Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương việt nam chi nhánh thanh xuân

Khám phá quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam chi nhánh Thanh Xuân.

• Tác giả: Lê Thị Trang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Xuân Quang
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam - Chi Nhánh Thanh Xuân
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thƣơng mại
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3. Hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại
• 1.4. Tín dụng và rủi ro tín dụng của ngân hàng thƣơng mại
• 1.5. Những kái niệm cơ bản về rủi ro và rủi ro tín dụng
• 1.6. Phân loại rủi ro tín dụng
• 1.7. Một số chỉ tiêu phản ánh rủi ro tín dụng
• 1.8. Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thƣơng mại
• 1.8.1. Quan niệm về quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại
• 1.8.2. Nội dung quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại
• 1.8.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH THANH XUÂN
• 2.1. Khái quát về VietinBank Thanh Xuân
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Bộ máy tổ chức
• 2.4. Tình hình hoạt động kinh doanh của Chi nhánh giai đoạn 2019 - 2021
• 2.5. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại VietinBank Thanh Xuân
• 2.6. Thực trạng hoạt động cho vay và rủi ro cho vay khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại VietinBank Thanh Xuân
• 2.7. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại VietinBank Thanh Xuân
• 2.8. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại VietinBank Thanh Xuân
• 2.8.1. Những kết quả đạt được
• 2.8.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH THANH XUÂN
• 3.1. Định hƣớng hoạt động của VietinBank Thanh Xuân đến năm 2025
• 3.2. Định hướng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại VietinBank Thanh Xuân đến năm 2025
• 3.3. Định hướng quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại VietinBank Thanh Xuân
• 3.4. Các giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại VietinBank Thanh Xuân
• 3.4.1. Giải pháp hoàn thiện nhận diện rủi ro tín dụng
• 3.4.2. Giải pháp hoàn thiện đo lường rủi ro tín dụng
• 3.4.3. Giải pháp hoàn thiện kiểm soát rủi ro tín dụng
• 3.4.4. Giải pháp hoàn thiện xử lý rủi ro tín dụng
• 3.4.5. Một số giải pháp khác
• 3.5. Kiến nghị với Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam
• 3.6. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Rủi Ro Tín Dụng Cho DNNVV Tại VietinBank

Hoạt động tín dụng là hoạt động kinh doanh cốt lõi của ngân hàng, mang lại phần lớn lợi nhuận. Theo tài liệu gốc, thu nhập từ tín dụng thường chiếm 70-80% doanh thu của ngân hàng, chủ yếu từ tín dụng doanh nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động này luôn tiềm ẩn rủi ro tín dụng, đặc biệt trong bối cảnh thông tin thiếu minh bạch và dự báo rủi ro chưa chính xác. Rủi ro tín dụng không chỉ là vấn đề riêng của từng ngân hàng mà còn ảnh hưởng đến hệ thống ngân hàng và sự phát triển kinh tế. Bài viết này tập trung vào việc quản trị rủi ro trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), một lĩnh vực tiềm ẩn nhiều thách thức nhưng cũng mang lại nhiều cơ hội tăng trưởng cho VietinBank nói chung và VietinBank Thanh Xuân nói riêng. Việc quản lý hiệu quả rủi ro tín dụng trong cho vay DNNVV là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

1.1. Tầm quan trọng của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng cho DNNVV

Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả giúp VietinBank Thanh Xuân giảm thiểu nợ xấu, tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao uy tín trên thị trường. Quản trị rủi ro tốt cũng giúp ngân hàng tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước và các tiêu chuẩn quốc tế như Basel II, Basel III. Bên cạnh đó, cần xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ khoa học và Early Warning System để phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.

1.2. Thách thức trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng cho DNNVV

Các DNNVV thường có quy mô nhỏ, tiềm lực tài chính hạn chế và hệ thống quản lý còn yếu kém, gây khó khăn cho việc đánh giá khả năng trả nợ. Thông tin tài chính của DNNVV thường thiếu minh bạch và không đầy đủ, làm tăng rủi ro cho ngân hàng. Sự biến động của thị trường, cạnh tranh và biến động kinh tế cũng ảnh hưởng lớn đến khả năng trả nợ của DNNVV, đòi hỏi ngân hàng phải có quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ và liên tục cập nhật thông tin.

