Quan Niệm Về Nhà Nước Của Ch. Montesquieu Trong Tác Phẩm Bàn Về Tinh Thần Pháp Luật

Luận văn thạc sĩ phân tích quan niệm về nhà nước của ch montesquieu trong tác phẩm bàn về tinh thần pháp, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: Phạm Thị Thu Phương
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Vũ Hảo
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Quan Niệm Về Nhà Nước Của Ch. Montesquieu Trong Tác Phẩm Bàn Về Tinh Thần Pháp Luật
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Bối Cảnh Hình Thành Quan Niệm Nhà Nước Montesquieu

Thế kỷ XVII-XVIII ở châu Âu chứng kiến sự trỗi dậy của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa. Lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ, kéo theo sự thừa nhận vai trò của giai cấp tư sản trong xã hội. Nhu cầu phát triển công xưởng thủ công và các ngành công nghiệp đòi hỏi kỹ thuật chế tạo tàu biển và quân sự phát triển, thúc đẩy các ngành như đóng tàu, in ấn, luyện kim ra đời. Khoa học, đặc biệt là khoa học tự nhiên, có những bước tiến vượt bậc, đáp ứng nhu cầu phát triển lực lượng sản xuất tư bản chủ nghĩa. Các phát minh về kính hiển vi, kính viễn vọng, máy hút khí... thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của khoa học thực nghiệm. Thuyết nhật tâm của Nicolas Copernic được coi là hành vi đầu tiên chống lại uy quyền của nhà thờ phong kiến, từ đó giải phóng khoa học tự nhiên khỏi thần học. Isaac Newton với định luật vạn vật hấp dẫn chứng minh mọi sự vật, hiện tượng đều vận động và phát triển theo quy luật cơ học. Những phát hiện địa lý mở ra không gian thương mại mới cho châu Âu trên toàn thế giới, tạo điều kiện phát triển nền sản xuất tư bản chủ nghĩa. Khát vọng trỗi dậy và giải phóng mình của người châu Âu dẫn đến các cuộc cách mạng tư sản lớn, hình thành các quốc gia tư sản. Những biến động chính trị, kinh tế, xã hội sâu sắc này là tiền đề quan trọng hình thành tư tưởng chính trị của Ch. Montesquieu, đặc biệt là quan niệm nhà nước trong tác phẩm Bàn về tinh thần pháp luật.

1.1. Sự Trỗi Dậy Của Giai Cấp Tư Sản Ảnh Hưởng Xã Hội

Giai cấp tư sản dần khẳng định vị thế của mình, yêu cầu những thay đổi về chính trị, xã hội. Sự phát triển của thương mại, công nghiệp, và khoa học kỹ thuật làm suy yếu chế độ phong kiến. Các tư tưởng mới về tự do, bình đẳng bắt đầu lan rộng. Tình hình này tạo ra môi trường thuận lợi cho những nhà tư tưởng như Montesquieu phê phán xã hội đương thời và đề xuất những mô hình nhà nước mới. Yêu cầu về một nhà nước pháp quyền, bảo vệ quyền lợi của công dân trở nên cấp thiết.

1.2. Cách Mạng Tư Sản Bước Ngoặt Lịch Sử Chính Trị Châu Âu

Các cuộc cách mạng tư sản, tiêu biểu là Cách mạng Anh và Cách mạng Pháp, đã thay đổi hoàn toàn bộ mặt chính trị của châu Âu. Chúng lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế và thiết lập các thể chế chính trị dựa trên nguyên tắc dân chủ, tự do, và pháp quyền. Những sự kiện lịch sử này có ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng chính trị của Montesquieu, đặc biệt là quan niệm về phân quyền và tự do chính trị.

