họ. N goài ra, các thông tin tài chính của khách hàng vay thường không chính xác và khó kiểm soát.

Vì thế, N gân hàng sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro nếu người vay mất khả năng thanh toán. Trên thực tế, các khoản vay có tài sản đảm bảo hoặc có người thứ ba bảo lãnh sẽ làm tăng mức độ tin cậy hơn, đồng thời giúp N gân hàng giảm thiểu rủi ro hơn so với các khoản vay không có tài sản đảm bảo. - Phạm vi hoạt động của TDN H là toàn bộ nền kinh tế: Trong nền kinh tế thị trường hầu như mọi quan hệ trao đổi đều có thể “tiền tệ hóa”, do vậy với công cụ thực hiện chủ yếu là “quyền sử dụng tiền tệ” nên TDN H có thể tham gia vào mọi quan hệ xã hội. Điều đó được biểu hiện ra bên ngoài là các N HTM có thể thực hiện huy động vốn tiền tệ, cho vay vốn và cung ứng các dịch vụ N gân hàng cho hầu hết mọi chủ thể trong xã hội.

Có nghĩa là TDN H có thể thỏa mãn nhu cầu sử dụng tiền cho mọi đối tượng, mọi phạm vi, mọi khoảng thời gian của toàn xã hội. Tuy nhiên, sự thỏa mãn đó phải nằm trong sự điều chỉnh chung của N hà nước và sự ràng buộc của pháp luật trong từng giai đoạn, tình hình cụ thể của nền kinh tế.