1.3. Vai trò của VietinBank Thanh Xuân trong Cho Vay DNNVV

VietinBank Thanh Xuân đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ vốn cho DNNVV, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Chi nhánh cần xây dựng các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của DNNVV, đồng thời đảm bảo quản trị rủi ro hiệu quả. Việc cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng tín dụng và kiểm soát rủi ro là một thách thức lớn đối với VietinBank Thanh Xuân.

II. Cách Nhận Diện Rủi Ro Tín Dụng Cho DNNVV Tại VietinBank

Nhận diện rủi ro tín dụng là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quản trị rủi ro. Theo tài liệu, các doanh nghiệp có thể sử dụng vốn vay một cách kém hiệu quả, sai mục đích do nhiều yếu tố ảnh hưởng. Ngân hàng cần xác định rõ các yếu tố có thể gây ra rủi ro, từ đó xây dựng các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu. Quá trình nhận diện rủi ro cần được thực hiện một cách toàn diện, bao gồm cả phân tích hồ sơ tín dụng, đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp và xem xét các yếu tố ngành nghề kinh doanh, thị trường và cạnh tranh.

2.1. Phân tích Báo Cáo Tài Chính để Nhận Diện Rủi Ro

Phân tích báo cáo tài chính là công cụ quan trọng để đánh giá khả năng trả nợ của DNNVV. Các chỉ số như doanh thu, chi phí, lợi nhuận, dòng tiền và nợ phải trả cần được phân tích kỹ lưỡng để xác định các dấu hiệu bất thường. Ngân hàng cần so sánh các chỉ số này với trung bình ngành và các doanh nghiệp tương tự để đánh giá mức độ rủi ro.

2.2. Đánh Giá Hồ Sơ Tín Dụng và Lịch Sử Tín Dụng của DNNVV

Hồ sơ tín dụng cung cấp thông tin về lịch sử trả nợ của DNNVV, giúp ngân hàng đánh giá mức độ tin cậy của khách hàng. Ngân hàng cần kiểm tra thông tin về các khoản vay trước đây, tình trạng trả nợ và các vi phạm tín dụng (nếu có). Thông tin từ Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) cũng rất quan trọng để đánh giá rủi ro.

2.3. Xem xét Yếu Tố Ngành Nghề và Thị Trường

Ngân hàng cần đánh giá tiềm năng phát triển và rủi ro của ngành nghề kinh doanh mà DNNVV đang hoạt động. Các yếu tố như cung cầu thị trường, cạnh tranh, chính sách pháp luật và biến động kinh tế đều có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Ngân hàng cần có thông tin cập nhật về thị trường và ngành nghề để đánh giá rủi ro một cách chính xác.

III. Phương Pháp Đo Lường Rủi Ro Tín Dụng Cho Vay DNNVV

Đo lường rủi ro tín dụng là quá trình định lượng mức độ rủi ro mà ngân hàng có thể phải đối mặt khi cho vay DNNVV. Việc đo lường rủi ro giúp ngân hàng xác định mức lãi suất phù hợp, trích lập dự phòng đầy đủ và xây dựng các biện pháp kiểm soát rủi ro hiệu quả. Các phương pháp đo lường rủi ro phổ biến bao gồm sử dụng mô hình quản trị rủi ro tín dụng, hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và áp dụng các công cụ stress testing.

3.1. Xây Dựng Hệ Thống Xếp Hạng Tín Dụng Nội Bộ Cho DNNVV

Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ là công cụ quan trọng để đánh giá rủi ro của từng DNNVV. Hệ thống này dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm tình hình tài chính, lịch sử tín dụng, năng lực quản lý và triển vọng ngành nghề. Kết quả xếp hạng tín dụng giúp ngân hàng phân loại khách hàng và áp dụng các chính sách tín dụng phù hợp.

3.2. Sử dụng Mô Hình Chấm Điểm Tín Dụng Để Đo Lường Rủi Ro

Mô hình chấm điểm tín dụng là công cụ định lượng rủi ro dựa trên các yếu tố được đánh giá và gán trọng số. Các yếu tố này thường bao gồm tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, tỷ lệ thanh khoản, tỷ lệ lợi nhuận và lịch sử trả nợ. Mô hình này giúp ngân hàng đưa ra quyết định tín dụng nhanh chóng và khách quan.