II. Pháp Thế Kỷ XVII XVIII Thách Thức Cho Quan Niệm Pháp Quyền

Trước Cách mạng 1789, Pháp là nước quân chủ phong kiến. Vua nắm mọi quyền lực, không chịu sự kiểm soát. Pháp là nước nông nghiệp lạc hậu với phần đông dân số là nông dân. Công cụ và phương pháp canh tác thô sơ, năng suất lao động thấp. Đất đai tập trung trong tay lãnh chúa phong kiến. Các đời vua Louis tiếp tục tăng cường cai trị độc đoán và sống xa hoa lãng phí, bóc lột dân chúng bằng thuế khóa, không chú ý phát triển sản xuất. Nạn mất mùa, đói kém xảy ra liên tiếp. Một số địa chủ tổ chức sản xuất theo phương thức tư bản chủ nghĩa, tập trung đất đai, ứng dụng kỹ thuật, nhưng chưa có vai trò đáng kể. Đại bộ phận dân Pháp vẫn canh tác theo phương thức phong kiến lạc hậu. Công nghiệp Pháp phát triển vào nửa cuối thế kỷ XVIII do ảnh hưởng của cách mạng công nghiệp Anh. Tuy nhiên, sự phát triển này còn hạn chế. Xã hội Pháp chia thành ba đẳng cấp: tăng lữ, quý tộc, và đẳng cấp thứ ba (gồm tư sản, tiểu tư sản, nông dân). Hai đẳng cấp đầu được hưởng nhiều đặc quyền, còn đẳng cấp thứ ba phải chịu nhiều gánh nặng. Mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt, dẫn đến các cuộc nổi dậy của nông dân và dân nghèo thành thị. Tình hình chính trị, kinh tế, xã hội bất ổn của Pháp thế kỷ XVIII là bối cảnh trực tiếp hình thành quan niệm nhà nước của Montesquieu, với mong muốn xây dựng một nhà nước pháp quyền công bằng và tự do.

2.1. Bất Bình Đẳng Xã Hội Pháp Nguồn Gốc Mâu Thuẫn Chính Trị

Sự phân chia xã hội thành ba đẳng cấp với những đặc quyền bất bình đẳng là nguồn gốc sâu xa của mâu thuẫn chính trị. Đẳng cấp thứ ba, đặc biệt là giai cấp tư sản, ngày càng nhận thức rõ sự bất công và đòi hỏi những thay đổi về chính trị, xã hội. Montesquieu đã nhìn thấy rõ mâu thuẫn này và đề xuất những giải pháp nhằm giảm thiểu sự bất bình đẳng và đảm bảo tự do chính trị cho mọi công dân.

2.2. Nền Kinh Tế Nông Nghiệp Lạc Hậu và Hậu Quả Xã Hội

Nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu với năng suất thấp đã gây ra nhiều khó khăn cho đời sống của người dân. Tình trạng mất mùa, đói kém thường xuyên xảy ra, làm gia tăng sự bất mãn trong xã hội. Điều này thúc đẩy Montesquieu nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến sự thịnh vượng của một quốc gia, bao gồm cả luật pháp và chính trị.

III. Ch

Ch. Montesquieu (1689-1755) sinh ra trong gia đình quý tộc nhưng sớm nhận thức được những bất công của xã hội phong kiến Pháp. Ông theo học luật và trở thành thẩm phán, nhưng dành phần lớn thời gian cho việc nghiên cứu triết học chính trị. Ông đi nhiều nơi ở châu Âu, tìm hiểu về các thể chế chính trị khác nhau. Những trải nghiệm này đã giúp ông hình thành những quan niệm độc đáo về nhà nước, luật pháp, và tự do chính trị. Tác phẩm Bàn về tinh thần pháp luật (1748) là kết quả của quá trình nghiên cứu và suy ngẫm lâu dài của Montesquieu. Trong tác phẩm này, ông trình bày một cách có hệ thống những quan niệm của mình về nhà nước, phân tích các loại hình chính thể, và đề xuất nguyên tắc tam quyền phân lập. Tác phẩm này đã có ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng chính trị và pháp luật của nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là Hoa Kỳ.

3.1. Quá Trình Học Tập Kinh Nghiệm Thẩm Phán Nền Tảng Tư Tưởng

Việc học luật và làm thẩm phán đã giúp Montesquieu hiểu sâu sắc về hệ thống pháp luật và cách nó vận hành trong xã hội. Ông nhận thấy những bất cập, hạn chế của luật pháp đương thời và mong muốn xây dựng một hệ thống luật pháp công bằng hơn, bảo vệ quyền lợi của mọi công dân. Kinh nghiệm thực tiễn này đã ảnh hưởng lớn đến quan niệm về nhà nước của ông.