3.3. Ứng dụng Stress Testing Để Đánh Giá Áp Lực Tài Chính

Stress Testing là phương pháp đánh giá khả năng chịu đựng của DNNVV trước các áp lực tài chính như suy thoái kinh tế, tăng lãi suất hoặc biến động tỷ giá. Phương pháp này giúp ngân hàng xác định các kịch bản xấu nhất có thể xảy ra và đánh giá mức độ ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. Từ đó, ngân hàng có thể xây dựng các kế hoạch ứng phó phù hợp.

IV. Kiểm Soát Rủi Ro Tín Dụng Trong Quy Trình Cho Vay DNNVV

Kiểm soát rủi ro tín dụng là quá trình áp dụng các biện pháp để giảm thiểu khả năng xảy ra tổn thất do rủi ro tín dụng. Kiểm soát rủi ro cần được thực hiện trong suốt quy trình cho vay, từ khâu thẩm định, phê duyệt, giải ngân đến giám sát và thu hồi nợ. Các biện pháp kiểm soát rủi ro bao gồm thiết lập hạn mức tín dụng phù hợp, yêu cầu tài sản đảm bảo, giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay và thực hiện kiểm tra định kỳ tình hình tài chính của khách hàng.

4.1. Xây dựng Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng Chặt Chẽ

Quy trình thẩm định tín dụng cần được xây dựng một cách chi tiết và khoa học, đảm bảo tất cả các yếu tố rủi ro được xem xét đầy đủ. Quy trình này cần bao gồm các bước như thu thập thông tin, phân tích báo cáo tài chính, đánh giá hồ sơ tín dụng, kiểm tra tài sản đảm bảo và phỏng vấn khách hàng.

4.2. Sử dụng Tài Sản Đảm Bảo Để Giảm Thiểu Rủi Ro

Tài sản đảm bảo là công cụ quan trọng để giảm thiểu rủi ro trong cho vay DNNVV. Ngân hàng cần đánh giá giá trị tài sản đảm bảo một cách chính xác và đảm bảo tính pháp lý của tài sản. Giá trị tài sản đảm bảo cần đủ để bù đắp các khoản lỗ có thể xảy ra khi khách hàng không trả được nợ.

4.3. Giám sát Chặt Chẽ Việc Sử Dụng Vốn Vay

Ngân hàng cần giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay của DNNVV, đảm bảo vốn vay được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả. Việc kiểm tra định kỳ tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của khách hàng cũng rất quan trọng để phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro.

V. Giải Pháp Xử Lý Nợ Xấu và Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Xử lý nợ xấu là bước cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng trong quản trị rủi ro tín dụng. Khi nợ xấu phát sinh, ngân hàng cần áp dụng các biện pháp thu hồi nợ hiệu quả, như đàm phán với khách hàng, tái cấu trúc nợ, bán tài sản đảm bảo hoặc khởi kiện ra tòa. Việc xử lý nợ xấu kịp thời giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất và khôi phục tình hình tài chính.

5.1. Đánh Giá và Phân Loại Nợ Xấu Theo Mức Độ Rủi Ro

Việc đánh giá và phân loại nợ xấu giúp ngân hàng xác định mức độ rủi ro của từng khoản nợ và áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp. Các tiêu chí phân loại nợ xấu thường dựa trên thời gian quá hạn, khả năng thu hồi nợ và giá trị tài sản đảm bảo.

5.2. Xây Dựng Phương Án Tái Cấu Trúc Nợ Hiệu Quả

Tái cấu trúc nợ là biện pháp giúp khách hàng có thể trả nợ trong điều kiện khó khăn, đồng thời giúp ngân hàng tránh được tổn thất lớn. Phương án tái cấu trúc nợ có thể bao gồm giảm lãi suất, kéo dài thời gian trả nợ hoặc chuyển đổi nợ thành vốn góp.

5.3. Thực Hiện Quy Trình Thu Hồi Nợ và Xử Lý Tài Sản Đảm Bảo

Khi các biện pháp khác không hiệu quả, ngân hàng cần thực hiện quy trình thu hồi nợ và xử lý tài sản đảm bảo theo quy định của pháp luật. Quy trình này cần được thực hiện một cách minh bạch và hiệu quả để đảm bảo quyền lợi của ngân hàng.