3.2. Du Hành Châu Âu Mở Rộng Tầm Nhìn Chính Trị

Những chuyến đi đến các nước châu Âu đã giúp Montesquieu có cơ hội so sánh, đối chiếu các chính thể khác nhau. Ông nhận thấy mỗi chính thể có những ưu điểm, nhược điểm riêng, và không có một mô hình nào là hoàn hảo. Điều này thúc đẩy ông tìm kiếm một mô hình nhà nước tối ưu, kết hợp những ưu điểm của các chính thể khác nhau và phù hợp với đặc điểm của từng quốc gia.

3.3. Tác Phẩm Bàn Về Tinh Thần Pháp Luật Điểm Tựa Của Tư Tưởng Chính Trị

Bàn về tinh thần pháp luật là tác phẩm quan trọng nhất của Montesquieu. Tác phẩm này trình bày một cách có hệ thống những quan niệm của ông về nhà nước, luật pháp, và tự do chính trị. Ông phân tích các loại hình chính thể, đề xuất nguyên tắc tam quyền phân lập, và nhấn mạnh vai trò của luật pháp trong việc bảo vệ tự do của công dân.

IV. Quan Niệm Nhà Nước Montesquieu Nguồn Gốc Hình Thức Chính Thể

Montesquieu cho rằng nhà nước ra đời từ thỏa ước xã hội, nhằm bảo vệ quyền tự nhiên của con người. Ông phân loại các hình thức nhà nước dựa trên nguyên tắc cai trị: chính thể cộng hòa (dân chủ hoặc quý tộc), chính thể quân chủ, và chính thể chuyên chế. Ông đánh giá cao chính thể quân chủ lập hiến kiểu Anh, nơi quyền lực của nhà vua bị hạn chế bởi luật pháp và Nghị viện. Ông phê phán chính thể chuyên chế, nơi nhà vua cai trị bằng ý chí chủ quan, vi phạm luật pháp và quyền tự do của người dân. Theo Montesquieu, luật pháp là yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo sự ổn định và tự do của nhà nước. Ông nhấn mạnh rằng luật pháp phải phù hợp với tinh thần của dân tộc, điều kiện địa lý, kinh tế, và phong tục tập quán của từng quốc gia. Quan niệm nhà nước của Montesquieu thể hiện mong muốn xây dựng một nhà nước pháp quyền, bảo vệ quyền tự do và hạnh phúc của công dân.

4.1. Nguồn Gốc Nhà Nước Thỏa Ước Xã Hội và Bảo Vệ Quyền Tự Nhiên

Montesquieu kế thừa tư tưởng về thỏa ước xã hội từ các nhà triết học trước đó như John Locke. Ông cho rằng con người từ bỏ một phần tự do của mình để gia nhập vào xã hội và xây dựng nhà nước, nhằm bảo vệ tốt hơn những quyền cơ bản của mình, như quyền sống, quyền sở hữu, và quyền tự do.

4.2. Phân Loại Hình Thức Nhà Nước Cộng Hòa Quân Chủ Chuyên Chế

Montesquieu đưa ra một hệ thống phân loại hình thức nhà nước dựa trên nguyên tắc cai trị, không chỉ là số lượng người cai trị. Ông phân biệt giữa chính thể cộng hòa, nơi quyền lực thuộc về toàn dân hoặc một bộ phận dân chúng, chính thể quân chủ, nơi quyền lực thuộc về một người nhưng bị giới hạn bởi luật pháp, và chính thể chuyên chế, nơi quyền lực thuộc về một người và không bị giới hạn.

4.3. Vai Trò Của Luật Pháp Nền Tảng Ổn Định Tự Do Nhà Nước

Theo Montesquieu, luật pháp không chỉ là những quy tắc do nhà nước ban hành, mà còn là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự ổn định và tự do của nhà nước. Luật pháp phải phù hợp với tinh thần của dân tộc, điều kiện địa lý, kinh tế, và phong tục tập quán của từng quốc gia. Luật pháp phải bảo vệ quyền của công dân và giới hạn quyền lực của nhà nước.

V. Tam Quyền Phân Lập Giải Pháp Quyền Lực Nhà Nước Theo Montesquieu

Một trong những đóng góp quan trọng nhất của Montesquieu là tư tưởng về tam quyền phân lập: lập pháp, hành pháp, và tư pháp. Ông cho rằng quyền lực tập trung vào một người hoặc một cơ quan dễ dẫn đến chuyên chế và độc đoán. Để bảo vệ tự do chính trị, quyền lực nhà nước phải được phân chia cho ba cơ quan độc lập: cơ quan lập pháp ban hành luật pháp, cơ quan hành pháp thi hành luật pháp, và cơ quan tư pháp giải quyết tranh chấp và xét xử tội phạm. Mỗi cơ quan phải kiềm chế và đối trọng lẫn nhau, không cơ quan nào được lạm quyền. Tư tưởng tam quyền phân lập của Montesquieu đã có ảnh hưởng sâu sắc đến việc xây dựng các nhà nước pháp quyền trên thế giới, đặc biệt là Hoa Kỳ. Nó là một nguyên tắc cơ bản để đảm bảo tự do, dân chủ, và công bằng trong xã hội.

5.1. Nguyên Tắc Tam Quyền Phân Lập Lập Pháp Hành Pháp Tư Pháp

Tam quyền phân lập là tư tưởng cốt lõi trong quan niệm về nhà nước của Montesquieu. Ông cho rằng việc phân chia quyền lực thành ba nhánh: lập pháp (ban hành luật pháp), hành pháp (thi hành luật pháp), và tư pháp (giải quyết tranh chấp và xét xử) là cần thiết để ngăn chặn sự lạm quyền và bảo vệ tự do của công dân.

5.2. Kiềm Chế và Đối Trọng Cơ Chế Bảo Vệ Tự Do Chính Trị

Không chỉ phân chia quyền lực, Montesquieu còn nhấn mạnh tầm quan trọng của cơ chế kiềm chế và đối trọng lẫn nhau giữa ba nhánh quyền lực. Mỗi nhánh phải có khả năng kiểm soát và hạn chế quyền lực của hai nhánh còn lại, ngăn chặn bất kỳ nhánh nào trở nên quá mạnh và độc đoán. Cơ chế này là nền tảng để bảo vệ tự do chính trị.

5.3. Ảnh Hưởng Toàn Cầu Nền Tảng Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền

Tư tưởng tam quyền phân lập của Montesquieu đã trở thành một trong những nguyên tắc cơ bản của nhà nước pháp quyền trên toàn thế giới. Nó được áp dụng rộng rãi trong việc xây dựng hiến pháp và tổ chức bộ máy nhà nước ở nhiều quốc gia, nhằm đảm bảo tự do, dân chủ, và công bằng.

VI. Đánh Giá Ứng Dụng Tư Tưởng Montesquieu Về Nhà Nước Hiện Nay

Quan niệm nhà nước của Montesquieu có nhiều giá trị vượt thời gian. Tư tưởng tam quyền phân lập vẫn là nguyên tắc cơ bản trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền hiện đại. Tuy nhiên, quan niệm của ông cũng có những hạn chế nhất định, như chưa đề cập đến vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội và chưa chú trọng đến vấn đề bình đẳng kinh tế. Ngày nay, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, tư tưởng của Montesquieu vẫn có giá trị tham khảo quan trọng, giúp chúng ta xây dựng một nhà nước hiệu quả, dân chủ, và bảo vệ quyền của công dân. Việc nghiên cứu và vận dụng sáng tạo tư tưởng của ông là cần thiết để giải quyết những thách thức mới trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

6.1. Giá Trị Vượt Thời Gian Tam Quyền Phân Lập và Nhà Nước Pháp Quyền

Tư tưởng tam quyền phân lập của Montesquieu vẫn giữ nguyên giá trị trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền hiện đại. Nó giúp ngăn chặn sự lạm quyền, bảo vệ tự do của công dân, và đảm bảo sự hoạt động hiệu quả của bộ máy nhà nước.

6.2. Hạn Chế Bổ Sung Hoàn Thiện Quan Niệm Về Nhà Nước

Tuy nhiên, quan niệm về nhà nước của Montesquieu cũng có những hạn chế, chẳng hạn như chưa đề cập đến vai trò của các tổ chức xã hội và chưa chú trọng đến vấn đề bình đẳng kinh tế. Cần bổ sung và hoàn thiện quan niệm của ông để phù hợp với điều kiện xã hội hiện đại.