VI. Hoàn Thiện Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Cho DNNVV Đến Năm 2025

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay DNNVV, VietinBank Thanh Xuân cần tiếp tục hoàn thiện các quy trình, công cụ và hệ thống hiện có. Theo tài liệu gốc, VietinBank Thanh Xuân cần hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay DNNVV. Chi nhánh cần đầu tư vào công nghệ thông tin, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường hợp tác với các tổ chức khác. Mục tiêu đến năm 2025 là xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và hỗ trợ DNNVV phát triển bền vững.

6.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Trị Rủi Ro

Việc ứng dụng phần mềm quản lý rủi ro tín dụng và các công cụ phân tích dữ liệu giúp ngân hàng tự động hóa các quy trình, giảm thiểu sai sót và đưa ra quyết định nhanh chóng. Ngân hàng cần xây dựng cơ sở dữ liệu đầy đủ về khách hàng, tài sản đảm bảo và các yếu tố rủi ro.

6.2. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Tín Dụng

Cán bộ tín dụng cần được đào tạo về các kỹ năng phân tích tài chính, đánh giá rủi ro và quản trị tín dụng. Ngân hàng cần xây dựng chương trình đào tạo thường xuyên để cập nhật kiến thức và kỹ năng cho cán bộ tín dụng.

6.3. Tăng Cường Hợp Tác Với Các Tổ Chức Khác

Ngân hàng cần tăng cường hợp tác với các tổ chức như Ngân hàng Nhà nước, các hiệp hội ngành nghề và các công ty xếp hạng tín dụng để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm. Sự hợp tác này giúp ngân hàng có cái nhìn toàn diện hơn về rủi ro và đưa ra quyết định tín dụng chính xác.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động tín dụng là nguồn thu chính của các ngân hàng thương mại, chiếm từ 70-80% tổng doanh thu. Trong đó, cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. Tuy nhiên, rủi ro tín dụng trong cho vay DNNVV luôn tiềm ẩn do đặc điểm quy mô nhỏ, năng lực tài chính hạn chế và tính minh bạch thông tin thấp của các doanh nghiệp này. Tại Ngân hàng Thương

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Thanh Xuân. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Thanh Xuân. 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƢƠN MẠI 1.

Tổng quan về hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa DNNVV là loại hình doanh nghiệp phổ biến ở nhiều nước trên thế giới và là đối tượng quan trọng tạo ra nền kinh tế của một xã hội. Khái niệm về DNNVV không chỉ đơn thuần phản ánh quy mô của doanh nghiệp mà còn bao trùm nội dung về kinh tế, tổ chức sản xuất, quản lý và tiến bộ khoa học công nghệ.

Tuỳ thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội cụ thể của từng nước, từng giai đoạn phát triển kinh tế khái niệm về DNNVV cũng thay đổi. Mặc dù có nhiều tiêu thức khác nhau để phân loại DNNVV thì 2 tiêu thức được sử dụng phổ biến nhất là số lượng lao động trung bình và tổng số vốn của doanh nghiệp. Dựa trên quy mô hay độ lớn của các doanh nghiệp thì ta có thể phân doanh nghiệp thành doanh nghiệp lớn, DNNVV. Tiêu chí phân loại DNNVV của World Bank Quy mô công ty Nhân viên Tài sản Doanh thu hàng năm Siêu nhỏ <10 người < 100.000 USD Nhỏ <50 người < 3.000 USD Vừa <300 người < 15.000 USD Quy mô vay trung bình Siêu nhỏ < 10.000 USD Đối với các quốc gia tiên tiến) Nguồn: World Bank, 2012 Theo World Bank, DNNVV có thể phân theo quy mô như sau: Doanh nghiệp siêu nhỏ (micro), doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa.

Những tiêu chí mà World Bank đưa ra để phân loại chủ yếu dựa vào số lao động bình quân; tài sản của doanh 9 nghiệp; doanh thu hàng năm đạt được. Ngoài ra, dựa vào nhu cầu vốn tín dụng, World Bank còn đưa thêm tiêu chí để phân loại DNNVV là quy mô vay trung bình. Tùy thuộc vào hoàn cảnh kinh tế của mỗi quốc gia, định nghĩa và tiêu chí xác định DNNVV khác nhau. Tuy nhiên, hầu hết các quốc gia khi xác định DNNVV đều dựa vào quy mô về: Vốn; lao động thường xuyên tham gia sản xuất - kinh doanh; doanh thu của doanh nghiệp hay đặc điểm ngành nghề kinh doanh.