6.3. Ứng Dụng Sáng Tạo Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền XHCN

Trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cần nghiên cứu và vận dụng sáng tạo tư tưởng của Montesquieu, kết hợp với những nguyên tắc của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, để giải quyết những thách thức mới và xây dựng một nhà nước thực sự của dân, do dân, và vì dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Bối cảnh, tiền đề cho sự hình thành quan niệm về nhà nước của Ch. Montesquieu trong tác phẩm Bàn về tinh thần pháp luật Chương 2: Nội dung cơ bản của quan niệm về nhà nước của Ch. Montesquieu trong tác phẩm Bàn về tinh thần pháp luật (LUAN.phap 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] NỘI DUNG Chƣơng 1: BỐI CẢNH, TIỀN ĐỀ CHO SỰ HÌNH THÀNH QUAN NIỆM VỀ NHÀ NƢỚC CỦA CH. MONTESQUIEU TRONG TÁC PHẨM BÀN VỀ TINH THẦN PHÁP LUẬT 1.

Bối cảnh lịch sử Pháp và châu Âu thế kỉ XVII - XVIII Thế kỉ XVII – XVIII ở Châu Âu là thời kỳ hình thành và phát triển phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, với sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất, cùng với nó vai trò của giai cấp tư sản cũng được thừa nhận trong xã hội. Do yêu cầu phát triển công trường thủ công và các ngành công nghiệp, yêu cầu phát triển kỹ thuật chế tạo tàu biển và kỹ thuật quân sự mà các ngành như đóng tàu, in ấn, luyện kim… đã ra đời. Đáp ứng nhu cầu phát triển lực lượng sản xuất của chủ nghĩa tư bản, khoa học đặc biệt là khoa học tự nhiên, với những phát minh về kính hiển vi, kính viễn vọng, máy hút khí… đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của khoa học thực nghiệm. Trong đó những thành tựu có ảnh hưởng lớn đến tư duy lý luận như thuyết nhật tâm của Nicolas Copernic được coi là hành vi đầu tiên của con người chống lại uy quyền của nhà thờ phong kiến, từ đó trở đi khoa học tự nhiên được giải phóng khỏi thần học.

Isaac Newton là nhà vật lý vĩ đại của thế kỉ XVIII, đóng góp nổi bật nhất của ông là định luật vạn vật hấp dẫn, qua đó chứng minh mọi sự vật hiện tượng trên thế giới đều vận động và phát triển theo quy luật cơ học này. Trong sinh học Wiliam Harvey đã tìm ra sự tuần hoàn của máu trong cơ thể người, từ đó trong triết học hình thành quan điểm về mối quan hệ chặt chẽ giữa thể xác và ý thức. Toán học gắn với các phát minh của R. Decesscartes và Leibniz, các thành tựu khoa học này có ý nghĩa to lớn đối với sản xuất, đồng thời chúng là cơ sở thực tiễn để triết học duy vật giải thích thế giới, chống lại những tư tưởng bảo thủ tôn giáo.

Cùng với nó những phát hiện địa lý đã đem lại không gian thương mại mới cho các nước châu Âu trên phạm vi (LUAN.phap 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] toàn thế giới, khiến cho sự thông thương được tăng cường, tạo điều kiện phát triển hơn nữa nền sản xuất tư bản chủ nghĩa. Khát khao trở dậy vươn mình trong ánh bình minh của nền văn minh công nghiệp ấy của người châu Âu cùng với ước muốn giải phóng mình đã dẫn đến việc nổ ra nhiều cuộc cách mạng tư sản lớn, hình thành nên các quốc gia tư sản ở Tây Âu với tiềm lực về mọi mặt. Cuộc cách mạng tư sản đầu tiên nổ ra ở Hà Lan, sau đó cuộc cách mạng tư sản Anh (1642 -1648) báo hiệu giờ cáo chung của chế độ phong kiến châu Âu đã đến. Tiếp theo, đại cách mạng Pháp (1789 -1794) nổ ra đã có ảnh hưởng lớn tới lịch sử thế giới nói chung và lịch sử triết học châu Âu cận đại nói riêng.

Các cuộc cách mạng tư sản đã làm cho giai cấp tư sản chính thức bước lên vũ đài chính trị và giành chính quyền thống trị ở các nước. Sự mở rộng giao lưu trao đổi hàng hóa góp phần phá vỡ những quan hệ phong kiến chật hẹp của nền kinh tế tự cung tự cấp. Sự giao lưu về kinh tế kéo theo sự giao lưu về văn hóa tư tưởng giữa các nước cũng ngày càng mở rộng. Phong trào văn hóa phục hưng phát triển đến đỉnh cao vào thế kỉ XVI và lan mạnh ra các nước tạo thành một làn sóng rộng lớn làm biến đổi xã hội sâu sắc.

Một loạt các trào lưu tư tưởng mới ra đời nhằm phản bác lại thực tiễn xã hội, trong phong trào này những giá trị văn hóa, tinh hoa của thời kỳ cổ đại ở Tây Âu được khôi phục. Có thể nói, sự quá độ từ chế độ phong kiến sang chế độ tư sản chủ nghĩa là nền tảng thực tiễn xã hội của triết học Tây Âu thế kỉ XVII – XVIII. Nền tảng thực tiễn ấy đã đưa tới một thế giới quan mới cho các nhà triết học thời kỳ này như: F. Locke và sau này là Ch.

Trước cuộc cách mạng 1789, Pháp là một nước quân chủ phong kiến. Nhà vua nắm trong tay mọi quyền lực và không chịu bất kỳ sự kiểm soát nào. Trong suốt thế kỉ XVIII, mặc dù là nước đứng thứ hai ở châu Âu sau Anh, song nhìn chung Pháp vẫn là nước nông nghiệp lạc hậu với phần đông dân số là nông dân. Công cụ và phương pháp sản xuất canh tác thô sơ, năng xuất lao (LUAN.phap 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] động thấp.

Đất đai tập trung chủ yếu trong tay các lãnh chúa phong kiến. Các đời vua Lonis thay thế nhau đều tiếp tục tăng cường cách cai trị độc đoán và cuộc sống xa hoa lãng phí của các đời vua trước. Triều đình ra sức bóc lột dân chúng bằng thuế khóa nhằm phục vụ cho cuộc sống xa xỉ của tầng lớp quý tộc và không hề chú ý tới phát triển sản xuất. Hệ quả tất yếu của tình trạng đó là nạn mất mùa, đói kém xảy ra hàng năm liên tiếp ở khắp mọi nơi.

Cũng trong thế kỉ XVIII ở Pháp có một số địa chủ đã tổ chức sản xuất theo phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa trên đất đai của mình. Họ tập trung đất đai lại, xua đuổi những nông dân đang canh tác lâu đời trên mảnh đất đó đi nơi khác. Đồng thời họ ứng dụng các thành tựu kỹ thuật du nhập từ Anh vào quá trình sản xuất. Tuy nhiên, đó là công việc diễn ra hiếm hoi ở một vài nơi và cũng chưa có vai trò đáng kể trong nền kinh tế - xã hội Pháp.

Đại bộ phận người dân Pháp lúc bầy giờ vẫn canh tác theo phương thức sản xuất phong kiến lạc hậu. Do ảnh hưởng của cách mạng công nghiệp diễn ra sôi nổi ở eo biển Măng sơ, công nghiệp Pháp đến nửa cuối thế kỉ XVIII đã có sự phát triển. Ở một số nơi, người ta đã xây dựng nhà máy đường, xưởng đóng tàu, xưởng dệt, mỏ khai thác kim loại tương đối lớn. Ngoài ra, việc mua bán với nước ngoài cũng ngày một mở rộng “dọc theo biên giới từ phía bắc xuống đến tây nam, người ta thấy nhiều trung tâm kinh tế quan trọng: Ruăng và Havrơ, nơi tập trung công nghiệp vải sợi; hải cảng Năngtơ và Boođô trông ra Đại Tây Dương, nơi buôn bán hương liệu sầm uất với các đảo phương Đông: phố Lyông sản xuất hàng tơ lụa và nhung nổi tiếng châu Âu.