Trong nội dung phân tích của luận văn, tác giả sử dụng khái niệm DNNVV theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP của Chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo Điều 5 Nghị định Nghị định 80/2021/NĐ-CP ngày 26/8/2021 thì doanh nghiệp nhỏ và vừa được phân theo quy mô gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa, cụ thể được thể hiện ở Bảng 1. Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công Thƣơng mại, dịch vụ Chỉ tiêu/ lĩnh nghiệp, xây dựng vực Doanh Doanh Doanh Doanh Doanh Doanh nghiệp nghiệp nghiệp nghiệp nghiệp nghiệp siêu nhỏ nhỏ vừa siêu nhỏ nhỏ vừa Số lao động Không Không Không Không Không Không tham gia bảo quá 10 quá 100 quá 200 quá 10 quá 50 quá 100 hiểm xã hội người người người người người người bình quân năm Tổng doanh Không Không Không Không Không Không thu của năm quá 3 tỷ quá 50 quá 200 quá 10 tỷ quá 100 quá 300 đồng tỷ đồng tỷ đồng đồng tỷ đồng tỷ đồng Tổng nguồn Không Không Không Không Không Không vốn quá 3 tỷ quá 20 quá 100 quá 3 tỷ quá 50 tỷ quá 100 đồng tỷ đồng tỷ đồng đồng đồng tỷ đồng (Nguồn: Nghị định 80/2021/NĐ-CP của Chính phủ) Việc đưa ra được tiêu chí đánh giá DNNVV phải dựa trên tình hình thực tế 10 của đất nước nhằm đánh giá đúng đối tượng, giúp việc hoạch định chính sách hoàn thiện hơn, kịp thời hỗ trợ hoạt động cho các doanh nghiệp. Đồng thời việc phân loại hợp lý cũng giúp bản thân doanh nghiệp dễ dàng định hướng phát triển cho mình.

Cùng với quá trình đổi mới của đất nước, mỗi giai đoạn khác nhau có thể căn cứ và điều kiện cụ thể để đưa ra tiêu thức xác định DNNVV khác nhau. Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa Ngoài những đặc trưng vốn có của một doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế, DNNVV còn có những đặc điểm riêng biệt xuất phát từ tính chất hoạt động như sau: Thứ nhất DNNVV có quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh và tiềm lực tài chính nhỏ. Với lượng vốn đầu tư giới hạn và số lượng lao động tối đa là 300 người thì quy mô của doanh nghiệp là tương đối nhỏ. Điều này mang lại một số lợi thế cho DNNVV như khả năng dễ thành lập, dễ gia nhập thị trường, khả năng thu hồi vốn nhanh.

Những lợi thế này đã tạo điều kiện cho các DNNVV phát triển trong nhiều ngành nghề, trên nhiều địa bàn, lấp vào các khoảng trống mà các doanh nghiệp lớn để lại. Thứ hai, loại hình doanh nghiệp và ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh phong phú. DNNVV hoạt động dưới nhiều loại hình doanh nghiệp như hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần. trên nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau.

Nhờ quy mô nhỏ, có khả năng tập dụng được nguồn lao động và nguyên vật liệu tại trong địa phương, dễ dàng đáp ứng được những thay đổi trong nhu cầu của thị trường nên DNNVV phát triển nhanh chóng, là nhân tố đóng góp vào ổn định đời sống xã hội, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế. Thứ a, chiến lược sản xuất kinh doanh, trình độ khoa học kỹ thuật và năng lực cạnh tranh hạn chế. Năng lực cạnh tranh của DNNVV thể hiện ở rất nhiều yếu tố như khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường, giá thành sản phẩm, uy tín thương hiệu, nguồn nhân lực chuyên nghiệp có tay nghề cao… Đối với DNNVV, do quy mô vốn bị hạn chế 11 nên việc đầu tư nâng cấp, đổi mới các máy móc thiết bị, quy trình sản xuất thường không được thường xuyên nên dẫn tới xu hướng rơi vào tình trạng công nghệ lạc hậu, trình độ quản lý yếu kém. Hệ quả là các DNNVV thường sử dụng công nghệ lạc hậu, chi phí sản xuất cao, thiếu kinh nghiệm và trình độ trong nắm bắt thông tin thị trường cũng như marketing sản phẩm, dịch vụ.