Về phía đông giáp giới nước Đức có Anhat và Lôren, trù phú nguyên liệu với những lò luyện kim lớn. Tình hình thương nghiệp cũng khá phát triển, Pháp mở rộng buôn bán với nhiều nước ở châu Âu, châu Mỹ và phương Đông. Buôn bán nô lệ da đen đã đem lại lãi xuất lớn cho ngành thương nghiệp Pháp. Tuy nhiên, chế độ phong kiến áp dụng quy chế khắt khe như thuế nặng, sự kiểm soát chặt chẽ, sản xuất theo khuôn mẫu bắt buộc đã ngăn cản sự phát triển của (LUAN.phap 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] công thương nghiệp.

Và nhìn chung, nửa cuối thế kỉ XVIII những yếu tố tư bản chủ nghĩa đã nảy sinh và phát triển khá rõ trong lòng chế độ chuyên chế Pháp. Song với tính chất bảo thủ trì trệ, nhà nước quân chủ phong kiến đã tìm mọi biện pháp để ngăn cản sự phát triển của chủ nghĩa tư bản. Và do đó, việc xóa bỏ sợi dây ràng buộc của phong kiến với sự phát triển của lực lượng sản xuất đang đi lên đã trở thành một yêu cầu khách quan và tất yếu của lịch sử nước Pháp khi đó. Xã hội Pháp thế kỉ XVII được chia làm ba đẳng cấp là: tăng lữ, quý tộc và “đẳng cấp thứ ba” bao gồm tất cả những tầng lớp còn lại: tư sản, nông dân, bình dân thành thị.

Trong ba đẳng cấp đó, tăng lữ là đẳng cấp trên, được hưởng mọi đặc quyền đặc lợi của xã hội, và có liên hệ chặt chẽ về dòng họ, tuy chiếm một số ít trong xã hội nhưng bản thân họ lại giữ vị trí thống trị nước Pháp phong kiến. Đẳng cấp thứ ba họ là những người chiếm số đông trong xã hội nhưng lại không có chút quyền lực chính trị nào. Sự phân biệt ba đẳng cấp trong xã hội Pháp lúc đó được quy định theo công thức: tăng lữ phục vụ nhà vua bằng lời cầu nguyện, quý tộc bằng lưỡi kiếm, đẳng cấp thứ ba phục vụ tăng lữ và quý tộc bằng của cải. Cùng với sự phát triển của công thương nghiệp, bước sang thế kỉ XVIII, giai cấp tư sản ngày càng có thế lực hơn về kinh tế.

Họ nắm trong tay nhiều xí nghiệp, nhà máy, các ngành nội – ngoại thương, thậm chí cả một số ruộng đất nhất định. Bọn quý tộc thiếu tiền ăn chơi phải vay nợ của các nhà tư sản mới. Giai cấp tư sản vừa giàu có lại có tri thức nên họ nhanh chóng trở thành những người đại diện cho phương thức sản xuất mới tiến bộ trong xã hội. Giai cấp tư sản mong muốn tham gia chính quyền, xóa bỏ sự ngặt nghèo các luật lệ của đất nước chuyên chế để phát triển công thương nghiệp.

Những mong muốn của giai cấp tư sản hoàn toàn phù hợp với nguyện vọng của đa số nhân dân trong xã hội Pháp lúc bấy giờ. Vì thế, giai cấp tư sản Pháp nhanh chóng chiếm đa số dân chúng ủng hộ làm cách mạng chống lại chế độ phong kiến.phap 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Có thể thấy khá rõ tình hình xã hội Pháp lúc đó tồn tại những mâu thuẫn mà tính chất của chúng phức tạp hơn so với các nước khác cùng thời ở châu Âu. Hầu hết các nhà Khai sáng Pháp như Montesquieu, Vonte, Rousseau đều sinh thời trong điều kiện lịch sử này. Và chính yếu tố thời đại đó đã ảnh hưởng không nhỏ tới tư tưởng của các triết gia.

Cuộc đại cách mạng năm 1789 là tiếng chuông cáo chung với chế độ phong kiến Pháp và mở ra một thời đại mới trong lịch sử nước Pháp. Đây là cuộc cách mạng tư sản sâu sắc và toàn diện nhất trong lịch sử nhân loại chống lại chế độ phong kiến.