Bên cạnh đó, với quy mô sản xuất nhỏ, sản phẩm tiêu thụ ít, năng lực cạnh tranh kém, các DNNVV khó thu hút được các nhà quản lý và đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, nên nhiều DNNVV thiếu một chiến lược kinh doanh rõ ràng, phù hợp với sứ mệnh, mục tiêu của doanh nghiệp mà đa phần chỉ xây dựng các kế hoạch sản xuất kinh doanh mang tính tạm thời, ngắn hạn, đáp ứng nhu cầu biến động của thị trường. Thứ tư hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa phụ thuộc vào biến động của môi trường kinh doanh. Quy mô vốn thấp, hoạt động sản xuất kinh doanh mang nặng tính thời vụ, thiếu chiến lược kinh doanh dài hạn, nguồn vốn thiếu đa dạng dẫn đến mức độ đa dạng hóa hoạt động kinh doanh và tính ổn định của DNNVV tương đối thấp. Chính vì vậy, những thay đổi trong môi trường kinh tế vĩ mô và môi trường kinh doanh thường có những ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của DNNVV.

Tuy vậy, với quy mô nhỏ, DNNVV cũng có những lợi thế nhất định khi dễ dàng chuyển hướng kinh doanh sản xuất, tăng giảm lao động, thậm chí di chuyển địa điểm sản xuất dễ dàng hơn các doanh nghiệp lớn. Thứ năm, bộ máy điều hành gọn nh , có tính linh hoạt cao nhưng năng lực quản trị chưa cao. Với số lượng lao động không nhiều, cơ cấu tổ chức đơn giản, bộ máy quản lý gọn nh , hiệu quả, số lượng nhân viên ít và các nhân viên đôi khi đảm nhận nhiều vị trí, công việc cùng một lúc, đã làm tăng hiệu quả hoạt động của DNNVV; Các quyết định, các chỉ tiêu.đến với người lao động một cách nhanh chóng, tiết kiệm chi phí quản lý doanh nghiệp. Áp dụng mô hình quản lý trực tiếp nên các quyết định thường dựa được đưa ra nhanh chóng, nhạy bén với những thay đổi trong môi trường kinh doanh.

Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa Thứ nhất DNNVV tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, góp phần giảm thất nghiệp. Các DNNVV tham gia ở tất cả các ngành nghề, lĩnh vực của nền kinh tế, thị trường đa dạng, ở nhiều vùng miền khác nhau nên có thể đảm bảo cơ hội việc làm cho nhiều đối tượng lao động; kể cả những lao động ở vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế chưa phát triển, những lao động chưa có trình độ, tay nghề không cao. hi thị trường có những yếu tố bất lợi, các doanh nghiệp lớn với bộ máy cồng kềnh thường sa thải nhân công để cắt giảm chi phí thì với tính chất linh hoạt, năng động, các DNNVV có thể thích ứng nhanh với sự biến động của thị trường, có thể đứng vững mà không cần cắt giảm nhân công, hoặc có thể nhanh chóng thu hút lại lực lượng lao động khi nền kinh tế đi vào chu kỳ phục hồi. Việc hình thành các tiểu khu, khu công nghiệp phụ trợ ở các vùng nông thôn, ở các tỉnh l thu hút một lượng lớn lao động dư thừa, tạo điều kiện gia tăng nguồn thu nhập, giảm tình trạng di cư từ khu vực nông thôn tới thành thị, từ đó giảm áp lực về các vấn đề xã hội ở khu vực thành thị [5].

Thứ hai, DNNVV khai thác và phát huy các nguồn lực địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Với lợi thế quy mô vốn đầu tư nhỏ, không yêu cầu nhân công trình độ cao, các DNNVV có thể hình thành và phát triển tại những vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, những vùng kém phát triển, có điều kiện tự nhiên không thuận lợi hoặc cơ sở hạ tầng chưa phát triển.